Lucas 14
Fhe Bakɨmen Kaman Kameŋ (GEB) vs NAA
1 Sabat raa mben Zisas vov Fherasin zɨ ki guma mbe phenan vugap ana phorga pi. Ana ana phorga pim, mbe tuituigira anan tɨva garav ki.
1 Num sábado, ao entrar Jesus na casa de um dos principais fariseus para tomar uma refeição, eles o estavam observando.
2 Mba tugar fhav gum bigi za baagi guma mbe vhɨra zɨgap Zisas han maaŋ ki.
2 E eis que diante dele se achava um homem hidrópico.
3 Zisas mbaram mba Fherasiŋ gumgi gum mba guigira Zudaiŋ tɨvi vhuuiŋ kaŋgi gumgir nzarigi, “Nde ram mbui ndɨkndɨga mbui? Nza Sabatar guman kurav ana rɨmrɨma vhɨzi ne, ne Sabatar tɨva phɨrire, ee fhuve?”
3 Então Jesus, dirigindo-se aos intérpretes da Lei e aos fariseus, perguntou:
4 Ana mba nzambaran mbe muuŋgim, mbe thɨri pɨngiap fhura ki. Mbe buna thuen ana fagi fhuvara. Ana mbaram mba fhav gum bigi baagi guman fhava suirav, ana kurigim, ana batɨk fhura ŋgɨrgim, ana mbaram ana nzuaim, ana taagia vui.
4 Eles, porém, não disseram nada. Então Jesus pegou na mão daquele homem, curou-o e o mandou embora.
5 Ana vuim, Zisas taagia mben nzarigi, “Nde the maaŋ muuŋgip, kama the kɨrga o, borombaga the kɨrga, ana maaŋ muuŋgip Sabat raan mbok thɨgɨrga, nde mba raara vhemkora ŋgɨv ana sigɨrga, o fhu?”
5 A seguir, Jesus lhes perguntou:
6 Ana mba nzambaren mbe muuŋgim, mbe ana suanga buna thueŋ ki fhu.
6 A isto nada puderam responder.
7 Zisas mba tugen mba gumgi garim, mbe mba mban mbɨr zav, mbe zɨ ki gumgi piigi mpirmpirɨgira, mbe ntara piigi. Ana maaŋ muuŋgiap mbe gangiap, thav buna mueŋ vhunama dav khaŋ mbe nzuai,
7 Reparando como os convidados escolhiam os primeiros lugares, Jesus contou-lhes uma parábola:
8 “Guma the maaŋ muuŋgip muun rɨgɨp shama bakɨmen muuŋv, nden kamgirim, nde mba shaman ŋgegɨp, nde mba zɨ ki gumgi pigɨrga mpirmpirɨgira pigɨ thari. Nde kaŋgi fhuvara, mbe mba nde kambarav zɨri bakɨvi ki gumgi, mbe mben kamgiap, mbe ndim fegi mpirmpirɨgi mbar ki.
8 — Quando alguém convidá-lo para um casamento, não sente no lugar de honra, pois pode haver um convidado mais importante do que você.
9 Ndu maaŋ muuŋgip mba mpirmpirɨga perav kɨrim, mba shama mbuav nden kamgim, nde zegi guma zɨv khaŋ ndu suanga, ‘Ndu mba mpirmpirɨk thav khavik, ana kha guma pigɨrga mpirmpirɨk ma.’ Ndu muuŋv kɨrim, mba shama vuavi maaŋ ndu suaŋgirim, ndu guigira nen mbergip, khavgip ŋgɨp, za mbu mpuun guigira zɨ ki fhuv gumgi piigi mpirmpirɨga perarga.
9 Então aquele que convidou os dois dirá a você: “Dê o lugar a este aqui.” Então você irá, envergonhado, ocupar o último lugar.
10 Nde maaŋ muuŋgip mbe shama then muuŋv nden kamgirim, nde ŋgɨp, nde mba zɨ guarara mba zɨ ki fhuv gumgi piigi mpirmpirɨgir pigiri. Mba shama mbuav nden kamgi guma bigɨn ma. Ana nduara zɨv nde gangip, khaŋ ndu suanga, ‘Kɨvntok, ndu khavgip, naaŋ ŋgɨp mbu mpirmpirɨga vhuun pera.’ Ana maaŋ ndu suaŋrim, ndu naaŋ ŋgɨp mba mpirmpirɨga perarim, ndu phorga mba shaman vegi gumgi, mbe ndu gangip, khaŋ ndu suanga, ‘Ndu zɨ ki guma ma.’
10 Pelo contrário, quando alguém convidá-lo, vá sentar no último lugar, para que, quando vier aquele que o convidou, diga a você: “Amigo, venha sentar num lugar melhor.” Isso será uma honra para você diante de todos os demais convidados.
11 Guma the wo zɨ ndi vun kuamkuarga, Fhe Bakɨme mba guma zɨ mbevari ana ŋgirgɨrga. Guma the wo zɨ mbevarga, Fhe Bakɨme mba guma zɨ ndi vun kuarga.”
11 Porque todo o que se exalta será humilhado; e o que se humilha será exaltado.
12 Zisas mba bunin mbe nzua vov khaŋ mba wo phorgɨ mbɨr zav ana kamgi guma ga nzuai, “Ndu shama bakɨmen muuŋv wo phorgɨ mbɨr saŋv, ndu won kɨvntogira kamɨv, won fek gu tarira kamɨv, won ŋgun ŋkɨɨa vhɨrve ki gumgi, ndu mbera kamɨ thari. Ndu maaŋ muuŋgirga, mbe zumgum ndura kamgirga, ndu ŋgɨp mbe phorgɨ mbɨrim, mbe ndu shama ŋgarkararga.
12 Depois Jesus disse ao que o havia convidado:
13 Ndu maaŋ muuŋgip shaman muuŋv, ndu mba shaman zɨrga gumgir kamɨ saŋv, ndu kha khesharigi gumgir kamɨri, bigi sosuagi gumgi, hari gu suira goreregi gumgi, suira mbatɨgi gumgi, rɨmgi mbatɨgi gumgi, ndu maaŋ muuŋgi gumgir kamɨri.
13 Pelo contrário, ao dar um banquete, convide os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos,
14 Ndu maaŋ muuŋgirga, Fhe Bakɨme tɨvar vhuun ndun muunga. Mba khesharigi gumgi, ndu mben kamgi, mbe zumgum ndu shama ŋgarkararga tuktɨgi fhuvara. Ndu zumgum mba tɨvar vhuuaŋ muuŋgi gumgi, mbe vhɨzgi, mbe taagip khavɨrga, Fhe Bakɨme mba tugen ndu shama ŋgarkararga.”
14 e você será bem-aventurado, pelo fato de não terem eles com que recompensá-lo. A sua recompensa você receberá na ressurreição dos justos.
15 Zisas mba kamen mbe nzuaim, ana phorga mba mba pi kaa ga perav pi guma mbe ne mbararagiap khaŋ ana nzuai, “Ena, mba Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi ganɨrim, mbe ana piin kɨrga ntɨɨri, Fhe Bakɨme wo shama bakɨmen muuŋrim, mbe phorgɨv mba shama bakɨmen mbɨrga guma, ana ndikndigɨri.”
15 Ao ouvir tais palavras, um dos que estavam à mesa com Jesus lhe disse: — Bem-aventurado aquele que participar do banquete no Reino de Deus.
16 Ana maaŋ nzuaim, Zisas ana ŋgarkarav khaŋ ana nzuai, “Ana harigi guma mbe, ana won shama bakɨme mbuav, ana mba gumgi vhɨrver kaai.
16 Jesus, porém, respondeu:
17 Ana khaŋ mbui, ana mba shama bakɨmen muunga tuk hɨgim, ana mbaram won ŋaara guma ga sarigim, ana vov ana mba fhum mba shaman zɨr zav farasegi gumgi, ana vov mba shaman zɨr zav mbe nzuai. Ana vov khaŋ mbe nzuai, ‘Nde zɨri, mba shama bakɨme bigi za bevahegim, mba shama bakɨme tuk hɨgi.’
17 À hora da ceia, enviou o seu servo para avisar aos convidados: “Venham, porque tudo já está preparado.”
18 Ana vov mbe nzuaim, mbe za thagi. Mbe thav, mba shama bakɨme mbui guman ŋaara guma fhara vov nzarigi guma, ana khaŋ ana nzuai, ‘Gu ntigera nuiana sɨga mueŋ ga vezgiap, ne ganɨ za vui. Ndu ŋgɨp khaŋ mba shama bakɨme mbui guma ruma suaŋri, ana na ndava simɨ thari. Gu mbar ŋgɨrga fhuvara.’
18 Mas todos eles, um por um, começaram a apresentar desculpas. O primeiro disse: “Comprei um campo e preciso ir vê-lo; peço que me desculpe.”
19 Ana maaŋ ana suaŋgim, ana vov harigi nen nzarigim, ana khaŋ ana nzuai, ‘Gu ntigera ŋaarar muun zav phɨkthɨgi borombaga ga vhezgiap, gu ntigera ŋaarar ntan panɨ za mbui. Ndu ŋgɨp khaŋ mba shama bakɨme mbui guma ruma suaŋri, ana na ndava simɨ thari. Gu mbar ŋgɨrga fhuvara.’
19 Outro disse: “Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; peço que me desculpe.”
20 Ana maaŋ ana suaŋgim, ana mbaram vov harigi nen nzarigim, ana vhɨra khaŋ ana nzuai, ‘Gu ntigera muuaŋ tɨgi, gu mbar ŋgɨgɨrga fhuvara.’
20 E outro disse: “Casei-me e, por isso, não posso ir.”
21 “Mba shama bakɨme mbui guman ŋaara guma, ana mba gumgir nzaim, mbe mba kamen ana suaŋgim, ana mba kameŋ ndiga taagia won guma ruma han vui. Ana vov mba mbe suaŋgi buni bun wo guma ruma suaŋgi. Ana mba buni bun won guma ruma nzuaim, ana ndav shigap, thav kama havharar won ŋaara guma ga ndɨɨv khaŋ ana nzuai, ‘Ndu vhemkora ŋgɨp, kha ŋgu bakɨmen ki tuavi bakɨvi gum tuavi bisarirer ŋgɨp, mba bigi sosuagi gumgi gum, suira mbatɨgi gumgi gum, rɨmgi mbatɨgi gumgi gum, hari gu suira goreregi gumgi, ndu mbe suaŋrim, mbe na phenan zɨv na phorgɨv na shama bakɨmen mbɨrga.’
21 — O servo voltou e, contou tudo ao seu senhor. Então, irado, o dono da casa disse ao seu servo: “Saia depressa para as ruas e becos da cidade e traga para cá os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.”
22 “Ana maaŋ won ŋaara guma ga suaŋgim, ana vugap mba gumgir kov zɨgap, mbaram khaŋ ana nzuai, ‘Guma rum, ndu nzuaim, gu vugap, kha gumgir kov zɨgim, ndu phen givigi fhu, ndu phenan ŋani mbari fhura khar ki.’
22 Mais tarde, o servo lhe disse: “Patrão, já fiz o que o senhor mandou, e ainda há lugar.”
23 Ana maaŋ nzuaim, anan guma rum taagia khaŋ won ŋaara guma ga nzuai, ‘Maaŋ muuŋgim, ndu ntige wom taagip ŋgɨp, kha ŋgu bakɨme thav, ndu ŋgɨp mba tuavi bakɨvi gum mba mɨni ga rui tuavi, ndu nta thivi ŋgɨp, gumgi gu mbigi ganɨv, ndu khaŋ tɨgɨv mbe suaŋrim, mbe zɨv na phorgɨv na shama bakɨmen mbɨrga. Gu khueŋ vuzvugi, na phen za givarga, ne nzerarga.’
23 Então o senhor disse ao servo: “Saia pelos caminhos e atalhos e obrigue todos a entrar, para que a minha casa fique cheia.
24 Ana nen ana suaŋgiap khaŋ ana nzuai, ‘Gu guigira khar ndu nzuai, gu mba fharav kha shama bakɨmen mbɨr zav farasegi gumgi, gu mbe nzuaim, mbe na shama bakɨmen zɨ thagi. Mbe guigira kha shaman mban tɨva thaneŋ mbegɨrga tuktɨgi fhu.’ ”
24 Porque digo a vocês que nenhum daqueles homens que foram convidados provará a minha ceia.”
25 Tuga mben gumgi gu mbigi vhɨrve, mbe Zisas phorga vuim, ana dorgap mbe garav khaŋ mbe nzuai,
25 Grandes multidões acompanhavam Jesus, e ele, voltando-se, lhes disse:
26 “Guma the na phorgɨv rur saŋv, ana kɨr wo ndia gum niamuuŋ gum, won muuŋ gum tari, won fegi gum ŋgugi, meeiŋ gum bivi, ana kɨr mbe segi fhu, ana vhɨra kɨr won vuzvugara segi fhu, ana na phorgɨ rurga guma kegɨrga tuktɨgi fhu.
26 — Se alguém vem a mim e não me ama mais do que ama o seu pai, a sua mãe, a sua mulher, os seus filhos, os seus irmãos, as suas irmãs e até a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Guma the vhɨra wo rɨmɨnga khanarareŋ phufhurav na phorgɨ ruigirga fhu, ana vhɨra na phorgɨ rurga guma kegɨrga tuktɨgi fhu.”
27 E quem não tomar a sua cruz e vier após mim não pode ser meu discípulo.
28 Zisas mba bunin mbe suaŋgiap, mbaram khaŋ mbe nzuai, “Maaŋ muuŋgip, nde the phena bakɨ then muunga. Nde the mba phenan muun saŋv, ana ram mbui tɨvar muuŋgirie? Ana fhara perav mba phenan muunga bigi, ana nta ndɨkndɨgap, nta ruei. Ana nta ruev won ŋkɨɨa gari, ana mba phenan muunga ŋkɨɨa tuktɨgi o, fhu.
28 Pois qual de vocês, pretendendo construir uma torre, não se assenta primeiro para calcular a despesa e verificar se tem os meios para a concluir?
29 Ana fharav maaŋ muuŋgirga fhu, ana mba phena kɨnira suegɨp ganɨnga, ana ŋkɨɨa vhɨzgi, ana fhura mba phena thagi. Ana fhura mba phena tharga, mba gumgi gu mbigi ne suaŋv ana sɨɨnga.
29 Para não acontecer que, tendo lançado os alicerces e não podendo terminar a construção, todos os que a virem zombem dele,
30 Mbe ana sɨɨŋv khaŋ ana suanga, ‘Kha guma wo gangiap kha phena mbui. Ana ana mbuav, ana vhɨzgi fhu.’
30 dizendo: “Este homem começou a construir e não pôde acabar.”
31 “Maaŋ muuŋgip ŋgui vhɨrve gari guman pana the, ana harigi ŋgui vhɨrve gari guman pana phorgɨv shogɨr saŋv, ana fharav perav won ntari ga mbui gɨɨtɨvi vhɨrve ganɨv khaŋ wo suanga, ‘Gu 10,000 ntari ga mbui gɨɨtɨvira khar ki. Mbu harigi ŋgui vhɨrve gari guman pan, ana won 20,000 ntari ga mbui gɨɨtɨvir ko zi.’ Ana mba ndɨkndɨgar muuŋv, khaŋ wo suanga, ‘Nan ntari ga mbui gɨɨtɨvir vhɨrve khaŋ muuŋgiap 10,000 thɨgi, gu ram muuŋrie? Gu mbu harigi ŋgui vhɨrve gari guman pana phorgɨv shogɨv, gu ana kambararie?’
31 Ou qual é o rei que, indo para combater outro rei, não se assenta primeiro para calcular se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 Ana mba ndɨkndɨgar muuŋv ganɨnga. Ana tuktɨgi fhuv, ana mbaram wo gumgi thari ga sararim, mbe ŋgɨp mba ana phorgɨv shogɨr zav zi guman pan, ana samra kɨrim, mbe ŋgɨv mba ntara vhɨzɨ saŋv ana suanga.
32 Caso contrário, estando o outro ainda longe, envia-lhe uma embaixada, pedindo condições de paz.
33 “Nde vhɨra mba khesharigi tɨvara muuŋri, nde the na phorgɨ rur saŋv, ana guigira za kɨr wo bigi ga segɨrga, ana na phorgɨ rurga guma kegɨrga. Ana za kɨr wo bigi ga segi fhu, ana na phorgɨ ruigirga guma kegɨrga tuktɨgi fhu.”
33 Assim, pois, qualquer um de vocês que não renuncia a tudo o que tem não pode ser meu discípulo.
34 Zisas mba bunin mbe suaŋgiap wom khaŋ mbe nzuai, “Mbasɨk, ana bigɨna vhuuŋ ma. Ndu mbasɨk ndi suegɨp, ndu mbɨ kɨvgip, ana tɨgɨrga ana faaŋgirga, ndu wom ram ana muuŋgirim, ana vhergirie?
34 — O sal é certamente bom; mas, se o sal se tornar insípido, como lhe restaurar o sabor?
35 Ndu mba khesharigi mbasɨgar won mɨna suegɨrga, ana ndu mban kurari nta vhuuŋgirga tuktɨgi fhu. Ndu vhɨra mba khesharigi mbasɨgar borombaga buari digip mɨna suegɨrga tuktɨgi fhuvara. Zakɨra fhuvara! Mba khesharigi mbasɨk, ndu fhura ana si mbur suarga. Gu khar nde nzuai bunaiŋ, guma khuarani kɨv, ana kha buni mbararari.”
35 Não presta mais nem para a terra nem para o monte de estrume; lançam-no fora. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.