Levítico 25
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NVI
1 Ikyanya Musa âli riiri ku mugazi Sinaayi, Nahano anamúbwira,
1 Então disse o Senhor a Moisés no monte Sinai:
2 kwo amenyeese Abahisiraheeri kwokuno: «Kirya kihugo kyo ngamùheereza, ikyanya mugaaba keera mwakiyingira mwo, mugakizi kileka kiluhuuke. Kwokwo, kwo mugakizi nzimbahiisa.
2 "Diga o seguinte aos israelitas: Quando vocês entrarem na terra que lhes dou, a própria terra guardará um sábado para o Senhor.
3 Mugakizi hisa imyaka ndatu, mugweti mugabyala imbuto mu ndalo. Ku yikyo kyanya, munakizi hahuulira imizabibu yinyu, iri munakizi yimbula.
3 Durante seis anos semeiem as suas lavouras, aparem as suas vinhas e façam a colheita de suas plantações.
4 «Halikago, umwaka gwa kalinda gwohe, indalo zikwaniini ziluhuuke. Yugwo mwaka, gwataluulwa gube gweꞌSabaato imwani. Hatagirage kindu kyo mugabyala, mutanakizi hahuulira imizabibu yinyu.
4 Mas no sétimo ano a terra terá um sábado de descanso, um sábado dedicado ao Senhor. Não semeiem as suas lavouras, nem aparem as suas vinhas.
5 Ha nyuma lyoꞌmwimbu muzinda, ikisimbwe kyoshi, mutakiyimbule. Na kundu imihuli yeꞌmizabibu igaaba yayera ku yikyo kyanya, hatagirage úgagidootola. Si yugwo mwaka, gugaaba gwa kuluhuusa idaho.
5 Não colham o que crescer por si, nem colham as uvas das suas vinhas que não serão podadas. A terra terá um ano de descanso.
6 «Kundu kwokwo, yugwo mwaka, mugakizi lya ngiisi biꞌdaho lyameza. Mugakizi birya, mwe naꞌbaja biinyu, naꞌbaja-kazi, naꞌbakozi bo muli mu hemba, kiri neꞌbinyamahanga byo mutuliinwi.
6 Vocês se sustentarão do que a terra produzir no ano de descanso, você, o seu escravo, a sua escrava, o trabalhador contratado e o residente temporário que vive entre vocês,
7 Yutwo tumereera, kiri neꞌbitugwa biinyu bigakizi tulya, kuguma neꞌnyamiishwa kwakundi.
7 bem como os seus rebanhos e os animais selvagens de sua terra. Tudo o que a terra produzir poderá ser comido.
8 «Iyo myaka yoꞌkuluhuuka, mugakizi giharuura ubugira kalinda, kuli kudeta imyaka makumi gana na mwenda.
8 "Contem sete semanas de anos, sete vezes sete anos; essas sete semanas de anos totalizam quarenta e nove anos.
9 Kwokwo, mu siku ikumi zoꞌmwezi gwa kalinda, mugadihiriza ikibuga mu kihugo kyoshi. Yulwo lusiku, lwo lugaaba lusiku luhamu lwoꞌkuyiyeruusa.
9 Então façam soar a trombeta no décimo dia do sétimo mês; no Dia da Expiação façam soar a trombeta por toda a terra de vocês.
10 «Umwaka gwa makumi gataanu, mukizi gutaluula imwani. Munamenyeese kwaꞌbaja booshi ba mu kihugo bashwekuulwe. Yugwo mwaka, gugaaba gwoꞌbushambaale. Ngiisi muguma winyu, agagalukira mu matongo ga bashokuluza baage, gira ashubi gatuula mwo.
10 Consagrem o qüinquagésimo ano e proclamem libertação por toda a terra a todos os seus moradores. Este lhes será um ano de jubileu, quando cada um de vocês voltará para a propriedade da sua família e para o seu próprio clã.
11 «Yugwo mwaka gwa makumi gataanu, mugakizi gushambaalira. Ee! Gube gwoꞌbushambaale. Ku yugwo mwaka, mutakizi ki byala imbuto. Na kundu imbuto igaaba yamera yonyene, mutagendi giyimbula. Kiri neꞌmizabibu, yo mutahahuulira, mutadootole imihuli yayo.
11 O quinquagésimo ano lhes será jubileu; não semeiem e não ceifem o que cresce por si mesmo nem colham das vinhas não podadas.
12 Yugwo mwaka, guli gwoꞌbushambaale, munakwaniini mukizi gutaluula imwa Rurema. Ibyokulya biinyu, mugakizi lya naaho íbyamera byonyene mu ndalo.
12 É jubileu, e lhes será santo; comam apenas o que a terra produzir.
13 «Yugwo mwaka gwoꞌBushambaale, ngiisi muguma winyu agagalukira amatongo ga bashokuluza baage, anagahyane.
13 "Nesse ano do jubileu cada um de vocês voltará para a sua propriedade.
14 Iri wangagulira uwinyu itongo, kandi iri wamúguliikiza lyo, utamúgunge.
14 "Se vocês venderem alguma propriedade ao seu próximo ou se comprarem alguma propriedade dele, não explore o seu irmão.
15 Iri wangaligula, ikishingo kigakulikirana neꞌmyaka íkalenga, ukushaagira ku mwaka muzinda gwoꞌmwaka gwoꞌBushambaale. Kigakulikira kwakundi imyaka yoꞌmwimbu íyasigala ukuhikira ku gundi mwaka gwoꞌBushambaale.
15 O que comprarem do seu próximo será avaliado com base no número de anos desde o Jubileu. E fará a venda com base no número de anos que restam de colheitas.
16 «Imyaka íki sigiiri, iri yangaluguuka, ikishingo nakyo kinayushuuke. Kandi iri iyo myaka, iri yanganiiha, ikishingo nakyo kinaniihe. Kwokwo, mu kuguliisa, ikishingo kigakulikirana noꞌmuharuuro gweꞌmimbu ígaguliisibwa.
16 Quando os anos forem muitos, vocês deverão aumentar o preço, mas quando forem poucos, deverão diminuir o preço, pois o que ele está lhes vendendo é o número de colheitas.
17 «Mutakizi gungana. Haliko, mukizi nyoboha, nie Nahano Rurema winyu.
17 Não explorem um ao outro, mas temam ao Deus de vocês. Eu sou o Senhor, o Deus de vocês.
18 Iri mwangaba muloziizi ukutuula ku butoge, mukizi simbaha imaaja zaani, munakizi kulikiriza ngiisi kwo namùtegeka.
18 "Pratiquem os meus decretos e obedeçam às minhas ordenanças, e vocês viverão com segurança na terra.
19 Haaho, lyeꞌdaho igaameza imimbu ngana-ngana, munakizi lya, munayigute, munatuule buzira mbuzi-mbuzi.
19 Então a terra dará o seu fruto, e vocês comerão até fartar-se e ali viverão em segurança.
20 «Hali ikyanya mwangakizi yibuuza: “Aaho! Mu mwaka gwa kalinda, bikagi byo tugaalya, tutanaki hangwirwi ukubyala kandi iri kuyimbula?”
20 Vocês poderão perguntar: ‘Que iremos comer no sétimo ano, se não plantarmos nem fizermos a colheita? ’
21 Yuvwagwi! Mu mwaka gwa kalindatu, ngamùgashaanira bweneene, halinde ikihugo kinatange imimbu ígamùhisa ku myaka ishatu.
21 Saibam que eu lhes enviarei a minha bênção no sexto ano, e a terra produzirá o suficiente para três anos.
22 Mu mwaka gwoꞌmunaana, ikyanya mugaaba mukiri mu byala imbuto ziinyu, mugaaba muki gweti mugaalya irya mimbu yoꞌmwaka gwa kalindatu. Kiri na mu mwaka gwoꞌmwenda, mugaaba mukiri mu lya gwogwo mwimbu gwoꞌmwaka gwa kalindatu.
22 Quando vocês estiverem plantando no oitavo ano, comerão ainda da colheita anterior e dela continuarão a comer até a colheita do nono ano.
23 «Mutakolwe kwo mwakizi guliisa amatongo lwoshi. Si amatongo gooshi, gali geꞌmwani. Muli nga binyamahanga naaho, munakoli shumbisiri mu kihugo ku kyanya kiniini.
23 "A terra não poderá ser vendida definitivamente, porque ela é minha, e vocês são apenas estrangeiros e imigrantes.
24 Kyo kitumiri, ikyanya mugakizi gula amatongo, mukwaniini mukizi biika imaaja kweꞌkyanya umundu agagaguliisa, alonge ubulyo bwoꞌkushubi gagula.
24 Em toda terra em que tiverem propriedade, concedam o direito de resgate da terra.
25 «Tudete ngoꞌwinyu Muhisiraheeri angakena, anaguliise itongo lyage liguma. Haaho, mwene wabo wa hoofi akwaniini aliguluule.
25 "Se alguém do seu povo empobrecer e vender parte da sua propriedade, seu parente mais próximo virá e resgatará aquilo que o seu compatriota vendeu.
26 Ulya mukeni, kundu angaba atahiiti mwene wabo woꞌkuliguluula, halikago, hali ikyanya yenyene angayiji longa ubulyo bwoꞌkuliguluula.
26 Se, contudo, um homem não tiver quem lhe resgate a terra, mas ele mesmo prosperar e adquirir recursos para resgatá-la,
27 Kwokwo, ahangwirwi kwo aliguluule. Mu kuliguluula, agatee haruura ibindu byeꞌmyaka keera íyalenga ukulyokera ho akaliguliikiza. Na byo agagalulira uwabo, bikwiriiri bihwanwe neꞌmyaka íkoli sigiiri ukuhisa ku mwaka gwoꞌBushambaale. Kwokwo yiryo itongo, linashubi galukira nalyo.
27 calculará os anos desde que a vendeu e devolverá a diferença àquele a quem a vendeu; então poderá voltar para a sua propriedade.
28 «Haliko, iri atangashobola ukuliguluula, ligasigala mu maboko goꞌlya úkaligula, halinde ukuhisa ku gundi mwaka gwoꞌBushambaale. Ku yugwo gundi mwaka, yiryo itongo ligalulirwe ulya mundu úkaliguliisa.
28 Mas, se não adquirir recursos para devolver-lhe o valor, a propriedade que vendeu permanecerá em posse do comprador até o ano do jubileu. Será devolvida no Jubileu, e ele então poderá voltar para a sua propriedade.
29 «Tudete ngoꞌmundu angaguliisa inyumba yage íri mu kaaya kazitire. Uyo mundu, iri angagiguluula, kube naaho ku mwaka muguma ukulyokera ikyanya akagiguliisa.
29 "Se um homem vender uma casa numa cidade murada, terá o direito de resgate até que se complete um ano após a venda. Nesse período poderá resgatá-la.
30 Haliko, iyo nyumba, nga itangaguluulwa mu yugwo mwaka muguma, igayama iri yoꞌyo úwagigula. Kiri mu mwaka gwoꞌBushambaale, batâye gigalule.
30 Se não for resgatada antes de se completar um ano, a casa da cidade murada pertencerá definitivamente ao comprador e aos seus descendentes; não será devolvida no Jubileu.
31 «Haliko, inyumba za mu bishoola, bwo zitali nzitire, zoohe, zigaaba ngaꞌmatongo. Yizo nyumba, zangagomboolwa ku ngiisi kyanya. Na mu mwaka gwoꞌBushambaale, zikwiriiri zigalulirwe beene zo.
31 Mas as casas dos povoados sem muros ao redor serão consideradas campo aberto. Poderão ser resgatadas e serão devolvidas no Jubileu.
32 «Kuguma na yibyo, Abalaawi boohe, inyumba íziri mu twaya twabo, bahangwirwi ukuziguluula ku kyanya kyoshi.
32 "No caso das cidades dos levitas, eles sempre terão direito de resgatar suas casas nas cidades que lhes pertencem.
33 Na kwakundi, kundu umundu angaba akagula nguma yazo, haliko mu mwaka gwoꞌBushambaale, iyo nyumba ikwiriiri igalukire mwene yo. Mukuba, mu Bahisiraheeri, abagingi bagweti zeezo nyumba naaho mu twaya two batuuziri mwo.
33 Assim, a propriedade dos levitas, isto é, uma casa vendida em qualquer cidade deles, é resgatável e deverá ser devolvida no Jubileu, porque as casas das cidades dos levitas são propriedade deles entre os israelitas.
34 Amatongo ágazungulusiri utwaya twabo, gatakwiriiri kwo gaguliisibwe. Yago matongo, gagayama buli buhyane bwabo.
34 Mas as pastagens pertencentes às suas cidades não serão vendidas; são propriedade permanente deles.
35 «Uwinyu Muhisiraheeri, iri angakena, anabe atashobwiri ukuyitabaala, ukwiriiri ukizi mútabaala, nga kwo wangatabaala ikinyamahanga, kandi iri mubalama úshumbisiri mu kihugo kiinyu.
35 "Se alguém do seu povo empobrecer e não puder sustentar-se, ajudem-no como se faz ao estrangeiro e ao residente temporário, para que possa continuar a viver entre vocês.
36 Uyo mukeni, utakolwe mbu wamúyungukira kwo. Haliko, ukizi yerekana kwo unzimbahiri, mu kumúhanguula kwo mutuulanwe.
36 Não cobrem dele juro algum, mas temam o seu Deus, para que o seu próximo continue a viver entre vocês.
37 «Ikyanya wamúkaaba ifwaranga, utasare mbu akizi kuyungula. Ikyanya wamúheereza ibyokulya, utasare kwo angakuyungula.
37 Vocês não poderão exigir dele juros nem emprestar-lhe mantimento visando lucro.
38 Nie nꞌgamùlyosa mu kihugo kyeꞌMiisiri, nanamùheereza ikihugo kyeꞌKaanani, gira lyo mba Nahano Rurema winyu.
38 Eu sou o Senhor, o Deus de vocês, que os tirou da terra do Egito para dar-lhes a terra de Canaã e para ser o seu Deus.
39 «Uwinyu Muhisiraheeri, iri angakekerera, anayiji yiguliisa imwawe, utakolwe kwo wakizi múkoleesa ku kahaati nga muja.
39 "Se alguém do seu povo empobrecer e se vender a algum de vocês, não o façam trabalhar como escravo.
40 Haliko, umúyabiire nga mukozi woꞌkuhembwa, kandi iri nga mubalama útuuziri mu mwawe. Agakizi kukolera naaho, halinde ku mwaka gwoꞌBushambaale.
40 Ele deverá ser tratado como trabalhador contratado ou como residente temporário; trabalhará para quem o comprou até o ano do jubileu.
41 «Uyo winyu, ku yugwo mwaka, umúbwire kwo angataaha, naꞌbaana baage. Anagalukire mu mbaga yage, anagendi hyana itongo lya bashokuluza baage.
41 Então ele e os seus filhos estarão livres, e ele poderá voltar para o seu próprio clã e para a propriedade dos seus antepassados.
42 Abahisiraheeri, nie kabalyosa mu kihugo kyeꞌMiisiri, banali bakozi baani. Ku yukwo, batakwiriiri bakizi guliisibwa, nga kwo bali mu guliisa abaja.
42 Pois os israelitas são meus servos, a quem tirei da terra do Egito; não poderão ser vendidos como escravos.
43 Utakizi bakoleesa ku kahaati. Haliko, ukizi nzimbaha.
43 Não dominem impiedosamente sobre eles, mas temam o seu Deus.
44 «Iri wangalooza abaja, kandi iri baja-kazi, ugendi bagulira mu mahanga.
44 "Os seus escravos e as suas escravas deverão vir dos povos que vivem ao redor de vocês; deles vocês poderão comprar escravos e escravas.
45 Wangabagulira kiri na mu baana beꞌbinyamahanga bo mutuliinwi, kiri naꞌba mu makondo gaabo. Yabo booki, bangaba bindu byawe.
45 Também poderão comprá-los entre os filhos dos residentes temporários que vivem entre vocês e entre os que pertencem aos clãs deles, ainda que nascidos na terra de vocês; eles se tornarão propriedade de vocês.
46 «Yabo baja, mugayiji basigira abaana biinyu, gira bakayame bali buhyane bwabo. Yabo, ugayama ubalaaziri nga baja baawe. Si abiinyu Bahisiraheeri, nanga! Hatagirage kiri noꞌmuguma, ye mugakizi koleesa nga muja.
46 Vocês poderão deixá-los como herança para os seus filhos e poderão fazê-los escravos para sempre, mas sobre os seus irmãos israelitas vocês não poderão dominar impiedosamente.
47 «Tudete ngeꞌkinyamahanga kyangayiji mùgalira mwo, kandi iri mubalama. Uwinyu Muhisiraheeri, anakene, anagendi yiguliisa imwa yikyo kinyamahanga, kandi iri imwoꞌmundu weꞌmbaga yage.
47 "Se um estrangeiro ou um residente temporário entre vocês enriquecer e alguém do seu povo empobrecer e se vender a esse estrangeiro ou a alguém que pertence ao clã desse estrangeiro,
48 Kundu uyo uwinyu angaba keera ayiguliisa, haliko angaki guluulwa.
48 manterá o direito de resgate mesmo depois de vender a si mesmo. Um dos seus parentes poderá resgatá-lo:
49 Angashubi guluulwa na mwizo wage, kandi iri muvyala wage, kandi iri mwene wabo wa hoofi-hoofi.
49 ou tio, ou primo, ou qualquer parente próximo poderá resgatá-lo. Se, todavia, prosperar, poderá resgatar a si mesmo.
50 Akwaniini aheereze sheebuja ifwaranga ízisigiiri ukukulikirana noꞌmukolwa gwo angagira halinde ukuhisa ku mwaka gwoꞌBushambaale.
50 Ele e o seu comprador contarão o tempo desde o ano em que vendeu a si mesmo até o ano do jubileu. O preço do resgate se baseará no salário de um empregado contratado por aquele número de anos.
51 Umuharuuro gweꞌmyaka isigiiri halinde ukuhisa ku mwaka gwoꞌBushambaale, iri gwangaluguuka, agagalula ikimaanye íkiri tiita kyeꞌkishingo kyo akagulwa.
51 Se restarem muitos anos, pagará o seu resgate proporcionalmente ao preço de compra.
52 Halikago, iyo myaka ísigiiri, iri yangaba iri miniini, anamúlihe ifwaranga niini, ukukulikirana neꞌyo myaka.
52 Se restarem apenas poucos anos até o ano do jubileu, fará o cálculo, e pagará o seu resgate proporcionalmente aos anos.
53 «Yabo ábakoli ba bakozi, yikyo kinyamahanga kikwaniini kikizi bakoleesa nga mukozi woꞌkuhembwa. Mutaleke ikinyamahanga kwo kikizi koleesa uwinyu Muhisiraheeri ku kahaati.
53 Ele deverá ser tratado como um empregado contratado anualmente; não permitam que o seu senhor domine impiedosamente sobre ele.
54 «Yugwo mwaka gwoꞌBushambaale, iri gwangahika, hanabe hali Umuhisiraheeri útazi guluulwa, akwiriiri ahaabwe ubushwekuule, naꞌbaana baage.
54 "Se não for resgatado por nenhuma dessas maneiras, ele e os seus filhos estarão livres no ano do jubileu,
55 «Nie kalyosa Abahisiraheeri mu kihugo kyeꞌMiisiri. Bali bandu baani, banali bakozi baani. Nie Nahano Rurema winyu.
55 porque os israelitas são meus servos, os quais tirei da terra do Egito. Eu sou o Senhor, o Deus de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Levítico 25, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.