Mateus 13
Surat Ralan na'a Vaidida (FRD) vs NAA
1 Amar yai vali, na Yesus nban-talik rahan yai ma ti ndoku danau Galilea nelan a.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Tamata rivun ilaꞌa rma ma rdir-lilit Ia, ba nroal ma ndata kumal isa ma ndoku ralan a. Tamata rivun avyai rdiri watan ngur ratan.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Yesus nala vaivatul kamkuma ra al nair afa rivun verin ira, ma nfalak ne, “Amar isa, na tamata vaꞌi isa nti navuri nabat ra.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Naꞌut i navuri nabat ra obin, na boku rleka naꞌa lingaꞌan ralan, ba manut nangan ra rma ma raꞌan munuk watan.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Nabat boku vali rleka naꞌa vatralan i lanun kadkedan watan. Wol mnanat, na nabat ra rarubu lahir, tevek lanun a masnifit watan.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Naꞌuk ti ma lera ndirlola, na nabat ovi rarubu roak yai roarira ra rakla munuk ma rangaran, tevek wol rabwaꞌar ma lolin obin.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Nabat boku vali rleka naꞌa kadkadir ralan. Kadkadir avyai rmel-yatak irubun ra, ma irubun ra rmata.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Tali nabat avyai, na boku vali rleka naꞌa lanun tinemun, ba vuarira. Funu boku rira vatul ra ratratut sasan, boku vatvutun nanean ovu vali boku vatvutun taltelun.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Iki arun, na eka nrenar ma lolin!”
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Yesus Ni tamata ovi rorang Ia rma ma rorat Ia ne, “Notu afakinimi mair tamata ra ovu vaivatul kamkuma ra?”
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Yesus nfalak verin ira ne, “Ubu notu ma fyan-aran afa ovi Ia wol nfavotuk obin verin tamata ra, naꞌa i wean inba ma nfareta tamata ra wean lahir Raja. Naꞌuk verin tamata liak ra, na wol rfan-aran afa avyai.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Tevek tamata iki watan inan ma nfan-aran Ubu Ni Fareta a, na ni kakaꞌa naꞌa Ni fareta veka ntafal ma dawan. Naꞌuk tamata iki watan wol inan ma nfan-aran Ubu Ni Fareta a, velik ne nkaꞌa kadkedan roak, na Ubu veka nala munuk kakaꞌa yai tali ia.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Wean inyai bi air ira ovu vaivatul kamkuma ra, boma rsiꞌik afa ovi otu ra, naꞌuk wean lahir i wol rarea afa avyai. Rarenar Ning vaivatul ra, naꞌuk wean i wol rarenar ovu wol rfan-aran vali.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Ba afa ovi lan nabi Yesaya nfadoku ra nkena ira. Ia nfalak ne, ‘Ira rarenar, naꞌuk wol rfan-aran afa ovi rarenar ra. Ira rsiꞌik, naꞌuk wol rfan-aran afa ovi rsiꞌik ra.
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Tevek tamata ovi ralarira ra rasmotak, ba rsibi arurira ra ovu rkubak matarira ra,
15 Porque o coração deste povo
16 Naꞌuk Ubu naflahar roak mia tamata ovi myorang roak Yaꞌa, tevek msyiꞌik afa ovi otu ra, ovu vali mryenar afa ovi air ra.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Afa i ufalak verin mia ini, kena urun! Nabi rivun ovu tamata rivun ovi rira vavaꞌat ra rmalola inar ma rsiꞌik afa ovi msyiꞌik ra, naꞌuk wol rarea. Ira inar ma rarenar afa ovi mryenar ra, naꞌuk wol rarenar afa avyai.”
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 “Eka mryenar ta did tinemun. Mane ufalyawang vaivatul kamkuma yai naꞌa tamata vaꞌi i navuri nabat ra.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Nabat ovi rleka naꞌa lingaꞌan nelan, ira wearira tamata ovi rarenar Ubu Ni vaivatul ra naꞌa i wean inba ma Ubu nfareta tamata ra wean lahir Raja, naꞌuk wol rfan-aran ihin a. Ba nitdawan a nma ma nal-ewal vaivatul avyai tali ralarira ra.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Nabat ovi rleka naꞌa vatralan, ira wearira tamata ovi rarenar Ubu Ni vaivatul ra, ma rtorung lahir ovu ralarira lolin.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 Naꞌuk ira wearira irubun ovi wol rabwaꞌar, ba wol rtahang ma mnanat. Ba ti ma rtuan susa te tamata ra rwi-rwa ira, tevek rorang Yaꞌa, na rafla talik lahir rira inorang a.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Nabat ovi rleka naꞌa kadkadir ralan, ira wearira tamata ovi rarenar Ubu Ni vaivatul ra, naꞌuk ralarira ra raruan naꞌa afa rivun, ma inar ma rira metan rivun. Ba Ubu Ni vaivatul ra wol wan roak naꞌa ralarira ra, ma rira vavaꞌat ra wol vuarira.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 Nabat ovi rleka naꞌa lanun tinemun, ira wearira tamata ovi rarenar Ubu Ni vaivatul ra ma rfan-aran naꞌa ralarira ra, ba vuar ma dawan. Ira wearira gandum ni funu ovi rira vatul ra ratratut sasan, boku vatvutun nanean, boku vali vatvutun taltelun.”
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yesus nfamalik vaivatul kamkuma isa vali verin tamata rivun avyai ne, “Ubu Ni Fareta wean tamata i navuri nabat gandum ovi lolin ra naꞌa ni vaꞌi a.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Naꞌuk ti ma tamata ra rtub-lufa munuk, na tamata i ni sian tamata vaꞌi yai nti ma navuri yatak lavurun nabat ra naꞌa gandum avyai, beti newal ia.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Nata ti ma gandum ra rarubu ma betmane vuarira, na lavurun ra rarubu vali naꞌa vaꞌi yai.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 Tamata sansinir ovi rkarya naꞌa vaꞌi yai rma ma rtuan tamata i ni vaꞌi yai ma rfalak ne, ‘Baba, oa muvuri nabat ovi lolin ra naꞌa mu vaꞌi a. Wean inbinimi lavurun avyai rarubu vali?’
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Ia nfalak verin ira ne, ‘Tamata isa i ni sian yaꞌa nma ma notu afa yai.’
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 Ia nfalak ne, ‘Deka, tevek wean i byutuk lavurun avyai, na gandum ra veka ratvutuk vali.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Mnyaban watan ma rmel-yatak ira, nata ti naran amar i tafdiar. Naꞌut inyai, na ki ufalak verin tamata ovi rafdiar ra ma rasdovuk lan lavurun avyai ma rtenak ira, beti rasnuri ira, ki rdiar gandum ra ma rasdovuk naꞌa ning syahawan a.’ ”
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Yesus nfamalik ewal vaivatul kamkuma liak verin ira ne, “Ubu Ni Fareta wean ini. Tamata isa nala sesawi ni vatul a, ma nava naꞌa ni vaꞌi a.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Sesawi ni vatul yai koꞌu lia munuk tali afa ovi rira vatul ra munuk, naꞌuk ti ma narubu, na dawan lia munuk afa liak ovi rnaꞌa vaꞌi a. Sesawi nmela wean aa ma sanan ra dawan, ba manut nangan ra rti ma rotu rira renga naꞌa.”
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Yesus nfamalik vaivatul kamkuma liak isa ewal verin ira ne, “Ubu Ni Fareta wean ragi. Vata isa nala ragi yai ma nsileti naꞌa terigu loyang dawan isa, nata terigu yai nmela ma dawan.”
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Yesus nala vaivatul kamkuma ra ma nfamalik munuk afa avyai verin tamata rivun avyai. Ia wol nair ira wean i wol nala vaivatul kamkuma ra.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Ia nsiair wean inyai, boma nfakena lahir vaivatul ovi lan a nabi isa ntulis ne, “Yaꞌa veka ala vaivatul kamkuma ra ma ungrihi verin mia. Yaꞌa ufamalik afa fanfonak ovi tamata wol rkaꞌa obin, tali naꞌut i Ubu notu lanit ivavan a.”
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Nata Yesus nban-talik tamata rivun avyai ma newal Ia nti rahan ralan. Ni tamata ovi rorang Ia rma ma rfalak verin Ia ne, “Baba, eka fwalyawang vaivatul kamkuma yai naꞌa lavurun ovi rnaꞌa vaꞌi.”
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Yesus nfalak ne, “Yaꞌa, Tamata Yanan Yaꞌa, uvuri nabat lolin avyai.
37 E Jesus respondeu:
38 Vaꞌi yai wean lanit ivavan a. Nabat ovi lolin, inyai tamata ovi Ubu nfareta ira. Lavurun avyai wean tamata ovi nitdawan nfareta ira.
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 Tamata i ni sian tamata vaꞌi yai, nitdawan ia. Ia navuri lavurun vatul avyai. Amar fadiar yai nfaturu amar i lanit ivavan veka namwear. Tamata fadiar avyai, Ubu Ni sansinir ra tali lanit ratan.
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 Ba wean lavurun ovi rasdovuk ma rasnuri ira naꞌa yafralan, na wean inyai vali naꞌut amar i lanit ivavan veka namwear.
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 Yaꞌa, Tamata Yanan Yaꞌa veka usinir Ning sansinir ra tali lanit ratan ma rma lanit ivavan ini. Ira veka rasdovu munuk tamata ovi rweang tamata ra ma rotu salasilan ra, ovu vali tamata ovi rotu afa ovi sian ra, ma ralaꞌing ira tali Ning Fareta.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Sansinir avyai veka rvatuk ira rti yafwan kakiwal. Naꞌa inyai, na veka rvakar ma dawan ovu nifarira ra rsitutu ira tevek rfarnuang wawaꞌuk i dawan a.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Naꞌuk tamata ovi rira vavaꞌat ra rmalola veka vanar wean lera naꞌa Yamarira Ubilaꞌa, Ni Fareta a. Iki arun, na eka nrenar ma lolin!”
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 “Ubu Ni Fareta wean metan ovi fyawarira ma roving fanfonak ira naꞌa vaꞌi isa. Tamata isa nma ma nrea metan avyai, na noving fanfonak ewal. Ralan a lolin urun ma nti ma nfedi munuk ni metan ra ma nfaha vaꞌi yai.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 Vaivatul kamkuma isa vali nfalak ne, Ubu Ni Fareta wean vali tamata i nfedi-nfaha afa ma ndava mutiara ovi fyawarira ra.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Ba ti ma nrea mutiara isa i fyawan dawan a, na ti ma nfedi ni metan ra munuk, ma ti nfaha mutiara yai.”
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 “Ubu Ni Fareta wean tamata ovi rfalau jaring naꞌa danau, ma nala ian rivun.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Ti ma jaring nala ma rivun roak, na raravut jaring rara ngur ratan, ma rdoku rtakal ian ra. Ira rasdovuk ian ovi lolin ra naꞌa ahir ra, naꞌuk rvatuk watan ian ovi sian ra.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 Wean inyai vali naꞌut amar i lanit ivavan veka namwear. Ubu Ni sansinir ra tali lanit ratan veka rma ma raling tamata ovi lolin ra tali tamata sian ra.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Nata sansinir avyai veka rvatuk tamata sian ra ma ti rnaꞌa yafwan kakiwal. Naꞌa inyai, na veka rvakar ma dawan ovu nifarira ra rsitutu ira, tevek rfarnuang wawaꞌuk i dawan a.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Wean inba? Fyan aran munuk afa avyai te wahal?”
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Ba Yesus nfalak verin ira ne, “Tamata ovi rair Musa ni inukun ra ovu rorang roak Ubu Ni Fareta a, na ira wearira tamata isa i ni rahan. Ia nala metan ovi ngorvaꞌan ra, ovu mnanat ra tali wan i baꞌi nfadoku metan ra naꞌa.”
52 Então Jesus lhes disse:
53 Yesus nfamalik munuk vaivatul kamkuma avyai, beti nban-talik wan yai.
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 Ti ma naran Ni ahu livur a, na Yesus nair tamata ra naꞌa rira rahan falurut. Ira rarenar afa ovi nair ra, ba rtalkaka ma rfalak ne, “Ia nkaꞌa afa avyai tali inba? Iki nala ngrebat verin Ia ma not-nala mujizat ra?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Ita tkaꞌa basil ne, Ia yaman a tukan kayu ia, na renan a naran Maria. Warin ra nararira Yakobus, Yusuf, Simon ovu Yudas.
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Ita tkaꞌa vali ne, itmunuk uran ra! Ba nala ni kakaꞌa ovu ngrebat tali inba ma notu mujizat ra?”
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 Ba rangrova Ia ma rafena ma rorang Ia. Yesus nfalak verin ira ne, “Tamata ra ralang nabi isa naꞌa wan inba watan, naꞌuk wol ralang ia naꞌa ni ahu, ovu naꞌa ni rahan teta, ovu ni tiniman ra wol ralang vali ia.”
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 Yesus wol notu mujizat rivun naꞌa inyai, tevek wol rorang Ia.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.