Mateus 13
Surat Ralan na'a Vaidida (FRD) vs VC
1 Amar yai vali, na Yesus nban-talik rahan yai ma ti ndoku danau Galilea nelan a.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Tamata rivun ilaꞌa rma ma rdir-lilit Ia, ba nroal ma ndata kumal isa ma ndoku ralan a. Tamata rivun avyai rdiri watan ngur ratan.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Yesus nala vaivatul kamkuma ra al nair afa rivun verin ira, ma nfalak ne, “Amar isa, na tamata vaꞌi isa nti navuri nabat ra.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Naꞌut i navuri nabat ra obin, na boku rleka naꞌa lingaꞌan ralan, ba manut nangan ra rma ma raꞌan munuk watan.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Nabat boku vali rleka naꞌa vatralan i lanun kadkedan watan. Wol mnanat, na nabat ra rarubu lahir, tevek lanun a masnifit watan.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Naꞌuk ti ma lera ndirlola, na nabat ovi rarubu roak yai roarira ra rakla munuk ma rangaran, tevek wol rabwaꞌar ma lolin obin.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Nabat boku vali rleka naꞌa kadkadir ralan. Kadkadir avyai rmel-yatak irubun ra, ma irubun ra rmata.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Tali nabat avyai, na boku vali rleka naꞌa lanun tinemun, ba vuarira. Funu boku rira vatul ra ratratut sasan, boku vatvutun nanean ovu vali boku vatvutun taltelun.
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Iki arun, na eka nrenar ma lolin!”
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Yesus Ni tamata ovi rorang Ia rma ma rorat Ia ne, “Notu afakinimi mair tamata ra ovu vaivatul kamkuma ra?”
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Yesus nfalak verin ira ne, “Ubu notu ma fyan-aran afa ovi Ia wol nfavotuk obin verin tamata ra, naꞌa i wean inba ma nfareta tamata ra wean lahir Raja. Naꞌuk verin tamata liak ra, na wol rfan-aran afa avyai.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Tevek tamata iki watan inan ma nfan-aran Ubu Ni Fareta a, na ni kakaꞌa naꞌa Ni fareta veka ntafal ma dawan. Naꞌuk tamata iki watan wol inan ma nfan-aran Ubu Ni Fareta a, velik ne nkaꞌa kadkedan roak, na Ubu veka nala munuk kakaꞌa yai tali ia.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Wean inyai bi air ira ovu vaivatul kamkuma ra, boma rsiꞌik afa ovi otu ra, naꞌuk wean lahir i wol rarea afa avyai. Rarenar Ning vaivatul ra, naꞌuk wean i wol rarenar ovu wol rfan-aran vali.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Ba afa ovi lan nabi Yesaya nfadoku ra nkena ira. Ia nfalak ne, ‘Ira rarenar, naꞌuk wol rfan-aran afa ovi rarenar ra. Ira rsiꞌik, naꞌuk wol rfan-aran afa ovi rsiꞌik ra.
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Tevek tamata ovi ralarira ra rasmotak, ba rsibi arurira ra ovu rkubak matarira ra,
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Naꞌuk Ubu naflahar roak mia tamata ovi myorang roak Yaꞌa, tevek msyiꞌik afa ovi otu ra, ovu vali mryenar afa ovi air ra.
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Afa i ufalak verin mia ini, kena urun! Nabi rivun ovu tamata rivun ovi rira vavaꞌat ra rmalola inar ma rsiꞌik afa ovi msyiꞌik ra, naꞌuk wol rarea. Ira inar ma rarenar afa ovi mryenar ra, naꞌuk wol rarenar afa avyai.”
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 “Eka mryenar ta did tinemun. Mane ufalyawang vaivatul kamkuma yai naꞌa tamata vaꞌi i navuri nabat ra.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Nabat ovi rleka naꞌa lingaꞌan nelan, ira wearira tamata ovi rarenar Ubu Ni vaivatul ra naꞌa i wean inba ma Ubu nfareta tamata ra wean lahir Raja, naꞌuk wol rfan-aran ihin a. Ba nitdawan a nma ma nal-ewal vaivatul avyai tali ralarira ra.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Nabat ovi rleka naꞌa vatralan, ira wearira tamata ovi rarenar Ubu Ni vaivatul ra, ma rtorung lahir ovu ralarira lolin.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Naꞌuk ira wearira irubun ovi wol rabwaꞌar, ba wol rtahang ma mnanat. Ba ti ma rtuan susa te tamata ra rwi-rwa ira, tevek rorang Yaꞌa, na rafla talik lahir rira inorang a.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Nabat ovi rleka naꞌa kadkadir ralan, ira wearira tamata ovi rarenar Ubu Ni vaivatul ra, naꞌuk ralarira ra raruan naꞌa afa rivun, ma inar ma rira metan rivun. Ba Ubu Ni vaivatul ra wol wan roak naꞌa ralarira ra, ma rira vavaꞌat ra wol vuarira.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Nabat ovi rleka naꞌa lanun tinemun, ira wearira tamata ovi rarenar Ubu Ni vaivatul ra ma rfan-aran naꞌa ralarira ra, ba vuar ma dawan. Ira wearira gandum ni funu ovi rira vatul ra ratratut sasan, boku vatvutun nanean, boku vali vatvutun taltelun.”
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Yesus nfamalik vaivatul kamkuma isa vali verin tamata rivun avyai ne, “Ubu Ni Fareta wean tamata i navuri nabat gandum ovi lolin ra naꞌa ni vaꞌi a.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Naꞌuk ti ma tamata ra rtub-lufa munuk, na tamata i ni sian tamata vaꞌi yai nti ma navuri yatak lavurun nabat ra naꞌa gandum avyai, beti newal ia.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Nata ti ma gandum ra rarubu ma betmane vuarira, na lavurun ra rarubu vali naꞌa vaꞌi yai.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 Tamata sansinir ovi rkarya naꞌa vaꞌi yai rma ma rtuan tamata i ni vaꞌi yai ma rfalak ne, ‘Baba, oa muvuri nabat ovi lolin ra naꞌa mu vaꞌi a. Wean inbinimi lavurun avyai rarubu vali?’
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 Ia nfalak verin ira ne, ‘Tamata isa i ni sian yaꞌa nma ma notu afa yai.’
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 Ia nfalak ne, ‘Deka, tevek wean i byutuk lavurun avyai, na gandum ra veka ratvutuk vali.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Mnyaban watan ma rmel-yatak ira, nata ti naran amar i tafdiar. Naꞌut inyai, na ki ufalak verin tamata ovi rafdiar ra ma rasdovuk lan lavurun avyai ma rtenak ira, beti rasnuri ira, ki rdiar gandum ra ma rasdovuk naꞌa ning syahawan a.’ ”
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Yesus nfamalik ewal vaivatul kamkuma liak verin ira ne, “Ubu Ni Fareta wean ini. Tamata isa nala sesawi ni vatul a, ma nava naꞌa ni vaꞌi a.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Sesawi ni vatul yai koꞌu lia munuk tali afa ovi rira vatul ra munuk, naꞌuk ti ma narubu, na dawan lia munuk afa liak ovi rnaꞌa vaꞌi a. Sesawi nmela wean aa ma sanan ra dawan, ba manut nangan ra rti ma rotu rira renga naꞌa.”
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Yesus nfamalik vaivatul kamkuma liak isa ewal verin ira ne, “Ubu Ni Fareta wean ragi. Vata isa nala ragi yai ma nsileti naꞌa terigu loyang dawan isa, nata terigu yai nmela ma dawan.”
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Yesus nala vaivatul kamkuma ra ma nfamalik munuk afa avyai verin tamata rivun avyai. Ia wol nair ira wean i wol nala vaivatul kamkuma ra.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Ia nsiair wean inyai, boma nfakena lahir vaivatul ovi lan a nabi isa ntulis ne, “Yaꞌa veka ala vaivatul kamkuma ra ma ungrihi verin mia. Yaꞌa ufamalik afa fanfonak ovi tamata wol rkaꞌa obin, tali naꞌut i Ubu notu lanit ivavan a.”
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Nata Yesus nban-talik tamata rivun avyai ma newal Ia nti rahan ralan. Ni tamata ovi rorang Ia rma ma rfalak verin Ia ne, “Baba, eka fwalyawang vaivatul kamkuma yai naꞌa lavurun ovi rnaꞌa vaꞌi.”
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Yesus nfalak ne, “Yaꞌa, Tamata Yanan Yaꞌa, uvuri nabat lolin avyai.
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 Vaꞌi yai wean lanit ivavan a. Nabat ovi lolin, inyai tamata ovi Ubu nfareta ira. Lavurun avyai wean tamata ovi nitdawan nfareta ira.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 Tamata i ni sian tamata vaꞌi yai, nitdawan ia. Ia navuri lavurun vatul avyai. Amar fadiar yai nfaturu amar i lanit ivavan veka namwear. Tamata fadiar avyai, Ubu Ni sansinir ra tali lanit ratan.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 Ba wean lavurun ovi rasdovuk ma rasnuri ira naꞌa yafralan, na wean inyai vali naꞌut amar i lanit ivavan veka namwear.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Yaꞌa, Tamata Yanan Yaꞌa veka usinir Ning sansinir ra tali lanit ratan ma rma lanit ivavan ini. Ira veka rasdovu munuk tamata ovi rweang tamata ra ma rotu salasilan ra, ovu vali tamata ovi rotu afa ovi sian ra, ma ralaꞌing ira tali Ning Fareta.
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 Sansinir avyai veka rvatuk ira rti yafwan kakiwal. Naꞌa inyai, na veka rvakar ma dawan ovu nifarira ra rsitutu ira tevek rfarnuang wawaꞌuk i dawan a.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Naꞌuk tamata ovi rira vavaꞌat ra rmalola veka vanar wean lera naꞌa Yamarira Ubilaꞌa, Ni Fareta a. Iki arun, na eka nrenar ma lolin!”
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 “Ubu Ni Fareta wean metan ovi fyawarira ma roving fanfonak ira naꞌa vaꞌi isa. Tamata isa nma ma nrea metan avyai, na noving fanfonak ewal. Ralan a lolin urun ma nti ma nfedi munuk ni metan ra ma nfaha vaꞌi yai.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 Vaivatul kamkuma isa vali nfalak ne, Ubu Ni Fareta wean vali tamata i nfedi-nfaha afa ma ndava mutiara ovi fyawarira ra.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Ba ti ma nrea mutiara isa i fyawan dawan a, na ti ma nfedi ni metan ra munuk, ma ti nfaha mutiara yai.”
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 “Ubu Ni Fareta wean tamata ovi rfalau jaring naꞌa danau, ma nala ian rivun.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Ti ma jaring nala ma rivun roak, na raravut jaring rara ngur ratan, ma rdoku rtakal ian ra. Ira rasdovuk ian ovi lolin ra naꞌa ahir ra, naꞌuk rvatuk watan ian ovi sian ra.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Wean inyai vali naꞌut amar i lanit ivavan veka namwear. Ubu Ni sansinir ra tali lanit ratan veka rma ma raling tamata ovi lolin ra tali tamata sian ra.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Nata sansinir avyai veka rvatuk tamata sian ra ma ti rnaꞌa yafwan kakiwal. Naꞌa inyai, na veka rvakar ma dawan ovu nifarira ra rsitutu ira, tevek rfarnuang wawaꞌuk i dawan a.
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Wean inba? Fyan aran munuk afa avyai te wahal?”
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Ba Yesus nfalak verin ira ne, “Tamata ovi rair Musa ni inukun ra ovu rorang roak Ubu Ni Fareta a, na ira wearira tamata isa i ni rahan. Ia nala metan ovi ngorvaꞌan ra, ovu mnanat ra tali wan i baꞌi nfadoku metan ra naꞌa.”
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Yesus nfamalik munuk vaivatul kamkuma avyai, beti nban-talik wan yai.
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 Ti ma naran Ni ahu livur a, na Yesus nair tamata ra naꞌa rira rahan falurut. Ira rarenar afa ovi nair ra, ba rtalkaka ma rfalak ne, “Ia nkaꞌa afa avyai tali inba? Iki nala ngrebat verin Ia ma not-nala mujizat ra?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Ita tkaꞌa basil ne, Ia yaman a tukan kayu ia, na renan a naran Maria. Warin ra nararira Yakobus, Yusuf, Simon ovu Yudas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ita tkaꞌa vali ne, itmunuk uran ra! Ba nala ni kakaꞌa ovu ngrebat tali inba ma notu mujizat ra?”
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Ba rangrova Ia ma rafena ma rorang Ia. Yesus nfalak verin ira ne, “Tamata ra ralang nabi isa naꞌa wan inba watan, naꞌuk wol ralang ia naꞌa ni ahu, ovu naꞌa ni rahan teta, ovu ni tiniman ra wol ralang vali ia.”
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Yesus wol notu mujizat rivun naꞌa inyai, tevek wol rorang Ia.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.