Gênesis 37
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARIB
1 Yakobo anagenderera ukutuula mu kihugo kyeꞌKaanani. Munali mwo yishe naye âli tuuziri.
1 Jacó habitava na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Abandu ba mu mbaga ya Yakobo, umwazi gwabo gwo gwogu: Yusefu, iri akaba akola musore weꞌmyaka ikumi niꞌrinda, anakizi gendi ragira ibitugwa kuguma na bakulu baage, bagala Biriha na Ziripa, bamuka yishe. Balya bakulu baage, ikyanya bâli kizi gira amahimba mabi, Yusefu anakizi yiji gaganuulira yishe.
2 Estas são as gerações de Jacó. José, aos dezessete anos de idade, estava com seus irmãos apascentando os rebanhos; sendo ainda jovem, andava com os filhos de Bila, e com os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e José trazia a seu pai más notícias a respeito deles.
3 Bwo Yakobo akabuta Yusefu mu bushaaja bwage, âli múkuuziri bweneene, ukuhima abandi baana baage booshi, kyanatuma agahangira Yusefu ikooti lyoꞌmulimbo.
3 Israel amava mais a José do que a todos os seus filhos, porque era filho da sua velhice; e fez-lhe uma túnica de várias cores.
4 Yabo bakulu baage, iri bakabona ngiisi kwo yishe akuuziri Yusefu ukubahima, banatondeera ukumúshomba, halinde batanakizi ki múdesa bwija.
4 Vendo, pois, seus irmãos que seu pai o amava mais do que a todos eles, odiavam-no, e não lhe podiam falar pacificamente.
5 Bushigi buguma, Yusefu analoota. Yibyo birooto, anagendi bilotoloolera yabo bakulu baage. Mbu babiyuvwe, banakaviiriza ukumúshomba.
5 José teve um sonho, que contou a seus irmãos; por isso o odiaram ainda mais.
6 Mukuba, akababwira: «E balya, ngiisi byo naloota, muleke nimùlotololere byo.
6 Pois ele lhes disse: Ouvi, peço-vos, este sonho que tive:
7 Nabona kwo tweshi tushuba mu gesha mu ndalo, twanakizi shweka ibiiro. Lyeryo, ikiiro kyeꞌmwani kyanayinamuka, kyanajingirira. Ibiiro byeꞌmwinyu byohe, byanayiji kizunguluka, byanakizi kiyinamira.»
7 Estávamos nós atando molhos no campo, e eis que o meu molho, levantando-se, ficou em pé; e os vossos molhos o rodeavam, e se inclinavam ao meu molho.
8 Balya bakulu baage, banamúbuuza: «Ka mwangayuvwa ibala? Ka uloziizi ukutubwira kwo we gaaba mwami witu?»
8 Responderam-lhe seus irmãos: Tu pois, deveras reinarás sobre nós? Tu deveras terás domínio sobre nós? Por isso ainda mais o odiavam por causa dos seus sonhos e das suas palavras.
9 Uyo Yusefu, anashubi loota kandi, anashubi balotololera, ti: «Yuvwi! Keera kandi naloota. Leero nabona izuuba, noꞌmwezi, neꞌndonde ikumi na nguma, bigweti bigayinama imbere lyani.»
9 Teve José outro sonho, e o contou a seus irmãos, dizendo: Tive ainda outro sonho; e eis que o sol, e a lua, e onze estrelas se inclinavam perante mim.
10 Yibyo birooto bizinda, Yusefu anabibwira kiri na yishe, na bakulu baage. Yishe anamúmamira, ti: «E maashi uyu mwana, birooto biki yibyo waloota? Aahago! Niehe na nyoko, kiri na bakulu baawe, ka tugayiji kufukamira?»
10 Quando o contou a seu pai e a seus irmãos, repreendeu-o seu pai, e disse-lhe: Que sonho é esse que tiveste? Porventura viremos, eu e tua mãe, e teus irmãos, a inclinar-nos com o rosto em terra diante de ti?
11 Balya bakulu baage, banamúyuvwirwa uluugi. Kundu kwokwo, yishe yehe anakizi biyitoneesa kwo.
11 Seus irmãos, pois, o invejavam; mas seu pai guardava o caso no seu coração.
12 Lusiku luguma, yabo bakulu ba Yusefu, banagendi gisha neꞌbitugwa bya yishe, hoofi neꞌShekemu.
12 Ora, foram seus irmãos apascentar o rebanho de seu pai, em Siquém.
13 Neꞌri hakalenga isiku, Yakobo anabwira Yusefu: «Nga kwo uyiji, bakulu baawe bakagendi gisha i Shekemu. Na buno, ngola ngakutuma yo, ugendi batanduula.» Yusefu naye, ti: «E daata, ngagenda.»
13 Disse, pois, Israel a José: Não apascentam teus irmãos o rebanho em Siquém? Vem, e enviar-te-ei a eles. Respondeu-lhe José: Eis-me aqui.
14 Yishe anamúbwira: «Ikyanya ugagendi lola bakulu baawe neꞌbitugwa, umenye iri bangaba bali bagumaana. Ha nyuma, ukabuli galuka, uyiji mbwira.» Ikyanya Yakobo akatuma Yusefu, Yusefu anashaaga mu ndekeera yeꞌHeburooni.
14 Disse-lhe Israel: Vai, vê se vão bem teus irmãos, e o rebanho; e traze-me resposta. Assim o enviou do vale de Hebrom; e José foi a Siquém.
15 mundu muguma anamúhulukira kwo, anabona kwo akola mu zumba-zumba mu ndagiriro, anamúbuuza: «Ewe! Biki byo uli mu looza?»
15 E um homem encontrou a José, que andava errante pelo campo, e perguntou-lhe: Que procuras?
16 Yusefu, ti: «Ndi mu looza bakulu baani. Nakuyinginga, umbwirage ho baragiiri.»
16 Respondeu ele: Estou procurando meus irmãos; dize-me, peço-te, onde apascentam eles o rebanho.
17 Uyo mundu, ti: «Keera bakalyoka hano. Nꞌgayuvwa bali mu deta kwo bagagendi gisha i Dotaani.» Kyanatuma Yusefu agakulikira yabo bakulu baage, anabagwanana iyo munda i Dotaani.
17 Disse o homem: Foram-se daqui; pois ouvi-lhes dizer: Vamos a Dotã. José, pois, seguiu seus irmãos, e os achou em Dotã.
18 Ikyanya Yusefu âli ki riiri hala, yabo bakulu baage banamúlangiiza, ali hwiti-hwiti! Neꞌri akaba atazi bayegeera, banagira igambi lyoꞌkumúyita.
18 Eles o viram de longe e, antes que chegasse aonde estavam, conspiraram contra ele, para o matarem,
19 Banabwirana: «Langiizi, she-birooto ayija!
19 dizendo uns aos outros: Eis que lá vem o sonhador!
20 Aahago! Mugire tumúyite. Neꞌkirunda kyage, tukilashe mu kirimbi-rimbi. Tugagendi bwira yishe kweꞌnyamiishwa ndangi yamújanganula. Leero birya birooto byage, tukalolage ngiisi kwo bigaaba.»
20 Vinde pois agora, matemo-lo e lancemo-lo numa das covas; e diremos: uma besta-fera o devorou. Veremos, então, o que será dos seus sonhos.
21 Yago magambo, iri mukulu wabo wa Rubeni akagayuvwa, analooza ubulyo bwoꞌkufuusa Yusefu mu maboko gaabo, anabwira yabo balumuna baage: «Nanga, maashi! Mutakolwe kwo mwamúyita,
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles, dizendo: Não lhe tiremos a vida.
22 mutayiji kengeera mwayona umuko gwage. Ho mwangamúkomeeresa, lubi-lubi munamútibulire mu kino kirimbi-rimbi íkiri hano mwiꞌshamba.» Na íbikatuma Rubeni agaadeta kwokwo, bwo âli loziizi ukukiza Yusefu mu maboko gaabo, gira akashubi longa ubulyo bwoꞌkumúgalulira imunda yishe.
22 Também lhes disse Rúben: Não derrameis sangue; lançai-o nesta cova, que está no deserto, e não lanceis mão nele. Disse isto para livrá-lo das mãos deles, a fim de restituí-lo a seu pai.
23 Uyo Yusefu, mbu ahikage áhali balya bakulu baage, banayami múhogola lirya kooti lyage lyoꞌmulimbo,
23 Logo que José chegou a seus irmãos, estes o despiram da sua túnica, a túnica de várias cores, que ele trazia;
24 banamúbirigisha, biri! Banayami mútibulira mu kirimbi-rimbi, kizira miiji.
24 e tomando-o, lançaram-no na cova; mas a cova estava vazia, não havia água nela.
25 Yabo bakulu ba Yusefu, iri bakaba bakoli bwatiiri ha byokulya, mbu bayinamule amasu, banabona ikiso kyaꞌBahishimaheeri ábalyosiri i Giryadi, bali mu balamira i Miisiri. Ingamiya zaabo, zâli heesiri umubadu, neꞌzeeri, naꞌmanemane.
25 Depois sentaram-se para comer; e, levantando os olhos, viram uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade; nos seus camelos traziam tragacanto, bálsamo e mirra, que iam levar ao Egito.
26 Lyeryo, Yuda anabwira beene wabo: «E balya, mango twayita mulumuna witu, tunafulire umuko gwage, bikagi tugaaba twayunguka?
26 Disse Judá a seus irmãos: De que nos aproveita matar nosso irmão e encobrir o seu sangue?
27 Ho twangamúyita, giri tumúguliise imwa bano Bahishimaheeri. E maashi, si ali mulumuna witu, tunali ba muko muguma.» Ikyanya Yuda akadeta kwokwo, beene wabo banayemeera.
27 Vinde, vendamo-lo a esses ismaelitas, e não seja nossa mão sobre ele; porque é nosso irmão, nossa carne. E escutaram-no seus irmãos.
28 Yabo badandaza beꞌMidyani, iri bakahikaga yaho, yabo bakulu ba Yusefu banamúlyosa mu kirimbi-rimbi, banamúguliisa ku kishingo kyeꞌbingorongoro makumi gabiri. Kwokwo, banatwala Yusefu i Miisiri.
28 Ao passarem os negociantes midianitas, tiraram José, alçando-o da cova, e venderam-no por vinte siclos de prata aos ismaelitas, os quais o levaram para o Egito.
29 Uyo Rubeni, ikyanya akagalukira iwa kirya kirimbi-rimbi, anagwana Yusefu atakiri mwo, kyanatuma agayami daatula ibyambalwa byage ku mwizingeerwe.
29 Ora, Rúben voltou à cova, e eis que José não estava na cova; pelo que rasgou as suas vestes
30 Anagalukira imunda balumuna baage, iri anayamiza, ti: «Ala nie! Mulumuna witu Yusefu atakiri mu kirimbi-rimbi. Hayagi niehe ngataahira?»
30 e, tornando a seus irmãos, disse: O menino não aparece; e eu, aonde irei?
31 Yabo bakulu baage, banatongeera ikihebe, banadabika ikooti lyage mu muko.
31 Tomaram, então, a túnica de José, mataram um cabrito, e tingiram a túnica no sangue.
32 Neꞌri bakalitwala imunda yishe, banadeta: «E daata, lino ikooti, twalitoola. Uliyitegeereze bwija, ulole iri lyangaba lya mugala wawe.»
32 Enviaram a túnica de várias cores, mandando levá-la a seu pai e dizer-lhe: Achamos esta túnica; vê se é a túnica de teu filho, ou não.
33 Yishe, mbu alihenandule, anayami limenya, anayamiza: «Yoo! Lino ikooti liri lyeꞌmwa mugala wani. Inyamiishwa keera yamúlya. Ku kasiisa, Yusefu aliibwa.»
33 Ele a reconheceu e exclamou: A túnica de meu filho! uma besta-fera o devorou; certamente José foi despedaçado.
34 Uyo Yakobo anayami daatula ibyambalwa byage ku mwizingeerwe. Anayambala ibyambalwa byeꞌkigandaaro, anamala isiku nyingi ali mu mushiibo gwoꞌyo mugala wage.
34 Então Jacó rasgou as suas vestes, e pôs saco sobre os seus lombos e lamentou seu filho por muitos dias.
35 Uyo Yakobo, bagala baage booshi, kiri na banyere baage, banakizi yiji gira mbu bamúholeeze. Haliko, analahira ukuholeera, anadeta: «Ndeki maashi! Ngagenderera ukugandaara mugala wani, halinde ku kyanya ngamúgwana i kuzimu.» Kwokwo, kwo yishe âli kizi múlirira.
35 E levantaram-se todos os seus filhos e todas as suas filhas, para o consolarem; ele, porém, recusou ser consolado, e disse: Na verdade, com choro hei de descer para meu filho até o Seol. Assim o chorou seu pai.
36 Balya Bamidyani, iri bakahika i Miisiri, banaguliisa Yusefu imwoꞌmukulu muguma, iziina lyage Potifaari. Potifaari, âli riiri muguma wa mu batwali ba Faraho, anâli mukulu waꞌbasirikaani ábâli kizi múlanga.
36 Os midianitas venderam José no Egito a Potifar, oficial de Faraó, capitão da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.