1 Samuel 17

Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Ku yikyo kyanya, Abafirisiti banakuumania abasirikaani baabo hiꞌgulu liꞌzibo, banagenda i Sooko mu Buyuda, banashumbika i Hefeese-Damiimu, ha kati keꞌSooko neꞌHazeeka.
1 Os filisteus reuniram as suas tropas para a guerra em Socó, que fica em Judá. Eles acamparam entre Socó e Azeca, em Efes-Damim.
2 Sahuli naꞌBahisiraheeri nabo, banashumbika mu ndekeera yeꞌHela, banayibiika ibiringiini, gira bakizi lwisa Abafirisiti.
2 Saul e os homens de Israel se reuniram e acamparam no vale de Elá, e ali ordenaram a batalha contra os filisteus.
3 Yabo Bafirisiti, banayimanga i kajabo ku mugazi muguma, naꞌBahisiraheeri nabo banayimanga ku gundi. Na ha kati kaabo, hâli riiri indekeera.
3 Os filisteus estavam num monte e os israelitas estavam no outro monte, ficando o vale no meio deles.
4 Mu shumbi yaꞌBafirisiti, mwanayimuka indwani nguma, iziina lyage ye Golyati, wa mu kaaya keꞌGaati. Uyo Golyati, âli riiri kishugusha kyoꞌmushosi, anâli hisiizi meetere zishatu.
4 Então do arraial dos filisteus saiu um guerreiro chamado Golias. Ele era da cidade de Gate e tinha quase três metros de altura.
5 Kwiꞌtwe lyage, âli yambiiti ingofeera íkatulwa mu mulinga. Na mu kifuba, âli yambiiti ikooti lyage lyeꞌmiringa. Yiryo ikooti, lyâli riiri noꞌbuzito bweꞌbilo makumi gataanu na birinda.
5 Trazia na cabeça um capacete de bronze e vestia uma couraça de escamas de bronze, que pesava uns sessenta quilos.
6 Na ku magulu gaage, âli kizi yambala kweꞌzindi siribo ízikatulwa mu miringa. Na ha lutugo, âli kizi betula hiꞌtumu lira írikatulwa mu miringa.
6 Trazia caneleiras de bronze nas pernas e um dardo de bronze sobre os ombros.
7 Neꞌrindi itumu lyage, lyâli riiri lihamu, nga kiti kyoꞌkulukira kweꞌmirondo. Noꞌmusholo gwalyo, gwâli riiri noꞌbuzito bweꞌbilo birinda. Ha mbere lyage, hanakizi genda umutabaazi, amútwaziizi isiribo.
7 A haste da sua lança era como o eixo do tecelão, e a ponta da sua lança era de ferro e pesava mais de sete quilos. E diante dele ia o escudeiro.
8 Uyo Golyati âli kizi yimuka, anashaahuze abasirikaani baꞌBahisiraheeri, kwokuno: «Kituma kiki muli mu yitegaanura hiꞌgulu liꞌzibo, kwo muli mweshi? Niehe, ndi Mufirisiti. Na niinyu muli bakozi ba Sahuli. Aahago! Mu kati kiinyu, mutoole muguma winyu ayije tulwe.
8 Golias parou e gritou para as tropas de Israel: — Para que vocês saíram para formar a linha de batalha? Não sou eu filisteu, e vocês, servos de Saul? Escolham entre vocês um homem que venha lutar comigo.
9 «Uyo mundu, iri angambima, ananyite, lyo tugaaba baja biinyu. Haliko, iri nangamúhima ninamúyite, mwehe mwe mugaaba baja biitu, munakizi tukolera.
9 Se ele puder lutar comigo e me matar, seremos servos de vocês. Mas, se eu o vencer e o matar, vocês serão nossos servos e nos servirão.
10 Ku lusiku lwa zeene, ngweti ngamùshomboroza, mwe basirikaani baꞌBahisiraheeri. Mundumire umundu muguma naaho, ye tugaalwa twe naye.»
10 E o filisteu continuou: — Hoje eu desafio as tropas de Israel. Deem-me um homem, para que lute comigo.
11 Sahuli naꞌbasirikaani baage booshi, iri bakayuvwa ngiisi kwoꞌyo Mufirisiti agweti agayihaya, banashenguka bweneene neꞌkyoba.
11 Quando Saul e todo o Israel ouviram estas palavras do filisteu, ficaram assustados e com muito medo.
12 Ku kyanya Sahuli âli riiri mwami, Yese âli kola mushaaja. Uyo Yese âli Muhefurata, weꞌBetereheemu mu Buyuda. Âli hiiti bagala baage munaana.
12 Davi era filho daquele efrateu de Belém de Judá cujo nome era Jessé e que tinha oito filhos. Nos dias de Saul, Jessé já era bastante idoso entre os homens.
13 Mu yabo bagala baage, bashatu bâli geeziri na Sahuli mwiꞌzibo: ifula Heryabu, na úgamúlonda Habinadabu, noꞌwa kashatu Shaama.
13 Os três filhos mais velhos de Jessé tinham ido com Saul para a guerra. Esses três, que tinham ido para a guerra, se chamavam Eliabe, que era o primogênito; Abinadabe, que era o segundo; e Samá, que era o terceiro.
14 Mu yabo bagala baage booshi, Dahudi ye wâli riiri woꞌmuzibo. Yabo bakulu baage bashatu, bâli kola kuguma na Sahuli.
14 Davi era o mais moço; só os três mais velhos seguiram Saul.
15 Dahudi naye âli kizi gendi kolera Sahuli. Neꞌkindi kyanya, anashubi galukira i Betereheemu, gira agendi ragira ibibuzi bya yishe.
15 Davi, porém, ia a Saul e voltava, para apascentar as ovelhas de seu pai, em Belém.
16 Uyo Mufirisiti Golyati anamala isiku makumi gana agweti agatyoza Abahisiraheeri, ngiisi shesheezi, na ngiisi kabigingwe.
16 O filisteu vinha de manhã e de tarde, apresentando-se durante quarenta dias.
17 Iri hakaba lusiku luguma, uyo Yese anabwira mugala wage wa Dahudi: «Uyabiirage buno busuuzu bweꞌngano ngalange, kuguma neꞌmikate ikumi. Ukwabaduke, gira ubisheegule bakulu baawe mu shumbi.
17 Jessé disse a Davi, seu filho: — Peço que você leve para os seus irmãos uma medida deste trigo tostado e estes dez pães. Corra e leve isso para os seus irmãos, no acampamento.
18 Neꞌyi mituli ikumi yaꞌmakaavwe nayo, ugitwalirage umukulu weꞌkiso kyabo. Kwokwo, ugendi tanduula bakulu baawe, gira ukayiji mbwira ngiisi kwo bavyuka.
18 Porém estes dez queijos, leve-os para o comandante de mil. Veja como os seus irmãos estão passando e traga uma prova de que estão bem.
19 Yabo bakulu baawe, bali kuguma na mwami Sahuli, naꞌbasirikaani baage booshi. Bagweti bagaalwa naꞌbasirikaani baꞌBafirisiti mu ndekeera ya Hela.»
19 Saul, eles e todos os homens de Israel estão no vale de Elá, lutando contra os filisteus.
20 Iri bukakya, shesheezi kare-kare, Dahudi anavyuka, anasigira uwabo mungere ingoni. Neꞌri akayabiira ibyokulya, anabigendana, nga kwo yishe akamúbwira.
20 No dia seguinte, Davi se levantou de madrugada, deixou as ovelhas com um guarda, carregou o que havia sido preparado e partiu, como Jessé lhe havia ordenado. Chegou ao acampamento quando as tropas estavam saindo para colocar-se em ordem de combate e, aos gritos, chamavam para a batalha.
21 Abasirikaani baꞌBahisiraheeri, na baꞌBafirisiti, booshi bâli kola ibiringiini ukugagika, banâli kola mu langiizania.
21 Os israelitas e filisteus se puseram em ordem, fileira contra fileira.
22 Uyo Dahudi anatee siga ibyokulya áhali umulaazi, anatibitira áhali abasirikaani, analamusa bakulu baage.
22 Davi deixou o que havia trazido aos cuidados do guarda da bagagem e correu para a batalha. Quando chegou lá, perguntou a seus irmãos se estavam bem.
23 Iri akaba aki gweti agabaganuulira, Golyati, irya ndwani yeꞌGaati, anayimuka imbere lyaꞌBahisiraheeri, nga kwo âli komiiri. Neꞌkyanya akashaahuza Abahisiraheeri, Dahudi âli múteziri amatwiri.
23 Enquanto Davi ainda falava com eles, eis que vinha subindo do exército dos filisteus o guerreiro, cujo nome era Golias, o filisteu de Gate. E falou as mesmas coisas que havia falado anteriormente. E Davi escutou.
24 Yabo Bahisiraheeri, mbu babonage Golyati, booshi banagwatwa neꞌkyoba, banayami puumuka.
24 Todos os israelitas, vendo aquele homem, fugiam dele, com muito medo.
25 Banabuuzania, ti: «Ka mwabona ngiisi kwo kirya kihagarusi kiri mu yiji tutyoza? Mwami Sahuli keera akyula kwo ngiisi úgamúyita, agamúheereza akanyamwala keꞌbindu. Kiri na munyere wage, angamúha ye. Na kwakundi, abandu beꞌmbaga yage batangakizi ki rambura.»
25 E diziam uns aos outros: — Vocês viram aquele homem? Ele veio para afrontar Israel. O rei dará muitas riquezas para quem matar aquele homem. Também lhe dará a filha em casamento, e à casa de seu pai isentará de impostos em Israel.
26 Dahudi anabuuza yabo bandu ábâli múyimaaziri ha butambi, ti: «Umundu úwangayita uyu Mufirisiti, analyokeze Abahisiraheeri ishoni, kuti kwo angagirirwa? Uliira Mufirisiti, si atali mutenguule. Alyagagi nyandi, halinde akizi tyoza abasirikaani ba Rurema, ulya úli mugumaana?»
26 Então Davi perguntou aos homens que estavam perto dele: — O que será dado ao homem que matar esse filisteu e livrar Israel de tal afronta? Quem é esse filisteu incircunciso para afrontar os exércitos do Deus vivo?
27 Yabo bandu nabo, banashubi deta gaago-gaago, ti: «Ngiisi úgayita Golyati, yeyo yo mbembo yage.»
27 E o povo lhe repetiu as mesmas palavras, dizendo: — É isso que será dado ao homem que o matar.
28 Mukulu wa Dahudi, Heryabu, iri akayuvwa ngiisi kwo Dahudi agweti agaganuuza abandu, anabona buligo bweneene, anadeta: «E Dahudi, bikagi íbyakuleeta hano? Birya bibuzi byawe, nyandi ye wabisigira i bungere? Si ugweti ugayikangaata, noꞌmutima gwawe, gukoli hindusiri! Íbyakuleeta hano naaho, gira lyo uyiji loleera izibo.»
28 Eliabe, o irmão mais velho, ouviu Davi falando com aqueles homens. Ele ficou irado com Davi e disse: — Por que você veio para cá? E com quem você deixou aquelas poucas ovelhas no deserto? Sei que você é presunçoso e mau. Você veio aqui só para ver a batalha.
29 Dahudi naye, ti: «Biki byo nahuba? Ka ndakwaniini ukubuuza?»
29 Davi respondeu: — O que foi que eu fiz agora? Apenas fiz uma pergunta.
30 Lyeryo, Dahudi anagendi buuza abandi bandu byebyo-byebyo bibuuzo. Ngiisi yeshi ye âli kizi buuza, âli kizi múshuvya gaago-gaago.
30 Então Davi se desviou dele na direção de outro e fez a mesma pergunta. E o povo lhe deu a mesma resposta de antes.
31 Ikyanya abandu bakayuvwa ngiisi kwo Dahudi adeta, banagendi menyeesa Sahuli. Kwokwo, Sahuli anamútumira.
31 Alguns homens que tinham ouvido as palavras de Davi foram anunciá-las a Saul, que mandou chamar Davi.
32 Dahudi, iri akahika, anamúbwira: «E mwami Sahuli, hataki gire úgavunika umutima hiꞌgulu lyoꞌlya Mufirisiti. Ndi mukozi wawe. Ngagendi múlwisa.»
32 Davi disse a Saul: — Que ninguém desanime por causa dele. Este seu servo irá e lutará contra esse filisteu.
33 Sahuli anashuvya: «E Dahudi, utangahasha ukugendi lwisa uliira Mufirisiti. Si ukiri mwana mwanuke! Haliko, yehe ali mundu úkomiiri izibo ukushaagira ubusore bwage.»
33 Porém Saul disse a Davi: — Você não poderá ir contra esse filisteu para lutar contra ele. Você ainda é jovem, e ele é guerreiro desde a sua mocidade.
34 Dahudi naye, ti: «E waliha, ngomiiri ukuragira ibibuzi bya daata. Ikyanya indare, kandi iri ikinguti, biri mu yiji gwata ikyanabuzi,
34 Davi respondeu: — Este seu servo apascentava as ovelhas do pai. Quando vinha um leão ou um urso e levava um cordeiro do rebanho,
35 ndi mu yami bibingiriza, na nvuuse ikyanabuzi mu kanwa kaabyo. Neꞌri byangandeera, ndi mu bigwatira ku kinwanwa, na mbishulike, halinde na mbiyite.
35 eu saía atrás dele, batia nele e livrava o cordeiro da sua boca. Se ele se levantava contra mim, eu o agarrava pela barba e o golpeava até matá-lo.
36 E waliha, keera nꞌgayita indare, kiri neꞌbinguti. Na buno, uyu Mufirisiti ngamúyusa kwakundi. Si atali mutenguule! Anagweti agatyoza abasirikaani ba Rurema úli mugumaana.
36 Este seu servo matou tanto o leão como o urso. Este filisteu incircunciso será como um deles, porque afrontou os exércitos do Deus vivo.
37 Nahano ye kangiza mu nyunu zeꞌndare, na mu zeꞌkinguti, anali ye gangiza na mu maboko goꞌliira Mufirisiti.»
37 E Davi continuou: — O Então Saul disse a Davi: — Vá, e que o
38 Lyeryo Sahuli anayabiira ibyambalwa byage biꞌzibo, anabiyambika Dahudi. Kwiꞌtwe lyage, anamúyambika ingofeera yoꞌmulinga. Na hiꞌgulu lyoꞌkuhaliza ikifuba, anamúyambika ikooti lyage lyeꞌkyuma.
38 Saul vestiu Davi com a sua própria armadura, pôs um capacete de bronze na cabeça dele, e o vestiu com uma couraça.
39 Dahudi anahagata neꞌngooti ya Sahuli.
39 Davi cingiu a espada sobre a armadura e tentou andar, pois jamais a havia usado. Então Davi disse a Saul: — Não posso andar com isto, porque nunca o usei. E Davi tirou aquilo de sobre si.
40 Analyoka yaho afumbiiti ingoni yage, anagenda ha lwiji, anatoola amabuye gataanu goꞌmubumbiri. Yago mabuye, anagahamba mu ludaha lwo âli kizi hagata mu kuragira. Kwokwo, anagenda afumbiiti akahobola, anayegeera Golyati.
40 Pegou o seu cajado na mão, escolheu cinco pedras lisas do ribeiro, e as pôs no alforje de pastor, que trazia consigo. E, com a sua funda na mão, foi na direção do filisteu.
41 Uyo Mufirisiti anayegeera Dahudi. Noꞌmukozi wage woꞌkumútwaza isiribo, âli kizi genda ha mbere lyage.
41 O filisteu também vinha caminhando e se aproximava de Davi, tendo à frente dele o seu escudeiro.
42 Uyo Mufirisiti, iri akayitegeereza Dahudi, anabona kwo kundu agweti amagala miija, haliko, akiri mwanuke. Kyanatuma agamúgayiriza bweneene.
42 O filisteu olhou e, vendo Davi, o desprezou, porque era apenas um moço ruivo e de boa aparência.
43 Anayami hamagala Dahudi kwokuno: «Iyo ngoni yo ufumbiiti, iri ya biki? Ka wasalira kwo ndi kabwa, halinde wanyijira neꞌngoni?» Uyo Mufirisiti anadaaka Dahudi mu kukoleesa iziina lyeꞌmizimu yabo.
43 O filisteu disse a Davi: — Será que eu sou um cachorro, para que você venha contra mim com pedaços de pau? E, pelos seus deuses, o filisteu amaldiçoou Davi.
44 Anashubi deta: «Yegeeraga hano! Zeene amagala gaawe, ngagatobera utunyuni neꞌnyamiishwa.»
44 E disse mais a Davi: — Venha aqui, que eu darei a sua carne às aves dos céus e aos animais do campo.
45 Ulya Dahudi anamúshuvya kwokuno: «Wehe, ugweti uganyijira neꞌngooti, naꞌmatumu. Halikago niehe, nakuyijira kwiꞌziina lya Nahano woꞌbushobozi bwoshi. Ali Rurema waꞌBahisiraheeri. Na buno ugweti ugabatyoza-tyoza.
45 Davi, porém, disse ao filisteu: — Você vem contra mim com espada, com lança e com escudo. Eu, porém, vou contra você em nome do
46 Zeene, Nahano agakubiika mu maboko gaani. Ngakudeedeka haashi, na ngusingule itwe. Ibirunda byaꞌbasirikaani biinyu, bigaaba byokulya byoꞌtunyuni, neꞌnyamiishwa.
46 Hoje mesmo o Senhor entregará você nas minhas mãos. Eu o matarei, cortarei a sua cabeça e hoje mesmo darei os cadáveres do arraial dos filisteus às aves dos céus e às feras da terra. E toda a terra saberá que há Deus em Israel.
47 Kiri na bano bandu booshi ábakumaniri hano zeene, lyo bagaamenya kwo Nahano, ikyanya agaakiza abandu, atali mu koleesa amatumu, kandi iri ingooti. Si izibo liri lyeꞌmwage, ye ganamùbiika mweshi mu maboko giitu.»
47 Toda esta multidão saberá que o Senhor salva, não com espada, nem com lança. Porque do Senhor é a guerra, e ele entregará todos vocês nas nossas mãos.
48 Uyo Golyati anashubi yegeera imunda Dahudi, gira amúlwise. Lyeryo Dahudi naye anayami tibitira ho bâli kizi lwira,
48 E aconteceu que, quando o filisteu se levantou e começou a se aproximar de Davi, este se apressou e, deixando as suas fileiras, correu de encontro ao filisteu.
49 anahuma mu ludaha, analyosa mwiꞌbuye liguma, analibiika mu kahobola, anayami lishunguusa imunda Golyati. Yiryo ibuye, lyanayami fubula Golyati amalanga, lyanayingira mu kahanga. Golyati anayami gwa buubi. Dahudi ayita Golyati|src="CO01028B.TIF" size="col" copy="David Cook" ref="17.41-54"
49 Davi meteu a mão no alforje, tirou dali uma pedra e, com a sua funda, a atirou contra o filisteu, atingindo-o na testa. A pedra se encravou na testa, e ele caiu com o rosto no chão.
50 Kwokwo, kwo Dahudi akahima Umufirisiti. Akamúyita mu kushunguusa ibuye naꞌkahobola. Ndaanayo ngooti yo âli hagasiri.
50 Assim Davi derrotou o filisteu, com uma funda e com uma pedra. Ele o derrubou e o matou. Não havia nenhuma espada na mão de Davi.
51 Dahudi anakwabadukira áhali Golyati, anamúlibata kwo, anamúyomola ingooti, anamúsingula itwe.
51 Por isso, Davi correu e, lançando-se sobre o filisteu, pegou a espada dele, tirou-a da bainha e o matou, cortando com ela a cabeça dele. Quando os filisteus viram que o seu herói estava morto, fugiram.
52 Abahisiraheeri naꞌBayuda banayamiza kwiꞌzu lyoꞌbuhimi, iri banalandiriza Abafirisiti, halinde i Gaati, na ku marembo gaꞌkaaya keꞌHekurooni. Neꞌbirunda bya ábakakomerekera mwiꞌzibo, byanaba mijande-mijande mu njira, ukulyokera i Sharayimu, neꞌGaati, halinde kiri neꞌHekurooni.
52 Então os homens de Israel e Judá se levantaram, deram um grito e perseguiram os filisteus até Gate e até os portões de Ecrom. E os filisteus caíram feridos pelo caminho, de Saaraim até Gate e até Ecrom.
53 Ikyanya Abahisiraheeri bakayusa ukubingiriza Abafirisiti, banabuli galukira mu shumbi yaꞌBafirisiti banashahula mweꞌbindu.
53 Então os filhos de Israel voltaram da perseguição aos filisteus e saquearam os acampamentos deles.
54 Ulya Dahudi anayabiiraga itwe lya Golyati, analitwala mu kaaya keꞌYerusaleemu. Haliko, ibyugi bya Golyati, anabisingula mwiꞌheema lyage.
54 Davi pegou a cabeça do filisteu e a levou para Jerusalém. Porém as armas dele Davi colocou em sua própria tenda.
55 Iri Sahuli akabona ngiisi kwo Dahudi agweti agagendi lwisa Golyati, anabuuza Habineeri, umukulu waꞌbasirikaani baage: «Yugu musore, ali mugala nyandi?» Habineeri, ti: «E mwami, nga kwo uyamiragi ho, ku kasiisa ndamúyiji.»
55 Quando Saul viu Davi saindo para encontrar-se com o filisteu, perguntou a Abner, o comandante do exército: — Abner, aquele jovem é filho de quem? Abner respondeu: — Juro pela sua vida, ó rei, que não sei.
56 Mwami, ti: «Ugendi buuza.»
56 E o rei disse: — Então pergunte de quem esse jovem é filho.
57 Ikyanya Dahudi akaba keera ayita Golyati, uyo Habineeri anayami mútwala imwa Sahuli. Ku yikyo kyanya, Dahudi âli ki fumbiiti lirya itwe.
57 Quando Davi voltou, depois de matar o filisteu, Abner o tomou e o levou à presença de Saul. Davi ainda trazia na mão a cabeça do filisteu.
58 Sahuli anamúbuuza: «E mutabana, uli mugala nyandi?» Dahudi anamúshuvya: «E waliha, ndi mugala woꞌmukozi wawe Yese, wa mu kaaya keꞌBetereheemu.»
58 Então Saul lhe perguntou: — Meu jovem, de quem você é filho? Davi respondeu: — Sou filho de seu servo Jessé, o belemita.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Samuel 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.