1 Reis 20
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARC
1 Mu kihugo kyeꞌHaraamu mwâli riiri umwami, iziina lyage Beni-Hadaadi. Uyo mwami anakuumania abasirikaani baage booshi, kiri neꞌfwarasi, naꞌmagaare gaage giꞌzibo, anatabaalwa naꞌbandi baami makumi gashatu na babiri. Kwokwo, anagendi sokanana akaaya keꞌSamariya, gira akateere.
1 E Ben-Hadade, rei da Síria, ajuntou todas as suas forças; e trinta e dois reis, e cavalos, e carros havia com ele; e subiu, e cercou a Samaria, e pelejou contra ela.
2 Uyo mwami anatee tuma indumwa imunda mwami Ahabu waꞌBahisiraheeri, ti: «Mwami Beni-Hadaadi adeta kwokuno:
2 E enviou à cidade mensageiros, a Acabe, rei de Israel.
3 “Iharija zaawe, neꞌnooro zaawe, byoshi bikola byeꞌmwani. Kiri na bakaawe kwo banonosiri, naꞌbaana baawe, booshi bakola beꞌmwani.”»
3 E disse-lhe: Assim diz Ben-Hadade: A tua prata e o teu ouro são meus; e tuas mulheres e os melhores de teus filhos são meus.
4 Uyo mwami waꞌBahisiraheeri anashuvya: «E nahamwitu mwami, ndi mundu wawe, nga kwo wadeta. Kiri na byoshi byo mbiiti, nabyo biri byeꞌmwawe.»
4 E respondeu o rei de Israel e disse: Conforme tua palavra, ó rei, meu senhor, teu sou eu, e tudo quanto tenho.
5 Zirya ndumwa zanashubi galukira imwa Ahabu, zanamúbwira: «Beni-Hadaadi adeta na kwokuno: “Nakulungikira indumwa, gira ziyiji yabiira inooro, neꞌharija, na bakaawe kuguma naꞌbaana baawe.
5 E tornaram a vir os mensageiros e disseram: Assim fala Ben-Hadade, dizendo: Ainda que eu te tenha mandado dizer: Tu me hás de dar a tua prata, e o teu ouro, e as tuas mulheres, e os teus filhos,
6 Kusheezi ku kyanya íkiri nga kyekino, ngakutumira abakozi baani. Bagayiji shakula-shakula mu mwawe, kiri neꞌmwa bakulu baawe. Ngiisi byo bagaabona kwo biri naꞌkamaro, bagabiyabiira, banabindeetere.”»
6 todavia, amanhã a estas horas, enviarei os meus servos a ti, e esquadrinharão a tua casa e as casas dos teus servos; e há de ser que tudo o que for aprazível aos teus olhos o meterão nas suas mãos e o levarão.
7 Ahabu, mbu ayuvwe kwokwo, anakuumania abashaaja booshi ba mu kihugo kyage, anababwira: «Uyu mundu, lolagi ngiisi kwo aloziizi ukutuleetera ubuhanya. Ikyanya akalungika indumwa kwo aloziizi bakaanie, naꞌbaana baani, kiri neꞌnooro, neꞌharija zaani, ndakamúlahirira.»
7 Então, o rei de Israel chamou todos os anciãos da terra e disse: Notai agora e vede como este busca mal; pois enviara a mim por minhas mulheres, e por meus filhos, e pela minha prata, e pelo meu ouro, e não lho neguei.
8 Balya bashaaja kuguma naꞌbandu booshi, banamúshuvya: «Utakolwe mbu umútwaze, utanamúyemeerere.»
8 E todos os anciãos e todo o povo lhe disseram: Não lhe dês ouvidos, nem consintas.
9 Yizo ndumwa za Beni-Hadaadi, Ahabu anazibwira: «Mubwire nahamwitu, mwami kwokuno: “Ngiisi byo ukambuuna ubwa mbere ngabigira. Si byo wambuuna buno, aahabi! Ndagayemeera kiri neꞌhiniini.”» Yizo ndumwa, zanayami gendi menyeesa nahamwabo.
9 Pelo que disse aos mensageiros de Ben-Hadade: Dizei ao rei, meu senhor: Tudo o que primeiro mandaste pedir a teu servo farei, porém isto não posso fazer. E foram os mensageiros e lhe tornaram com esta resposta.
10 Ulya Beni-Hadaadi analungikira Ahabu yubu bumasi, ti: «Imizimu inyite, iri mu Samariya mwangasigala ulukungu úlwangayijuza ikigasha kya ngiisi muguma mu yaba bandu baani.»
10 E Ben-Hadade enviou a ele e disse: Assim me façam os deuses e outro tanto, que o pó de Samaria não bastará para encher as mãos de todo o povo que me segue.
11 Mwami Ahabu anashuvya: «Mugendi múbwira: “Ikikalage kiri mu yihaya, ha nyuma lyoꞌkuhima mwiꞌzibo. Si ikyanya atazi lwa, atangayihaya.”»
11 Porém o rei de Israel respondeu e disse: Dizei- lhe: Não se gabe quem se cinge como aquele que se descinge.
12 Lirya ishuvyo lya Ahabu, ikyanya Beni-Hadaadi akaliyuvwa, âli riiri mwiꞌheema lyage, kuguma naꞌbaabo baami ábakamúyibiika kwo. Bâli gweti bagaanywa. Kwokwo, anabwiraga abakulu baꞌbasirikaani baage: «Muyitegaanure, gira tugendi bateera.» Kwokwo, banayibiika ibiringiini.
12 E sucedeu que, ouvindo ele esta palavra, estando bebendo ele e os reis nas tendas, disse aos seus servos: Ponde-vos em ordem contra a cidade.
13 Ku yikyo kyanya, umuleevi muguma anayijira mwami Ahabu waꞌBahisiraheeri, anamúbwira: «Nahano adeta kwokuno: “Ka ubwinagi yaka kanyegete kaꞌbasirikaani? Zeene ngababiika booshi mu maboko gaawe, halinde ulonge ukumenya kwo nie Nahano.”»
13 E eis que um profeta se chegou a Acabe, rei de Israel, e lhe disse: Assim diz o Senhor : Viste toda esta grande multidão? Eis que hoje ta entregarei nas tuas mãos, para que saibas que eu sou o Senhor .
14 Ahabu anamúbuuza: «Ngalonga ukubahima ku butabaazi bwa nyandi?» Umuleevi, ti: «Nahano adetaga kwokuno: “Ugabahima ku njira yeꞌmisore íyatoolwa na baguvuruneeri ukuba basirikaani.”»
14 E disse Acabe: Por quem? E ele disse: Assim diz o Senhor : Pelos moços dos príncipes das províncias. E disse: Quem começará a peleja? E disse: Tu.
15 Kwokwo, Ahabu anaharuura imisore íkatoolwa na baguvuruneeri. Umuharuuro gwabo, bâli bandu magana gabiri na makumi gashatu. Ha nyuma, anaharuura abandi basirikaani baꞌBahisiraheeri. Nabo bâli bihumbi birinda.
15 Então, contou os moços dos príncipes das províncias, e foram duzentos e trinta e dois; e depois deles contou todo o povo, todos os filhos de Israel, sete mil.
16 Balya booshi, banayimuka ku kyanya kyaꞌkalenge-renge. Beni-Hadaadi, na balya baabo baami makumi gashatu na babiri ábakamúyibiika kwo, bâli mu maheema gaabo, banâli koli lalusiri.
16 E saíram ao meio-dia. Ben-Hadade estava bebendo e embriagando-se nas tendas, ele e os reis, os trinta e dois reis, que o ajudavam.
17 Irya misore íkatoolwa na baguvuruneeri, banaba bo bagatee gendi bateera. Ku yikyo kyanya, Beni-Hadaadi âli mali gwanwa alungika abasirikaani boꞌkugandiiza, banamúmenyeesa kwo hakola ikiso kyaꞌbandu ábalyoka i Samariya.
17 E os moços dos príncipes das províncias saíram primeiro; Ben-Hadade enviou a alguns, que lhe deram avisos, dizendo: Saíram de Samaria uns homens.
18 Beni-Hadaadi anababwira: «Mubabirigishe bakiri bagumaana, baba bayija kwiꞌzibo, kandi iri bayija ku mutuula.»
18 E ele disse: Ainda que para paz saíssem, tomai-os vivos; e ainda que à peleja saíssem, vivos os tomai.
19 Irya misore yanashokola injira, mu kugendi bateera. Naꞌbasirikaani baꞌBahisiraheeri, banabashalagira.
19 Saíram, pois, da cidade os moços dos príncipes das províncias, e o exército que os seguia.
20 Ngiisi muguma wabo, anayita umugoma muguma-muguma. Haaho, balya Baharaamu booshi banatibita. Abahisiraheeri banagenda babalandiriziizi. Si mwami Beni-Hadaadi, yehe anashonera ku fwarasi, anafuuka kuguma neꞌkimaanye kyaꞌbasirikaani ábâli kizi gendera ku fwarasi.
20 E eles feriram cada um o seu homem; e os siros fugiram, e Israel os perseguiu; porém Ben-Hadade, rei da Síria, escapou a cavalo, com alguns cavaleiros.
21 Kwokwo, kwo mwami waꞌBahisiraheeri akahima mwiꞌzibo, anagwata ifwarasi, kiri naꞌmagaare mingi giꞌzibo, anayita Abaharaamu bingi.
21 E saiu o rei de Israel e feriu os cavalos e os carros; e feriu os siros com grande estrago.
22 Ha nyuma, ulya umuleevi anayijira mwami waꞌBahisiraheeri, anamúbwira: «Ugendi sikama. Uyitoneese bwija ngiisi kwo ugaagira. Mukuba, mu gundi mwaka, ku kyanya mwene kyekino, uyo mwami weꞌHaraamu agashubi yiji kuteera.»
22 Então, o profeta chegou-se ao rei de Israel e lhe disse: Vai, e esforça-te, e atenta, e olha o que hás de fazer; porque, no decurso de um ano, o rei da Síria subirá contra ti.
23 Yabo batwali ba mwami Beni-Hadaadi banamúhanuula kwokuno: «Rurema waꞌBahisiraheeri ali Rurema wa ku migazi, kyo kyatuma batuhima. Leero, tukola tugabalwikiza mu ndekeera, gira tube twe tugabahima.
23 Porque os servos do rei da Síria lhe disseram: Seus deuses são deuses dos montes; por isso, foram mais fortes do que nós; mas pelejemos com eles em campo raso e por certo veremos se não somos mais fortes do que eles!
24 Aaho! Ugirage kwokuno: Ushaaze balya baami makumi gashatu na babiri ku bwimangizi. Naꞌhandu haabo, ubiike abakulu baꞌbasirikaani biitu.
24 Faze, pois, isto: tira os reis, cada um do seu lugar, e põe capitães em seu lugar,
25 Unakuumanie abasirikaani nga baabalya-baabalya ábakahimwa. Umuharuuro gweꞌfwarasi, na gwaꞌmagaare giꞌzibo, gube gukiri gwogulya-gwogulya. Ha nyuma, tunabalwikize mu ndekeera. Ku kasiisa, twe tugabahima imisi.» Yiryo ihano, iri mwami Beni-Hadaadi akaliyuvwa, analikulikira.
25 e numera outro exército, como o exército que caiu de ti, e cavalos como aqueles cavalos, e carros como aqueles carros; e pelejemos com eles em campo raso e veremos se não somos mais fortes do que eles! E deu ouvidos à sua voz e assim fez.
26 Iri hakalenga umwaka, uyo mwami Beni-Hadaadi anakuumania abandu baage, anagenda mu kaaya keꞌHafeeki, mbu alwise Abahisiraheeri.
26 E sucedeu que, passado um ano, Ben-Hadade fez revista dos siros e subiu a Afeca, para pelejar contra Israel.
27 Abahisiraheeri nabo, banayikuumania, banahaabwa ibilwaniiso, gira bagendi lwisa abagoma baabo. Yabo Bahisiraheeri banashumbika ahandu habiri. Halikago, banabonekana nga tuso tuniini tubiri tweꞌmbene. Si Abaharaamu boohe, bâli kwiziri hooshi mu kihugo.
27 Também dos filhos de Israel se fez revista, e, providos de víveres, marcharam contra eles; e os filhos de Israel acamparam-se defronte deles, como dois pequenos rebanhos de cabras; mas os siros enchiam a terra.
28 Ulya muleevi wa Rurema anayegeera mwami waꞌBahisiraheeri, anamúbwira: «Nahano adetaga kwokuno: “Ku bwenge Abaharaamu badeta kwo ndi Rurema wa mu migazi, na kwo ndali Rurema wa mu ndekeera, zeene yaka kanyegete kaꞌbasirikaani, ngababiika mu maboko gaawe. Kwokwo, lyo ugaamenya kwo nie Nahano.”»
28 E chegou o homem de Deus, e falou ao rei de Israel, e disse: Assim diz o Senhor : Porquanto os siros disseram: O Senhor é Deus dos montes e não Deus dos vales, toda esta grande multidão entregarei nas tuas mãos, para que saibas que eu sou o Senhor .
29 Yabo Bahisiraheeri banahisa isiku zirinda, bagweti bagalangiizania naꞌBaharaamu. Ku lusiku úlugira izirinda, izibo lyanatondeeraga. Ku lwolwo lusiku, Abahisiraheeri banayita abasirikaani baꞌBaharaamu bihumbi igana, mu bâli kizi genda naꞌmagulu.
29 E sete dias estiveram estes acampados defronte dos outros; e sucedeu, ao sétimo dia, que a peleja começou, e os filhos de Israel feriram dos siros cem mil homens de pé, num dia.
30 Ábakafuuka, banapuumukira mu kaaya keꞌHafeeki. Mu kati kaabo, inzitiro zaꞌkaaya zanahongokera ku bandi bihumbi makumi gabiri na birinda. Ulya Beni-Hadaadi naye, anapuumuka, anahika mu kaaya, anayifunda mu kisiika kiguma.
30 E os restantes fugiram para Afeca, à cidade; e caiu o muro sobre vinte e sete mil homens que restaram. Ben-Hadade, porém, fugiu e veio à cidade, andando de câmara em câmara.
31 Abakozi baage banamúbwira kwokuno: «Twayuvwa kwaꞌbaami baꞌBahisiraheeri bali mu kejererana. Ku yukwo, utuhanguule tuyambale amasuuzu, tunahogeke neꞌmigozi mu magosi, tunagendere mwami waꞌBahisiraheeri. Hali ikyanya angakuleka ube ho.»
31 Então, lhe disseram os seus servos: Eis que já temos ouvido que os reis da casa de Israel são reis clementes; ponhamos, pois, panos de saco aos lombos e cordas às cabeças e saiamos ao rei de Israel; pode ser que guarde em vida a tua alma.
32 Yabo bakozi, banakenyera amasuuzu, banahogeka neꞌmigozi mu magosi gaabo, banagendera mwami waꞌBahisiraheeri, banamúbwira: «Umukozi wawe, Beni-Hadaadi, akuyinginga, ti: “We kongwa! Undeke mbe ho.”» Ahabu anashuvya: «Kiziga aki ba ho! Si ali mwene witu.»
32 Então, cingiram panos de saco aos lombos e cordas às cabeças, e vieram ao rei de Israel, e disseram: Diz o teu servo Ben-Hadade: Deixa-me viver. E disse ele: Pois ainda vive? É meu irmão.
33 Yabo bakozi ba Beni-Hadaadi, iri bakayuvwa kwokwo, banasobanukirwa kwo balonga imaana, banayami yamiza, ti: «Beni-Hadaadi ali mwene winyu.»
33 E aqueles homens tomaram isso por bom presságio, e apressaram-se em apanhar a sua palavra, e disseram: Teu irmão Ben-Hadade vive. E ele disse: Vinde, trazei-mo. Então, Ben-Hadade saiu a eles, e Acabe o fez subir ao carro.
34 Beni-Hadaadi anamúbwira: «Utwaya twoshi two daata akanyaga yisho, ngakugalulira two. Na kwakundi, wangatondeera ukukizi guliikiza ibindu byawe i Damasiki, nga kwo daata âli kizi guliikiza ibyeꞌmwitu ino munda i Samariya.»
34 E disse ele: As cidades que meu pai tomou de teu pai tas restituirei, e faze para ti ruas em Damasco, como meu pai as fez em Samaria. E eu, respondeu Acabe, te deixarei ir com esta aliança. E fez com ele aliança e o deixou ir.
35 Ku yikyo kyanya, Nahano anabwira muguma wa mu baleevi kwo abwire uwabo kwokuno: «Njulikaga, we kongwa!» Haliko, uyo wabo analahira.
35 Então, um dos homens dos filhos dos profetas disse ao seu companheiro, pela palavra do Senhor : Ora, fere-me. E o homem recusou feri-lo.
36 Uyo muleevi anamúbwira: «Bwo utasimbaha igambo lya Nahano, mango naaho twasigaana, indare igakuyita.» Uyo wabo, iri akalyoka yaho, anagwana indare, yanayami múyita.
36 E ele lhe disse: Porque não obedeceste à voz do Senhor , eis que, em te apartando de mim, um leão te ferirá. E, como dele se apartou, um leão o encontrou e o feriu.
37 Ha nyuma, uyo muleevi anagwana ugundi mundu, anamúbwira: «Njulika, we kongwa!» Uyo mundu, anamúshulika, anamúkomeeresa.
37 Depois, encontrou outro homem e disse- lhe: Ora, fere-me. E feriu-o aquele homem, ferindo-o e vulnerando-o.
38 Haaho, uyo muleevi anayishweka ikihunika ku malanga, gira atamenyeekane, anagendi beera ha butambi lyeꞌnjira, agweti agalindirira mwami Ahabu.
38 Então, foi o profeta, e pôs-se perante o rei no caminho, e disfarçou-se com cinza sobre os seus olhos.
39 Ikyanya mwami akalenga yaho, ulya muleevi anamúhamagala, ti: «Nie mukozi wawe, njuba mwiꞌzibo. Hanahikira umusirikaani muguma, anandeetera umushwekwa muguma, anambwira: “Uyu mundu umúlange. Neꞌri angatoloka, ugayitwa hiꞌgulu lyage, kandi iri utange ibilo makumi gashatu byeꞌharija.”
39 E sucedeu que, passando o rei, clamou ele ao rei e disse: Teu servo saiu ao meio da peleja, e eis que, desviando-se um homem, me trouxe outro homem e disse: Guarda-me este homem; se vier a faltar, será a tua vida em lugar da vida dele ou pagarás um talento de prata.
40 Haliko, iri naaba ngweti ngayihaahira, uyo mundu anatoloka.»
40 Sucedeu, pois, que, estando o teu servo ocupado de uma e de outra parte, entretanto, desapareceu. Então, o rei de Israel lhe disse: Esta é a tua sentença; tu mesmo a pronunciaste.
41 Lyeryo, uyo muleevi anayami shulumula ikihunika ku malanga, mwami anamúmenya kwo ali muguma wa mu baleevi.
41 Então, ele se apressou, e tirou a cinza de sobre os seus olhos; e o rei de Israel reconheceu que era um dos profetas.
42 Ulya muleevi anabwira mwami: «Nahano adetaga kwokuno: “Ulya mundu, kundu nꞌgakyula kwo ayitwe, si keera wamúfuusa. Ku yukwo, we gaafwa ahandu haage. Kiri naꞌbandu baawe, nabo bagaafwa, haꞌbandu baage bangafwiri.”»
42 E disse-lhe: Assim diz o Senhor : Porquanto soltaste da mão o homem que eu havia posto para destruição, a tua vida será em lugar de sua vida, e o teu povo, em lugar do seu povo.
43 Uyo mwami Ahabu anataahira imwage i Samariya, akoli rakiiri, anakoli jengiirwi.
43 E foi-se o rei de Israel para sua casa, desgostoso e indignado, e veio a Samaria.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.