Mateus 12
Fhe Bakɨmen Kaman Kameŋ (GEB) vs NAA
1 Zumgum Sabat raa mben Zisas wit mɨni mbave shɨrav vui. Ana vuim, ana phorga rui gumgi ana phorga vov, mbe thihegap, mba wit vhɨgi mbari korav nta pav vui.
1 Por aquele tempo, num sábado, Jesus passou pelas searas. Estando os seus discípulos com fome, começaram a colher espigas e a comer.
2 Mbe nta pav vuim, mba Fherasiŋ mbari mbe gangiap khaŋ Zisas ga nzuai, “Ndu khar ganɨ. Ndu phorga rui gumgi, mbe Sabatar muungeŋ thɨvigi tɨv, mbe ne mbui.”
2 Os fariseus, vendo isso, disseram a Jesus: — Olhe! Os seus discípulos estão fazendo o que não é lícito fazer num sábado.
3 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas mbe ŋgarkarav khaŋ mbe nzuai, “Ee, nde mba Devit fhum muuŋgi bigeŋ mbe ne khergim, ne ki, nde ne gangi fhuv thi? Devit fhum, won kɨvntogi kov, mbe thihegap muuŋgi.
3 Mas Jesus lhes disse:
4 Devit mbaram vov Fhe Bakɨme Phena vhen vergap, mbe Fhe Bakɨme nɨma ndarigi vikntuu, ana nta pav, vhɨra won kɨvntogi kua mbegi. Mba vikntuu harigi gumgi mbɨrgeŋ thɨvigi vikntuu ma. Mba vikntuu Fhe Bakɨme rotu gari gumgi nduarira pi vikntuu ma.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não era lícito comer, nem a ele nem aos que estavam com ele, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Maaŋ muuŋgiap, nde vhɨra mba Moses Fhe Bakɨme ana suaŋgi tɨvi ki gap, nde vhɨra ana gangi fhuv thi? Mba tɨvi khaŋ suaŋgi, mba Fhe Bakɨme rotu gari gumgi, mbe Sabatar ŋgarɨri. Mbe mba tɨva mbuav, mbe Sabat tɨva khiŋgia thɨgi, mbe ne mbuav, mbe ne nzuav simtɨga ndi fhu.
5 Ou vocês não leram na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo profanam o sábado e ficam sem culpa?
6 Gu nde nzuai, ntige khar ki bigɨn, ana guigira Fhe Bakɨme Phena kambarigi.
6 Pois eu lhes digo que aqui está quem é maior do que o templo.
7 Nde maaŋ muuŋgip, tuituigip Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ ki gavar ana buni vhuuiŋ nɨɨŋge kaŋgirga, nde tuituigip mba bigi kaŋgirga, ‘Gu nde fhura Fhe Bakɨme nzuav shama mbui shaa, gu nta vuzvugi fhu. Gu vuzvugi, nde tɨvir vhuuin harigi gumgi gu mbigir muuŋgiri.’ Nde maaŋ muuŋv, nde fhura simtɨgar simtɨk ki fhuv gumgi gu mbigir nɨɨnga fhu.
7 Mas, se vocês soubessem o que significa: “Quero misericórdia, e não sacrifício”, não teriam condenado inocentes.
8 Ne khaŋ muuŋgi, Fhe Bakɨme Guma Guar, ana Sabat gari Guma Bakɨme ma.”
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Zisas mba bunin mbe suaŋgia thugap, ana mba ŋaneŋ thav vov, mbe Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ mbararagi phena vhen vergi.
9 Tendo Jesus saído dali, entrou na sinagoga deles.
10 Mba phena vhen hareŋ rimgi guma mbe ki. Mba tugen, gumgi mbari Zisas ga suaŋv suan zav tuavi ndi garav ki. Mbe maaŋ muuŋgiap, kha nzambaran ana muuŋgi, “Ndu Sabatar kha rɨɨi guman kurarga ne, ne Sabatar tɨva khiŋgia thɨgi o, fhu?”
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida. Então, a fim de o acusar, perguntaram a Jesus: — É lícito curar no sábado?
11 Mbe mba nzambaran Zisas ga muuŋgim, Zisas khaŋ mbe nzuai, “Maaŋ muuŋgip, nde rɨgar guma the, ana sipsip the Sabatar mbok thɨgɨrga, nde kaŋgi, mba guma ana Sabatar wo sipsip suirav ana sigirga.
11 Ao que lhes respondeu:
12 Nde khueŋ kaŋgi, guma ana guigira sipsip kambarigi. Maaŋ muuŋgiap, nza Sabatar tɨvar vhuuaŋ mbui ne, ne Sabatar tɨva khiŋgi fhuvara.”
12 Ora, quanto mais vale um homem do que uma ovelha! Logo, é lícito nos sábados fazer o bem.
13 Ana maaŋ mbe suaŋgia thugap khaŋ mba hareŋ rimgi guma ga nzuai, “Ndu wo hareŋ ndegɨ.” Ana maaŋ nzuaim, mba guma wo hareŋ ndegim, ana hareŋ taagia nzerigi. Mba hareŋ nzerav, mba harigi hara vhuueŋra fara muuŋgi.
13 Então Jesus disse ao homem: O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada e ficou sã como a outra.
14 Zisas ana kurigim, mba Fherasiŋ ne nzuav mba phena thav kɨrar hegap, wari fugap, Zisas shogirim, ana rimgirga tuavi ndi gari.
14 Mas os fariseus, saindo dali, conspiravam contra ele, procurando ver como o matariam.
15 Zisas mba Fherasiŋ ana muun za mbui bigeŋ, ana ne kaŋgi. Ana maaŋ muuŋgiap, mba ŋgu thav vugi. Ana vuim, gumgi gu mbigi vhɨrve ana zɨn vui. Mbe ana zɨn vuim, ana rɨɨi gumgi gu mbigir vhɨrve, ana mben kurkurav mbe mbuim, mben rɨmrɨɨ vhɨzgi.
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 Zisas mben kurkurav, kama havharan wo bun harigi ntɨɨri ga suangen mbe thɨvigi.
16 advertindo-lhes, porém, que não o expusessem à publicidade.
17 Zisas mba tɨvar mbe mbui, ne guigira mba Fhe Bakɨmen kamthooŋ guma Aisaia suaŋgi kameŋra zɨn vugi. Aisaia fhum khaŋ suaŋgi,
17 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta Isaías:
18 “Khe nan ŋaara guma ma. Gu nduara ana farasarigi. Gu guigira ana vuzvugiap, nan ndava vhee guigira ana ndikndigi. Gu won Ŋina Ŋaarar ana nɨɨŋgirga. Ana harigi fhain ki gumgi gu mbigi, gu tɨvar vhuun mben muuŋv, taagi mbe ndirga ne bun mbe suanga.
18 “Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se agrada. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Ana ntarar muuŋv kama bakɨmen fhura suanga fhuvara. Kha gumgi gu mbigi, mbe ana mbarararim, ana fhura tuavi rɨksɨgivigen kɨv buni suaŋgirga fhu.
19 Não entrará em discussões, nem gritará, nem fará ouvir nas praças a sua voz.
20 Ne khaŋ muuŋgi, vurun mbɨrav phɨrɨ za mbuim, ana za ana phɨrgirga tuktɨgi fhuvara. Ana vhɨra tuituigiap shi fhuv ram, ana ana ŋguigirga fhu. Ana ŋgarɨv kɨv, ana guigira tɨvar vhuuŋ guarara ndi kɨra khɨngirga.
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará o pavio que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Ana maaŋ muunga mba harigi fhain ki gumgi gu mbigi, mbe ana khothɨgɨp ana rargɨ kɨrim, ana taagi mbe ndirga.”
21 E no seu nome os gentios colocarão a sua esperança.”
22 Mba tugen, gumgi mbari, mbe ŋina mbatɨk vhen ndagi guma mbe ndigap ana han zi. Mba guma, ana rɨmani mbatɨgiap, vhɨra thɨni mpɨrav buni nzuai fhu. Mbe ana kov Zisas han zɨgim, Zisas ana kurigim, ana buni nzuav, vhɨra ana rɨmani nzerigim, ana gari.
22 Então trouxeram a Jesus um endemoniado, cego e mudo. Jesus o curou, e o homem passou a falar e a ver.
23 Zisas maaŋ mba guma ga muuŋgim, mba gumgi gu mbigi ne gangiap, ŋgava mbatɨga muuŋgiap khaŋ nzuai, “Ana Devitan kam fhuve?”
23 E toda a multidão se admirava e dizia: — Não seria este, por acaso, o Filho de Davi?
24 Mbe maaŋ nzuaim, mba Fherasiŋ mba bigeŋ mbararagiap, mbe khaŋ ana nzuai, “Mba guma, ana Bersebur ŋkasŋkan panan mba ŋiniŋgi mbatɨgi ga vharvharigi. Bersebur ana ŋiniŋgi mbatɨgir guman pan ma.”
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, diziam: — Este não expulsa demônios senão pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
25 Mbe mba suambarar Zisas ga mbuim, ana mbe ndɨkndɨgi kaŋgiap, khaŋ mbe nzuai, “Maaŋ muuŋgip, ŋgu bakɨ the rɨgɨra wari shɨrav wari shogɨrga, mba ŋgu bakɨme guigira mbatɨgirga. Maaŋ muuŋgip, vhɨra ŋgu bakɨ the o, phena bavira ki ntɨɨri, mbe rɨgɨra wari shɨrav wari shogɨrga, mba ŋgu bakɨme gum phen mbara muuŋgip za mbatɨgirga.
25 Mas Jesus, sabendo o que eles pensavam, disse-lhes:
26 Mba khesharigi tɨvara, Satan taagip wora vharvhararga, ana ntɨɨri mbe rɨgɨra wari shararga.
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido contra si mesmo; como, então, o seu reino subsistirá?
27 Maaŋ muuŋgip, Bersebur guigira nan kurkurarga, gu kha ŋiniŋgi mbatɨgi ga vharvhararga. Maaŋ muuŋgi, the nde ntɨɨrir kurkurigim, mbe ŋiniŋgi mbatɨgi ga vharvharigi? Nde ntɨɨri, mbe nduarira nde suanga, nde buni, nta guigira nzerigi fhuvara.
27 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
28 Maaŋ muuŋgip, Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaar nan kurkurigim, gu ŋiniŋgi mbatɨgi ga vharvharigi, nde kaŋgiri, Fhe Bakɨme nde garim, nde ana piin ki tɨv nden hɨgi.
28 Se, porém, eu expulso os demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
29 “Guma the ram muuŋgip, guma ŋkasŋka the phena vhen ŋgirgɨp, ana phena vhen ki bigi kɨmgirie? Ana maaŋ muun saŋv, ana fharav mpiiŋ havhara ndigip, mba guma kegɨp, ana ndi khɨngirga. Ana maaŋ muuŋgip, ana za mba guma phenan ki bigi ndirga.
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E só então saqueará a casa dele.
30 “Guma nan kɨvntok fhuv, ana panan na ki. Guma nan kurav, kha gumgi gu mbigi fugfugi fhu, ana mbe zɨtɨgim, mbe rav tamtam vui.
30 — Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 “Maaŋ muuŋgiap, gu nde nzuai, Fhe Bakɨme gumgi gu mbigi mbui tɨvi mbatɨgi gum mbe Fhe Bakɨme nzuai buni mbatɨgi, ana za nta vhɨzgirga. Maaŋ muuŋgip, guma the buna mbatɨga thuen Fhe Bakɨme Ŋina Ŋaara suaŋgirga, mba buna mbatɨgeŋ, Fhe Bakɨme ne vhɨzgirga fhu.
31 Por isso, digo a vocês que todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Guma maaŋ muuŋgip, buna mbatɨga thuen Fhe Bakɨmen Guma Guara suaŋgirga, Fhe Bakɨme mba guma buneŋ, ana ne vhɨzgirga. Guma buna mbatɨgen ana Ŋina Ŋaara suaŋgirga, mba guma, Fhe Bakɨme, ana ana Ŋina Ŋaara suaŋgi buna mbatɨgeŋ, ana ntige ne vhɨzgirga fhu, ana zumgum vhɨra ne vhɨzgirga fhu.”
32 Se alguém disser alguma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, isso não lhe será perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Maaŋ muuŋgip, khan vhuuŋ, ana vhɨgi vhuuiŋ mbai. Maaŋ muuŋgip, kha mbatɨk, ana vhɨgi vhɨra mbatɨgi. Gumgi khira vhɨgi gangiap, mbe khaŋ nzuai, ana khan vhuuŋ ma o, ana kha mbatɨk ma.
33 — Tornem a árvore boa e o seu fruto será bom, ou tornem a árvore má e o seu fruto será mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 Nde gumgi mbatɨgi, nde kurigi mbatɨgi fara muuŋgi. Nde ram muuŋgip buni vhuuiŋ suaŋrie? Nde wari wo ndavi vheri givav ki buni, nde ntara nzuai. Guma, ana wo ndava vhen givav ki ndɨkndɨgi, ana nta nzuai.
34 Raça de víboras! Como vocês podem falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Guman vhuuŋ, ana ndɨkndɨgi vhuuiŋ givav ana ndava vhen ki. Ana maaŋ muuŋgiap tɨvar vhuuaŋ mbui. Guma mbatɨk, ana ndɨkndɨgi mbatɨgi ana ndava vhen givav ki. Ana maaŋ muuŋgiap, ana tɨvi mbatɨgi ga mbui.
35 A pessoa boa tira do tesouro bom coisas boas; mas a pessoa má do mau tesouro tira coisas más.
36 “Gu nde nzuai, mba Fhe Bakɨme za kha nuianan ki gumgi gu mbigi muuŋgi tɨvi mbatɨgi ga suaŋv mbe suanga tuga sarigi. Ana mba tugar, ana mba gumgi gu mbigi suaŋgi buni mbatɨgi ga ndɨkndɨgɨp mbe suanga.
36 — Digo a vocês que, no Dia do Juízo, as pessoas darão conta de toda palavra inútil que proferirem;
37 Ndu nzuai bunira, Fhe Bakɨme khaŋ ndu suanga, ‘Ndu tɨvar vhuuaŋ mbui guma ma.’ Ndu nzuai bunira Fhe Bakɨme khaŋ ndu suanga, ‘Ndu guma mbatɨk ma.’ ”
37 porque, pelas suas palavras, você será justificado e, pelas suas palavras, você será condenado.
38 Mba tugen Zudaiŋ tɨvi vhuuiŋ kaŋgi gumgi mbari gum Fherasiŋ gumgi mbari khaŋ Zisas ga nzuai, “Guman Rum, ndu Fhe Bakɨme nduara mbui bigɨna bakɨ thueŋ muuŋgirim, nza gangip kaŋgirga, ndu Fhe Bakɨmen ŋaara mbui.”
38 Então alguns escribas e fariseus disseram a Jesus: — Mestre, queremos ver algum sinal feito pelo senhor.
39 Mbe maaŋ nzuaim, Zisas khaŋ mbe nzuai, “Ntige kha tugen ki gumgi gu mbigi, mbe gumgi gu mbigi mbatɨgi ma. Mbe mirikor the gangirga tuktɨgi fhuvara. Mbe za mirikor mbe gangi. Mba mirikor Fhe Bakɨme kamthooŋ guma Zona ne muuŋgi.
39 Mas ele respondeu:
40 Zona raa phuni khegene, maaŋ phuni khegenen mba mbɨgama bakɨme ndava vhen kegi. Mba tɨvara Fhe Bakɨme Guma Guar, ana vhɨra raa phuni khegene maaŋ phuni khegenen kha nuiana vhen kegɨrga.
40 Porque assim como Jonas esteve três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 Fhe Bakɨme zumgum kha nuianan ki gumgi gu mbigi muuŋgi tɨvi mbatɨgi ga suaŋv mbe suanga tuga sarigi. Ana zumgum mbe suanga tugar, mba fhum Ninivan kegi gumgi gu mbigi, mbe Fhe Bakɨme nɨman thivgip, mbe kha tugen kegi gumgi gu mbigi muuŋgi tɨvi bun suanga. Mba Ninivan ki gumgi, mbe khaŋ muuŋgi. Mbe Zona vov Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun mbe nzuaim, mbe ndavi dorgi. Nde ntigem guma mbe nde rɨgar ki, mba guma, ana guigira Zona kambarigi.
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Fhe Bakɨme mba tugen kha nuianan ki gumgi gu mbigi muuŋgi tɨvi mbatɨgi ga suaŋv mbe suanga, mba tugen saut fhain ki kuin, ana vhɨra hɨp Fhe Bakɨme nima thɨgɨp, ntige kha tugen ki gumgi gu mbigi muuŋgi tɨvi mbatɨgi bun suanga. Ne khaŋ muuŋgi, mba kuin ana za kha nuian vhɨzi tɨva guarara ki kuin ma. Ana Soromon won ndɨkndɨgi vhuuiŋ bun suaŋrim, ana nta mbarara zav zɨgi. Ntigem, khar ki guma mbe, ana guigira Soromon kambarigi.”
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
43 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mbe nzuai, “Ŋina mbatɨk guma mbe thav kɨrar hɨgap, vov ana gumgi ki fhu ŋanen vov, vhuksurga ŋani ndi gari. Ana maaŋ ganɨnga, ana ŋana vhuuŋ thueŋ gangi fhu.
43 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 Ana maaŋ ganɨvra thav, ana taagi khaŋ suanga, ‘Gu taagi ŋgɨp, fhum wo kegi phenara kɨrga.’ Ana maaŋ suaŋgip, ana taagi zɨp, mba fhum kegi phena ganɨrim, mbe ana bigap, ana sɨɨŋgi. Bigi thari ana vhen ki fhuvara.
44 Por isso, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.” E, voltando, ele a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 Ana ana gangip, taagi ŋgɨp, harigi harathɨgi ŋiniŋgi mbatɨgi, mbe guigira ana kambarav tɨvi mbatɨgi ga mbui ntɨɨri ma, ana mben kuv zɨrga. Ana mbe kuv zɨv, mbe mba phena vhen ŋgirgɨp, mba phena vhen kɨrga. Mba guma, ana fharav maneŋ mbatɨgia kegi, ana ntigem, ana guigira za mbatɨgirga. Kha khesharigi tɨvara kha nuianan ki gumgi gu mbigi mbatɨgir hɨrga.”
45 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Zisas mba bunin mba gumgi gu mbigi vhɨrve ga nzuavra kim, ana niamuuŋ gum ana ŋgugi, mbe zav ana mba vhen ki phena thɨma thivi. Mbe ana suan za zegi.
46 Enquanto Jesus ainda falava ao povo, eis que a mãe e os irmãos dele estavam do lado de fora, procurando falar com ele.
47 Mbe zegim, guma mbe khaŋ Zisas ga nzuai, “Ndu mbarara! Ndun niamuuŋ gum ŋgugi, mbe ndu suan zav zegap kɨrar mbur ki.”
47 E alguém lhe disse: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor.
48 Mba guma maaŋ Zisas ga nzuaim, Zisas ana ŋgarkarav khaŋ ana nzuai, “Theiŋ nan niamuuŋ, gu theiŋ nan ŋgugi?”
48 Porém Jesus respondeu ao que lhe trouxe o aviso:
49 Ana nen ana nzuav, wo phorga rui gumgi gu mbigi farasarav khaŋ ana nzuai, “Ndu na niamuuŋ gu ntogi ganɨ.
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse:
50 Ne khaŋ muuŋgi, na Ndia kha Hevenan ki, guma o mbik ana nzuai vuzvugi zɨn vui, mba guma gu mbik nan ŋguk, gu bip gum, nan niamuuŋ ma.”
50 Portanto, aquele que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.