Atos 19

Fhe Bakɨmen Kaman Kameŋ (GEB) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Aporos Korinan ki tugen, Por mba mbɨkshɨɨr ki ŋguia ruav kav, ana zumgum zav, Efesus ŋgu bakɨmen zɨgi. Ana zav, Efesusan Zon khothɨgap Zisas zɨn vui gumgi mbarir hɨgi.
1 Aconteceu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso. Encontrando ali alguns discípulos,
2 Ana mbe gangiap, kha nzambaran mbe muuŋgi, “Nde Zisas khothɨgap, Fhe Bakɨme Ŋina Ŋaara ndigi o, fhu?” Ana mba nzambaran mbe muuŋgim, mbe khaŋ nzuai, “Fhuvara. Nza Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaara the ki kama thueŋ mbararagi fhu.”
2 perguntou-lhes: — Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? Ao que eles responderam: — Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 Mbe maaŋ nzuaim Por, khaŋ mbe nzuai, “Maaŋ muuŋgiap nde ram mbui khesharigi ruarɨa muuŋgi?” Por maaŋ mbe nzuaim, mbe khaŋ ana nzuai, “Nza Zon Gumgi Ruai Guma nza ruagi.”
3 Paulo perguntou: — Então que batismo vocês receberam? Eles responderam: — O batismo de João.
4 Mbe maaŋ nzuaim, Por khaŋ mbe nzuai, “Zon Gumgi Ruai Guma fhum gumgi gu mbigi ruav khaŋ nzuai, ‘Nde ndavi domdorɨv, ruari. Nde ruav, mba na zɨn zi guma, nde na khothɨgɨri.’ Nde kha Zon Gumgi Ruai Guma bun suaŋgi guma, ana Zisas ma.”
4 Paulo explicou: — João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois dele, a saber, em Jesus.
5 Mbe Por buni mbararagiap, mbe Zisas zɨn panan ruagi.
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Mbe ruagim, Por won farven mbe khɨngim, Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaara mbe rugim, mbe harigi ŋguir kaa ga vov vhɨra Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun nzuai.
6 E, quando Paulo lhes impôs as mãos, o Espírito Santo veio sobre eles, e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Mbe mba tugar Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaara ndigi gumgi, mben vhɨrve phɨk bavira phunini thɨgi.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Mbe Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaara ndigim, Por vov Zudaiŋ Fhe Bakɨme buni mbararagi phena vhen vergap, khaŋ tɨga havhargiap Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun nzuai. Ana vhɨra Fhe Bakɨme wo gumgi gu mbigi ganɨrim, mbe ana piin kɨrga buni vhuuin mbe khɨvav, mbe nzuav kim, khɨni phuni khegene vhɨzgi.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, discutindo e persuadindo a respeito do Reino de Deus.
9 Por Fhe Bakɨmen buni vhuuin mbe nzuaim, mben gumgi gu mbigi mbari, mbe ndavi havhargiap, Fhe Bakɨmen buni vhuuiŋ khothɨgi fhu. Mbe maaŋ muuŋgiap, mbe mba gumgi gu mbigi vhɨrve nɨmara, Fhe Bakɨme nzuai tuavi, mbe buni mbatɨgir nta nzuai. Mbe maaŋ mbuim, Por mbe thav, Zisas khothɨgi gumgi, ana mbe ndigap, mbe wom Zudaiŋ Fhe Bakɨme buni mbararagi phena vhen veri fhu. Por zazera rari tugɨratɨgap vov, Tiranus shure phenan Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun nzuai.
9 Mas como alguns deles se mostravam teimosos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo se afastou deles. E, levando consigo os discípulos, passou a falar diariamente na escola de Tirano.
10 Por mba phenara maaŋ mbuav kim, mpari mpuveni vhɨzgi. Ana maaŋ mbuim, Esia ŋgu bakɨme fhain ki gumgi gu mbigi, mbe za Guma Bakɨme buni vhuuiŋ mbararagi. Mbe Zudaiŋ gu Grikiŋ, mbe wari tɨgɨra.
10 Paulo fez isso durante dois anos, de modo que todos os habitantes da província da Ásia ouviram a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Por maaŋ kav Fhe Bakɨme buni vhuuiŋ bun nzuaim, Fhe Bakɨme Poran kurkurigim, ana Fhe Bakɨme ŋkasŋkar panan, mbarkɨrga mirikori bakɨvi ga mbui.
11 Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 Por maaŋ mbuim, gumgi gu mbigi Por wo fhava mbɨri haŋgisivi gu vhaa rɨgi shagi, mbe nta ndia vov, rɨɨi gumgi gu mbigi ga ndɨɨim, mben rɨmrɨɨ vhɨzim, ŋiniŋgi mbatɨgi mbe thamtha vui.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 Mbe maaŋ mbuim, Zudaiŋ mbari, mbe tamtam mba bigi ga ruav, gumgi gu mbigi tɨn ŋiniŋgi mbatɨgi ga vharvharigi. Mbe maaŋ mbuim, mbe mbari Guma Bakɨme Zisas zɨn mparav, ana zɨ zitav, gumgi gu mbigir tɨn ŋiniŋgi mbatɨgi ga vharvhara za mbui. Mbe ruav khaŋ nzuai, “Nza Por bun nzuai Zisas zɨn panan kama havharar nde nzuai, nde kɨrar hɨri.”
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre pessoas possuídas de espíritos malignos, dizendo: — Ordeno que saiam pelo poder de Jesus, a quem Paulo prega.
14 Mba Zudaiŋ Fhe Bakɨme rotu gari guma pan, Skeva, ana harathɨgi tari tegi. Anan tari ruav mba suambarar mba ŋiniŋgi mbatɨgi ga mbui.
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Mbe mba suambara mbua ruav kav, raa mben mbe mba suambarara ŋina mbatɨga mbe mbuim, mba ŋina mbatɨk mbe ŋgarkarav khaŋ mbe nzuai, “Gu Zisas kaŋgi, gu Por kaŋgi. Gu nde kaŋgi fhu, nde theiŋ?”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: — Conheço Jesus e sei quem é Paulo; mas vocês, quem são?
16 Mba ŋina mbatɨk mba nzambaran mbe muuŋgiap, mba vhen ndagi guma ga rugim, ana khavgiap, fega mba gumgi tɨn mbarav, hor mbatɨgar mbe mbuav, guigira mbe kambarigi. Ana mbe shogap, guigira mben fhavir farfav, mben shagi, ana za nta suigap, nta rɨza suegi. Ana maaŋ mbe muuŋgim, mbe vɨzi fhavi ga fuigap, mba phena thav, mbugara regi.
16 E o possuído do espírito maligno saltou sobre eles, dominando a todos e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Mba bigeŋ mben hɨgim, mba Efesusan ki Zudaiŋ gu Grikiŋ, mba bigeŋ mbararagiap, mbe guigira rivgi. Mbe rivgia thav, Guma Bakɨme Zisas zɨ ndi vun kuamkuagi.
17 Este fato chegou ao conhecimento de todos os moradores de Éfeso, tanto judeus como gregos. Veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Mbe maaŋ mbuav, gumgi gu mbigi vhɨrve mbe Zisas khothɨgap, mbe zav, mba harigi gumgi gu mbigi vhɨrve nɨman, mbe fhum muuŋgi tɨvi mbatɨgi, mbe nta bun nzuai.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Mbe nta bun nzuaim, gumgi gu mbigi vhɨrve, mbe kugi mbatɨgi ga mbuav, tori mbatɨgi ga muuŋgi. Mbe mba kugi gu tori mbatɨgi kaasɨgi ki gavi, mbe nta ndiga zav phok khɨngiap, mba gumgi gu mbigi vhɨrve nɨman nta mpooi. Mbe mba phok khɨngi gavi, nta vhezgi vhez khaŋ muuŋgi, 50,000 rarir ŋgarigi guma ga vhezi vheza tuktɨgi.
19 Também muitos dos que haviam praticado magia, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculado o valor dos livros, verificaram que chegava a cinquenta mil denários.
20 Mbe maaŋ mbuim, Fhe Bakɨmen bunin vhuuiŋ khaŋ thɨga havhargia za mba bigir vuim, gumgi gu mbigir vhɨrve, mbe thɨga havhargiap Zisas khothɨgap, ana zɨn vui.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Fhe Bakɨmen ŋkasŋka Efesusan hɨgap, khaŋ tɨgap ŋgari. Ana ŋgarav Fhe Bakɨmen Ŋina Ŋaar Por ga rugap ana ndɨkndɨga khavgiap, ndɨkndɨgar ana ndɨɨim, ana khaŋ nzuai, “Gu fharav Masedonia fhain ŋgɨgɨp, ŋgɨp, Akaia fhain ŋgɨgɨp, gu zumgum Zerusareman naanga. Gu ŋgɨp, mba fhaiŋ gangip, gu vhɨra zumgum ŋgɨp, Rom gangirga.”
21 Depois destas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia. Ele dizia: — Depois de passar por Jerusalém, preciso ir também a Roma.
22 Ana maaŋ suaŋgiap, mbaram, won kurkurigi guma phunini, Timoti gu Erastus, ana mani ga sarigim, mani fharav, ana nɨma tɨgap Masedonian vugi. Mani vugim, Por nduara maneŋ tuga mpeeŋra Esia ŋgu bakɨmen kegi.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que o ajudavam, a saber, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na província da Ásia.
23 Mba tugen gumgi mbari mbe Guma Bakɨme nzuai tuavi, mbe panan nta kegi. Mbe panan nta kegap, nta kaadogiap, ntara bakɨme khavgi.
23 Por esse tempo, houve grande tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Mba gumgi maaŋ mbuim, guma mbe ana zɨ, Demitrius, ana sirvar bigi kari guma ma. Ana mba shɨga mbui guma ma. Ana mba shɨga mbuav, ana mba sirvar, mbe won mbarɨva bakɨme, Artemis, rotu mbui pheni bisaŋrire ntuu kargi. Ana mba ŋaarar gumgi mbari ga nɨɨŋgim, mbe sirvar pheni gum harigi bigi ntuu karav, ntan panan ŋkɨɨa vhɨrvera ndi.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia modelos de prata do templo de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Demitrius mba gumgi fugap, mbaram mba harigi bigi ga mbui gumgi mbari phorgap fugap, khaŋ mbe nzuai. “Nde nza wari tɨgap ŋaara bavira mbui ntɨɨri ma. Nza kha shɨga mbuim, ŋkɨɨa nzerara him, nza ŋkɨɨa vhɨrvera ndi.
25 convocando-os juntamente com outros do mesmo ofício, disse-lhes: — Senhores, vocês sabem que a nossa prosperidade vem deste ofício.
26 Kha guma Por, ana zɨgap, ana gumgi gu mbigi vhɨrvera ŋgav, mbe ndɨkndɨgi tuara mbuim, nde khar mba bigi mbararav, ana mbui tɨvi gari. Ana kha Efesus ŋgu bakɨmera mba bigi ga mbui fhuvara. Ana kha mbui bigi, nta za kha Esia fhaiŋ vhara za mbui. Ana mba bigi ga mbuav khaŋ nza nzuai, ‘Nza kha won farir mbarɨvi ntuu karigi, nta guigira bigi guari fhuvara.’ ”
26 E agora vocês estão vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a província da Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade.
27 Por nzuai buni, nta guigira nzan shɨgar farfagirga buni ma. Mba buni vhɨra mba gumgi gu mbigi ndɨkndɨgir muuŋrim, mbe kha ndɨkndɨgar nzan mbarɨva bakɨme Artemisan phenan muunga, ana fhura ki ne ma. Nza fhum kha Esia fhain ki gumgi gu mbigi gum, za kha nuianan ki gumgi gu mbigi, mbe fharav kha mbiga bakɨme Artemis, mbe ana rotu mbui. Por ntige zɨgap nzuai buni, nta Artemis zɨ bakɨmen farfa za mbui.
27 Não somente há o perigo de que o nosso negócio caia em descrédito, como também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja considerado sem valor, e que até venha a ser destruída a majestade daquela que toda a província da Ásia e o mundo adoram.
28 Demitrius mba bunin mba gumgi ga suaŋgim, mbe guigira ndav shigi. Mbe ndav shigap, khɨrɨv kaav, khaŋ nzuai, “Nza Efesusiŋ nzan mbiga bakɨme Artemis, ana guigira fharigi ne ma.”
28 Ouvindo isto, ficaram furiosos e começaram a gritar: — Grande é a Diana dos efésios!
29 Mba gumgi kaai kakam, za mba ŋgu bakɨme rugim, mba gumgi gu mbigi fhura tuavapuri. Mbe tuavapurav, wari tɨgɨra khuafuiga vov, Gaius gu Aristarkus suirav, mani ndiga mba phogi ga vhuav buni nzuai ŋanen vui. Mani Masedonia gumani ma, mani vhɨra Por phorga rui gumani ma.
29 A confusão se espalhou pela cidade, e todos juntos foram correndo para o teatro, arrastando consigo os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Mba gumgi gu mbigi mba tɨva mbuim, Por nduara wo ndigip mbe vhen ŋgirɨ za mbuim, Zisas khothɨgap ana zɨn vui gumgi gu mbigi, mbe ana thɨvigi.
30 Quando Paulo quis apresentar-se ao povo, os discípulos não o permitiram.
31 Por vhɨra mba Esia fhaiŋ gari gumgir pani mbari, mbe ana khurkhuur vhuuiŋ ma. Mbe maaŋ muuŋgiap ana ndi kama ndi mbarigi. Mbe kama ndi mbav, kama havharar khaŋ ana nzuai, “Ndu mbe phogi ga vhuav buni nzuai ŋanen ŋgɨ thari.”
31 Também algumas autoridades da província, que eram amigos de Paulo, mandaram um recado, pedindo que ele não se arriscasse indo ao teatro.
32 Mba gumgi gu mbigi vhɨrve, mben ndɨkndɨgi guigira ŋanŋangi. Mbe fhura kaav, fhura tamtam buni nzuai. Kha za wari fhugi gumgi gu mbigi vhɨrvera, mbe mba phoga vhui buna nɨɨeŋ kaŋgi fhuvara.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia tinha virado uma confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Mbe fhura kav garim, Zudaiŋ hegap, Areksander bɨrgim, ana vov mba gumgi gu mbigi nɨman thɨgi. Ana vov thɨgim, mba gumgi gu mbigi ana garav, kha ndɨkndɨgar ana mbui, ana mba simtɨga bakɨme khavgi guma ma. Areksander mba gumgi gu mbigi nɨma thɨgap, mbe buni ŋgarka zav, farvera mbe khakhaigi, mbe thɨɨri pɨngirim, ana mbe suanga.
33 Então tiraram Alexandre do meio da multidão, e os judeus o empurraram para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Ana mbe khakhaigi, mbe ana gangiap, ana heigi, ana Zuda guma ma. Mbe maaŋ muuŋgiap, mba gumgi gu mbigi, mbe wari tɨgɨra khɨrɨv, kaav khaŋ nzuai, “Nza Efesusiŋ, nzan mbiga bakɨme Artemis, ana guigira fharigi.” Mbe maaŋ nzuav kaavra kim, aua phunini vhɨzgi.
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram durante quase duas horas: — Grande é a Diana dos efésios!
35 Mbe maaŋ mbuav kim, aua phunini vhɨzgim, zumgum mba Efesus ŋgu bakɨme gari fhɨga suigi guma, mba gumgi gu mbigir ŋgarigim, mbe fhura vhuagi. Mbe vhuagim, ana khaŋ mbe nzuai, “Nde kha Efesusiŋ gumgi gu mbigi, nde na mbarara. Maaŋgi guma nde Efesusiŋ mba wari won mbiga bakɨme Artemis rotu mbui phena garav, vhɨra mba mbe thɨvigi kɨm, ana buivar kege rɨgi. Maaŋgi guma nen kakagi?
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: — Senhores efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu do céu?
36 Guma the nde daaŋgirga tuktɨgi fhuvara. Nde wo thɨɨri pɨngiri. Nde ntigem hurar vhemkora bigɨn thuen muuŋgirga tuktɨgi fhuvara.
36 Ora, não podendo isto ser contestado, convém que vocês se mantenham calmos e não façam nada de forma precipitada;
37 Nde kha suira zɨgi gumani, mani nza rotu mbui phenan nza bigɨn the kɨmgi fhuvara. Mani vhɨra, nza rotu mbui mbiga bakɨme, mani vhɨra ana nzɨɨi buna thueŋ suaŋgi fhuvara.
37 porque estes homens que vocês trouxeram para cá não profanaram o templo, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 Nde mbarara, Demitrius won ŋaara gumgir kov, mbe kama thueŋ guma the kɨv, mbe rargɨri, buni nzuai tuk ki, vhɨra ŋgui gari guman pana vhari ki. Mbe zɨv, ana phorgɨ suaŋv mba kameŋ ndi thɨgar maanga.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, saibam que existem os tribunais e os procônsules; que se acusem uns aos outros ali.
39 Nde vhɨra maaŋ muuŋgip harigi buni thari phorgɨ kɨv, nde mba buni nzuai phogi ki tugara, nde mba buni suaŋv nta ndi thɨgɨra maaŋri.
39 Mas, se vocês estão pleiteando alguma outra coisa, isso será decidido em assembleia regular.
40 Maaŋ muuŋgiap, nde mbararari. Nde ntige khar mbui bigeŋ, maaŋ muuŋgip kha ŋgui gari guman panan vharir ŋaara guman pan kha kameŋ mbararagirga, ana guigira nza suaŋv suaŋgirga. Ana nza suaŋ suaŋv khaŋ suaŋgirga, nza bigɨna mbatɨga mueŋ khavi. Nza ntige khar mbui bigeŋ, ne guigira nɨɨeŋ ki fhuvara. Mbe maaŋ muuŋgip zɨv nzan nzaŋv khaŋ nza suanga, ‘Nde thaŋ nzuav zav, khaŋ kav wari fhura tamtam kaai.’ Mbe maaŋ suanga, nza mben ŋgarkarga buna thueŋ ki fhu.”
40 Porque também corremos o risco de sermos, hoje, acusados de revolta, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Mben ŋgu gari fhɨga suigi guma pan maaŋ mba gumgi gu mbigi ga suaŋgiap, mbe sarigim, mbe taagia vui.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.