Gênesis 24
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARA
1 Hiburahimu âli kola mushaaja bweneene. Na Nahano âli múgashaniiri bweneene, mu kati ka byoshi.
1 Era Abraão já idoso, bem avançado em anos; e o Senhor em tudo o havia abençoado.
2 Anâli riiri noꞌmukozi wage muguma, úwâli kuliiri abaabo booshi, anali ye wâli yimangiiri ibindu byage.
2 Disse Abraão ao seu mais antigo servo da casa, que governava tudo o que possuía: Põe a mão por baixo da minha coxa,
3 Na kwiꞌziina lya Nahano Rurema, ulya úkalema igulu neꞌkihugo, ushiikize kwo utâye loogeze mugala wani wa Hisake umukazi mu banyere ba mu kino kihugo kyeꞌKaanani. Kundu ngoli tuuziri hano,
3 para que eu te faça jurar pelo Senhor , Deus do céu e da terra, que não tomarás esposa para meu filho das filhas dos cananeus, entre os quais habito;
4 haliko, ugendi múloogeza ye mu kihugo kyo nꞌgakomooka mwo. Kinabe kya mu bandu biꞌkondo lyani.»
4 mas irás à minha parentela e daí tomarás esposa para Isaque, meu filho.
5 Uyo mukozi, ti: «E waliha, hali ikyanya umunyere angalahira kwo atagayisunga hala neꞌmwabo. Aahago! Iri angalahira kwokwo, ka ngwaniini ngalulire mugala wawe mu kihugo kyo ukakomooka mwo?»
5 Disse-lhe o servo: Talvez não queira a mulher seguir-me para esta terra; nesse caso, levarei teu filho à terra donde saíste?
6 Hiburahimu, ti: «Nanga! Utakolwe kwo wamúgalulira mwo.
6 Respondeu-lhe Abraão: Cautela! Não faças voltar para lá meu filho.
7 Si Nahano Rurema, ulya úkalema igulu, keera akandyosa mu kihugo kyo nꞌgakomooka mwo, na mu bandu ba mwiꞌkondo lyani. Anambwira mu kushiikiza, ti: “Kino kihugo, ngakiheereza abandu ba mu kibusi kyawe.” Ye na yoyo Rurema, ye gakutumira umuganda wage akurongoore, halinde ulongere mugala wani umukazi iyo munda.
7 O Senhor , Deus do céu, que me tirou da casa de meu pai e de minha terra natal, e que me falou, e jurou, dizendo: À tua descendência darei esta terra, ele enviará o seu anjo, que te há de preceder, e tomarás de lá esposa para meu filho.
8 Noꞌyo mukazi, iri angayami shiikiza kwo mutayijanwe, lyoki indahiro yo ugambiikira, ugaaba wagiyifwongooza mwo. Si utakolwe kwo wagalulira mugala wani iyo munda!»
8 Caso a mulher não queira seguir-te, ficarás desobrigado do teu juramento; entretanto, não levarás para lá meu filho.
9 Uyo mukozi, iri akayuvwa kwokwo, anabiika ukuboko kwage mwiꞌdako lyeꞌkibero kya nahamwabo, mu kushiikiza kwo agamúsimbaha.
9 Com isso, pôs o servo a mão por baixo da coxa de Abraão, seu senhor, e jurou fazer segundo o resolvido.
10 Lyeryo, uyo mukozi analola mu ngamiya za nahamwabo, anayabiira mwiꞌkumi. Anayabiira neꞌbindi bindu bingi byeꞌkishingo bya nahamwabo. Ha nyuma, anashokola injira yoꞌkugenda i Haraamu, mu kihugo kyeꞌMezopotamiya, ho Nahoori âli ki tuuziri.
10 Tomou o servo dez dos camelos do seu senhor e, levando consigo de todos os bens dele, levantou-se e partiu, rumo da Mesopotâmia, para a cidade de Naor.
11 Uyo mukozi, mbu ahikage kwiꞌhulukiro lyaꞌkaaya, anabona heꞌkirigo, anahavyagiza ingamiya. Kâli kola kabigingwe, kyo kyanya abakazi bâli kizi yiji vwoma.
11 Fora da cidade, fez ajoelhar os camelos junto a um poço de água, à tarde, hora em que as moças saem a tirar água.
12 Lyeryo, anahuuna, ti: «E Nahano Rurema wa nahamwitu Hiburahimu! Nakuyinginga, ukolerage umukozi wawe Hiburahimu amiija, mu kundabaala zeene, halinde ngendukirwe mu luno lugeezi.
12 E disse consigo: Ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, rogo-te que me acudas hoje e uses de bondade para com o meu senhor Abraão!
13 Buno ngola ha kino kirigo. Naꞌbanyere ba mu kano kaaya bakola mu yiji vwoma.
13 Eis que estou ao pé da fonte de água, e as filhas dos homens desta cidade saem para tirar água;
14 Aahago! Mu kati kaabo, ngiisi ye ngabwira kwo atuule akabindi kaage, ninywe amiiji, ananjuvye, ti: “Gaagano, unywe kwo.” Anashubi deta, ti: “Kiri neꞌngamiya zaawe, ngazinywesa”, yoyo, abe ye mukazi ye watoolera umukozi wawe Hisake. Kwiꞌyo njira, lyo ngaaba naꞌkasiisa kwo wakolera nahamwitu Hiburahimu amiija.»
14 dá-me, pois, que a moça a quem eu disser: inclina o cântaro para que eu beba; e ela me responder: Bebe, e darei ainda de beber aos teus camelos, seja a que designaste para o teu servo Isaque; e nisso verei que usaste de bondade para com o meu senhor.
15 Iri akaba atazi yusa ukuhuuna Rurema, haaho-haaho, hanahulukira munyere muguma, iziina lyage ye Rebeka, abetwiri akabindi. Uyo Rebeka, âli riiri munyere Betweri, anâli riiri mwijukulu Nahoori na Mirika. Na Nahoori âli riiri mwene wabo Hiburahimu.
15 Considerava ele ainda, quando saiu Rebeca, filha de Betuel, filho de Milca, mulher de Naor, irmão de Abraão, trazendo um cântaro ao ombro.
16 Uyo Rebeka, âli nonosiri ngana, atanâli zaazi menyana noꞌmushosi. Kwokwo, anamanukira iwa kirya kirigo, anavwoma. Ha nyuma, anabuli betula akabindi kaage, anashokola injira.
16 A moça era mui formosa de aparência, virgem, a quem nenhum homem havia possuído; ela desceu à fonte, encheu o seu cântaro e subiu.
17 Mbu abe akola mu taaha, ulya mukozi wa Hiburahimu anamúyitanga, ti: «We kongwa, umbeereze ku miiji, ngutuule nga miguuti inga.»
17 Então, o servo saiu-lhe ao encontro e disse: Dá-me de beber um pouco da água do teu cântaro.
18 Na wa naye: «E waliha, gaagano, unywe.» Yako kabindi, anakashonoola ku kitugo, anakahengeka mu kumúnywesa.
18 Ela respondeu: Bebe, meu senhor. E, prontamente, baixando o cântaro para a mão, lhe deu de beber.
19 Ulya munyere, iri akayusa ukumúnywesa, anashubi deta: «Kiri na yizi ngamiya zaawe, ngazivwomera, halinde nazo zishoolage.»
19 Acabando ela de dar a beber, disse: Tirarei água também para os teus camelos, até que todos bebam.
20 Ha butambi lyeꞌkirigo, hâli riiri umuvuli. Uyo munyere anagufukumulira mwo ágâli sigiiri mu kabindi. Haaho-haaho, anashubi lindimukira yo, anakizi vwomera yizo ngamiya, halinde zooshi zanashoola.
20 E, apressando-se em despejar o cântaro no bebedouro, correu outra vez ao poço para tirar mais água; tirou-a e deu-a a todos os camelos.
21 Ikyanya akaba akiri mu kita-kita, ulya mukozi anakizi múyitegeereza, buzira kudeta kiri niꞌgambo, iri anayibuuza, ti: «Ka Nahano keera ashuvya amahuuno gaani, kandi iri nanga?»
21 O homem a observava, em silêncio, atentamente, para saber se teria o Senhor levado a bom termo a sua jornada ou não.
22 Iri ingamiya zaage zikaba keera zayusa ukushoola, anayami fumbadika umunyere imbete yeꞌnooro. Yâli hiiti ubuzito nga bwa garama ndatu. Anashubi múfumbadika neꞌbikomo bibiri byeꞌnooro. Na ngiisi kiguma, kyâli hiiti ubuzito ingingwe ye garama igana.
22 Tendo os camelos acabado de beber, tomou o homem um pendente de ouro de meio siclo de peso e duas pulseiras para as mãos dela, do peso de dez siclos de ouro;
23 Anamúbuuza: «Ewe! Ulyagagi munyere nyandi? Twe na bano, ka tugalonga ahandu ho tugalaala mu mwinyu?»
23 e lhe perguntou: De quem és filha? Peço-te que me digas. Haverá em casa de teu pai lugar em que eu fique, e a comitiva?
24 Rebeka, ti: «Ndi munyere Betweri. Na shokulu, ye Nahoori. Na mugaaka, ye Mirika.
24 Ela respondeu: Sou filha de Betuel, filho de Milca, o qual ela deu à luz a Naor.
25 Ha mwitu, halyagagi ikyaliri kingi kyoꞌkuyajira yizi ngamiya zaawe. Hali na byoꞌkuziyahirira. Kiri na niinyu, hali ho mugalaala.»
25 E acrescentou: Temos palha, e muito pasto, e lugar para passar a noite.
26 Ulya mukozi anafukama, anayikumba Nahano, ti:
26 Então, se inclinou o homem e adorou ao Senhor .
27 «E Nahano Rurema wa nahamwitu Hiburahimu, kongwa bweneene, bwo ukayami yereka Hiburahimu ubwija bwawe. Ikyanya ukamúlagaania igambo, wanamúyereka kwo utali mu hinduka hiꞌgulu lyalyo. E Nahano, mu luno lugeezi lwani, wayami ndongoora, halinde mu bandu ba mu nyumba ya nahamwitu.»
27 E disse: Bendito seja o Senhor , Deus de meu senhor Abraão, que não retirou a sua benignidade e a sua verdade de meu senhor; quanto a mim, estando no caminho, o Senhor me guiou à casa dos parentes de meu senhor.
28 Rebeka, anayami kwabadukira imunda nyina. Birya byoshi íbyakoleka, anagendi múganuulira byo.
28 E a moça correu e contou aos da casa de sua mãe todas essas coisas.
29 Rebeka âli hiiti mushija wage, iziina lyage ye Labaani. Uyo Labaani, anayami tibitira iwa kirya kirigo, gira abone uyo mushosi.
29 Ora, Rebeca tinha um irmão, chamado Labão; este correu ao encontro do homem junto à fonte.
30 Mukuba, âli mali bona imbete neꞌbikomo ku maboko ga mwali wage, akanayuvwa amagambo gaage, nga kwo Rebeka âli mali baganuulira.
30 Pois, quando viu o pendente e as pulseiras nas mãos de sua irmã, tendo ouvido as palavras de Rebeca, sua irmã, que dizia: Assim me falou o homem, foi Labão ter com ele, o qual estava em pé junto aos camelos, junto à fonte.
31 Anayami múbwira: «Nahano keera akugashaanira. Aaho! Utaki shubi yisunga. Si uyegererage imwitu. Keera nalingikania inyumba yo ugahanda mwo, kiri na ho yizi ngamiya zaawe zigalaala.»
31 E lhe disse: Entra, bendito do Senhor , por que estás aí fora? Pois já preparei a casa e o lugar para os camelos.
32 Uyo mukozi, anagendi yingira mu nyumba. Imiteekerwa yoshi íyâli ku ngamiya, banagishonoola, banaziyahirira. Uyo mukozi, naꞌbaabo bo bâli yijiinwi, banabaheereza amiiji goꞌkuleeza ku magulu.
32 Então, fez entrar o homem; descarregaram-lhe os camelos e lhes deram forragem e pasto; deu-se-lhe água para lavar os pés e também aos homens que estavam com ele.
33 Ha nyuma, banabazimaana. Haliko, uyo mukozi anadeta: «Niehe, ndaahyo nangabiika ku kanwa, índazi deta íbyandeeta.» Na wa Labaani, ti: «Bidete!»
33 Diante dele puseram comida; porém ele disse: Não comerei enquanto não expuser o propósito a que venho. Labão respondeu-lhe: Dize.
34 Ulya mushosi, ti: «Ndi mukozi wa Hiburahimu.
34 Então, disse: Sou servo de Abraão.
35 Noꞌyo Hiburahimu, Rurema keera akamúgashaanira, anakola mugale bweneene. Keera Nahano akamúheereza inguuli zeꞌbibuzi, na zeꞌmbene, na zeꞌngaavu, kiri neꞌnguuli zeꞌngamiya, neꞌza bapunda. Na kwakundi, keera akalonga inooro nyingi, neꞌharija, kuguma naꞌbakozi, abashosi naꞌbakazi.
35 O Senhor tem abençoado muito ao meu senhor, e ele se tornou grande; deu-lhe ovelhas e bois, e prata e ouro, e servos e servas, e camelos e jumentos.
36 «Muka nahamwitu, iziina lyage ye wâli Saara. Mu bugiikulu bwage, akamúbutira umwana woꞌbutabana, ye Hisake. Noꞌyo mwana, ye nahamwitu akasikiiriza ibindu byage byoshi.
36 Sara, mulher do meu senhor, era já idosa quando lhe deu à luz um filho; a este deu ele tudo quanto tem.
37 Nahamwitu, kundu atuuziri mu kihugo kyeꞌKaanani, haliko akambikiisa indahiro kwo ndaloogeze Hisake umukazi mu banyere beꞌyo munda.
37 E meu senhor me fez jurar, dizendo: Não tomarás esposa para meu filho das mulheres dos cananeus, em cuja terra habito;
38 Akangomeereza kwo ngendi múloogeza ye mu mulala gwage, anabe wa mwiꞌkondo lyage.
38 porém irás à casa de meu pai e à minha família e tomarás esposa para meu filho.
39 «Nanamúbuuza: “Uyo munyere, iri angalahira kwo tutayijanwe, kuti ngaagira?”
39 Respondi ao meu senhor: Talvez não queira a mulher seguir-me.
40 «Naye, ti: “Nahano ayamiri ali mu ndongoora. Na buno, agakulungikira umuganda wage, halinde ugenduukirwe mu lugeezi lwawe. Uloogeze mugala wani umukazi, mu mulala gwani, na mwiꞌkondo lyani, unamúndeetere hano.
40 Ele me disse: O Senhor , em cuja presença eu ando, enviará contigo o seu Anjo e levará a bom termo a tua jornada, para que, da minha família e da casa de meu pai, tomes esposa para meu filho.
41 Haliko, mango wahika yo, batanakuheereze ye, ino ndahiro yo ugambiikira, ugaaba wagiyifwongooza mwo. Unabe wayikiza niꞌdaaki lyani.”
41 Então, serás desobrigado do meu juramento, quando fores à minha família; se não ta derem, desobrigado estarás do meu juramento.
42 «Zeene, iri naaba ngola ha kirigo, nanahuuna Rurema, ti: “E Nahano Rurema wa nahamwitu Hiburahimu, mu luno lugeezi, nakuyinginga undabaalage, gira ngenduukirwe.
42 Hoje, pois, cheguei à fonte e disse comigo: ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, se me levas a bom termo a jornada em que sigo,
43 Buno, ngola hano. Ngiisi munyere úgayiji vwoma, ninamúbwire: ‘We kongwa, umbeereze ku miiji ágali mu kabindi, ngutiire nga miguuti inga’,
43 eis-me agora junto à fonte de água; a moça que sair para tirar água, a quem eu disser: dá-me um pouco de água do teu cântaro,
44 naye ananjuvye, ti: ‘Gaagano, unywe. Kiri neꞌngamiya zaawe, ngazivwomera’, yoyo abe ye mukazi watoolera mugala nahamwitu.”
44 e ela me responder: Bebe, e também tirarei água para os teus camelos, seja essa a mulher que o Senhor designou para o filho de meu senhor.
45 «Iri naaba ndaziyusa ukuhuuna Rurema, haaho-haaho Rebeka anambulukira kwo, abetwiri akabindi. Anayami yikira ha kirigo, anavwoma. Nanamúbwira: “We kongwa! Mbeereza amagoloovi ninywe.”
45 Considerava ainda eu assim, no meu íntimo, quando saiu Rebeca trazendo o seu cântaro ao ombro, desceu à fonte e tirou água. E eu lhe disse: peço-te que me dês de beber.
46 Lyeryo, anayami tuula kalya kabindi kaage haashi, anambwira: “E nahamwitu, gaagano, unywe. Kiri na yizi ngamiya zaawe, nazo ngazivwomera.” Kwokwo, nananywa, ananywesa neꞌngamiya.
46 Ela se apressou e, baixando o cântaro do ombro, disse: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos. Bebi, e ela deu de beber aos camelos.
47 «Neꞌri namúbuuza kwo alyagagi munyere nyandi, ananjuvya kwo ali munyere Betweri, mwijukulu Nahoori bo na Mirika. Haaho-haaho, nanamúyambika imbete kwiꞌzuulu, nanamúyambika neꞌbikomo ku maboko.
47 Daí lhe perguntei: de quem és filha? Ela respondeu: Filha de Betuel, filho de Naor e Milca. Então, lhe pus o pendente no nariz e as pulseiras nas mãos.
48 «Nanafukama mu kuyikumba Nahano Rurema wa nahamwitu Hiburahimu. Na íbitumiri nꞌgamúyivuga, bwo akandongoora mu luno lugeezi lwani, anandungaania imwoꞌmunyere wa mwiꞌkondo lya nahamwitu Hiburahimu.
48 E, prostrando-me, adorei ao Senhor e bendisse ao Senhor , Deus do meu senhor Abraão, que me havia conduzido por um caminho direito, a fim de tomar para o filho do meu senhor uma filha do seu parente.
49 «Aahago! Mumbwirage, iri muloziizi ukutwanira nahamwitu. Kandi iri nanga, mumbwire ku bweranyange.»
49 Agora, pois, se haveis de usar de benevolência e de verdade para com o meu senhor, fazei-mo saber; se não, declarai-mo, para que eu vá, ou para a direita ou para a esquerda.
50 Labaani, bo na Betweri banadeta: «Lino igambo, keera twabona kwo lyashaaga imwa Nahano yenyene. Ndaalyo lindi twangaki deta.
50 Então, responderam Labão e Betuel: Isto procede do Senhor , nada temos a dizer fora da sua verdade.
51 Rebeka, yoyo yaho, ha mbere lyawe. Umúyabiire, mugendanwe. Abaagage mwali-kazi wa nahamwinyu, nga kwo Nahano keera akyula.»
51 Eis Rebeca na tua presença; toma-a e vai-te; seja ela a mulher do filho do teu senhor, segundo a palavra do Senhor .
52 Umukozi wa Hiburahimu, mbu ayuvwage kwokwo, anafukama mu kuyikumba Nahano.
52 Tendo ouvido o servo de Abraão tais palavras, prostrou-se em terra diante do Senhor ;
53 Anahambuula ibindu íbikatulwa mu harija, na mu nooro, kuguma neꞌbyambalwa. Yibyo byoshi, anabifumbadika Rebeka. Mushija wa Rebeka, bo na nyina, nabo anabaheereza ibindi bindu byeꞌkishingo.
53 e tirou joias de ouro e de prata e vestidos e os deu a Rebeca; também deu ricos presentes a seu irmão e a sua mãe.
54 Ha nyuma, uyo mukozi, kuguma na ábâli múherekeziizi, banazimaanwa. Neꞌri bakayusa ukulya, banagendi gwejera.
54 Depois, comeram, e beberam, ele e os homens que estavam com ele, e passaram a noite. De madrugada, quando se levantaram, disse o servo: Permiti que eu volte ao meu senhor.
55 Haliko, mushija wa Rebeka, bo na nyina, ti: «Ulekage Rebeka, tutee múyalika nga siku ikumi, mukabuli gendanwa.»
55 Mas o irmão e a mãe da moça disseram: Fique ela ainda conosco alguns dias, pelo menos dez; e depois irá.
56 Uyo mukozi, ti: «Nahano keera agashaanira ulugeezi lwani. Aahago! Mutaki njibirize. Mundeke, ngalukire imwa nahamwitu.»
56 Ele, porém, lhes disse: Não me detenhais, pois o Senhor me tem levado a bom termo na jornada; permiti que eu volte ao meu senhor.
57 Na wa nabo, ti: «Tuhamagale munyere witu yenyene, gira tumúbuuze.»
57 Disseram: Chamemos a moça e ouçamo-la pessoalmente.
58 Neꞌri bakamúhamagala, banamúbuuza: «E Rebeka, ka ugagenda noꞌyu mushosi?» Naye, ti: «Ee, ngagenda.»
58 Chamaram, pois, a Rebeca e lhe perguntaram: Queres ir com este homem? Ela respondeu: Irei.
59 Kwokwo, Rebeka, kuguma noꞌmukazi úwâli kizi múlera, noꞌlya mukozi, kiri na ábâli múherekeziizi, booshi banahanguulwa kwo bagendage.
59 Então, despediram a Rebeca, sua irmã, e a sua ama, e ao servo de Abraão, e a seus homens.
60 Bashija ba Rebeka, banamúfuuhira amate, ti:
60 Abençoaram a Rebeca e lhe disseram: És nossa irmã; sê tu a mãe de milhares de milhares, e que a tua descendência possua a porta dos seus inimigos.
61 Uyo Rebeka anayilingikania, kuguma noꞌtushooshole twage, banashona ku ngamiya, banakulikira umukozi. Booshi banashokola injira.
61 Então, se levantou Rebeca com suas moças e, montando os camelos, seguiram o homem. O servo tomou a Rebeca e partiu.
62 Ku kyekyo kyanya, Hisake âli mali shaaga ha kirigo Lahayi-Rohi, anagendi shumbika i Negebu.
62 Ora, Isaque vinha de caminho de Beer-Laai-Roi, porque habitava na terra do Neguebe.
63 Lusiku luguma kabigingwe, anagenda mu ndagiriro, ali mu yitoneesa. Lyeryo, analangiiza ingamiya zikola mu yija imunda ali.
63 Saíra Isaque a meditar no campo, ao cair da tarde; erguendo os olhos, viu, e eis que vinham camelos.
64 Rebeka naye, mbu alangiize, anabona Hisake. Kyanatuma agayami shonooka ku ngamiya,
64 Também Rebeca levantou os olhos, e, vendo a Isaque, apeou do camelo,
65 anabuuza uyo mukozi: «Uliira mushosi mu ndagiriro úli mu yiji tusanganira, ye nyandi?» Naye, ti: «Uliira, ye nahamwitu Hisake.» Lyeryo, Rebeka anayami yabiira ikitambala kyage, anakiyibwika ku malanga.
65 e perguntou ao servo: Quem é aquele homem que vem pelo campo ao nosso encontro? É o meu senhor, respondeu. Então, tomou ela o véu e se cobriu.
66 Iri bakahika áhali Hisake, umukozi anatondeera ukumútondobolera ngiisi byo akagira.
66 O servo contou a Isaque todas as coisas que havia feito.
67 Hisake, mbu ayuvwagwe kwokwo, anahisa Rebeka mwiꞌheema, lirya lyeꞌmwa nyina Saara. Rebeka anaba mukaage. Hisake anaba amúkuuziri bweneene. Kwokwo, kwo akaholeera mu bufuuvi bwoꞌkusigwa na nyina.
67 Isaque conduziu-a até à tenda de Sara, mãe dele, e tomou a Rebeca, e esta lhe foi por mulher. Ele a amou; assim, foi Isaque consolado depois da morte de sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.