Atos 17
KAYAKNU NAI Tituanak Bau (GAW) vs NAA
1 Paulus Silas ele a Pilipainu ahai goya, Ampiolis teya, ap̱anu amu goya, Apolonia teya, ap̱a ele ii daapiḏ, a ab amu eḏidya goya, Tesalonika tepiḏ. Ab amup̱a amu Juda dilag nai doyak lag laa dayom.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Amunu Paulus nug heṯom amubia ha, nug Juda dilag nai doyak lag oop̱a noa, Juda dilag Meṯid ewam amu oh nug anam heehe, nug ag ele Kayaknu yak amunu madip̱ig.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 Nug Kayak nai amu diig mehuqaqa amelagp̱a aum. “Kristus Nug nuhig uḏat ha malaḵunu amu Nug guiṯak naup̱a mauha, eḏua hip̱aidḵunu dayom,” awa aum. Nug nai mehuqe doyegeg, nug aum. “Jesus, da nuhignu ag amelagp̱a aṯem ele amu, Nug amu Kristus,” awa aum.
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 Paulus nug Jesus Kristusnu nai mehuqe doona, Juda danab ah laala ag Jesusnu oolagp̱a genab doon, Paulus Silas ele dim lamatp̱ig. Grik danab kuḏum, ag Kayak doonna binag medap̱ig ele amu, ag ele Jesusnu oolagp̱a genab doop̱ig. Amu danab oḵai waalḵad kuḏum ele ag ele anam hep̱ig.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Ag anam hep̱ig amge Juda oḵai ag amunu oolag nauhom amunu ag ahan, daḏek danab nau, danab amu ag keeke he nauhak danab, ag qag mak abenp̱a hamu daap̱ig ele amu, ag danab amunu kuḏumnab diin, qag maadna heeg, ag ahan heeg, ab amup̱an danab ag ahan muṯub qenan heegeg, danab nau ag Jeson laug amu oo meṯan, Paulus Silas ele aḏalatna diiatna dimiṯim gona, danab ah maṯaglagnu hep̱ig.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Ag anam hep̱ig amge ap̱a ii anatna, ag Jeson amu kristen laala ele eeḏaṯeg neeg, diin ab amup̱anu iḵi danab gumadna gona, ag inam aon ep̱ig. “Danab nau amu kobol nau wan ohp̱a heeg beṯe ele amu gemu ag uḏin, ip̱a heṯeb.
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 Ag uḏieg, Jeson nug diiata, laugp̱a uḵom. Ele amu danab amu oh ag Kaisanu ḏo amu tap̱aeg ne henana, ag inam aṯeb. ‘King laa daaṯe, nug onig Jesus,’ aon aṯeb.” Ag anam ep̱ig.
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 Ab amup̱an danab oh, iḵi danab ele ag nai amu doona, ag oṯaina eheḏ doonna
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 amu iḵi danab ag heeg, Jeson nug laala ele ag dimp̱a genab heṯoḏiakp̱a eḏun beḵulagnu amu ag daden meeg, heeg gop̱ig.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Anam heeg, kristen ag tuqan amup̱aib Paulus Silas ele maateg, ab amu uuya Beria gopiḏ. A Beria teya amu Juda dilag nai doyak lag oop̱a nopiḏ.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Am Juda danab Beria daap̱ig ele amu, ag dab mak ena ele, ag Juda danab Tesalonika daap̱ig amu eḏadna, ag oolag gamag ahak ena ele nai aon dab makp̱a mep̱ig. Ag Paulus nug nai aṯom amu genabte o iiṯa genab iiṯate amu dooglagnu deḏ ohp̱a Kayak nai eb qep̱ig.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Amu Paulus nai mehuqeqe, Juda danab ah ab amup̱an kuḏum laala ag Jesusnu oolagp̱a genab doop̱ig. Am Grik danab ah binalag ele kuḏum ele ag Jesusnu oolagp̱a genab doop̱ig.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Genab doyegeg, dimp̱a Juda Tesalonikanu ag Paulus nug Beria ap̱a nai mehuqṯe amu doonna amu ag ahan, Beria gona, ahilag hak nau amu aon, danab ah ap̱anu amu oolagp̱a noeg amu doon oṯaina, ahan heegeg,
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 amu kristen ag paha ahan, Paulus aon meeg noa, yu ihip̱a goḵunu ugeḵe, Silas Timotius ele a amu Beria daapiḏ.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 Danab Paulus omaleg gop̱ig ele ag omalna gona, Atens tena, uuidna eḏun goḵulagnu heegeg, Paulus nug Silas Timotius ele dilah nai amu ag aon gona ap̱eg dooglahnu inam aum. “A paha uḏiya, da aniḏeḏ!” awa aum.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Amu Paulus nug Atens ap̱a Silas Timotius ele amelah maama, nug ab amup̱a kayak ham bup̱uak doṯolag amu kuḏumnab anaṯa, nug keeke amunu oo huanak nauhom.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Paulus nug oop̱a anam doyaya, nug Juda dilag nai doyak laḵa uḵe, Juda danab amu iiṯa aḏi danab ag Kayaknu doonna, binag mep̱ig ele amu, ag ele nai madip̱ig. Amu nug deḏ oh e oḏiak abenp̱a uḵe, danab ah uḏinna daaṯeb amu, ag ele nai madip̱ig.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Amu nug anam heehe, aria doyak danab ameg aḏit daap̱ig ag nug ele aeg ona aeg doum. Doyak danab ameg laa amu ag Epikuriannu nai aḏap̱ig, laa amu Stoiknu nai aḏap̱ig. Ag oolagp̱a laala Paulusnu inam ap̱ig. “Danab umu nug aḏi nai mauhnoak madiṯe?” Aegeg, Paulus nug Jesusnu amu mauha eḏua hibaiṯaknu nai ele maṯiom amunu laa ag ap̱ig. “Nug ab laap̱an dilag Kayak, ig ii dooṯem ele, amunutai nai mehuqṯe,” aon ap̱ig.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 Ag anam maṯina, Paulus aon, ag qag ma nai maṯiak lag oḵai, ag amunu Ariopagas aṯeb amu, ag ap̱a gona, “Ig na nai bau danab ah ip̱uanadṯem amu doognignu oonig daaṯe,” aon ap̱ig.
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 Ag anam anana, ag tuḏidna ap̱ig. “Nai na maṯie doomut am nai baunab amunu ig nai amu diig doognignu oonig daaṯe,” aon ap̱ig.
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 Amu Atens danab oh amu danab laihnu uḏiak Atens daap̱ig ele oh, ag uḏat laanu amu dab ii mep̱ig. Iiṯa, ag nai baunu maṯin, diig anidna, nai bau amu dooglagnu amuib henan daap̱ig.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Aria ag Paulus aon uḵaeg, heṯoḏiak aben onig Ariopagas amup̱a tena, nug amegp̱a anam aeg amu nug aha amelagp̱a maṯia aum. “Atens danab, da ag anadmi, ag kayak diigdiig binalag maknu amu ag bahilag ii yaaṯe.
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 Da uḏien, da tatam ab maṯe oiyeye, ag ahilḵad kayak diigdiig amu binalag menan daaṯeb abenlag anadmi. Amu da qaḏab laa ele nuhigp̱a ag, ‘Imu nug am kayak laanu, ig nug ii dooṯem ele,’ anam yaap̱ig dayeye anidmi. Aria Kayak amu ag ii dooṯeb, ag Nug binag hamu meṯeb ele amu, gemu da nuhig nai amu mehuqp̱i, ag dooglag,” awa aum.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 Paulus nug anam anana, nug tuḏiṯa aum. “Amu Kayak Nug wan imu hewowa, keeke oh wanp̱a daaṯeb, laa ig anadṯem, laa ig ii anadṯem ele amu, Nug heum. Kayak amu Nug habnu, wannu ele Naḏi daaṯe amunu Nug meṯid lag, danab ep̱elagp̱a heṯeb, amu oop̱a, Nug ii daaṯe.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Amu Kayak Nug keeke laanu tutu meṯete amunu ig danab ig Nug ehanidḵunig? Iiṯa. Nug nuḵa eleleib daaṯe. Nug nuḵaib bau dayaknu ouḏi, bau dayak amu keeke laa oh ele ig danab oh ig megaṯe.
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 Amu danab ah buḏub oh amu Nug ag alalag laip̱u heum amu nuhigp̱anuib ag bena ap̱atp̱ig. Ap̱ateg, Nug he, ag gona, wan ohp̱a daaegeg, Nug nuḵa haen ahilag maṯa, ap̱alag ele maṯom.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Amu Kayak Nug danab oh Nug dooglagnu oo daaṯe amunu ag wagai mena bahi qenana, Nug daaṯe tutuḵu anidḵulagnu keeke amu oh heum. Amge Nug ig laib laib ohp̱a uma ii daaṯe.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Aḏinu? Nuhigp̱a ig bau ena dayak aotut, Nug ig g̱agaṯag megeḵe, ig oiṯem. Amu ig nuhigp̱aib aaḵu ena daaṯem. Ahilḵad doyak danab laala ag ele amunu inam ap̱ig. ‘Ig ele Nug beḵod daaṯem,’ aon ap̱ig.
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 Aria ig Kayak beḵod daaṯem amunu ig ihinig dab makp̱a, ‘Danab ag gol, silwa, men ele aona, ahilag dab makp̱a ag ep̱elagp̱a doṯog heṯeb amu Kayak Nug keeke amubia daaṯe,’ ii doomta.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Anuḵa danab ag ii doonna, ag keeke ep̱elagp̱a hena, binag mep̱ig amunu ahilagnu amu Kayak Nug dab mak oḵai ii awom. Amge gemu amu keeke amunu Kayak Nug danab oh wan ohp̱a daaṯeb amelagp̱a inam aṯe. ‘Ag oolag eḏueb oinna amu ag baula kayak ham bup̱uak aib binalag mep̱ig!’ awa aṯe.
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 Aḏinu? Nug wanp̱an danab ah oh epeḏiadḵunu amu deḏ aaḵu otiom daaṯe. Dimp̱a geha, epeḏiak amup̱a amu danab ah oh ag ahilag hak amu kobol aḏi hep̱ig amup̱a Nug epeḏiadḵu. Epeḏiak nuhig amu tutuḵu elelenab. Amu Nug danab laa epeḏiak amu gumaḵunu otiom. Danab amu Nug mauhe, Kayak Nug he, Nug eḏua hibaiṯom amunu danab oh ag keeke amu genab beḵu amu ag oolagp̱a genab dooglagnu elele,” awa aum.
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Aria nai doop̱ig ele amu, ag danab eḏua hip̱aidḵunu nai amu ag doon, laala ag ahan awa awa qeṯak nai maṯiegeg, laala ag ap̱ig. “Dimp̱a geha ig nahip nai keeke amunu maṯime amu baula ap̱e doognig,” aon ap̱ig.
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 Ag nai anam anam maṯieg amu Paulus nug aha, ag uuaṯa uḵom.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Paulus nug uuaṯa uḵom amge danab laala oolagp̱a genab doona dim lamidp̱ig. Laa amu Daionisias, nug am Ariopagasnu heṯoḏiak danab. Laa amu ah nug onig Damaris amu laala ele.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.