Levítico 25
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NAA
1 Ikyanya Musa âli riiri ku mugazi Sinaayi, Nahano anamúbwira,
1 O Senhor disse a Moisés, no monte Sinai:
2 kwo amenyeese Abahisiraheeri kwokuno: «Kirya kihugo kyo ngamùheereza, ikyanya mugaaba keera mwakiyingira mwo, mugakizi kileka kiluhuuke. Kwokwo, kwo mugakizi nzimbahiisa.
2 — Fale aos filhos de Israel e diga-lhes: Quando entrarem na terra que eu lhes dou, a própria terra guardará um sábado dedicado ao Senhor .
3 Mugakizi hisa imyaka ndatu, mugweti mugabyala imbuto mu ndalo. Ku yikyo kyanya, munakizi hahuulira imizabibu yinyu, iri munakizi yimbula.
3 Durante seis anos vocês semearão os seus campos, e durante seis anos vocês podarão as suas vinhas e colherão os frutos delas.
4 «Halikago, umwaka gwa kalinda gwohe, indalo zikwaniini ziluhuuke. Yugwo mwaka, gwataluulwa gube gweꞌSabaato imwani. Hatagirage kindu kyo mugabyala, mutanakizi hahuulira imizabibu yinyu.
4 Porém, no sétimo ano, haverá um sábado de descanso solene para a terra, um sábado dedicado ao Senhor ; não semeiem os seus campos, nem façam a poda de suas vinhas.
5 Ha nyuma lyoꞌmwimbu muzinda, ikisimbwe kyoshi, mutakiyimbule. Na kundu imihuli yeꞌmizabibu igaaba yayera ku yikyo kyanya, hatagirage úgagidootola. Si yugwo mwaka, gugaaba gwa kuluhuusa idaho.
5 Não façam a colheita do que nascer por si mesmo nos seus campos, nem colham as uvas de suas vinhas que não foram podadas; será um ano de descanso solene para a terra.
6 «Kundu kwokwo, yugwo mwaka, mugakizi lya ngiisi biꞌdaho lyameza. Mugakizi birya, mwe naꞌbaja biinyu, naꞌbaja-kazi, naꞌbakozi bo muli mu hemba, kiri neꞌbinyamahanga byo mutuliinwi.
6 Mas vocês poderão comer os frutos da terra em descanso — vocês, os seus escravos, as suas escravas, os seus trabalhadores diaristas e os estrangeiros que moram com vocês.
7 Yutwo tumereera, kiri neꞌbitugwa biinyu bigakizi tulya, kuguma neꞌnyamiishwa kwakundi.
7 Também o seu gado e os animais que estão na sua terra comerão tudo o que a terra produzir.
8 «Iyo myaka yoꞌkuluhuuka, mugakizi giharuura ubugira kalinda, kuli kudeta imyaka makumi gana na mwenda.
8 — Conte sete semanas de anos, isto é, sete vezes sete anos, de maneira que os dias das sete semanas de anos somem quarenta e nove anos.
9 Kwokwo, mu siku ikumi zoꞌmwezi gwa kalinda, mugadihiriza ikibuga mu kihugo kyoshi. Yulwo lusiku, lwo lugaaba lusiku luhamu lwoꞌkuyiyeruusa.
9 Então, no sétimo mês, aos dez dias do mês, você fará soar a trombeta; no Dia da Expiação, vocês farão soar a trombeta por toda a terra de vocês.
10 «Umwaka gwa makumi gataanu, mukizi gutaluula imwani. Munamenyeese kwaꞌbaja booshi ba mu kihugo bashwekuulwe. Yugwo mwaka, gugaaba gwoꞌbushambaale. Ngiisi muguma winyu, agagalukira mu matongo ga bashokuluza baage, gira ashubi gatuula mwo.
10 Santifiquem o quinquagésimo ano e proclamem liberdade na terra a todos os seus moradores. Esse será um ano de jubileu para vocês, e cada um de vocês voltará à sua propriedade, cada um de vocês voltará à sua família.
11 «Yugwo mwaka gwa makumi gataanu, mugakizi gushambaalira. Ee! Gube gwoꞌbushambaale. Ku yugwo mwaka, mutakizi ki byala imbuto. Na kundu imbuto igaaba yamera yonyene, mutagendi giyimbula. Kiri neꞌmizabibu, yo mutahahuulira, mutadootole imihuli yayo.
11 O quinquagésimo ano será jubileu para vocês; não semeiem o campo, não colham o que nascer por si mesmo, nem colham as uvas das vinhas não podadas.
12 Yugwo mwaka, guli gwoꞌbushambaale, munakwaniini mukizi gutaluula imwa Rurema. Ibyokulya biinyu, mugakizi lya naaho íbyamera byonyene mu ndalo.
12 Porque é jubileu, será santo para vocês; o produto do campo vocês podem comer.
13 «Yugwo mwaka gwoꞌBushambaale, ngiisi muguma winyu agagalukira amatongo ga bashokuluza baage, anagahyane.
13 — Neste Ano do Jubileu, cada um de vocês voltará à sua propriedade.
14 Iri wangagulira uwinyu itongo, kandi iri wamúguliikiza lyo, utamúgunge.
14 — Quando você vender algo ao seu próximo ou comprar alguma coisa dele, não explore o seu irmão.
15 Iri wangaligula, ikishingo kigakulikirana neꞌmyaka íkalenga, ukushaagira ku mwaka muzinda gwoꞌmwaka gwoꞌBushambaale. Kigakulikira kwakundi imyaka yoꞌmwimbu íyasigala ukuhikira ku gundi mwaka gwoꞌBushambaale.
15 Você comprará do seu próximo com base no número dos anos desde o último Jubileu; e, segundo o número dos anos das colheitas até o próximo Jubileu, ele venderá a você.
16 «Imyaka íki sigiiri, iri yangaluguuka, ikishingo nakyo kinayushuuke. Kandi iri iyo myaka, iri yanganiiha, ikishingo nakyo kinaniihe. Kwokwo, mu kuguliisa, ikishingo kigakulikirana noꞌmuharuuro gweꞌmimbu ígaguliisibwa.
16 Sendo muitos os anos, você aumentará o preço e, sendo poucos, você abaixará o preço; porque ele está vendendo a você o número das colheitas.
17 «Mutakizi gungana. Haliko, mukizi nyoboha, nie Nahano Rurema winyu.
17 Que ninguém explore o seu próximo; cada um, porém, tema o seu Deus; porque eu sou o Senhor , o Deus de vocês.
18 Iri mwangaba muloziizi ukutuula ku butoge, mukizi simbaha imaaja zaani, munakizi kulikiriza ngiisi kwo namùtegeka.
18 — Observem os meus estatutos e cumpram os meus juízos; assim, vocês habitarão seguros na terra.
19 Haaho, lyeꞌdaho igaameza imimbu ngana-ngana, munakizi lya, munayigute, munatuule buzira mbuzi-mbuzi.
19 A terra dará o seu fruto, e vocês terão comida à vontade e nela habitarão em segurança.
20 «Hali ikyanya mwangakizi yibuuza: “Aaho! Mu mwaka gwa kalinda, bikagi byo tugaalya, tutanaki hangwirwi ukubyala kandi iri kuyimbula?”
20 Se vocês perguntarem: “Que comeremos no sétimo ano, se não podemos semear nem fazer a colheita?”,
21 Yuvwagwi! Mu mwaka gwa kalindatu, ngamùgashaanira bweneene, halinde ikihugo kinatange imimbu ígamùhisa ku myaka ishatu.
21 saibam que eu lhes darei a minha bênção no sexto ano, para que a terra produza o suficiente para três anos.
22 Mu mwaka gwoꞌmunaana, ikyanya mugaaba mukiri mu byala imbuto ziinyu, mugaaba muki gweti mugaalya irya mimbu yoꞌmwaka gwa kalindatu. Kiri na mu mwaka gwoꞌmwenda, mugaaba mukiri mu lya gwogwo mwimbu gwoꞌmwaka gwa kalindatu.
22 No oitavo ano, vocês semearão e comerão da colheita anterior até o nono ano; até que venha a colheita do nono ano, vocês comerão da antiga.
23 «Mutakolwe kwo mwakizi guliisa amatongo lwoshi. Si amatongo gooshi, gali geꞌmwani. Muli nga binyamahanga naaho, munakoli shumbisiri mu kihugo ku kyanya kiniini.
23 Também a terra não será vendida em definitivo, porque a terra é minha; pois vocês são para mim estrangeiros e peregrinos.
24 Kyo kitumiri, ikyanya mugakizi gula amatongo, mukwaniini mukizi biika imaaja kweꞌkyanya umundu agagaguliisa, alonge ubulyo bwoꞌkushubi gagula.
24 Portanto, em todas as terras da propriedade de vocês, permitam que as terras sejam resgatadas.
25 «Tudete ngoꞌwinyu Muhisiraheeri angakena, anaguliise itongo lyage liguma. Haaho, mwene wabo wa hoofi akwaniini aliguluule.
25 — Se alguém do seu povo empobrecer e vender alguma parte das suas propriedades, então virá o seu resgatador, seu parente, e resgatará o que esse seu irmão vendeu.
26 Ulya mukeni, kundu angaba atahiiti mwene wabo woꞌkuliguluula, halikago, hali ikyanya yenyene angayiji longa ubulyo bwoꞌkuliguluula.
26 Se alguém não tiver resgatador, porém vier a tornar-se próspero e achar o bastante com que a remir,
27 Kwokwo, ahangwirwi kwo aliguluule. Mu kuliguluula, agatee haruura ibindu byeꞌmyaka keera íyalenga ukulyokera ho akaliguliikiza. Na byo agagalulira uwabo, bikwiriiri bihwanwe neꞌmyaka íkoli sigiiri ukuhisa ku mwaka gwoꞌBushambaale. Kwokwo yiryo itongo, linashubi galukira nalyo.
27 então contará os anos desde a sua venda, e o que ficar restituirá ao homem a quem vendeu; e assim poderá voltar à sua propriedade.
28 «Haliko, iri atangashobola ukuliguluula, ligasigala mu maboko goꞌlya úkaligula, halinde ukuhisa ku gundi mwaka gwoꞌBushambaale. Ku yugwo gundi mwaka, yiryo itongo ligalulirwe ulya mundu úkaliguliisa.
28 Mas, se as suas posses não lhe permitirem reavê-la, então a propriedade que for vendida ficará na mão do comprador até o Ano do Jubileu; porém, no Ano do Jubileu, sairá do poder deste, e aquele poderá voltar para a sua propriedade.
29 «Tudete ngoꞌmundu angaguliisa inyumba yage íri mu kaaya kazitire. Uyo mundu, iri angagiguluula, kube naaho ku mwaka muguma ukulyokera ikyanya akagiguliisa.
29 — Se alguém vender uma casa de moradia em cidade murada, poderá resgatá-la antes que se complete um ano a contar de sua venda; durante um ano, será lícito o seu resgate.
30 Haliko, iyo nyumba, nga itangaguluulwa mu yugwo mwaka muguma, igayama iri yoꞌyo úwagigula. Kiri mu mwaka gwoꞌBushambaale, batâye gigalule.
30 Se, depois de passado um ano, não for resgatada, então a casa que estiver na cidade que tem muralhas pertencerá em definitivo ao que a comprou, de geração em geração; não sairá do poder dele no Jubileu.
31 «Haliko, inyumba za mu bishoola, bwo zitali nzitire, zoohe, zigaaba ngaꞌmatongo. Yizo nyumba, zangagomboolwa ku ngiisi kyanya. Na mu mwaka gwoꞌBushambaale, zikwiriiri zigalulirwe beene zo.
31 Mas as casas das aldeias que não têm muralhas ao redor serão estimadas como os campos da terra; para elas haverá resgate, e sairão do poder do comprador no Jubileu.
32 «Kuguma na yibyo, Abalaawi boohe, inyumba íziri mu twaya twabo, bahangwirwi ukuziguluula ku kyanya kyoshi.
32 Mas, com respeito às cidades dos levitas, às casas das cidades da sua propriedade, os levitas terão direito perpétuo de resgate.
33 Na kwakundi, kundu umundu angaba akagula nguma yazo, haliko mu mwaka gwoꞌBushambaale, iyo nyumba ikwiriiri igalukire mwene yo. Mukuba, mu Bahisiraheeri, abagingi bagweti zeezo nyumba naaho mu twaya two batuuziri mwo.
33 Se o levita não resgatar a casa que vendeu, então a casa comprada na cidade da sua propriedade sairá do poder do comprador, no Jubileu; porque as casas das cidades dos levitas são a sua propriedade no meio dos filhos de Israel.
34 Amatongo ágazungulusiri utwaya twabo, gatakwiriiri kwo gaguliisibwe. Yago matongo, gagayama buli buhyane bwabo.
34 Mas o campo em volta das suas cidades não será vendido, porque pertence a eles para sempre.
35 «Uwinyu Muhisiraheeri, iri angakena, anabe atashobwiri ukuyitabaala, ukwiriiri ukizi mútabaala, nga kwo wangatabaala ikinyamahanga, kandi iri mubalama úshumbisiri mu kihugo kiinyu.
35 — Se alguém do seu povo se tornar pobre e as suas mãos se enfraquecerem, então você tem o dever de sustentá-lo; ele viverá com você como estrangeiro e peregrino.
36 Uyo mukeni, utakolwe mbu wamúyungukira kwo. Haliko, ukizi yerekana kwo unzimbahiri, mu kumúhanguula kwo mutuulanwe.
36 Não cobre dele juros nem ganho, mas tema o seu Deus, para que esse seu irmão possa viver perto de você.
37 «Ikyanya wamúkaaba ifwaranga, utasare mbu akizi kuyungula. Ikyanya wamúheereza ibyokulya, utasare kwo angakuyungula.
37 Não cobre juros sobre o dinheiro que emprestar a ele, nem dê mantimento a ele esperando obter lucro.
38 Nie nꞌgamùlyosa mu kihugo kyeꞌMiisiri, nanamùheereza ikihugo kyeꞌKaanani, gira lyo mba Nahano Rurema winyu.
38 Eu sou o Senhor , o Deus de vocês, que os tirei da terra do Egito, para dar a vocês a terra de Canaã e para ser o seu Deus.
39 «Uwinyu Muhisiraheeri, iri angakekerera, anayiji yiguliisa imwawe, utakolwe kwo wakizi múkoleesa ku kahaati nga muja.
39 — Também se alguém do seu povo se tornar pobre, estando ele com você, e vender-se a você, não o faça servir como escravo.
40 Haliko, umúyabiire nga mukozi woꞌkuhembwa, kandi iri nga mubalama útuuziri mu mwawe. Agakizi kukolera naaho, halinde ku mwaka gwoꞌBushambaale.
40 Trate-o como um trabalhador diarista ou estrangeiro que mora com você. Até o Ano do Jubileu ele trabalhará para você;
41 «Uyo winyu, ku yugwo mwaka, umúbwire kwo angataaha, naꞌbaana baage. Anagalukire mu mbaga yage, anagendi hyana itongo lya bashokuluza baage.
41 então ficará livre de você, ele e os filhos dele, e voltará à sua família e à propriedade de seus pais.
42 Abahisiraheeri, nie kabalyosa mu kihugo kyeꞌMiisiri, banali bakozi baani. Ku yukwo, batakwiriiri bakizi guliisibwa, nga kwo bali mu guliisa abaja.
42 Porque eles são meus servos, que tirei da terra do Egito; não serão vendidos como escravos.
43 Utakizi bakoleesa ku kahaati. Haliko, ukizi nzimbaha.
43 Não domine sobre eles com tirania, mas tema o seu Deus.
44 «Iri wangalooza abaja, kandi iri baja-kazi, ugendi bagulira mu mahanga.
44 — Quanto aos escravos ou escravas que vocês tiverem, virão das nações que estão ao redor de vocês; delas vocês comprarão escravos e escravas.
45 Wangabagulira kiri na mu baana beꞌbinyamahanga bo mutuliinwi, kiri naꞌba mu makondo gaabo. Yabo booki, bangaba bindu byawe.
45 Também poderão comprá-los dos filhos dos estrangeiros que peregrinam entre vocês, deles e das famílias deles que estiverem com vocês, que nasceram na terra de vocês; e eles se tornarão propriedade de vocês.
46 «Yabo baja, mugayiji basigira abaana biinyu, gira bakayame bali buhyane bwabo. Yabo, ugayama ubalaaziri nga baja baawe. Si abiinyu Bahisiraheeri, nanga! Hatagirage kiri noꞌmuguma, ye mugakizi koleesa nga muja.
46 Vocês poderão deixá-los como herança para os seus filhos depois de vocês, para que sejam propriedade deles. Vocês poderão fazer com que esses sirvam perpetuamente, mas sobre os seus irmãos, os filhos de Israel, vocês não devem dominar com tirania uns sobre os outros.
47 «Tudete ngeꞌkinyamahanga kyangayiji mùgalira mwo, kandi iri mubalama. Uwinyu Muhisiraheeri, anakene, anagendi yiguliisa imwa yikyo kinyamahanga, kandi iri imwoꞌmundu weꞌmbaga yage.
47 — Se um estrangeiro ou peregrino que mora no meio do povo enriquecer, e se alguém do seu povo tornar-se pobre e vender-se como escravo a esse estrangeiro ou peregrino que mora no meio do povo, ou a alguém da família desse estrangeiro,
48 Kundu uyo uwinyu angaba keera ayiguliisa, haliko angaki guluulwa.
48 depois de haver-se vendido, haverá ainda possibilidade de resgate para ele. Um de seus parentes poderá resgatá-lo:
49 Angashubi guluulwa na mwizo wage, kandi iri muvyala wage, kandi iri mwene wabo wa hoofi-hoofi.
49 seu tio ou primo poderá resgatá-lo; um outro parente da sua família também poderá resgatá-lo; ou, se tiver condições, poderá resgatar a si mesmo.
50 Akwaniini aheereze sheebuja ifwaranga ízisigiiri ukukulikirana noꞌmukolwa gwo angagira halinde ukuhisa ku mwaka gwoꞌBushambaale.
50 Com aquele que o comprou acertará contas desde o ano em que se vendeu a ele até o Ano do Jubileu; o preço da sua venda será segundo o número dos anos, conforme se paga a um trabalhador diarista.
51 Umuharuuro gweꞌmyaka isigiiri halinde ukuhisa ku mwaka gwoꞌBushambaale, iri gwangaluguuka, agagalula ikimaanye íkiri tiita kyeꞌkishingo kyo akagulwa.
51 Se ainda faltarem muitos anos, devolverá proporcionalmente a eles, do dinheiro pelo qual foi comprado, o preço do seu resgate.
52 Halikago, iyo myaka ísigiiri, iri yangaba iri miniini, anamúlihe ifwaranga niini, ukukulikirana neꞌyo myaka.
52 Se restarem poucos anos até o Ano do Jubileu, então fará contas com ele e pagará, em proporção aos anos restantes, o preço do seu resgate.
53 «Yabo ábakoli ba bakozi, yikyo kinyamahanga kikwaniini kikizi bakoleesa nga mukozi woꞌkuhembwa. Mutaleke ikinyamahanga kwo kikizi koleesa uwinyu Muhisiraheeri ku kahaati.
53 Como trabalhador diarista, de ano em ano, estará com aquele que o comprou; não permita que o comprador domine sobre ele com tirania.
54 «Yugwo mwaka gwoꞌBushambaale, iri gwangahika, hanabe hali Umuhisiraheeri útazi guluulwa, akwiriiri ahaabwe ubushwekuule, naꞌbaana baage.
54 Se não for resgatado por nenhum desses meios, sairá no Ano do Jubileu, ele e seus filhos com ele.
55 «Nie kalyosa Abahisiraheeri mu kihugo kyeꞌMiisiri. Bali bandu baani, banali bakozi baani. Nie Nahano Rurema winyu.
55 Porque é a mim que os filhos de Israel servem. Eles são meus servos, que tirei da terra do Egito. Eu sou o Senhor , o Deus de vocês.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Levítico 25, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.