Mateus 12
Fhe Bakɨmen Kaman Kameŋ (GEB) vs NVT
1 Zumgum Sabat raa mben Zisas wit mɨni mbave shɨrav vui. Ana vuim, ana phorga rui gumgi ana phorga vov, mbe thihegap, mba wit vhɨgi mbari korav nta pav vui.
1 Por aquele tempo, Jesus estava caminhando pelos campos de cereal, num sábado. Seus discípulos, sentindo fome, começaram a colher espigas e comê-las.
2 Mbe nta pav vuim, mba Fherasiŋ mbari mbe gangiap khaŋ Zisas ga nzuai, “Ndu khar ganɨ. Ndu phorga rui gumgi, mbe Sabatar muungeŋ thɨvigi tɨv, mbe ne mbui.”
2 Alguns fariseus os viram e protestaram: “Veja, seus discípulos desobedecem à lei colhendo cereal no sábado!”.
3 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas mbe ŋgarkarav khaŋ mbe nzuai, “Ee, nde mba Devit fhum muuŋgi bigeŋ mbe ne khergim, ne ki, nde ne gangi fhuv thi? Devit fhum, won kɨvntogi kov, mbe thihegap muuŋgi.
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Devit mbaram vov Fhe Bakɨme Phena vhen vergap, mbe Fhe Bakɨme nɨma ndarigi vikntuu, ana nta pav, vhɨra won kɨvntogi kua mbegi. Mba vikntuu harigi gumgi mbɨrgeŋ thɨvigi vikntuu ma. Mba vikntuu Fhe Bakɨme rotu gari gumgi nduarira pi vikntuu ma.
4 Ele entrou na casa de Deus e, com seus companheiros, comeram os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer.
5 Maaŋ muuŋgiap, nde vhɨra mba Moses Fhe Bakɨme ana suaŋgi tɨvi ki gap, nde vhɨra ana gangi fhuv thi? Mba tɨvi khaŋ suaŋgi, mba Fhe Bakɨme rotu gari gumgi, mbe Sabatar ŋgarɨri. Mbe mba tɨva mbuav, mbe Sabat tɨva khiŋgia thɨgi, mbe ne mbuav, mbe ne nzuav simtɨga ndi fhu.
5 E vocês não leram na lei de Moisés que os sacerdotes de serviço no templo podem trabalhar no sábado?
6 Gu nde nzuai, ntige khar ki bigɨn, ana guigira Fhe Bakɨme Phena kambarigi.
6 Eu lhes digo: há alguém aqui maior que o templo!
7 Nde maaŋ muuŋgip, tuituigip Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ ki gavar ana buni vhuuiŋ nɨɨŋge kaŋgirga, nde tuituigip mba bigi kaŋgirga, ‘Gu nde fhura Fhe Bakɨme nzuav shama mbui shaa, gu nta vuzvugi fhu. Gu vuzvugi, nde tɨvir vhuuin harigi gumgi gu mbigir muuŋgiri.’ Nde maaŋ muuŋv, nde fhura simtɨgar simtɨk ki fhuv gumgi gu mbigir nɨɨnga fhu.
7 Vocês não teriam condenado meus discípulos inocentes se soubessem o significado das Escrituras: ‘Quero que demonstrem misericórdia, e não que ofereçam sacrifícios’.
8 Ne khaŋ muuŋgi, Fhe Bakɨme Guma Guar, ana Sabat gari Guma Bakɨme ma.”
8 Pois o Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
9 Zisas mba bunin mbe suaŋgia thugap, ana mba ŋaneŋ thav vov, mbe Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ mbararagi phena vhen vergi.
9 Então Jesus foi à sinagoga local,
10 Mba phena vhen hareŋ rimgi guma mbe ki. Mba tugen, gumgi mbari Zisas ga suaŋv suan zav tuavi ndi garav ki. Mbe maaŋ muuŋgiap, kha nzambaran ana muuŋgi, “Ndu Sabatar kha rɨɨi guman kurarga ne, ne Sabatar tɨva khiŋgia thɨgi o, fhu?”
10 onde viu um homem que tinha uma das mãos deformada. Os fariseus perguntaram a Jesus: “A lei permite curar no sábado?”. Esperavam que ele dissesse “sim”, para que pudessem acusá-lo.
11 Mbe mba nzambaran Zisas ga muuŋgim, Zisas khaŋ mbe nzuai, “Maaŋ muuŋgip, nde rɨgar guma the, ana sipsip the Sabatar mbok thɨgɨrga, nde kaŋgi, mba guma ana Sabatar wo sipsip suirav ana sigirga.
11 Jesus respondeu: “Se um de vocês tivesse uma ovelha e ela caísse num poço no sábado, não trabalharia para tirá-la de lá?
12 Nde khueŋ kaŋgi, guma ana guigira sipsip kambarigi. Maaŋ muuŋgiap, nza Sabatar tɨvar vhuuaŋ mbui ne, ne Sabatar tɨva khiŋgi fhuvara.”
12 Quanto mais vale uma pessoa que uma ovelha! Sim, a lei permite que se faça o bem no sábado”.
13 Ana maaŋ mbe suaŋgia thugap khaŋ mba hareŋ rimgi guma ga nzuai, “Ndu wo hareŋ ndegɨ.” Ana maaŋ nzuaim, mba guma wo hareŋ ndegim, ana hareŋ taagia nzerigi. Mba hareŋ nzerav, mba harigi hara vhuueŋra fara muuŋgi.
13 Em seguida, disse ao homem: “Estenda a mão”. Ele a estendeu, e ela foi restaurada e ficou igual à outra.
14 Zisas ana kurigim, mba Fherasiŋ ne nzuav mba phena thav kɨrar hegap, wari fugap, Zisas shogirim, ana rimgirga tuavi ndi gari.
14 Então os fariseus convocaram uma reunião para tramar um modo de matá-lo.
15 Zisas mba Fherasiŋ ana muun za mbui bigeŋ, ana ne kaŋgi. Ana maaŋ muuŋgiap, mba ŋgu thav vugi. Ana vuim, gumgi gu mbigi vhɨrve ana zɨn vui. Mbe ana zɨn vuim, ana rɨɨi gumgi gu mbigir vhɨrve, ana mben kurkurav mbe mbuim, mben rɨmrɨɨ vhɨzgi.
15 Jesus, sabendo o que planejavam, retirou-se daquela região. Muitos o seguiram, e ele curou todos os enfermos que havia entre eles.
16 Zisas mben kurkurav, kama havharan wo bun harigi ntɨɨri ga suangen mbe thɨvigi.
16 Contudo, advertiu-lhes que não revelassem quem ele era.
17 Zisas mba tɨvar mbe mbui, ne guigira mba Fhe Bakɨmen kamthooŋ guma Aisaia suaŋgi kameŋra zɨn vugi. Aisaia fhum khaŋ suaŋgi,
17 Cumpriu-se, assim, a profecia de Isaías a seu respeito:
18 “Khe nan ŋaara guma ma. Gu nduara ana farasarigi. Gu guigira ana vuzvugiap, nan ndava vhee guigira ana ndikndigi. Gu won Ŋina Ŋaarar ana nɨɨŋgirga. Ana harigi fhain ki gumgi gu mbigi, gu tɨvar vhuun mben muuŋv, taagi mbe ndirga ne bun mbe suanga.
18 “Vejam meu Servo, aquele que escolhi. Ele é meu Amado; nele tenho grande alegria. Porei sobre ele meu Espírito, e ele proclamará justiça às nações.
19 Ana ntarar muuŋv kama bakɨmen fhura suanga fhuvara. Kha gumgi gu mbigi, mbe ana mbarararim, ana fhura tuavi rɨksɨgivigen kɨv buni suaŋgirga fhu.
19 Não lutará nem gritará, nem levantará a voz em público.
20 Ne khaŋ muuŋgi, vurun mbɨrav phɨrɨ za mbuim, ana za ana phɨrgirga tuktɨgi fhuvara. Ana vhɨra tuituigiap shi fhuv ram, ana ana ŋguigirga fhu. Ana ŋgarɨv kɨv, ana guigira tɨvar vhuuŋ guarara ndi kɨra khɨngirga.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a chama que já está fraca. Por fim, ele fará que a justiça seja vitoriosa.
21 Ana maaŋ muunga mba harigi fhain ki gumgi gu mbigi, mbe ana khothɨgɨp ana rargɨ kɨrim, ana taagi mbe ndirga.”
21 E seu nome será a esperança de todo o mundo”.
22 Mba tugen, gumgi mbari, mbe ŋina mbatɨk vhen ndagi guma mbe ndigap ana han zi. Mba guma, ana rɨmani mbatɨgiap, vhɨra thɨni mpɨrav buni nzuai fhu. Mbe ana kov Zisas han zɨgim, Zisas ana kurigim, ana buni nzuav, vhɨra ana rɨmani nzerigim, ana gari.
22 Então levaram até Jesus um homem cego e mudo que estava possuído por um demônio. Jesus o curou, e ele passou a falar e ver.
23 Zisas maaŋ mba guma ga muuŋgim, mba gumgi gu mbigi ne gangiap, ŋgava mbatɨga muuŋgiap khaŋ nzuai, “Ana Devitan kam fhuve?”
23 Admirada, a multidão perguntou: “Será que este homem é o Filho de Davi?”.
24 Mbe maaŋ nzuaim, mba Fherasiŋ mba bigeŋ mbararagiap, mbe khaŋ ana nzuai, “Mba guma, ana Bersebur ŋkasŋkan panan mba ŋiniŋgi mbatɨgi ga vharvharigi. Bersebur ana ŋiniŋgi mbatɨgir guman pan ma.”
24 No entanto, quando os fariseus souberam do milagre, disseram: “Ele só expulsa demônios porque seu poder vem de Belzebu, o príncipe dos demônios”.
25 Mbe mba suambarar Zisas ga mbuim, ana mbe ndɨkndɨgi kaŋgiap, khaŋ mbe nzuai, “Maaŋ muuŋgip, ŋgu bakɨ the rɨgɨra wari shɨrav wari shogɨrga, mba ŋgu bakɨme guigira mbatɨgirga. Maaŋ muuŋgip, vhɨra ŋgu bakɨ the o, phena bavira ki ntɨɨri, mbe rɨgɨra wari shɨrav wari shogɨrga, mba ŋgu bakɨme gum phen mbara muuŋgip za mbatɨgirga.
25 Jesus conhecia os pensamentos deles e respondeu: “Todo reino dividido internamente está condenado à ruína. Uma cidade ou família dividida contra si mesma se desintegrará.
26 Mba khesharigi tɨvara, Satan taagip wora vharvhararga, ana ntɨɨri mbe rɨgɨra wari shararga.
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido e luta contra si mesmo. Seu reino não sobreviverá.
27 Maaŋ muuŋgip, Bersebur guigira nan kurkurarga, gu kha ŋiniŋgi mbatɨgi ga vharvhararga. Maaŋ muuŋgi, the nde ntɨɨrir kurkurigim, mbe ŋiniŋgi mbatɨgi ga vharvharigi? Nde ntɨɨri, mbe nduarira nde suanga, nde buni, nta guigira nzerigi fhuvara.
27 Se eu expulso demônios pelo poder de Belzebu, o que dizer de seus discípulos? Eles também expulsam demônios, de modo que condenarão vocês pelo que acabaram de dizer.
28 Maaŋ muuŋgip, Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaar nan kurkurigim, gu ŋiniŋgi mbatɨgi ga vharvharigi, nde kaŋgiri, Fhe Bakɨme nde garim, nde ana piin ki tɨv nden hɨgi.
28 Mas, se expulso demônios pelo Espírito de Deus, então o reino de Deus já chegou até vocês.
29 “Guma the ram muuŋgip, guma ŋkasŋka the phena vhen ŋgirgɨp, ana phena vhen ki bigi kɨmgirie? Ana maaŋ muun saŋv, ana fharav mpiiŋ havhara ndigip, mba guma kegɨp, ana ndi khɨngirga. Ana maaŋ muuŋgip, ana za mba guma phenan ki bigi ndirga.
29 Afinal, quem tem poder para entrar na casa de um homem forte e saquear seus bens? Somente alguém ainda mais forte, alguém capaz de amarrá-lo e saquear sua casa.
30 “Guma nan kɨvntok fhuv, ana panan na ki. Guma nan kurav, kha gumgi gu mbigi fugfugi fhu, ana mbe zɨtɨgim, mbe rav tamtam vui.
30 “Quem não está comigo opõe-se a mim, e quem não trabalha comigo na verdade trabalha contra mim.
31 “Maaŋ muuŋgiap, gu nde nzuai, Fhe Bakɨme gumgi gu mbigi mbui tɨvi mbatɨgi gum mbe Fhe Bakɨme nzuai buni mbatɨgi, ana za nta vhɨzgirga. Maaŋ muuŋgip, guma the buna mbatɨga thuen Fhe Bakɨme Ŋina Ŋaara suaŋgirga, mba buna mbatɨgeŋ, Fhe Bakɨme ne vhɨzgirga fhu.
31 “Por isso eu lhes digo: todo pecado e toda blasfêmia serão perdoados, mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Guma maaŋ muuŋgip, buna mbatɨga thuen Fhe Bakɨmen Guma Guara suaŋgirga, Fhe Bakɨme mba guma buneŋ, ana ne vhɨzgirga. Guma buna mbatɨgen ana Ŋina Ŋaara suaŋgirga, mba guma, Fhe Bakɨme, ana ana Ŋina Ŋaara suaŋgi buna mbatɨgeŋ, ana ntige ne vhɨzgirga fhu, ana zumgum vhɨra ne vhɨzgirga fhu.”
32 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem falar contra o Espírito Santo não será perdoado, nem neste mundo nem no mundo por vir.
33 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Maaŋ muuŋgip, khan vhuuŋ, ana vhɨgi vhuuiŋ mbai. Maaŋ muuŋgip, kha mbatɨk, ana vhɨgi vhɨra mbatɨgi. Gumgi khira vhɨgi gangiap, mbe khaŋ nzuai, ana khan vhuuŋ ma o, ana kha mbatɨk ma.
33 “Uma árvore é identificada por seus frutos. Se a árvore é boa, os frutos serão bons. Se a árvore é ruim, os frutos serão ruins.
34 Nde gumgi mbatɨgi, nde kurigi mbatɨgi fara muuŋgi. Nde ram muuŋgip buni vhuuiŋ suaŋrie? Nde wari wo ndavi vheri givav ki buni, nde ntara nzuai. Guma, ana wo ndava vhen givav ki ndɨkndɨgi, ana nta nzuai.
34 Raça de víboras! Como poderiam homens maus como vocês dizer o que é bom e correto? Pois a boca fala do que o coração está cheio.
35 Guman vhuuŋ, ana ndɨkndɨgi vhuuiŋ givav ana ndava vhen ki. Ana maaŋ muuŋgiap tɨvar vhuuaŋ mbui. Guma mbatɨk, ana ndɨkndɨgi mbatɨgi ana ndava vhen givav ki. Ana maaŋ muuŋgiap, ana tɨvi mbatɨgi ga mbui.
35 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau.
36 “Gu nde nzuai, mba Fhe Bakɨme za kha nuianan ki gumgi gu mbigi muuŋgi tɨvi mbatɨgi ga suaŋv mbe suanga tuga sarigi. Ana mba tugar, ana mba gumgi gu mbigi suaŋgi buni mbatɨgi ga ndɨkndɨgɨp mbe suanga.
36 Eu lhes digo: no dia do juízo, vocês prestarão contas de toda palavra inútil que falarem.
37 Ndu nzuai bunira, Fhe Bakɨme khaŋ ndu suanga, ‘Ndu tɨvar vhuuaŋ mbui guma ma.’ Ndu nzuai bunira Fhe Bakɨme khaŋ ndu suanga, ‘Ndu guma mbatɨk ma.’ ”
37 Por suas palavras vocês serão absolvidos, e por elas serão condenados”.
38 Mba tugen Zudaiŋ tɨvi vhuuiŋ kaŋgi gumgi mbari gum Fherasiŋ gumgi mbari khaŋ Zisas ga nzuai, “Guman Rum, ndu Fhe Bakɨme nduara mbui bigɨna bakɨ thueŋ muuŋgirim, nza gangip kaŋgirga, ndu Fhe Bakɨmen ŋaara mbui.”
38 Alguns dos mestres da lei e fariseus vieram a Jesus e disseram: “Mestre, queremos que nos mostre um sinal de sua autoridade”.
39 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas khaŋ mbe nzuai, “Ntige kha tugen ki gumgi gu mbigi, mbe gumgi gu mbigi mbatɨgi ma. Mbe mirikor the gangirga tuktɨgi fhuvara. Mbe za mirikor mbe gangi. Mba mirikor Fhe Bakɨme kamthooŋ guma Zona ne muuŋgi.
39 Jesus, porém, respondeu: “Vocês pedem um sinal porque são uma geração perversa e adúltera, mas o único sinal que lhes darei será o do profeta Jonas.
40 Zona raa phuni khegene, maaŋ phuni khegenen mba mbɨgama bakɨme ndava vhen kegi. Mba tɨvara Fhe Bakɨme Guma Guar, ana vhɨra raa phuni khegene maaŋ phuni khegenen kha nuiana vhen kegɨrga.
40 Pois, assim como Jonas passou três dias e três noites no ventre do grande peixe, o Filho do Homem ficará três dias e três noites no coração da terra.
41 Fhe Bakɨme zumgum kha nuianan ki gumgi gu mbigi muuŋgi tɨvi mbatɨgi ga suaŋv mbe suanga tuga sarigi. Ana zumgum mbe suanga tugar, mba fhum Ninivan kegi gumgi gu mbigi, mbe Fhe Bakɨme nɨman thivgip, mbe kha tugen kegi gumgi gu mbigi muuŋgi tɨvi bun suanga. Mba Ninivan ki gumgi, mbe khaŋ muuŋgi. Mbe Zona vov Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun mbe nzuaim, mbe ndavi dorgi. Nde ntigem guma mbe nde rɨgar ki, mba guma, ana guigira Zona kambarigi.
41 “No dia do juízo, os habitantes de Nínive se levantarão contra esta geração e a condenarão, pois eles se arrependeram de seus pecados quando ouviram a mensagem anunciada por Jonas; e vocês têm à sua frente alguém maior que Jonas!
42 Fhe Bakɨme mba tugen kha nuianan ki gumgi gu mbigi muuŋgi tɨvi mbatɨgi ga suaŋv mbe suanga, mba tugen saut fhain ki kuin, ana vhɨra hɨp Fhe Bakɨme nima thɨgɨp, ntige kha tugen ki gumgi gu mbigi muuŋgi tɨvi mbatɨgi bun suanga. Ne khaŋ muuŋgi, mba kuin ana za kha nuian vhɨzi tɨva guarara ki kuin ma. Ana Soromon won ndɨkndɨgi vhuuiŋ bun suaŋrim, ana nta mbarara zav zɨgi. Ntigem, khar ki guma mbe, ana guigira Soromon kambarigi.”
42 A rainha de Sabá também se levantará contra esta geração no dia do juízo e a condenará, pois veio de uma terra distante para ouvir a sabedoria de Salomão; e vocês têm à sua frente alguém maior que Salomão!
43 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Ŋina mbatɨk guma mbe thav kɨrar hɨgap, vov ana gumgi ki fhu ŋanen vov, vhuksurga ŋani ndi gari. Ana maaŋ ganɨnga, ana ŋana vhuuŋ thueŋ gangi fhu.
43 “Quando um espírito impuro deixa uma pessoa, anda por lugares secos à procura de descanso, mas não o encontra.
44 Ana maaŋ ganɨvra thav, ana taagi khaŋ suanga, ‘Gu taagi ŋgɨp, fhum wo kegi phenara kɨrga.’ Ana maaŋ suaŋgip, ana taagi zɨp, mba fhum kegi phena ganɨrim, mbe ana bigap, ana sɨɨŋgi. Bigi thari ana vhen ki fhuvara.
44 Então, diz: ‘Voltarei à casa da qual saí’. Ele volta para sua antiga casa e a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 Ana ana gangip, taagi ŋgɨp, harigi harathɨgi ŋiniŋgi mbatɨgi, mbe guigira ana kambarav tɨvi mbatɨgi ga mbui ntɨɨri ma, ana mben kuv zɨrga. Ana mbe kuv zɨv, mbe mba phena vhen ŋgirgɨp, mba phena vhen kɨrga. Mba guma, ana fharav maneŋ mbatɨgia kegi, ana ntigem, ana guigira za mbatɨgirga. Kha khesharigi tɨvara kha nuianan ki gumgi gu mbigi mbatɨgir hɨrga.”
45 Então o espírito busca outros sete espíritos, piores que ele, e todos entram na pessoa e passam a morar nela, e a pessoa fica pior que antes. Assim acontecerá com esta geração perversa”.
46 Zisas mba bunin mba gumgi gu mbigi vhɨrve ga nzuavra kim, ana niamuuŋ gum ana ŋgugi, mbe zav ana mba vhen ki phena thɨma thivi. Mbe ana suan za zegi.
46 Enquanto Jesus falava à multidão, sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, pedindo para falar com ele.
47 Mbe zegim, guma mbe khaŋ Zisas ga nzuai, “Ndu mbarara! Ndun niamuuŋ gum ŋgugi, mbe ndu suan zav zegap kɨrar mbur ki.”
47 Alguém disse a Jesus: “Sua mãe e seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor”.
48 Mba guma maaŋ Zisas ga nzuaim, Zisas ana ŋgarkarav khaŋ ana nzuai, “Theiŋ nan niamuuŋ, gu theiŋ nan ŋgugi?”
48 Jesus respondeu: “Quem é minha mãe? Quem são meus irmãos?”.
49 Ana nen ana nzuav, wo phorga rui gumgi gu mbigi farasarav khaŋ ana nzuai, “Ndu na niamuuŋ gu ntogi ganɨ.
49 Então apontou para seus discípulos e disse: “Vejam, estes são minha mãe e meus irmãos.
50 Ne khaŋ muuŋgi, na Ndia kha Hevenan ki, guma o mbik ana nzuai vuzvugi zɨn vui, mba guma gu mbik nan ŋguk, gu bip gum, nan niamuuŋ ma.”
50 Quem faz a vontade de meu Pai no céu é meu irmão, minha irmã e minha mãe”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.