Mateus 5
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NAA
1 Iri Yesu akabona ngiisi kwaꞌbandu bingi bagweti bagamúshololokera, anazamuukira ku mugazi. Neꞌri akabwatala, abigirizibwa baage banamúyijira.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Anatondeera ukubayigiriza kwokuno:
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 «Bahiriirwi, ábali mu yimenya kwo bali bakeni ku byoꞌmutima!
3 — Bem-aventurados
4 Bahiriirwi, ábagweti bagajengeerwa!
4 — Bem-aventurados
5 Bahiriirwi, ábali batuudu!
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 Bahiriirwi, ábali noꞌmwena neꞌnyoota ku bikwaniini imbere lya Rurema!
6 — Bem-aventurados
7 Bahiriirwi, ábagweti bagakejererana!
7 — Bem-aventurados
8 Bahiriirwi, ábali noꞌmutima úguyeruusiri!
8 — Bem-aventurados
9 Bahiriirwi, ábagweti baganywaniisania!
9 — Bem-aventurados
10 Bahiriirwi, ábagweti bagalibuzibwa, mbu bwo bali mu gira íbikwaniini!
10 — Bem-aventurados
11 «Mwehe muhiriirwi, ku kyanya abandu bagakizi mùdeta buligo hiꞌgulu lyani, banabe bagweti bagamùlibuza. Ee! Ikyanya bagamùbeeshera ku magambo ga kwingi-kwingi,
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 mukizi shambaala! Munakizi shagaluka. Mukuba, mugaaba mukoli bikiirwi imbembo mbamu mwiꞌgulu. Kiri naꞌbaleevi ábakatanga imbere liinyu, kwokwo kwaꞌbandu bâli kizi balibuza.»
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 «Mwe mulyagagi muunyu mu kihugo. Haliko, iri umuunyu gwangaba keera gwaginiinuka, ndaabyo kandi íbyangaki shubi gununiisa. Umuunyu mwene yugwo, ndaakiko kamaro ko guki hiiti. Si gukola gwa kuyonerwa imbuga, abandu banakizi gufina kwo.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 «Mwe mulyagagi mulengeerwe mu kihugo. Ikyanya bali mu yubaka akaaya kwiꞌrango, katangabishama!
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Batanali mu yasa itara, mbu banalitumbikire kweꞌkitiri. Si bali mu libiika ku kiterekero, lyo likizi molekera booshi ábali mu nyumba.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 «Kwokwo, na niinyu, mukizi ba mulengeerwe mu bandu. Imikolezi yinyu miija, ikizi bamoleka mwo, halinde lyo bagibona, banakizi huuza Yisho úli mwiꞌgulu.»
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 «Mutakizi tona kwo nꞌgayija mbu lyo njaaza Imaaja za Musa, kandi iri íbikayandikwa naꞌbaleevi, nanga! Ukuyija kwani, kutali mbu lyo mbihongola, haliko hiꞌgulu lyoꞌkubikwiza.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Namùbwira ukuli, kweꞌkyanya igulu neꞌkihugo bikiri ho, ndaahyo hifwabe higuma hya mu yizo Maaja íhigahodoka, kiri neꞌhilabike hyazo, byoshi íbiziri mwo, bítazi koleka.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 «Yizo Maaja, iri umundu angagayiriza uluniini lwazo, anayigirize abandi kwo nabo balugayirize, yehe agaharuurwa kwo ye muniini mu bwami bwa mwiꞌgulu. Haliko, iri angakizi zisimbaha, anayigirize abandi kwo nabo bazisimbahe, yeki agaharuurwa kwo ye mukulu mu bwami bwa mwiꞌgulu.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 «Namùbwiraga, kwo ngiisi byo mugweti mugaagira, iri bitangakwanana imbere lya Rurema ukuhima ibya Bafarisaayo, neꞌbya bigiriza beꞌmaaja, mutâye yingire mu bwami bwa mwiꞌgulu, kiri neꞌhiniini!»
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 «Mukayuvwa kwo bashokuluza ba keera bakabwirwa kwokuno: “Utakizi yitana”. Neꞌri umundu angaba keera ayita uwabo, akwiriiri ahanwe.
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Haliko, niehe namùbwiraga, kweꞌri umundu angagwatwa noꞌbute hiꞌgulu lya mwene wabo, akwiriiri atwirwe ulubaaja. Neꞌri angaduka mwene wabo kwo ali kafwa-busha, akwiriiri akozibwe naꞌbakulu beꞌkihugo. Neꞌri angaduka mwene wabo kwo ali muhwija, akwiriiri alashwe mu muliro gweꞌnakwere!
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 «Ku yukwo, iri wangaba ugweti ugatanga ituulo ha katanda, unakengeere kwo uhubiiri mwene winyu,
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 utee lisiga imbere lyako, ugendi yuvwanwa noꞌlya mwene winyu. Ha nyuma, ukabuli yiji litanga.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 «Umulezi wawe, ikyanya aki gweti agakutwala iwa kutwirwa ulubaaja, bwangaba bwija uyami nywana mwe naye. Buzira kwokwo, hali ikyanya angakubiika imbere lyoꞌmutwi weꞌmaaja. Naye anakubiike kwoꞌmupolesi, gira akufunde mu nyumba yeꞌmbohe.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Nakubwiraga ukuli, kwo utagashaaga mwo, útazi liha ulufwaranga luzinda lwoꞌmwenda gwawe!»
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 «Mukayuvwa mu maaja kwo mutakizi sambana.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Haliko, niehe namùbwiraga, kweꞌri mundu angaloleekeza umukazi mu kumúyifwija, agaaba keera amúshuleha mu mutima gwage.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 «Isu lyawe lyeꞌlulyo, iri lyangakuhubiisa, ulijobole, unalikabulire! Bwangabiiri bwija, kiguma kya mu birumbu byawe kiteereke, haꞌmagala gaawe gooshi gangalashirwi i nakwere.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 «Noꞌkuboko kwawe kweꞌlulyo, iri kwangakuhubiisa, ukutole, unakukabulire! Bwangabiiri bwija, kiguma kya mu birumbu byawe kiteereke, haꞌmagala gaawe gooshi gangalashirwi i nakwere.»
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 «Mukayuvwa mu maaja kweꞌri umundu angalooza ukuyimula mukaage, amúheereze amaruba goꞌkumúlahira.
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Haliko, niehe namùbwiraga kweꞌri umundu angayimula mukaage, atanamúgwata ku bushule, agaaba amúgira abe musambani. Neꞌri umundu angayanga umukazi keera úkayimulwa na yiba, iri naye asambana.»
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 «Mukayuvwa kwo bashokuluza ba keera bakabwirwa kweꞌkyanya mugabiika indahiro imbere lya Nahano, mutagire mbu mushubi giyita! Si ngiisi byo mukamúlagaania, mukizi bigira.
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 «Haliko, niehe namùbwiraga kwo hatagire indahiro yoshi yo mugabiika, kuba kwiꞌgulu, bwo kyo kitumbi kya Rurema,
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 kandi iri kuba ku kihugo, bwo kyo Rurema ali mu laaviza kwo, kandi iri kuba ku kaaya keꞌYerusaleemu, bwo ko kaaya koꞌMwami Mukulu.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Mutanakizi biika indahiro yoꞌkusinguliisa amatwe giinyu. Si mutashobwiri ukuhindula kiri neꞌhidende hyoꞌmushaku gwinyu hibe hivwi, kandi iri hibe hiiru.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Iri mwangayemeera igambo, muliyemeere naaho. Neꞌri mwangalinana, mulinane naaho. Ngiisi byo mwangayushuulaga ku yibyo, iri bilyosiri imwoꞌlya mubi Shetaani.»
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 «Mukayuvwa mu maaja na kwo bikadetwa: “Isu kwiꞌsu, neꞌliino ku liino.”
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 «Haliko, niehe namùbwiraga, kwo iri mwangagwana umundu mubi, mutamúhange. Uyo mubi, iri angakumota mwiꞌtama lyeꞌlulyo, umúhindulire neꞌlindi.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Neꞌri angakulega, mbu lyo akuyabiira isimiisi yawe, umúleke ayabiire niꞌkooti.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Neꞌri angakuhambaaza kwo ubetule umuteekerwa gwage halinde ku kilomeetere kiguma, unaguhise ku bibiri.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Neꞌri angakuhuuna ikindu, uyami múheereza kyo. Neꞌri angalooza kwo umúkaabe, utamúlahirire.»
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 «Mukayuvwa mu maaja kwo bikadetwa: “Ukizi kunda umutuulani wawe. Si abagoma boohe, mukizi bashomba.”
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 Haliko, niehe namùbwiraga, kwo mukizi kunda kiri naꞌbagoma biinyu. Ikyanya bagamùlibuza, mukizi bahuunira imwa Rurema.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Kwokwo, lyo mugaaba muli baana ba Rurema úli mwiꞌgulu. Ee! Yehe, agweti agatwisa izuuba ku bandu biija, kiri na ku bandu babi kwakundi. Anagweti aganiesa invula ku bakwaniini, kiri na ku batakwaniini!
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 «Aaho! Iri mwangakizi kundaga ábamùkuuziri naaho, mugalonga mbembo nyiki? Si kiri naꞌbabuguza nabo, bagweti bagakunda ábabakuuziri!
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Neꞌri mwangalamusa beene winyu naaho, mugaaba mwagira biki ukuhima abandi? Si kiri naꞌbapagaani nabo, bali mu lamusa beene wabo, ti: “Musingo!”
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Kwokwo, mukizi ba mutungiini, nga kwo Yisho úli mwiꞌgulu, naye atungiini.»
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.