1 Reis 20

Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NVT

Sair da comparação
NVT Nova Versão Transformadora
1 Mu kihugo kyeꞌHaraamu mwâli riiri umwami, iziina lyage Beni-Hadaadi. Uyo mwami anakuumania abasirikaani baage booshi, kiri neꞌfwarasi, naꞌmagaare gaage giꞌzibo, anatabaalwa naꞌbandi baami makumi gashatu na babiri. Kwokwo, anagendi sokanana akaaya keꞌSamariya, gira akateere.
1 Por esse tempo, Ben-Hadade, rei da Síria, mobilizou seu exército com o apoio de 32 reis aliados e seus carros de guerra e cavalos. Eles cercaram Samaria e a atacaram.
2 Uyo mwami anatee tuma indumwa imunda mwami Ahabu waꞌBahisiraheeri, ti: «Mwami Beni-Hadaadi adeta kwokuno:
2 Ben-Hadade enviou mensageiros à cidade para dizer a Acabe, rei de Israel: “Assim diz Ben-Hadade:
3 “Iharija zaawe, neꞌnooro zaawe, byoshi bikola byeꞌmwani. Kiri na bakaawe kwo banonosiri, naꞌbaana baawe, booshi bakola beꞌmwani.”»
3 ‘Sua prata e seu ouro são meus, bem como suas esposas e os melhores de seus filhos’”.
4 Uyo mwami waꞌBahisiraheeri anashuvya: «E nahamwitu mwami, ndi mundu wawe, nga kwo wadeta. Kiri na byoshi byo mbiiti, nabyo biri byeꞌmwawe.»
4 “Está bem, ó meu senhor, o rei”, respondeu o rei de Israel. “Tudo que tenho é seu.”
5 Zirya ndumwa zanashubi galukira imwa Ahabu, zanamúbwira: «Beni-Hadaadi adeta na kwokuno: “Nakulungikira indumwa, gira ziyiji yabiira inooro, neꞌharija, na bakaawe kuguma naꞌbaana baawe.
5 Pouco depois, os mensageiros voltaram e disseram: “Assim diz Ben-Hadade: ‘Já exigi que entregasse sua prata, seu ouro, suas esposas e seus filhos.
6 Kusheezi ku kyanya íkiri nga kyekino, ngakutumira abakozi baani. Bagayiji shakula-shakula mu mwawe, kiri neꞌmwa bakulu baawe. Ngiisi byo bagaabona kwo biri naꞌkamaro, bagabiyabiira, banabindeetere.”»
6 Mas amanhã, a esta hora, enviarei meus oficiais para vasculharem seu palácio e as casas de seus oficiais e tomarem tudo que considerarem de valor’”.
7 Ahabu, mbu ayuvwe kwokwo, anakuumania abashaaja booshi ba mu kihugo kyage, anababwira: «Uyu mundu, lolagi ngiisi kwo aloziizi ukutuleetera ubuhanya. Ikyanya akalungika indumwa kwo aloziizi bakaanie, naꞌbaana baani, kiri neꞌnooro, neꞌharija zaani, ndakamúlahirira.»
7 Então Acabe convocou todas as autoridades de Israel e lhes disse: “Vejam como esse homem quer nossa desgraça! Já concordei em lhe entregar minhas esposas, meus filhos, minha prata e meu ouro!”.
8 Balya bashaaja kuguma naꞌbandu booshi, banamúshuvya: «Utakolwe mbu umútwaze, utanamúyemeerere.»
8 “Não ceda a nenhuma outra exigência!”, aconselharam as autoridades e o povo.
9 Yizo ndumwa za Beni-Hadaadi, Ahabu anazibwira: «Mubwire nahamwitu, mwami kwokuno: “Ngiisi byo ukambuuna ubwa mbere ngabigira. Si byo wambuuna buno, aahabi! Ndagayemeera kiri neꞌhiniini.”» Yizo ndumwa, zanayami gendi menyeesa nahamwabo.
9 Portanto, Acabe respondeu aos mensageiros de Ben-Hadade: “Digam ao meu senhor, o rei: ‘Eu lhe darei tudo que pediu da primeira vez, mas não posso aceitar sua última exigência’”. Os mensageiros voltaram a Ben-Hadade com essa resposta.
10 Ulya Beni-Hadaadi analungikira Ahabu yubu bumasi, ti: «Imizimu inyite, iri mu Samariya mwangasigala ulukungu úlwangayijuza ikigasha kya ngiisi muguma mu yaba bandu baani.»
10 Então Ben-Hadade enviou a seguinte mensagem a Acabe: “Que os deuses me castiguem severamente se restar pó suficiente de Samaria para dar um punhado a cada um de meus soldados!”.
11 Mwami Ahabu anashuvya: «Mugendi múbwira: “Ikikalage kiri mu yihaya, ha nyuma lyoꞌkuhima mwiꞌzibo. Si ikyanya atazi lwa, atangayihaya.”»
11 O rei de Israel respondeu: “O guerreiro que se arma com sua espada para lutar não deve se vangloriar como o guerreiro que já venceu”.
12 Lirya ishuvyo lya Ahabu, ikyanya Beni-Hadaadi akaliyuvwa, âli riiri mwiꞌheema lyage, kuguma naꞌbaabo baami ábakamúyibiika kwo. Bâli gweti bagaanywa. Kwokwo, anabwiraga abakulu baꞌbasirikaani baage: «Muyitegaanure, gira tugendi bateera.» Kwokwo, banayibiika ibiringiini.
12 A resposta de Acabe chegou a Ben-Hadade e aos outros reis quando bebiam em suas tendas. “Preparem-se para atacar!”, ordenou Ben-Hadade a seus oficiais. E eles se prepararam para atacar a cidade.
13 Ku yikyo kyanya, umuleevi muguma anayijira mwami Ahabu waꞌBahisiraheeri, anamúbwira: «Nahano adeta kwokuno: “Ka ubwinagi yaka kanyegete kaꞌbasirikaani? Zeene ngababiika booshi mu maboko gaawe, halinde ulonge ukumenya kwo nie Nahano.”»
13 Enquanto isso, um profeta foi a Acabe, rei de Israel, e lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Está vendo esse enorme exército inimigo? Hoje eu o entregarei em suas mãos. Com isso, você saberá que eu sou o S enhor ’”.
14 Ahabu anamúbuuza: «Ngalonga ukubahima ku butabaazi bwa nyandi?» Umuleevi, ti: «Nahano adetaga kwokuno: “Ugabahima ku njira yeꞌmisore íyatoolwa na baguvuruneeri ukuba basirikaani.”»
14 Acabe perguntou: “Por meio de quem ele fará isso acontecer?”. O profeta respondeu: “Assim diz o S “Devemos atacar primeiro?”, perguntou Acabe. “Sim”, respondeu o profeta.
15 Kwokwo, Ahabu anaharuura imisore íkatoolwa na baguvuruneeri. Umuharuuro gwabo, bâli bandu magana gabiri na makumi gashatu. Ha nyuma, anaharuura abandi basirikaani baꞌBahisiraheeri. Nabo bâli bihumbi birinda.
15 Então Acabe convocou os 232 soldados dos comandantes das províncias. Em seguida, reuniu o restante do exército de Israel, cerca de sete mil homens.
16 Balya booshi, banayimuka ku kyanya kyaꞌkalenge-renge. Beni-Hadaadi, na balya baabo baami makumi gashatu na babiri ábakamúyibiika kwo, bâli mu maheema gaabo, banâli koli lalusiri.
16 Por volta do meio-dia, quando Ben-Hadade e os 32 reis aliados ainda estavam em suas tendas, bebendo até ficarem bêbados,
17 Irya misore íkatoolwa na baguvuruneeri, banaba bo bagatee gendi bateera. Ku yikyo kyanya, Beni-Hadaadi âli mali gwanwa alungika abasirikaani boꞌkugandiiza, banamúmenyeesa kwo hakola ikiso kyaꞌbandu ábalyoka i Samariya.
17 o primeiro contingente, formado pelos soldados dos comandantes das províncias, saiu da cidade. Quando eles se aproximavam, os espiões de Ben-Hadade o avisaram: “Há alguns soldados vindo de Samaria”.
18 Beni-Hadaadi anababwira: «Mubabirigishe bakiri bagumaana, baba bayija kwiꞌzibo, kandi iri bayija ku mutuula.»
18 Ele ordenou: “Quer tenham vindo em paz, quer para guerrear, tragam esses soldados com vida!”.
19 Irya misore yanashokola injira, mu kugendi bateera. Naꞌbasirikaani baꞌBahisiraheeri, banabashalagira.
19 Os soldados dos comandantes das províncias de Acabe e todo o exército haviam saído para lutar.
20 Ngiisi muguma wabo, anayita umugoma muguma-muguma. Haaho, balya Baharaamu booshi banatibita. Abahisiraheeri banagenda babalandiriziizi. Si mwami Beni-Hadaadi, yehe anashonera ku fwarasi, anafuuka kuguma neꞌkimaanye kyaꞌbasirikaani ábâli kizi gendera ku fwarasi.
20 Cada soldado israelita matou seu adversário sírio e, de repente, todo o exército sírio fugiu. Os israelitas os perseguiram, mas o rei Ben-Hadade e alguns dos cavaleiros fugiram a cavalo.
21 Kwokwo, kwo mwami waꞌBahisiraheeri akahima mwiꞌzibo, anagwata ifwarasi, kiri naꞌmagaare mingi giꞌzibo, anayita Abaharaamu bingi.
21 O rei de Israel destruiu os outros cavalos e carros de guerra e massacrou os sírios.
22 Ha nyuma, ulya umuleevi anayijira mwami waꞌBahisiraheeri, anamúbwira: «Ugendi sikama. Uyitoneese bwija ngiisi kwo ugaagira. Mukuba, mu gundi mwaka, ku kyanya mwene kyekino, uyo mwami weꞌHaraamu agashubi yiji kuteera.»
22 Depois disso, o profeta disse ao rei Acabe: “Prepare-se para outro ataque. Comece a planejar desde já, pois o rei da Síria voltará na virada do ano”.
23 Yabo batwali ba mwami Beni-Hadaadi banamúhanuula kwokuno: «Rurema waꞌBahisiraheeri ali Rurema wa ku migazi, kyo kyatuma batuhima. Leero, tukola tugabalwikiza mu ndekeera, gira tube twe tugabahima.
23 Depois da derrota, os oficiais de Ben-Hadade lhe disseram: “Os deuses israelitas são deuses dos montes; por isso venceram. Mas podemos derrotá-los com facilidade nas planícies.
24 Aaho! Ugirage kwokuno: Ushaaze balya baami makumi gashatu na babiri ku bwimangizi. Naꞌhandu haabo, ubiike abakulu baꞌbasirikaani biitu.
24 Desta vez, porém, substitua os reis por outros comandantes.
25 Unakuumanie abasirikaani nga baabalya-baabalya ábakahimwa. Umuharuuro gweꞌfwarasi, na gwaꞌmagaare giꞌzibo, gube gukiri gwogulya-gwogulya. Ha nyuma, tunabalwikize mu ndekeera. Ku kasiisa, twe tugabahima imisi.» Yiryo ihano, iri mwami Beni-Hadaadi akaliyuvwa, analikulikira.
25 Reúna outro exército como o que o senhor perdeu. Dê-nos o mesmo número de cavalos e carros de guerra, e lutaremos contra os israelitas nas planícies. Certamente os derrotaremos!”. O rei Ben-Hadade fez conforme aconselharam.
26 Iri hakalenga umwaka, uyo mwami Beni-Hadaadi anakuumania abandu baage, anagenda mu kaaya keꞌHafeeki, mbu alwise Abahisiraheeri.
26 Na virada do ano, convocou o exército sírio e marchou novamente contra Israel, dessa vez em Afeque.
27 Abahisiraheeri nabo, banayikuumania, banahaabwa ibilwaniiso, gira bagendi lwisa abagoma baabo. Yabo Bahisiraheeri banashumbika ahandu habiri. Halikago, banabonekana nga tuso tuniini tubiri tweꞌmbene. Si Abaharaamu boohe, bâli kwiziri hooshi mu kihugo.
27 Israel reuniu seu exército, organizou linhas de abastecimento e saiu para lutar. Mas, em comparação com o enorme exército sírio que cobria todo o campo, os israelitas pareciam dois pequenos rebanhos de cabras.
28 Ulya muleevi wa Rurema anayegeera mwami waꞌBahisiraheeri, anamúbwira: «Nahano adetaga kwokuno: “Ku bwenge Abaharaamu badeta kwo ndi Rurema wa mu migazi, na kwo ndali Rurema wa mu ndekeera, zeene yaka kanyegete kaꞌbasirikaani, ngababiika mu maboko gaawe. Kwokwo, lyo ugaamenya kwo nie Nahano.”»
28 O homem de Deus foi ao rei de Israel e lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Os sírios pensam que o S enhor é um deus dos montes, e não das planícies. Por isso, entregarei todo o enorme exército sírio em suas mãos. Então vocês saberão que eu sou o S enhor ’”.
29 Yabo Bahisiraheeri banahisa isiku zirinda, bagweti bagalangiizania naꞌBaharaamu. Ku lusiku úlugira izirinda, izibo lyanatondeeraga. Ku lwolwo lusiku, Abahisiraheeri banayita abasirikaani baꞌBaharaamu bihumbi igana, mu bâli kizi genda naꞌmagulu.
29 Os dois exércitos acamparam um de frente para o outro durante sete dias e, no sétimo dia, a batalha começou. Os israelitas mataram cem mil soldados de infantaria dos sírios em um só dia.
30 Ábakafuuka, banapuumukira mu kaaya keꞌHafeeki. Mu kati kaabo, inzitiro zaꞌkaaya zanahongokera ku bandi bihumbi makumi gabiri na birinda. Ulya Beni-Hadaadi naye, anapuumuka, anahika mu kaaya, anayifunda mu kisiika kiguma.
30 O restante fugiu para a cidade de Afeque, mas o muro caiu sobre eles e matou mais 27 mil. Ben-Hadade fugiu para a cidade e se escondeu num quarto secreto.
31 Abakozi baage banamúbwira kwokuno: «Twayuvwa kwaꞌbaami baꞌBahisiraheeri bali mu kejererana. Ku yukwo, utuhanguule tuyambale amasuuzu, tunahogeke neꞌmigozi mu magosi, tunagendere mwami waꞌBahisiraheeri. Hali ikyanya angakuleka ube ho.»
31 Os oficiais de Ben-Hadade lhe disseram: “Senhor, ouvimos que os reis de Israel são misericordiosos. Vamos nos humilhar, usar panos de saco na cintura e cordas na cabeça e nos render ao rei de Israel. Talvez ele deixe o senhor viver”.
32 Yabo bakozi, banakenyera amasuuzu, banahogeka neꞌmigozi mu magosi gaabo, banagendera mwami waꞌBahisiraheeri, banamúbwira: «Umukozi wawe, Beni-Hadaadi, akuyinginga, ti: “We kongwa! Undeke mbe ho.”» Ahabu anashuvya: «Kiziga aki ba ho! Si ali mwene witu.»
32 Então vestiram panos de saco e cordas, foram ao rei de Israel e suplicaram: “Seu servo Ben-Hadade diz: ‘Peço que me deixe viver!’”. O rei de Israel respondeu: “Ele ainda está vivo? Ele é meu irmão!”.
33 Yabo bakozi ba Beni-Hadaadi, iri bakayuvwa kwokwo, banasobanukirwa kwo balonga imaana, banayami yamiza, ti: «Beni-Hadaadi ali mwene winyu.»
33 Os homens interpretaram isso como um bom sinal e, aproveitando essas palavras, responderam: “Sim, seu irmão Ben-Hadade!”. “Vão buscá-lo”, disse o rei de Israel. E, quando Ben-Hadade chegou, Acabe o convidou para subir em sua carruagem.
34 Beni-Hadaadi anamúbwira: «Utwaya twoshi two daata akanyaga yisho, ngakugalulira two. Na kwakundi, wangatondeera ukukizi guliikiza ibindu byawe i Damasiki, nga kwo daata âli kizi guliikiza ibyeꞌmwitu ino munda i Samariya.»
34 Ben-Hadade lhe disse: “Devolverei as cidades que meu pai tomou de seu pai, e você poderá estabelecer centros de comércio em Damasco, como meu pai fez em Samaria”. Acabe disse: “Sob essas condições, eu o libertarei”. Então os dois fizeram um acordo, e Ben-Hadade foi liberto.
35 Ku yikyo kyanya, Nahano anabwira muguma wa mu baleevi kwo abwire uwabo kwokuno: «Njulikaga, we kongwa!» Haliko, uyo wabo analahira.
35 Enquanto isso, o S enhor instruiu um dos membros de um grupo de profetas a dizer a outro: “Dê um soco em mim!”, mas o homem se recusou a fazê-lo.
36 Uyo muleevi anamúbwira: «Bwo utasimbaha igambo lya Nahano, mango naaho twasigaana, indare igakuyita.» Uyo wabo, iri akalyoka yaho, anagwana indare, yanayami múyita.
36 Então o profeta lhe disse: “Como você não obedeceu à voz do S enhor , um leão o matará assim que você sair daqui”. E, quando ele partiu, um leão o atacou e o matou.
37 Ha nyuma, uyo muleevi anagwana ugundi mundu, anamúbwira: «Njulika, we kongwa!» Uyo mundu, anamúshulika, anamúkomeeresa.
37 Em seguida, o profeta se dirigiu a outro homem e disse: “Dê um soco em mim!”. O homem deu um soco no profeta e o feriu.
38 Haaho, uyo muleevi anayishweka ikihunika ku malanga, gira atamenyeekane, anagendi beera ha butambi lyeꞌnjira, agweti agalindirira mwami Ahabu.
38 O profeta colocou uma faixa de pano sobre os olhos para se disfarçar e esperou pelo rei junto à estrada.
39 Ikyanya mwami akalenga yaho, ulya muleevi anamúhamagala, ti: «Nie mukozi wawe, njuba mwiꞌzibo. Hanahikira umusirikaani muguma, anandeetera umushwekwa muguma, anambwira: “Uyu mundu umúlange. Neꞌri angatoloka, ugayitwa hiꞌgulu lyage, kandi iri utange ibilo makumi gashatu byeꞌharija.”
39 Quando o rei ia passando, o profeta gritou: “Eu, seu servo, estava no meio da batalha acirrada quando, de repente, alguém me trouxe um prisioneiro e disse: ‘Vigie este homem. Se ele escapar, você morrerá ou pagará uma multa de 35 quilos de prata!’.
40 Haliko, iri naaba ngweti ngayihaahira, uyo mundu anatoloka.»
40 Contudo, enquanto eu estava ocupado fazendo outra coisa, o prisioneiro desapareceu”. “A culpa é sua”, respondeu o rei. “Você mesmo pronunciou sua condenação.”
41 Lyeryo, uyo muleevi anayami shulumula ikihunika ku malanga, mwami anamúmenya kwo ali muguma wa mu baleevi.
41 Então, sem demora, o profeta tirou a faixa dos olhos, e o rei de Israel reconheceu que era um dos profetas.
42 Ulya muleevi anabwira mwami: «Nahano adetaga kwokuno: “Ulya mundu, kundu nꞌgakyula kwo ayitwe, si keera wamúfuusa. Ku yukwo, we gaafwa ahandu haage. Kiri naꞌbandu baawe, nabo bagaafwa, haꞌbandu baage bangafwiri.”»
42 O profeta lhe disse: “Assim diz o S enhor : ‘Uma vez que você poupou o homem que eu havia ordenado que fosse destruído, você deve morrer em lugar dele, e seu povo, em lugar do povo dele’”.
43 Uyo mwami Ahabu anataahira imwage i Samariya, akoli rakiiri, anakoli jengiirwi.
43 O rei de Israel foi para casa, em Samaria, indignado e aborrecido.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.