Mateus 21
Fhe Bakɨmen Kaman Kameŋ (GEB) vs VC
1 Zisas wo phorga rui gumgir kov, mbe nda vov Zerusareman han mbai. Mbe nda vov Zerusareman han Oriv mbɨkshɨman Betfage ŋgugen hegi. Mbe maaŋ hegap, Zisas wo phorga rui guma phuni ga sarav khaŋ mani ga nzuai,
1 Aproximavam-se de Jerusalém. Quando chegaram a Betfagé, perto do monte das Oliveiras, Jesus enviou dois de seus discípulos,
2 “Ŋko ŋgɨp, nza ntige mba gari ŋgugen ŋgɨri. Ŋko ŋgɨp, ŋko vhemkora doŋki the ganɨnga, mbe ana ndi thɨrigim, ana ki. Ana ŋguk vhɨra, ana phorga ki. Ŋko ana mpiiŋ fhɨrgip, mani ndigip, na han zɨri.
2 dizendo-lhes: Ide à aldeia que está defronte. Encontrareis logo uma jumenta amarrada e com ela seu jumentinho. Desamarrai-os e trazei-mos.
3 Ŋko ni ndirim, guma the buna thuen ŋko suaŋrim, ŋko khaŋ mba guma ga suaŋri. ‘Guma Bakɨme ŋaar manin ki.’ Ana vhemkora mani ga sararim, mani taagi zɨrga.”
3 Se alguém vos disser qualquer coisa, respondei-lhe que o Senhor necessita deles e que ele sem demora os devolverá.
4 Kha bigeŋ fhum Fhe Bakɨme kamthooŋ guma suaŋgi kameŋra zɨn vugi.
4 Assim, neste acontecimento, cumpria-se o oráculo do profeta:
5 “Kha kamen Saionan ki ntɨɨri ga suaŋri. ‘Nde ganɨ! Nden ŋgui vhɨrve gari guman pan ntige zi. Ana zɨ ki fhuv guma fara muuŋgiap zi. Ana doŋki mbe tɨ perav zi. Ana doŋki ŋguga mbe tɨ perav zi.’ ”
5 Dizei à filha de Sião: Eis que teu rei vem a ti, cheio de doçura, montado numa jumenta, num jumentinho, filho da que leva o jugo {Zc 9,9}.
6 Zisas maaŋ wo phorga rui gumani ga suaŋgim, mani vov, ana mba suaŋgi buneŋra zɨn vugi.
6 Os discípulos foram e executaram a ordem de Jesus.
7 Mani vov, mba doŋki niamuuŋ gu ŋguga ndiga zav, mani won shaa mpeeni zorgia mani kɨrani khɨngim, Zisas nda vov mbe perigi.
7 Trouxeram a jumenta e o jumentinho, cobriram-nos com seus mantos e fizeram-no montar.
8 Zisas ana perigim, gumgi vhɨrve wari wo shagi mpeeiŋ zorav, tuav ga sɨgim, Zisas nta tɨn ndai. Gumgi mbari, mbe khira ŋgagi phɨrav, tuav ga suim, ana nta tɨn ndai.
8 Então a multidão estendia os mantos pelo caminho, cortava ramos de árvores e espalhava-os pela estrada.
9 Ana ndaim, gumgi gu mbigi mbari, mbe ana nɨman fharav ndaim, mbe mbari ana zɨn ndai. Mbe ndav kaav khaŋ nzuai, “Nde Devitan Kama zɨ ndi vun kuamkuari. Fhe Bakɨme tɨvar vhuun kha guman muuŋri, ana Guma Bakɨme zɨn panan zi. Nde vu guarara ki Fhe Bakɨme zɨ ndi vun kuamkuari.”
9 E toda aquela multidão, que o precedia e que o seguia, clamava: Hosana ao filho de Davi! Bendito seja aquele que vem em nome do Senhor! Hosana no mais alto dos céus!
10 Zisas ndav vov, Zerusareman vhen verim, mba gumgi gu mbigi mba ŋgu bakɨmen kegap ŋgava mbatɨga mbuav tamtam nzav khaŋ nzuai, “Kha guma, ana the ma?”
10 Quando ele entrou em Jerusalém, alvoroçou-se toda a cidade, perguntando: Quem é este?
11 Mba ndai gumgi gu mbigi, mbe khaŋ nzuai, “Ana Zisas ma! Ana Fhe Bakɨmen kamthooŋ guma ma. Ana Garirin ŋgu bisaneŋ Nasaretan kegap ndai.” Kha gumgi Fhe Bakɨme zɨ ndim, vun kuamkuav khaŋ nzuai, Devitan kam. (21.1-10) |src="LB00314C.tif" size="col" copy="Horace Knowles/Louise Bass" ref="21.1-10"
11 A multidão respondia: É Jesus, o profeta de Nazaré da Galiléia.
12 Zisas vov Fhe Bakɨme phena bɨna vhen verav, ana bɨna vhen kav bigi ndi mbav sɨga mbui gumgi zɨtɨgap, mbe ndi kɨrar mbai. Ana mbe ndiv kɨrar mbav, mba ŋkɨɨar kurkurigi gumgi, ana mbe kaagi suigap, nta daasuav, mba korgi ndi mbai gumgi, ana vhɨra mbe piigi mpirmpirɨgi, ana nta suigap, nta daasui.
12 Jesus entrou no templo e expulsou dali todos aqueles que se entregavam ao comércio. Derrubou as mesas dos cambistas e os bancos dos negociantes de pombas,
13 Ana maaŋ mbe mbuav khaŋ mbe nzuai, “Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ ki gavar ki buni khaŋ nzuai, ‘Na phen, ana na phorga nzuai phen ma.’ Nde ana mbuim, ana kɨɨi gumgi zomzori ŋaneŋ fara muuŋgi.” Zisas Fhe Bakɨme phenan shɨga mbui gumgi zɨtɨgim, mbe kɨrar hegi. (21.12) |src="LB00316C.tif" size="col" copy="Horace Knowles/Louise Bass" ref="21.12"
13 e disse-lhes: Está escrito: Minha casa é uma casa de oração {Is 56,7}, mas vós fizestes dela um covil de ladrões {Jr 7,11}!
14 Zisas maaŋ mbe muuŋgiap, mba Fhe Bakɨme phena bɨna vhera kim, rɨmgi mbatɨgi gumgi gum suira mbatɨgi gumgi, mbe ana han zim, ana mben kurkurav mbe mbuim, mbe taagia nzezerigi.
14 Os cegos e os coxos vieram a ele no templo e ele os curou,
15 Zisas maaŋ mbuim, mba Fhe Bakɨmen rotu gari gumgir pani gum Zudaiŋ tɨvir vhuuiŋ kaŋgi gumgi, mbe ana mbui mirikori garav, tari bisarire mbararagim, mbe Fhe Bakɨme phena bɨna vhen kav kaav khaŋ nzuai, “Nde Devit Kaman ndikndigɨri.” Mbe maaŋ nzuaim, mbe ne nzuav ndavi mbe mbatɨgi.
15 com grande indignação dos príncipes dos sacerdotes e dos escribas que assistiam a seus milagres e ouviam os meninos gritar no templo: Hosana ao filho de Davi!
16 Mbe ne nzuav ndavi mbatɨgiap, mbe Zisasan nzav khaŋ ana nzuai, “Ndu kheiŋ nzuai buni mbararagire?” Mbe maaŋ nzuaim, Zisas mbe ŋgarkarav khaŋ nzuai, “Ahaŋ, gu mbe mbararagi. Ee, nde mba Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ ki gavar kha kameŋ gangi fhuve? Mba kameŋ khaŋ nzuai, ‘Ndu tari bisarire gum mba tira pavra ki tari ga muuŋgim, mbe vhɨra ndu zɨ ndi vun kuamkuagi.’ ”
16 Disseram-lhe eles: Ouves o que dizem eles? Perfeitamente, respondeu-lhes Jesus. Nunca lestes estas palavras: Da boca dos meninos e das crianças de peito tirastes o vosso louvor {Sl 8,3}?
17 Zisas maaŋ mbe suaŋgiap, mbe thav, mba ŋgu bakɨme thav kɨrar hɨgap, vov Betanin vugi. Ana mba maan Betani ga kuigi.
17 Depois os deixou e saiu da cidade para hospedar-se em Betânia.
18 Zisas Betani ga kuigap, mba mɨtimanera ana taagia ŋgu bakɨmen ndai. Ana ndav thɨ anan hegi.
18 De manhã, voltando à cidade, teve fome.
19 Ana ndav garim, fik kha mbige tuav gaa thɨgap ki. Ana vov niŋge han vugap, niŋge garim, niŋge vhɨgi mbarigi fhuvara, fari khɨnira. Ana thav khaŋ mba fik khage nzuai, “Ndu wom vhɨgi mbararga tuktɨgi fhuvara. Zakɨra fhuvara!” Ana ne nzuavra thagim, mba fik khage za shɨɨŋgi.
19 Vendo uma figueira à beira do caminho, aproximou-se dela, mas só achou nela folhas; e disse-lhe: Jamais nasça fruto de ti!
20 Mba khage shɨɨŋgim, ana phorga rui gumgi niŋge gangiap, ŋgava mbatɨga muuŋgi. Mbe ŋgava mbatɨga muuŋgiap khaŋ nzuai, “Kha fik khage ram muuŋgiap vhemkora shɨɨŋgi?”
20 E imediatamente a figueira secou. À vista disto, os discípulos ficaram estupefatos e disseram: Como ficou seca num instante a figueira?!
21 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas mbe ŋgarkarav khaŋ nzuai, “Gu guigira nde nzuai, nde guigira na khothɨgɨv nde ndɨkndɨga phunin muuŋ tharga, nde vhɨra gu kha fik khage muuŋgi tɨvar muuŋgirga. Nde vhɨra mba tɨvara muuŋgirga tuktɨgi fhuvara. Nde vhɨra khaŋ kha mbɨkshɨma suanga, ‘Ndu khaŋ thav wo sigɨp, wo fegɨp, mbasɨk khɨnik.’ Nde maaŋ suanga, nde mba nzuai kameŋ hɨgɨrga.
21 Respondeu-lhes Jesus: Em verdade vos declaro que, se tiverdes fé e não hesitardes, não só fareis o que foi feito a esta figueira, mas ainda se disserdes a esta montanha: Levanta-te daí e atira-te ao mar, isso se fará...
22 Nde guigira na khothɨgɨp, nde bigɨn the suaŋv Fhe Bakɨme phorgɨ suanga, nde mba nzuai bigɨna ndirga.”
22 Tudo o que pedirdes com fé na oração, vós o alcançareis.
23 Zisas vov Fhe Bakɨme phena bɨna vhen vergap, Fhe Bakɨmen buni vhuuin gumgi gu mbigi khɨvav mbe nzuai. Ana mbe nzuaim, mba Fhe Bakɨmen rotu gari gumgir pani gum Zudaiŋ gumgir pani ana han zav kha nzambara ana muuŋgi. Mbe khaŋ ana nzuai, “Ndu maaŋ mba zɨ bakɨme gu ŋkasŋka ndigap kha bigi ga mbui? The mba zɨ bakɨmen ndu nɨɨŋgiap, mba ŋaarar muun za ndu suaŋgim, ndu mba ŋaara mbui?”
23 Dirigiu-se Jesus ao templo. E, enquanto ensinava, os príncipes dos sacerdotes e os anciãos do povo aproximaram-se e perguntaram-lhe: Com que direito fazes isso? Quem te deu esta autoridade?
24 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas mbe ŋgarkarav khaŋ mbe nzuai, “Gu vhɨra bigɨn mueŋ nzuav nden nzai. Nde gu nzai bigeŋ ŋgarkararga, gu mba zɨ bakɨmen na nɨɨŋgim, gu kha ŋaara mbui guma bun nde suanga.
24 Respondeu-lhes Jesus: Eu vos proporei também uma questão. Se responderdes, eu vos direi com que direito o faço.
25 Na nzambareŋ khare, Zon Gumgi Ruai Guma, ana mba gumgi gu mbigi ruai, ana maaŋ mba zɨ bakɨme ndigap mba tɨva mbui? Ana Hevenan kega zergi tɨv o, ana guma nduara mbui tɨv?”
25 Donde procedia o batismo de João: do céu ou dos homens? Ora, eles raciocinavam entre si: Se respondermos: Do céu, ele nos dirá: Por que não crestes nele?
26 Nza vhɨra khaŋ suanga, ‘Ana guma wo ndɨkndɨgar mbui,’ nza maaŋ suanga, nza kha gumgi gu mbigir rivgi. Ne khaŋ muuŋgi, mbe za khueŋ ndɨkndɨgi, Zon Gumgi Ruai Guma, ana Fhe Bakɨmen kamthooŋ guma ma.”
26 E se dissermos: Dos homens, é de temer-se a multidão, porque todo o mundo considera João como profeta.
27 Mbe maaŋ muuŋgiap Zisas ŋgarkarav khaŋ nzuai, “Nza kaŋgi fhu.” Mbe maaŋ nzuaim, Zisas khaŋ mbe nzuai, “Gu vhɨra, gu kha zɨ bakɨmen na nɨɨŋgim, gu kha ŋaara mbui guma bun nde suaŋgirga tuktɨgi fhuvara.”
27 Responderam a Jesus: Não sabemos. Pois eu tampouco vos digo, retorquiu Jesus, com que direito faço estas coisas.
28 Zisas wom khaŋ mba Fhe Bakɨmen rotu gari gumgir pani gu Zudain gumgi pani ga nzuai, “Nde ram mbui ndɨkndɨga mbui? Guma mbe, ana kama phunini ki. Ana vov won kama bara han vugap khaŋ ana nzuai, ‘Ndu ntigem ŋgɨp wain mɨnan ŋgarɨri.’
28 Que vos parece? Um homem tinha dois filhos. Dirigindo-se ao primeiro, disse-lhe: - Meu filho, vai trabalhar hoje na vinha.
29 Ana maaŋ nzuaim, ana kam khaŋ ana nzuai, ‘Gu thagi.’ Ana maaŋ ana suaŋgiap, ana zumgum thav won ndɨkndɨgar kurav vov mɨnan vugi.
29 Respondeu ele: - Não quero. Mas, em seguida, tocado de arrependimento, foi.
30 Ana ana suaŋgiap, ana mbara vov won kama ntoga han vugap, ana mba kameŋra ana nzuai. Ana vov ana nzuaim, ana khaŋ ana nzuai, ‘Ahaŋ, Dara, gu ŋgɨrga.’ Ana maaŋ ana suaŋgiap, ana vugi fhuvara.
30 Dirigindo-se depois ao outro, disse-lhe a mesma coisa. O filho respondeu: - Sim, pai! Mas não foi.
31 Nde ana kamani ganɨ. Maaŋgi ne won ndia suaŋgi kameŋ zɨn vugi?” Mbe ana ŋgarkarav khaŋ nzuai, “Ana kama bar.”
31 Qual dos dois fez a vontade do pai? O primeiro, responderam-lhe. E Jesus disse-lhes: Em verdade vos digo: os publicanos e as meretrizes vos precedem no Reino de Deus!
32 Ne khaŋ muuŋgi, Zon Gumgi Ruai Guma, ana fharav nde han zɨgap, ana tɨvar vhuun nde khɨvigim, nde ana khothɨgi fhu. Mba ŋkɨɨa ndia rui gumgi gum, ruarir gumgi ndi mbigi, mbe ana suaŋgi buni, mbe nta khothɨgi. Nde mba bigi gangiap, nde wari wo ndɨkndɨgir kurav, ana khothivɨ thagi.”
32 João veio a vós no caminho da justiça e não crestes nele. Os publicanos, porém, e as prostitutas creram nele. E vós, vendo isto, nem fostes tocados de arrependimento para crerdes nele.
33 Zisas mba bunin mbe nzua vov wom khaŋ mba gumgir pani ga nzuai, “Nde mbarara, harigi vhunama si bunai khare. Guma mbe wain mɨna bakɨ mbe muuŋgiap, ana bɨna vhuigi. Ana ana bɨna vhuigap, mba wain vhɨgi muuŋv nta phooŋ ndir zav mbok bakɨme korgi. Ana mbok korgiap, mba wain mɨna ganɨnga gumgi kɨr zav, mbe nzuav vun mbar ndagi phena muuŋgi. Ana mba bigi ga muuŋgiap, mba wain mɨnan gumgi mbari farve khɨngi, mbe ana shɨgar muunga. Ana anan mbe farve khɨngiap, ana mbe thav shama guarara ki ŋgun vugi.
33 Ouvi outra parábola: havia um pai de família que plantou uma vinha. Cercou-a com uma sebe, cavou um lagar e edificou uma torre. E, tendo-a arrendado a lavradores, deixou o país.
34 Ana vugap kim, mba wain khira vhɨgi mbai tuk hɨgim, ana mbaram ŋaara gumgi mbari ga sarigim, mbe ana nzuav wain vhɨgi kharɨ zav mba mɨnan vui.
34 Vindo o tempo da colheita, enviou seus servos aos lavradores para recolher o produto de sua vinha.
35 Ana mbe sarigim, mbe vuim, mba mɨnan ŋgarav ana shɨga mbui gumgi hegap, ana ŋaara gumgi ndigap, mbevi shogiap, mbe mbevi shogim, ana rimgim, mbe mbevi, mbe ŋkɨɨar ana segi.
35 Mas os lavradores agarraram os servos, feriram um, mataram outro e apedrejaram o terceiro.
36 Mbe maaŋ mbe muuŋgi, mba mɨna namkam, ana zumgum won ŋaara gumgi mbari ga sarigim, mbe mben han vegi. Ana ntigem sarigi ŋaara gumgi, mben vhɨrve, ana mba fharav sarigi ŋaara gumgir vhɨrve kambarigi. Ana mbe sarigim, mbe vuim, mba mɨna garav ana shɨga mbui gumgi, mbe mba tɨvara mba ŋaara gumgi ga muuŋgi.
36 Enviou outros servos em maior número que os primeiros, e fizeram-lhes o mesmo.
37 “Mbe maaŋ mbe muuŋgim, mba mɨna namkam thav won kamara sarigim, ana mbe han vui. Mba mɨna namkam khaŋ nzuai, ‘Mbe nan kama buni mbarararga.’
37 Enfim, enviou seu próprio filho, dizendo: Hão de respeitar meu filho.
38 Ana ne suaŋgiap, ana sarigim, ana vui. Ana vuim, mba mɨnan ŋgari gumgi ana kama gangiap, nduarira khaŋ wari ga nzuai, ‘Mbur zi guma, ana za won ndia bigi ndigirga. Aria, nde zɨv, nza ana shogirim, ana rimgirim, nza ana mɨna ndigip ana vuavi mbuiarga.’
38 Os lavradores, porém, vendo o filho, disseram uns aos outros: Eis o herdeiro! Matemo-lo e teremos a sua herança!
39 Mbe ne suaŋgiap, ana suirav, ana ndigap, mba mɨna thav kɨrar hɨgap, ana shogim, ana rimgi.
39 Lançaram-lhe as mãos, conduziram-no para fora da vinha e o assassinaram.
40 Nde kha buneŋ mbararagiap, nde ram mbui ndɨkndɨga mbui? Mba mɨna namkam zumgum zɨv, ana ram mbui tɨvar mba mɨna garav ana shɨga mbui gumgir muuŋgirie?”
40 Pois bem: quando voltar o senhor da vinha, que fará ele àqueles lavradores?
41 Ana ne nzuaim, mbe khaŋ ana nzuai, “Ana zɨv farfa mbatɨgar mba gumgi mbatɨgir muuŋgirga. Ana mba tɨvar mben muuŋv, mben tɨn mba wain mɨna ndigip, harigi gumgir nɨɨŋgirim, mbe mba wain mɨna ganɨv, mba wain vhɨgi mbai tugar, mbe ana wain vhɨgi korɨv, ana ntɨɨrir anan nɨɨnga.”
41 Responderam-lhe: Mandará matar sem piedade aqueles miseráveis e arrendará sua vinha a outros lavradores que lhe pagarão o produto em seu tempo.
42 Mbe ne nzuaim, Zisas mben nzarigi, “Ee, nde Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ ki gavar kha kameŋ gangi fhuve? Mba kameŋ khaŋ nzuai, ‘Mba pheni ga mbui gumgi, mbe mba kɨma garim, ana mbatɨgim, mbe ana fekhɨngi. Mba kɨm, ana ntigem mba phena bɨna suirigim, ana havhargiap thɨgi. Fhe Bakɨme, ana nduara mba bigeŋ ga muuŋgim, ne hɨgim, nza ne garim, ne guigira vhergi.’
42 Jesus acrescentou: Nunca lestes nas Escrituras: A pedra rejeitada pelos construtores tornou-se a pedra angular; isto é obra do Senhor, e é admirável aos nossos olhos {Sl 117,22}?
43 “Maaŋ muuŋgiap, gu nde nzuai, Fhe Bakɨme nde tɨn ana wo piin ki gumgi gu mbigi ga ndɨɨi bigir vhuuiŋ, ana nde tɨn nta ndigip, ntan wo piin ki tɨvi ga mbui gumgi gu mbigi, ana ntan mben nɨɨŋgirga.
43 Por isso vos digo: ser-vos-á tirado o Reino de Deus, e será dado a um povo que produzirá os frutos dele.
44 Guma, ana mba kɨma tɨɨi rɨgɨrga, mba guma, ana za phaviregɨrga. Mba kɨm, guma the tɨɨi rɨgɨrga, mba guma za berberɨ regɨrga.”
44 {Aquele que tropeçar nesta pedra, far-se-á em pedaços; e aquele sobre quem ela cair será esmagado.}
45 Zisas mba vhunama si buneŋ suaŋgim, Fhe Bakɨmen rotu gari gumgir pani gum mba Fherasiŋ gumgi, mbe mba buni mbararagiap, mbe kaŋgi, ana mbera nzuai buni ma.
45 Ouvindo isto, os príncipes dos sacerdotes e os fariseus compreenderam que era deles que Jesus falava.
46 Mbe maaŋ muuŋgiap, guigira Zisasan suira za mbui. Mbe ana suigɨr za mbuav, mbe wom mba gumgi gu mbigir rivgi. Mbe khaŋ muuŋgiap, mba gumgi gu mbigi, mbe kha ndɨkndɨga mbui, Zisas ana Fhe Bakɨmen kamthooŋ guma ma.
46 E procuravam prendê-lo; mas temeram o povo, que o tinha por um profeta.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 21, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.