2 Reis 23
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARA
1 Ha nyuma, mwami Yosiya anatumira abakulu booshi beꞌBuyuda, naꞌbandu beꞌYerusaleemu.
1 Então, deu ordem o rei, e todos os anciãos de Judá e de Jerusalém se ajuntaram a ele.
2 Neꞌri bakayija, anabagendana ha nyumba ya Nahano, ali kuguma naꞌbandu booshi beꞌBuyuda, naꞌbeꞌYerusaleemu: abanalushaagwa, naꞌbagunda, kiri naꞌbagingi, naꞌbaleevi. Kwokwo, kirya kitaabo kyeꞌkihango íkikaboneka mu nyumba ya Nahano, mwami anabasomera kyo.
2 O rei subiu à Casa do Senhor , e com ele todos os homens de Judá, todos os moradores de Jerusalém, os sacerdotes, os profetas e todo o povo, desde o menor até ao maior; e leu diante deles todas as palavras do Livro da Aliança que fora encontrado na Casa do Senhor .
3 Ha nyuma, mwami anayimanga ha nguliro, anashubi nywana ikihango na Nahano. Anamúlagaania kwo agakizi múkulikira, iri anasimbaha imaaja zaage, neꞌmigeeza yage, naꞌmategeko gaage. Yukwo kusimbaha, kunabe ku mutima gwage gwoshi, na ku nzaliro zaage zooshi. Analagaania kwo agakizi koleesa amagambo gooshi geꞌkihango, nga kwo gayandisirwi mu kitaabo. Yibyo byoshi, abandu booshi nabo, banalagaania kwo bagakizi bikulikira.
3 O rei se pôs em pé junto à coluna e fez aliança ante o Senhor , para o seguirem, guardarem os seus mandamentos, os seus testemunhos e os seus estatutos, de todo o coração e de toda a alma, cumprindo as palavras desta aliança, que estavam escritas naquele livro; e todo o povo anuiu a esta aliança.
4 Uyo Yosiya anakuumania umugingi mukulu Hirikiya, kuguma naꞌbatabaazi baage, naꞌbalaliizi boꞌlwivi. Anababwira kwo bayeruuse inyumba ya Nahano, mu kugishaaza mweꞌbindu byoshi íbikataluulwa hiꞌgulu lyoꞌmuzimu Baali, na hiꞌgulu lya Hasheera, na hiꞌgulu lyeꞌndonde íziri kwiꞌgulu. Yibyo byoshi, anabisingoolera inyuma lyeꞌYerusaleemu, mu musima gweꞌKidorooni, anatwala umunyota-kiiko gwabyo i Beteeri.
4 Então, o rei ordenou ao sumo sacerdote Hilquias, e aos sacerdotes da segunda ordem, e aos guardas da porta que tirassem do templo do Senhor todos os utensílios que se tinham feito para Baal, e para o poste-ídolo, e para todo o exército dos céus, e os queimou fora de Jerusalém, nos campos de Cedrom, e levou as cinzas deles para Betel.
5 Irya mizimu, abaami beꞌBuyuda bâli mali gibiikira abagingi, gira bakizi giyokera umubadu mu mbeero za haꞌmarango geꞌBuyuda, kiri na mu mbeero ízâli zungulusiri i Yerusaleemu. Yabo bagingi, bâli kizi yokya umubadu hiꞌgulu lyoꞌmuzimu Baali, na hiꞌgulu liꞌzuuba, noꞌmwezi, neꞌndonde zooshi íziri kwiꞌgulu. Yabo bagingi booshi, Yosiya anabashaaza.
5 Também destituiu os sacerdotes que os reis de Judá estabeleceram para incensarem sobre os altos nas cidades de Judá e ao redor de Jerusalém, como também os que incensavam a Baal, ao sol, e à lua, e aos mais planetas, e a todo o exército dos céus.
6 Mwami Yosiya anashaaza neꞌnguliro yoꞌmuzimu Hasheera mu nyumba ya Nahano, anagitwala mu musima gweꞌKidorooni, inyuma lyeꞌYerusaleemu, anagisingoolera mwo, anagivungula, halinde yanaba munyota-kiiko, anagushabulira ku maherero gaꞌbagunda.
6 Também tirou da Casa do Senhor o poste-ídolo, que levou para fora de Jerusalém até ao vale de Cedrom, no qual o queimou e o reduziu a pó, que lançou sobre as sepulturas do povo.
7 Anahongola neꞌnyumba zaꞌbashule, ízâli riiri mu nyumba ya Nahano. (Haaho, haꞌbakazi bâli kizi hangira ibyambalwa byoꞌmuzimu Hasheera.)
7 Também derribou as casas da prostituição cultual que estavam na Casa do Senhor , onde as mulheres teciam tendas para o poste-ídolo.
8 Abagingi booshi ábâli tuuziri mu twaya tweꞌBuyuda, Yosiya anabagalulira i Yerusaleemu. Anayulubaza imbeero zoꞌkuyikumbira imigisi, kulyoka i Geba, halinde Beeri-Sheba. Mukuba, haaho, haꞌbagingi bâli kizi yokera umubadu. Anahongola neꞌmbeero zeꞌmigisi, ízâli riiri ku Lwivi lwa Yoshwa, umutwali weꞌYerusaleemu. (Yulwo lwivi, lwâli uluhande lweꞌlumosho lwoꞌlwivi lwaꞌkaaya, ku mulyango gwoꞌkuyingira mwo.)
8 A todos os sacerdotes trouxe das cidades de Judá e profanou os altos em que os sacerdotes incensavam, desde Geba até Berseba; e derribou os altares das portas, que estavam à entrada da porta de Josué, governador da cidade, à mão esquerda daquele que entrava por ela.
9 Balya bagingi ábâli kizi kolera mu mbeero zeꞌmigisi, batanahanguulwa kandi kwo bakizi kola ha katanda ka Nahano i Yerusaleemu. Kundu kwokwo, banahanguulwa kwo bakizi lya imikate mizira saama, kuguma naꞌbaabo bagingi.
9 (Mas os sacerdotes dos altos não sacrificavam sobre o altar do Senhor , em Jerusalém; porém comiam pães asmos no meio de seus irmãos.)
10 Mwami Yosiya anashereeza naꞌkatanda koꞌkuyikumbira umuzimu Moleki, mbu lyo hataki gire umundu yeshi úgakasiriigiza kwo mugala wage, kandi iri munyere wage. Yako katanda kâli i Tofeeti, inyuma lyoꞌluzitiro lweꞌYerusaleemu, mu ndekeera ya Beni-Hinoomu.
10 Também profanou a Tofete, que está no vale dos filhos de Hinom, para que ninguém queimasse a seu filho ou a sua filha como sacrifício a Moloque.
11 Na ku njira yoꞌkuyingira mu nyumba ya Nahano, abaami beꞌBuyuda bâli mali tereka heꞌmigisi yeꞌfwarasi, hiꞌgulu lyoꞌkuyikumba izuuba. Iyo migisi, yâli teresirwi hoofi neꞌkyumba kyoꞌmukulu Natani-Mereki, íkyâli ku nyumba nanike ibutambi. Irya migisi yoshi, Yosiya anagilyosa, anayokya kiri naꞌmagaare gaazo.
11 Também tirou os cavalos que os reis de Judá tinham dedicado ao sol, à entrada da Casa do Senhor , perto da câmara de Natã-Meleque, o camareiro, a qual ficava no átrio; e os carros do sol queimou.
12 Ku katwe kaꞌkajumiro koꞌmuhisi mwami Ahaazi, yabo baami beꞌBuyuda bakayubaka kwoꞌtutanda. Natwo, mwami Yosiya anatuhongola, kuguma noꞌtutanda two Manaasi akayubaka mu mbuga zombi zeꞌnyumba ya Nahano. Anabishaaza yaho, anabifuta-futa, anabilasha bitolo-bitolo, mu musima gweꞌKidorooni.
12 Também o rei derribou os altares que estavam sobre a sala de Acaz, sobre o terraço, altares que foram feitos pelos reis de Judá, como também os altares que fizera Manassés nos dois átrios da Casa do Senhor ; e, esmigalhados, os tirou dali e lançou o pó deles no ribeiro de Cedrom.
13 Uluhande lweꞌsheere lweꞌYerusaleemu, kiri noꞌluhande lwoꞌmugazi gwoꞌbushereeze, umuhisi mwami Sulumaani âli mali yubaka yeꞌmbeero zoꞌkuyikumbira Hashitoreeti, umuzimu-kazi gwaꞌBasidooni, na Kemooshi, umuzimu gweꞌMohabu, na Mirikomu, umuzimu kyagaza gwaꞌBahamooni. Yizo mbeero zooshi, Yosiya anazishereeza.
13 O rei profanou também os altos que estavam defronte de Jerusalém, à mão direita do monte da Destruição, os quais edificara Salomão, rei de Israel, para Astarote, abominação dos sidônios, e para Quemos, abominação dos moabitas, e para Milcom, abominação dos filhos de Amom.
14 Inguliro ndaluule zo bâli kizi yikumba, anazivungula-vungula. Anavungula-vungula neꞌnguliro zoꞌmuzimu Hasheera. Yaho handu, anahabwikira naꞌmavuha gaꞌbandu.
14 Semelhantemente, fez em pedaços as colunas e cortou os postes-ídolos; e o lugar onde estavam encheu ele de ossos humanos.
15 Umuhisi Yerobwamu mugala Nebati, âli mali yubaka kalya katanda ku marango goꞌmugazi i Beteeri, kuguma neꞌmbeero. Yibyo byombi, byanakizi hubiisa Abahisiraheeri bweneene. Kwokwo, Yosiya anabihongola. Anabisingoola, anabivungula-vungula, halinde lwanaba lukungu, anasingoola neꞌmigisi yoꞌmuzimu Hasheera.
15 Também o altar que estava em Betel e o alto que fez Jeroboão, filho de Nebate, que tinha feito pecar a Israel, esse altar junto com o alto o rei derribou; destruiu o alto, reduziu a pó o seu altar e queimou o poste-ídolo.
16 Mwami Yosiya, iri akakebagana, anabona amaherero ku mugazi. Anadeta kwaꞌmavuha gazuulwe, ganasingoolwe ku katanda, hiꞌgulu lyoꞌkukayulubaza. Kwokwo, kwo bakakoleesa igambo lya Nahano, nga kwoꞌmukozi wa Rurema akagwanwa alitangira ubuleevi.
16 Olhando Josias ao seu redor, viu as sepulturas que estavam ali no monte; mandou tirar delas os ossos, e os queimou sobre o altar, e assim o profanou, segundo a palavra do Senhor , que apregoara o homem de Deus que havia anunciado estas coisas.
17 Mwami anabuuza: «Ulwingo lwo mbwini iriira munda, luli lwa biki?» Abandu ba mu kaaya banashuvya: «Liri iheero lyoꞌmukozi wa Rurema úkalyoka i Buyuda, anayiji daaka kano katanda, anagwanwa adeta gaagano magambo. Na buno, keera gakoleka.»
17 Então, perguntou: Que monumento é este que vejo? Responderam-lhe os homens da cidade: É a sepultura do homem de Deus que veio de Judá e apregoou estas coisas que fizeste contra o altar de Betel.
18 Mwami anakyula kwokuno: «Umúlekere yaho. Hatagirage umundu úgalyosa amavuha gaage.» Kwokwo, banaleka amavuha gaage, kuguma naꞌmavuha goꞌmuleevi úkalyoka i Samariya.
18 Josias disse: Deixai-o estar; ninguém mexa nos seus ossos. Assim, deixaram estar os seus ossos com os ossos do profeta que viera de Samaria.
19 Mu ngiisi kaaya keꞌSamariya, mwami Yosiya anahongola imbeero zoꞌkuyikumbira imigisi ku marango, anaziyulubaza, nga kwo akagira i Beteeri. Yizo mbeero zooshi, abaami baꞌBahisiraheeri bo bakaziyubaka, zanayagaza Nahano bweneene.
19 Também tirou Josias todos os santuários dos altos que havia nas cidades de Samaria e que os reis de Israel tinham feito para provocarem o Senhor à ira; e lhes fez segundo todos os atos que tinha praticado em Betel.
20 Ngiisi bagingi booshi ba yizo mbeero zoꞌkuyikumbira imigisi, Yosiya anabayitira ku tutanda twabo, anatuyokera kwaꞌmavuha gaabo. Iri akayusa ukugira kwokwo, anagalukira i Yerusaleemu.
20 E matou todos os sacerdotes dos altos que havia ali, sobre os altares, e queimou ossos humanos sobre eles; depois, voltou para Jerusalém.
21 Ha nyuma, mwami Yosiya anabwira abandu booshi kwokuno: «Mushambaalire Ipasaka, hiꞌgulu lya Rurema Nahamwinyu, nga kwo biyandisirwi mu kino Kitaabo kyeꞌKihango.»
21 Deu ordem o rei a todo o povo, dizendo: Celebrai a Páscoa ao Senhor , vosso Deus, como está escrito neste Livro da Aliança.
22 Iyo Pasaka, ndaayo gindi íkagirwa ngeꞌyo, ukulyokera ku kyanya abatwi beꞌmaaja bâli kizi twala Abahisiraheeri, halinde ku kyanya kyaꞌbaami baꞌBahisiraheeri, naꞌbeꞌBuyuda.
22 Porque nunca se celebrou tal Páscoa como esta desde os dias dos juízes que julgaram Israel, nem durante os dias dos reis de Israel, nem nos dias dos reis de Judá.
23 Uyo Yosiya, ikyanya akahisa imyaka ikumi na munaana atwaziri, lyo bakashambaalira Ipasaka ya Nahano i Yerusaleemu.
23 Corria o ano décimo oitavo do rei Josias, quando esta Páscoa se celebrou ao Senhor , em Jerusalém.
24 Ulya mugingi mukulu Hirikiya, ikyanya akagwana zirya maaja mu nyumba ya Nahano, mwami Yosiya anasimbaha zooshi nga kwo ziyandisirwi mu kitaabo kyazo. Mu kaaya keꞌYerusaleemu, na mu Buyuda bwoshi, akashaaza abalozi, naꞌbalaguza, neꞌmigisi, neꞌmizimu, kuguma neꞌbindi byoshi byoꞌkuyagazania.
24 Aboliu também Josias os médiuns, os feiticeiros, os ídolos do lar, os ídolos e todas as abominações que se viam na terra de Judá e em Jerusalém, para cumprir as palavras da lei, que estavam escritas no livro que o sacerdote Hilquias achara na Casa do Senhor .
25 Ndaaye gundi mwami yeshi úwâli riiri nga Yosiya, aba weꞌmbere lyage, kandi iri weꞌnyuma lyage. Âli kizi kolera Nahano ku mutima gwage gwoshi, na ku misi yage yoshi, na ku bwenge bwage bwoshi, ukukulikirana na ngiisi kwo biyandisirwi mu maaja za Musa.
25 Antes dele, não houve rei que lhe fosse semelhante, que se convertesse ao Senhor de todo o seu coração, e de toda a sua alma, e de todas as suas forças, segundo toda a Lei de Moisés; e, depois dele, nunca se levantou outro igual.
26 Kundu kwokwo, bulya bute bwo Nahano âli yuvwiti hiꞌgulu lyaꞌBayuda, butakamala. Mukuba, Manaasi âli mali múraakaza bweneene.
26 Nada obstante, o Senhor não desistiu do furor da sua grande ira, ira com que ardia contra Judá, por todas as provocações com que Manassés o tinha irritado.
27 Kyanatuma Nahano agaadeta kwokuno: «Yabo Bayuda, ngabayimula imbere lyani, nga kwo nꞌgayimula Abahisiraheeri. Ngalahira akaaya keꞌYerusaleemu, kundu nâli mali katoola. Kiri neꞌno nyumba yani, ngagilahira, kundu nꞌgadeta, ti: “Mwomwo, mwiꞌziina lyani ligayama.”»
27 Disse o Senhor : Também a Judá removerei de diante de mim, como removi Israel, e rejeitarei esta cidade de Jerusalém, que escolhi, e a casa da qual eu dissera: Estará ali o meu nome.
28 Uyo Yosiya, igindi myazi yage, na byoshi byo âli kizi gira, biyandisirwi mu Kitaabo kyaꞌmagambo gaꞌBaami beꞌBuyuda.
28 Quanto aos mais atos de Josias e a tudo quanto fez, porventura, não estão escritos no Livro da História dos Reis de Judá?
29 Ikyanya Yosiya âli riiri mwami, mwami Neko weꞌMiisiri anagenda halinde ku lwiji Hefuraati, gira agendi tabaala mwami weꞌHasuriya. Mwami Yosiya anayimuka, agendi múlwisa. Uyo mwami Neko, mbu amúbonage, anamúyitira i Megido.
29 Nos dias de Josias, subiu Faraó-Neco, rei do Egito, contra o rei da Assíria, ao rio Eufrates; e, tendo saído contra ele o rei Josias, Neco o matou, em Megido, no primeiro encontro.
30 Ikirunda kya Yosiya, abakozi baage banakitwala mwiꞌgaare, banakigalulira i Yerusaleemu, banamúziika mu shinda yage ya yenyene. Ha nyuma, abandu beꞌBuyuda banayabiira mugala wage Yohaazi, banamúshiiga amavuta, mu kumúyimika abe mwami ahandu ha yishe.
30 De Megido, os seus servos o levaram morto e, num carro, o transportaram para Jerusalém, onde o sepultaram no seu jazigo. O povo da terra tomou a Joacaz, filho de Josias, e o ungiu, e o fez rei em lugar de seu pai.
31 Ikyanya Yohaazi akayima, âli kola neꞌmyaka makumi gabiri niꞌshatu, anahisa imyezi ishatu atwaziri i Yerusaleemu. Nyina ye wâli Hamutali munyere Yeremiya, wa mu kaaya keꞌRibuna.
31 Tinha Joacaz vinte e três anos de idade quando começou a reinar e reinou três meses em Jerusalém. Sua mãe chamava-se Hamutal e era filha de Jeremias, de Libna.
32 Uyo Yohaazi anakizi gira amabi imbere lya Nahano, nga kwo bashokuluza baage bâli kizi gira.
32 Fez ele o que era mau perante o Senhor , segundo tudo que fizeram seus pais.
33 Mwami Neko weꞌMiisiri, anamúlasha mu nyumba yeꞌmbohe mu kaaya keꞌRibila, mu kihugo kyeꞌHamaati, lyo atashubi twala i Yerusaleemu. Anarambuliisa abandu beꞌBuyuda ibilo bihumbi bishatu na magana gana byeꞌharija, neꞌbilo makumi gashatu byeꞌnooro.
33 Porém Faraó-Neco o mandou prender em Ribla, na terra de Hamate, para que não reinasse em Jerusalém; e impôs à terra a pena de cem talentos de prata e um de ouro.
34 Ahandu hoꞌyo Yohaazi, mwami Neko weꞌMiisiri anayimika ugundi mugala mwami Yosiya, iziina lyage Heryakimu. Mwami Neko anahindula iziina lya Heryakimu, anaba ye Yoyakimu. Haliko, mwene wabo wa Yohaazi, Neko anamútwala i Miisiri, anagendi fwira yo.
34 Faraó-Neco também constituiu rei a Eliaquim, filho de Josias, em lugar de Josias, seu pai, e lhe mudou o nome para Jeoaquim; porém levou consigo para o Egito a Joacaz, que ali morreu.
35 Uyo mwami Yoyakimu anakizi heereza mwami weꞌMiisiri iharija neꞌnooro. Na mu kukizi bilonga, anarambuliisa Abayuda, ukukulikirana noꞌbugale bwabo.
35 Jeoaquim deu aquela prata e aquele ouro a Faraó; porém estabeleceu imposto sobre a terra, para dar esse dinheiro segundo o mandado de Faraó; do povo da terra exigiu prata e ouro, de cada um segundo a sua avaliação, para o dar a Faraó-Neco.
36 Uyo Yoyakimu, ikyanya akayima, âli kola neꞌmyaka makumi gabiri niꞌtaanu, anahisa imyaka ikumi na muguma atwaziri i Yerusaleemu. Nyina, ye wâli Zebuda munyere Pedaya wa mu kaaya keꞌRuma.
36 Tinha Jeoaquim a idade de vinte e cinco anos quando começou a reinar e reinou onze anos em Jerusalém. Sua mãe se chamava Zebida e era filha de Pedaías, de Ruma.
37 Yoyakimu anakizi gira amabi imbere lya Nahano, nga kwo bashokuluza baage bâli kizi gira.
37 Fez ele o que era mau perante o Senhor , segundo tudo quanto fizeram seus pais.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.