Gênesis 24
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NTLH
1 Hiburahimu âli kola mushaaja bweneene. Na Nahano âli múgashaniiri bweneene, mu kati ka byoshi.
1 Abraão já estava bem velho, e o Senhor Deus o havia abençoado em tudo.
2 Anâli riiri noꞌmukozi wage muguma, úwâli kuliiri abaabo booshi, anali ye wâli yimangiiri ibindu byage.
2 Um dia ele chamou o seu empregado mais antigo, que tomava conta de tudo o que ele tinha, e disse: — Ponha a mão por baixo da minha coxa e faça um juramento.
3 Na kwiꞌziina lya Nahano Rurema, ulya úkalema igulu neꞌkihugo, ushiikize kwo utâye loogeze mugala wani wa Hisake umukazi mu banyere ba mu kino kihugo kyeꞌKaanani. Kundu ngoli tuuziri hano,
3 Jure pelo Senhor , o Deus do céu e da terra, que você não deixará que o meu filho Isaque case com nenhuma mulher deste país de Canaã, onde estou morando.
4 haliko, ugendi múloogeza ye mu kihugo kyo nꞌgakomooka mwo. Kinabe kya mu bandu biꞌkondo lyani.»
4 Vá até a minha terra e escolha no meio dos meus parentes uma esposa para Isaque.
5 Uyo mukozi, ti: «E waliha, hali ikyanya umunyere angalahira kwo atagayisunga hala neꞌmwabo. Aahago! Iri angalahira kwokwo, ka ngwaniini ngalulire mugala wawe mu kihugo kyo ukakomooka mwo?»
5 O empregado perguntou: — E o que é que eu faço se a moça não quiser vir comigo? Devo levar o seu filho de volta para a terra de onde o senhor veio?
6 Hiburahimu, ti: «Nanga! Utakolwe kwo wamúgalulira mwo.
6 Abraão respondeu: — Não! Não faça o meu filho voltar para lá, de jeito nenhum!
7 Si Nahano Rurema, ulya úkalema igulu, keera akandyosa mu kihugo kyo nꞌgakomooka mwo, na mu bandu ba mwiꞌkondo lyani. Anambwira mu kushiikiza, ti: “Kino kihugo, ngakiheereza abandu ba mu kibusi kyawe.” Ye na yoyo Rurema, ye gakutumira umuganda wage akurongoore, halinde ulongere mugala wani umukazi iyo munda.
7 O Senhor , o Deus do céu, me tirou da casa do meu pai e da terra dos meus parentes e jurou que daria esta terra aos meus descendentes. Ele vai enviar o seu Anjo para guiá-lo, e assim você conseguirá arranjar uma mulher para o meu filho.
8 Noꞌyo mukazi, iri angayami shiikiza kwo mutayijanwe, lyoki indahiro yo ugambiikira, ugaaba wagiyifwongooza mwo. Si utakolwe kwo wagalulira mugala wani iyo munda!»
8 Se a moça não quiser vir, você ficará livre deste juramento. Porém não leve o meu filho de volta para lá, de jeito nenhum.
9 Uyo mukozi, iri akayuvwa kwokwo, anabiika ukuboko kwage mwiꞌdako lyeꞌkibero kya nahamwabo, mu kushiikiza kwo agamúsimbaha.
9 Então o empregado pôs a mão por baixo da coxa de Abraão e jurou que faria o que ele havia ordenado.
10 Lyeryo, uyo mukozi analola mu ngamiya za nahamwabo, anayabiira mwiꞌkumi. Anayabiira neꞌbindi bindu bingi byeꞌkishingo bya nahamwabo. Ha nyuma, anashokola injira yoꞌkugenda i Haraamu, mu kihugo kyeꞌMezopotamiya, ho Nahoori âli ki tuuziri.
10 Em seguida o empregado pegou dez camelos de Abraão e uma porção de presentes e foi até a cidade onde Naor havia morado, na Mesopotâmia.
11 Uyo mukozi, mbu ahikage kwiꞌhulukiro lyaꞌkaaya, anabona heꞌkirigo, anahavyagiza ingamiya. Kâli kola kabigingwe, kyo kyanya abakazi bâli kizi yiji vwoma.
11 Quando o empregado chegou, fez os camelos se ajoelharem perto do poço, fora da cidade. Era de tardinha, a hora em que as mulheres vinham buscar água.
12 Lyeryo, anahuuna, ti: «E Nahano Rurema wa nahamwitu Hiburahimu! Nakuyinginga, ukolerage umukozi wawe Hiburahimu amiija, mu kundabaala zeene, halinde ngendukirwe mu luno lugeezi.
12 Aí ele orou assim: — Ó
13 Buno ngola ha kino kirigo. Naꞌbanyere ba mu kano kaaya bakola mu yiji vwoma.
13 Eu estou aqui perto do poço aonde as moças da cidade vêm para tirar água.
14 Aahago! Mu kati kaabo, ngiisi ye ngabwira kwo atuule akabindi kaage, ninywe amiiji, ananjuvye, ti: “Gaagano, unywe kwo.” Anashubi deta, ti: “Kiri neꞌngamiya zaawe, ngazinywesa”, yoyo, abe ye mukazi ye watoolera umukozi wawe Hisake. Kwiꞌyo njira, lyo ngaaba naꞌkasiisa kwo wakolera nahamwitu Hiburahimu amiija.»
14 Vou dizer a uma delas: “Por favor, abaixe o seu pote para que eu beba um pouco de água.” Se ela disser assim: “Beba, e eu vou dar água também para os seus camelos”, que seja essa a moça que escolheste para o teu servo Isaque. Se isso acontecer, ficarei sabendo que foste bondoso para o meu patrão.
15 Iri akaba atazi yusa ukuhuuna Rurema, haaho-haaho, hanahulukira munyere muguma, iziina lyage ye Rebeka, abetwiri akabindi. Uyo Rebeka, âli riiri munyere Betweri, anâli riiri mwijukulu Nahoori na Mirika. Na Nahoori âli riiri mwene wabo Hiburahimu.
15 Ele nem havia acabado a oração, quando Rebeca veio, carregando o seu pote no ombro. Ela era filha de Betuel, que era filho de Milca e de Naor, o irmão de Abraão.
16 Uyo Rebeka, âli nonosiri ngana, atanâli zaazi menyana noꞌmushosi. Kwokwo, anamanukira iwa kirya kirigo, anavwoma. Ha nyuma, anabuli betula akabindi kaage, anashokola injira.
16 Rebeca era uma linda moça, ainda virgem; nenhum homem havia tocado nela. Ela desceu até o poço, encheu o seu pote e subiu.
17 Mbu abe akola mu taaha, ulya mukozi wa Hiburahimu anamúyitanga, ti: «We kongwa, umbeereze ku miiji, ngutuule nga miguuti inga.»
17 Então o empregado de Abraão foi correndo se encontrar com ela e disse: — Por favor, deixe que eu beba um pouco da água do seu pote.
18 Na wa naye: «E waliha, gaagano, unywe.» Yako kabindi, anakashonoola ku kitugo, anakahengeka mu kumúnywesa.
18 — O senhor pode beber — respondeu ela. E rapidamente abaixou o pote e o segurou enquanto ele bebia.
19 Ulya munyere, iri akayusa ukumúnywesa, anashubi deta: «Kiri na yizi ngamiya zaawe, ngazivwomera, halinde nazo zishoolage.»
19 Depois de lhe dar de beber, a moça disse: — Vou tirar água também para os seus camelos e lhes darei de beber o quanto quiserem.
20 Ha butambi lyeꞌkirigo, hâli riiri umuvuli. Uyo munyere anagufukumulira mwo ágâli sigiiri mu kabindi. Haaho-haaho, anashubi lindimukira yo, anakizi vwomera yizo ngamiya, halinde zooshi zanashoola.
20 Rapidamente ela despejou a água no bebedouro e correu várias vezes ao poço a fim de tirar água para todos os camelos.
21 Ikyanya akaba akiri mu kita-kita, ulya mukozi anakizi múyitegeereza, buzira kudeta kiri niꞌgambo, iri anayibuuza, ti: «Ka Nahano keera ashuvya amahuuno gaani, kandi iri nanga?»
21 Enquanto isso o homem, sem dizer nada, ficou observando a moça para saber se o Senhor Deus havia ou não abençoado a sua viagem.
22 Iri ingamiya zaage zikaba keera zayusa ukushoola, anayami fumbadika umunyere imbete yeꞌnooro. Yâli hiiti ubuzito nga bwa garama ndatu. Anashubi múfumbadika neꞌbikomo bibiri byeꞌnooro. Na ngiisi kiguma, kyâli hiiti ubuzito ingingwe ye garama igana.
22 Quando os camelos acabaram de beber, o homem pegou uma argola de ouro, que pesava seis gramas, e colocou no nariz dela. E também lhe deu duas pulseiras de ouro, que pesavam mais de cem gramas.
23 Anamúbuuza: «Ewe! Ulyagagi munyere nyandi? Twe na bano, ka tugalonga ahandu ho tugalaala mu mwinyu?»
23 Em seguida perguntou: — Por favor, diga quem é o seu pai. Será que na casa dele há lugar para os meus homens e eu passarmos a noite?
24 Rebeka, ti: «Ndi munyere Betweri. Na shokulu, ye Nahoori. Na mugaaka, ye Mirika.
24 Ela respondeu: — Eu sou filha de Betuel, filho de Milca e de Naor.
25 Ha mwitu, halyagagi ikyaliri kingi kyoꞌkuyajira yizi ngamiya zaawe. Hali na byoꞌkuziyahirira. Kiri na niinyu, hali ho mugalaala.»
25 Na nossa casa há lugar para dormir e também bastante palha e capim para os camelos.
26 Ulya mukozi anafukama, anayikumba Nahano, ti:
26 Então o homem se ajoelhou e adorou a Deus, o Senhor .
27 «E Nahano Rurema wa nahamwitu Hiburahimu, kongwa bweneene, bwo ukayami yereka Hiburahimu ubwija bwawe. Ikyanya ukamúlagaania igambo, wanamúyereka kwo utali mu hinduka hiꞌgulu lyalyo. E Nahano, mu luno lugeezi lwani, wayami ndongoora, halinde mu bandu ba mu nyumba ya nahamwitu.»
27 Ele disse: — Bendito seja o
28 Rebeka, anayami kwabadukira imunda nyina. Birya byoshi íbyakoleka, anagendi múganuulira byo.
28 A moça foi correndo para a casa da sua mãe e contou o que havia acontecido. Rebeca tinha um irmão chamado Labão, o qual viu a argola no nariz da irmã e as pulseiras nos seus braços e a ouviu contar o que o homem tinha dito para ela. Labão saiu correndo e foi buscar o empregado de Abraão, que havia ficado de pé, ao lado dos camelos, ali perto do poço.
29 Rebeka âli hiiti mushija wage, iziina lyage ye Labaani. Uyo Labaani, anayami tibitira iwa kirya kirigo, gira abone uyo mushosi.
29 — ausente —
30 Mukuba, âli mali bona imbete neꞌbikomo ku maboko ga mwali wage, akanayuvwa amagambo gaage, nga kwo Rebeka âli mali baganuulira.
30 — ausente —
31 Anayami múbwira: «Nahano keera akugashaanira. Aaho! Utaki shubi yisunga. Si uyegererage imwitu. Keera nalingikania inyumba yo ugahanda mwo, kiri na ho yizi ngamiya zaawe zigalaala.»
31 Labão disse: — Venha comigo, homem abençoado por Deus, o
32 Uyo mukozi, anagendi yingira mu nyumba. Imiteekerwa yoshi íyâli ku ngamiya, banagishonoola, banaziyahirira. Uyo mukozi, naꞌbaabo bo bâli yijiinwi, banabaheereza amiiji goꞌkuleeza ku magulu.
32 Então o homem entrou na casa. Labão tirou a carga dos camelos e lhes deu palha e capim. Depois trouxe água para que o empregado de Abraão e os seus companheiros lavassem os pés.
33 Ha nyuma, banabazimaana. Haliko, uyo mukozi anadeta: «Niehe, ndaahyo nangabiika ku kanwa, índazi deta íbyandeeta.» Na wa Labaani, ti: «Bidete!»
33 Quando trouxeram a comida, o homem disse: — Eu não vou comer enquanto não disser o que tenho para dizer. — Fale — disse Labão.
34 Ulya mushosi, ti: «Ndi mukozi wa Hiburahimu.
34 Então ele disse o seguinte: — Eu sou empregado de Abraão.
35 Noꞌyo Hiburahimu, Rurema keera akamúgashaanira, anakola mugale bweneene. Keera Nahano akamúheereza inguuli zeꞌbibuzi, na zeꞌmbene, na zeꞌngaavu, kiri neꞌnguuli zeꞌngamiya, neꞌza bapunda. Na kwakundi, keera akalonga inooro nyingi, neꞌharija, kuguma naꞌbakozi, abashosi naꞌbakazi.
35 O Senhor Deus abençoou muito o meu patrão, e ele ficou rico. O Senhor lhe deu rebanhos de ovelhas e cabras, gado, prata, ouro, escravos e escravas, camelos e jumentos.
36 «Muka nahamwitu, iziina lyage ye wâli Saara. Mu bugiikulu bwage, akamúbutira umwana woꞌbutabana, ye Hisake. Noꞌyo mwana, ye nahamwitu akasikiiriza ibindu byage byoshi.
36 Sara, a sua mulher, mesmo depois de velha, deu um filho ao meu patrão, e o filho herdará tudo o que o pai tem.
37 Nahamwitu, kundu atuuziri mu kihugo kyeꞌKaanani, haliko akambikiisa indahiro kwo ndaloogeze Hisake umukazi mu banyere beꞌyo munda.
37 O meu patrão me fez jurar que eu faria o que ele ordenasse e me disse: “Não deixe que o meu filho case com nenhuma mulher deste país de Canaã, onde estou morando.
38 Akangomeereza kwo ngendi múloogeza ye mu mulala gwage, anabe wa mwiꞌkondo lyage.
38 Vá até o lugar onde mora a família do meu pai e no meio dos meus parentes escolha uma mulher para ele.”
39 «Nanamúbuuza: “Uyo munyere, iri angalahira kwo tutayijanwe, kuti ngaagira?”
39 Então eu lhe perguntei: “E o que é que eu faço se a moça não quiser vir comigo?”
40 «Naye, ti: “Nahano ayamiri ali mu ndongoora. Na buno, agakulungikira umuganda wage, halinde ugenduukirwe mu lugeezi lwawe. Uloogeze mugala wani umukazi, mu mulala gwani, na mwiꞌkondo lyani, unamúndeetere hano.
40 Ele me respondeu: “Eu tenho obedecido fielmente a Deus, o Senhor . Ele enviará o seu Anjo para estar com você, e tudo dará certo. No meio da minha gente, na família do meu pai, você escolherá uma mulher para o meu filho.
41 Haliko, mango wahika yo, batanakuheereze ye, ino ndahiro yo ugambiikira, ugaaba wagiyifwongooza mwo. Unabe wayikiza niꞌdaaki lyani.”
41 Se você falar com os meus parentes, e eles não quiserem dar a moça, então você ficará livre do juramento que me fez.”
42 «Zeene, iri naaba ngola ha kirigo, nanahuuna Rurema, ti: “E Nahano Rurema wa nahamwitu Hiburahimu, mu luno lugeezi, nakuyinginga undabaalage, gira ngenduukirwe.
42 — E foi assim que hoje cheguei ao poço e disse a Deus o seguinte: “Ó Senhor , ó Deus de Abraão, o meu patrão, eu peço que aquilo que vou fazer dê certo.
43 Buno, ngola hano. Ngiisi munyere úgayiji vwoma, ninamúbwire: ‘We kongwa, umbeereze ku miiji ágali mu kabindi, ngutiire nga miguuti inga’,
43 Eu estou aqui ao lado do poço. Quando uma moça vier tirar água, eu vou pedir que me dê de beber da água do seu pote.
44 naye ananjuvye, ti: ‘Gaagano, unywe. Kiri neꞌngamiya zaawe, ngazivwomera’, yoyo abe ye mukazi watoolera mugala nahamwitu.”
44 Se ela concordar e também se oferecer para tirar água para os meus camelos, que seja essa a que escolheste para ser mulher do filho do meu patrão.”
45 «Iri naaba ndaziyusa ukuhuuna Rurema, haaho-haaho Rebeka anambulukira kwo, abetwiri akabindi. Anayami yikira ha kirigo, anavwoma. Nanamúbwira: “We kongwa! Mbeereza amagoloovi ninywe.”
45 Eu nem havia acabado de fazer essa oração em silêncio, quando Rebeca veio com um pote no ombro, desceu até o poço e tirou água. Aí eu disse: “Dê-me um pouco de água, por favor.”
46 Lyeryo, anayami tuula kalya kabindi kaage haashi, anambwira: “E nahamwitu, gaagano, unywe. Kiri na yizi ngamiya zaawe, nazo ngazivwomera.” Kwokwo, nananywa, ananywesa neꞌngamiya.
46 Ela abaixou depressa o seu pote e disse: “Pode beber, e vou dar de beber também aos seus camelos.” Então eu bebi, e ela deu água também aos camelos.
47 «Neꞌri namúbuuza kwo alyagagi munyere nyandi, ananjuvya kwo ali munyere Betweri, mwijukulu Nahoori bo na Mirika. Haaho-haaho, nanamúyambika imbete kwiꞌzuulu, nanamúyambika neꞌbikomo ku maboko.
47 Em seguida perguntei: “Quem é o seu pai?” Ela respondeu: “Eu sou filha de Betuel, filho de Milca e de Naor.” Então coloquei uma argola no nariz dela e duas pulseiras nos seus braços.
48 «Nanafukama mu kuyikumba Nahano Rurema wa nahamwitu Hiburahimu. Na íbitumiri nꞌgamúyivuga, bwo akandongoora mu luno lugeezi lwani, anandungaania imwoꞌmunyere wa mwiꞌkondo lya nahamwitu Hiburahimu.
48 Eu me ajoelhei e adorei a Deus. E louvei o Senhor , o Deus de Abraão, o meu patrão, que me guiou diretamente aos seus parentes a fim de que eu levasse a filha do irmão do meu patrão para o seu filho.
49 «Aahago! Mumbwirage, iri muloziizi ukutwanira nahamwitu. Kandi iri nanga, mumbwire ku bweranyange.»
49 Agora, digam se vocês vão ser bondosos e sinceros com o meu patrão; se não, digam também, para que eu resolva o que fazer.
50 Labaani, bo na Betweri banadeta: «Lino igambo, keera twabona kwo lyashaaga imwa Nahano yenyene. Ndaalyo lindi twangaki deta.
50 Labão e Betuel responderam: — Tudo isso vem de Deus, o
51 Rebeka, yoyo yaho, ha mbere lyawe. Umúyabiire, mugendanwe. Abaagage mwali-kazi wa nahamwinyu, nga kwo Nahano keera akyula.»
51 Aqui está Rebeca; leve-a com você. Que ela seja a mulher do filho do seu patrão, como o Senhor Deus já disse.
52 Umukozi wa Hiburahimu, mbu ayuvwage kwokwo, anafukama mu kuyikumba Nahano.
52 Quando o empregado de Abraão ouviu essas palavras, ajoelhou-se, encostou o rosto no chão e adorou a Deus, o Senhor .
53 Anahambuula ibindu íbikatulwa mu harija, na mu nooro, kuguma neꞌbyambalwa. Yibyo byoshi, anabifumbadika Rebeka. Mushija wa Rebeka, bo na nyina, nabo anabaheereza ibindi bindu byeꞌkishingo.
53 Em seguida pegou vários objetos de prata e de ouro e vestidos e os deu a Rebeca. E também deu presentes caros ao irmão e à mãe dela.
54 Ha nyuma, uyo mukozi, kuguma na ábâli múherekeziizi, banazimaanwa. Neꞌri bakayusa ukulya, banagendi gwejera.
54 Então ele e os seus companheiros comeram e beberam, e passaram a noite ali. No outro dia de manhã, quando se levantaram, o empregado disse: — Deixem que eu volte para a casa do meu patrão.
55 Haliko, mushija wa Rebeka, bo na nyina, ti: «Ulekage Rebeka, tutee múyalika nga siku ikumi, mukabuli gendanwa.»
55 Mas o irmão e a mãe de Rebeca disseram: — É melhor que ela fique com a gente alguns dias, talvez uns dez, e depois poderá ir.
56 Uyo mukozi, ti: «Nahano keera agashaanira ulugeezi lwani. Aahago! Mutaki njibirize. Mundeke, ngalukire imwa nahamwitu.»
56 Mas o empregado respondeu: — Não me façam ficar aqui. O
57 Na wa nabo, ti: «Tuhamagale munyere witu yenyene, gira tumúbuuze.»
57 Então eles disseram: — Vamos chamar Rebeca para ver o que ela diz.
58 Neꞌri bakamúhamagala, banamúbuuza: «E Rebeka, ka ugagenda noꞌyu mushosi?» Naye, ti: «Ee, ngagenda.»
58 Eles chamaram a moça e lhe perguntaram: — Você quer ir com este homem? — Quero — respondeu ela.
59 Kwokwo, Rebeka, kuguma noꞌmukazi úwâli kizi múlera, noꞌlya mukozi, kiri na ábâli múherekeziizi, booshi banahanguulwa kwo bagendage.
59 Aí deixaram que Rebeca e a mulher que havia sido sua babá fossem com o empregado de Abraão e os seus companheiros.
60 Bashija ba Rebeka, banamúfuuhira amate, ti:
60 E abençoaram Rebeca, dizendo: “Que você, nossa irmã, seja mãe de milhões! Que os seus descendentes conquistem as cidades dos seus inimigos!”
61 Uyo Rebeka anayilingikania, kuguma noꞌtushooshole twage, banashona ku ngamiya, banakulikira umukozi. Booshi banashokola injira.
61 Então Rebeca e as suas empregadas se prepararam, montaram os camelos e seguiram o empregado de Abraão. E assim eles foram embora.
62 Ku kyekyo kyanya, Hisake âli mali shaaga ha kirigo Lahayi-Rohi, anagendi shumbika i Negebu.
62 Isaque tinha vindo ao deserto onde ficava o “Poço Daquele que Vive e Me Vê”, pois morava no sul de Canaã.
63 Lusiku luguma kabigingwe, anagenda mu ndagiriro, ali mu yitoneesa. Lyeryo, analangiiza ingamiya zikola mu yija imunda ali.
63 Ele havia saído à tardinha para dar um passeio pelo campo, quando viu que vinham vindo camelos.
64 Rebeka naye, mbu alangiize, anabona Hisake. Kyanatuma agayami shonooka ku ngamiya,
64 Rebeca também olhou e, quando viu Isaque, desceu do camelo
65 anabuuza uyo mukozi: «Uliira mushosi mu ndagiriro úli mu yiji tusanganira, ye nyandi?» Naye, ti: «Uliira, ye nahamwitu Hisake.» Lyeryo, Rebeka anayami yabiira ikitambala kyage, anakiyibwika ku malanga.
65 e perguntou ao empregado: — Quem é aquele homem que vem andando pelo campo na nossa direção? — É o meu patrão — respondeu ele. Aí ela pegou o véu e cobriu o rosto.
66 Iri bakahika áhali Hisake, umukozi anatondeera ukumútondobolera ngiisi byo akagira.
66 O empregado contou a Isaque tudo o que havia feito.
67 Hisake, mbu ayuvwagwe kwokwo, anahisa Rebeka mwiꞌheema, lirya lyeꞌmwa nyina Saara. Rebeka anaba mukaage. Hisake anaba amúkuuziri bweneene. Kwokwo, kwo akaholeera mu bufuuvi bwoꞌkusigwa na nyina.
67 Então Isaque levou Rebeca para a barraca onde Sara, a sua mãe, havia morado, e ela se tornou a sua mulher. Isaque amou Rebeca e assim foi consolado depois da morte da sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.