João 18
Asɨ dɨ manasɨŋ (ENA) vs NVT
1 Jisasɨ agaŋ Asɨ dɨ abɨci ci lɨci nudɨ hulemɨlɨ agɨlaŋ hula Kidɨlon avɨli limu ivouavɨmi. Hualabɨla mu avɨli agadɨ limu heŋ hɨniadami. Ivouavɨla Jisasɨ nudɨ hulemɨlɨ agɨlaŋ hula hualabɨla heŋ ala ua iahuavɨmi.
1 Depois de dizer essas coisas, Jesus atravessou com seus discípulos o vale de Cedrom e entrou num bosque de oliveiras.
2 — ausente —
2 Judas, o traidor, conhecia aquele lugar, pois Jesus tinha ido muitas vezes ali com seus discípulos.
3 — ausente —
3 Os principais sacerdotes e fariseus tinham dado a Judas um destacamento de soldados e alguns guardas do templo para acompanhá-lo. Eles chegaram ao bosque de oliveiras com tochas, lanternas e armas.
4 Lɨhavɨci Jisasɨ agaŋ nudɨ akuaba akuaba lɨben aba lɨhavɨmi agɨladɨ ci igami. La nulɨdɨ mikɨ pɨŋ vevɨla nulɨdɨ abitɨhami. Namɨlaŋ ani dɨ suhɨladalaŋ uami.
4 Jesus, sabendo tudo que ia lhe acontecer, foi ao encontro deles. “A quem vocês procuram?”, perguntou.
5 Lɨci nudɨ abavɨmi. Alaŋ Jisasɨ Nasaletɨ haiabɨla hɨsɨŋ agadɨ suhɨladalu uavɨmi. Lɨhavɨci Jisasɨ nulɨdɨ abami. Viaŋ nan hɨnidin uami. Judasɨ agaŋ nudɨ ilasɨben aba uavɨla nɨbɨlaŋ hula lagulamami.
5 “A Jesus, o nazareno”, responderam. “Sou eu”, disse ele. (Judas, o traidor, estava com eles.)
6 Lɨci Jisasɨ agaŋ viaŋ nan hɨnidin aba abami agadɨ igahɨlavɨmi. La i uavɨla hulɨpɨŋ hɨvɨ faca faca vevɨla lalɨfa fɨli hɨvɨ mɨgalahɨlavɨmi.
6 Quando Jesus disse: “Sou eu”, todos recuaram e caíram para trás, no chão.
7 Lɨhavɨci Jisasɨ agaŋ nulɨdɨ cɨhu ala abitɨhami. Namɨlaŋ ani dɨ suhɨladalaŋ uami. Lɨci nudɨ cɨhu abavɨmi. Jisasɨ Nasaletɨ haiabɨla hɨsɨŋ agadɨ suhɨladalu uavɨmi.
7 Mais uma vez, ele perguntou: “A quem vocês procuram?”. E, novamente, eles responderam: “A Jesus, o nazareno”.
8 Lɨhavɨci Jisasɨ nulɨdɨ abami. Viaŋ naludɨ ci abin uami. Na viaŋ ala aba abin uami. Namɨlaŋ iadɨ suhɨlɨlaŋ lɨci iadɨ hulemɨlɨ agɨladɨ valɨlaŋ uavɨm uami.
8 “Já lhes disse que sou eu”, respondeu ele. “E, uma vez que é a mim que vocês procuram, deixem estes outros irem embora.”
9 Vaka nɨbu ciaŋ nameŋ abami. Iadɨ hulemɨlɨ mu avi ma sɨbɨlɨ lɨbali uami. Ciaŋ hameŋ abami agaŋ hameŋ laci ala lɨmi.
9 Ele fez isso para cumprir sua própria declaração: “Não perdi um só de todos que me deste”.
10 Saimon Pita agaŋ nɨbu puia hutesɨ mu viavɨla ve hɨnimi. La puia hutesɨ agadɨ mɨŋahubɨla vimi. Viavɨla Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali hekɨlɨ dɨ sibɨla hɨsɨŋ hulemɨlɨ agadɨ hɨji asɨŋ human sɨmi kɨlikɨli agadɨ ihalahami. Ihalahɨci fɨli mɨgaifami. Sibɨla hɨsɨŋ hulemɨlɨ agadɨ ibi nɨbu Malɨkusɨ.
10 Então Simão Pedro puxou uma espada e cortou a orelha direita de Malco, o servo do sumo sacerdote.
11 Lɨci Jisasɨ agaŋ Pita dɨ abami. Puia hutesɨ agadɨ nudɨ vaŋ hɨvɨ cɨhu hudɨha uami. Iadɨ Iavaŋ agaŋ viaŋ akuaba akuaba vɨhɨlɨ hameŋ agɨladɨ igavɨla hɨmahɨma saŋ iadɨ abɨci nudɨ ciaŋ agadɨ lubiahɨlavɨla hameŋ laci ala lɨben uami.
11 Jesus, porém, disse a Pedro: “Guarde sua espada de volta na bainha. Acaso não beberei o cálice que o Pai me deu?”.
12 Lɨci sagaŋ hɨsɨŋ hulemɨlɨ agɨlaŋ hula nulɨdɨ sagaŋ hali hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali agaŋ hula Jisasɨ dɨ mɨŋalɨvavɨla lɨmɨn hɨvɨ hahavɨmi. Hɨmi sɨbɨlɨ Asɨ dɨ aŋam ulaŋ hekɨlɨ migɨlavɨhadami agɨlaŋ avi ahuata hameŋ lɨmɨn hɨvɨ nudɨ hahavɨmi.
12 Assim, os soldados, seu comandante e os guardas do templo prenderam Jesus e o amarraram.
13 La Anasɨ dɨ pɨŋ via uavɨmi. Kaiafasɨ dɨ abiaganu nɨbu Anasɨ. Kaiafasɨ nɨbu hualɨ heŋ ala Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali hekɨlɨ hɨniadami.
13 Primeiro, levaram Jesus a Anás, pois era sogro de Caifás, o sumo sacerdote naquele ano.
14 Nɨbu ala Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ agɨladɨ hulaŋ hekɨlɨ hekɨlɨ agɨladɨ nameŋ abami. Hulaŋ pabiŋ agaŋ hulaŋ iamɨgali agɨladɨ uvɨsɨjiŋ viavɨla hɨmɨci ha huaci uami.
14 Caifás foi quem tinha dito aos outros líderes judeus: “É melhor que um homem morra pelo povo”.
15 Saimon Pita hula Jisasɨ dɨ hulemɨlɨ mu agaŋ hula nudɨ sɨvɨ uavɨmi. Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali hekɨlɨ agaŋ Jisasɨ dɨ hulemɨlɨ mu agadɨ igadami. Hameŋ sadaŋ Jisasɨ dɨ hulemɨlɨ agadɨ abɨci Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali hekɨlɨ agadɨ ulaŋ lua caba hɨbɨ ivu ivu heŋ umi. Uavɨla Jisasɨ dɨ sɨvɨ ivoumi.
15 Simão Pedro e outro discípulo seguiram Jesus. Esse outro discípulo era conhecido do sumo sacerdote, de modo que lhe permitiram entrar com Jesus no pátio do sumo sacerdote.
16 Agadɨ ala Pita agaŋ lua agadɨ madɨŋ haiabɨla hɨbɨ ivu ivu heŋ lagulama hɨnimi. Lagulama hɨnidaci Jisasɨ dɨ hulemɨlɨ ivouavɨla hɨnimi agaŋ vevɨla iamɨgali hɨbɨ ivu ivu migɨladami agadɨ abami. Lɨci alia uci Pita lua muji heŋ ivoumi. Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali hekɨlɨ agaŋ Jisasɨ dɨ hulemɨlɨ mu agadɨ igadami sadaŋ hameŋ lɨmi.
16 Pedro teve de ficar do lado de fora do portão. Então o discípulo conhecido do sumo sacerdote falou com a moça que tomava conta do portão, e ela deixou Pedro entrar.
17 Ivoudaci iamɨgali lua hɨbɨ ivu ivu agadɨ migɨladami agaŋ Pita dɨ abami. Nama avi Jisasɨ dɨ hulemɨlɨ akua uami. Lɨci Pita abami. Viaŋ nudɨ hulemɨlɨ hɨma uami.
17 A moça perguntou a Pedro: “Você não é um dos discípulos daquele homem?”. “Não”, respondeu ele. “Não sou.”
18 Hɨmi sɨbɨlɨ Asɨ dɨ aŋam ulaŋ hekɨlɨ migɨlavɨhadami agɨlaŋ hula sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ agɨlaŋ hula avɨŋ mahɨlavɨla hɨniavɨmi. Nulɨdɨ vumɨli lɨci avɨŋ caba lagulama sujisuji hɨniavɨmi. Pita avi nɨbɨlaŋ hula avɨŋ caba heŋ lagulama avɨŋ sujisuji hɨnimi.
18 Como fazia frio, os servos da casa e os guardas tinham feito uma fogueira com carvão e se esquentavam ao redor dela. Pedro estava ali com eles, esquentando-se também.
19 Hɨnidaci Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali hekɨlɨ agaŋ Jisasɨ dɨ abitɨhami. Nadɨ hulemɨlɨ ani ani uami. Nama hulaŋ iamɨgali agɨladɨ akɨakɨ ciaŋ agɨladɨ milɨbɨlanaŋ uami.
19 Lá dentro, o sumo sacerdote começou a interrogar Jesus a respeito de seus discípulos e de seus ensinamentos.
20 Lɨci Jisasɨ agaŋ cɨhu hɨbɨŋ abami. Viaŋ hulaŋ iamɨgali agɨlasaŋ sɨvɨla sɨvɨla ciaŋ nɨfɨlɨ cɨki ma milɨbɨlan uami. Asɨ dɨ aŋam ulaŋ hekɨlɨ caba heŋ mɨgudɨbavɨdaci heŋ milɨbɨlan uami. Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ agɨladɨ aŋam ulaŋ mu hɨvɨ mu hɨvɨ avi hɨdahɨda milɨbɨlan uami. Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ agɨlaŋ heŋ ala akape tɨbɨ mɨgudɨbalɨba hɨniavɨdaci nulɨdɨ milɨbɨlan uami. Viaŋ ciaŋ mu cɨki avi sɨvɨlavɨla nɨfɨlɨ cɨki hulaŋ mu dɨ ma milɨbɨlan uami.
20 Jesus respondeu: “Falei abertamente a todos. Ensinei regularmente nas sinagogas e no templo, onde o povo se reúne.
21 Nama iadɨ akɨ saŋ abitɨhɨnaŋ uami. Viaŋ ciaŋ sulɨdalɨŋ hulaŋ iamɨgali agɨlaŋ iadɨ ciaŋ igahɨlavɨlalɨ uami. Hameŋ sadaŋ nulɨdɨ abitɨhɨnaŋ nɨbɨlaŋ nadɨ abavɨbali uami.
21 Por que você me interroga? Pergunte aos que me ouviram. Eles sabem o que eu disse”.
22 Jisasɨ hameŋ abɨci hɨmi sɨbɨlɨ Asɨ dɨ aŋam ulaŋ hekɨlɨ migɨlavɨhadami agɨlaŋ igahɨlavɨmi. La nulɨdɨ hulaŋ mu Jisasɨ dɨ mikɨ hɨnimi agaŋ nudɨ mɨhum agadɨ ifavɨla abami. Nama Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali hekɨlɨ agadɨ akɨ saŋ ciaŋ hameŋ agadɨ abɨnaŋ uami.
22 Um dos guardas do templo que estava perto bateu no rosto de Jesus, dizendo: “Isso é maneira de responder ao sumo sacerdote?”.
23 Lɨci Jisasɨ cɨhu hɨbɨŋ nudɨ abami. Nama igɨdanaŋ viaŋ ciaŋ sɨbɨlɨ abɨlan lɨci uami. Ha nama huaci iadɨ ciaŋ sɨbɨlɨ agɨladɨ haiabɨla iaha abɨbanaŋ uami. Viaŋ ciaŋ huaci huaci agɨladɨ laci abin lɨci uami. Ha nama iadɨ akɨ saŋ havɨ havɨ ifɨnaŋ uami.
23 Jesus respondeu: “Se eu disse algo errado, prove. Mas, se digo a verdade, por que você me bate?”.
24 Lɨci Anasɨ agaŋ abɨci lɨmɨn Jisasɨ dɨ hahavɨmi agaŋ hameŋ hɨnidaci Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali hekɨlɨ mu agadɨ pɨŋ via uavɨmi. Nudɨ ibi Kaiafasɨ.
24 Então Anás amarrou Jesus e o enviou a Caifás, o sumo sacerdote.
25 Saimon Pita agaŋ lagulama hɨnihɨni avɨŋ sujisuji hɨnidaci hulaŋ limu hɨhɨle agɨlaŋ nudɨ abitɨhavɨmi. Nama avi nudɨ hulemɨlɨ akua uavɨmi. Lɨhavɨci nulɨdɨ abami. Viaŋ hɨma uami. Viaŋ nudɨ hulemɨlɨ hɨma uami.
25 Nesse meio-tempo, enquanto Simão Pedro estava perto da fogueira, esquentando-se, perguntaram-lhe novamente: “Você não é um dos discípulos dele?”. Ele negou, dizendo: “Não sou”.
26 Hɨfɨlɨ heŋ Pita agaŋ Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali hekɨlɨ agadɨ sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ agadɨ hɨji asɨŋ agadɨ ihalahɨci mɨgami. Sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ agadɨ hɨdɨlɨ pam agaŋ avi Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali hekɨlɨ agadɨ sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ hɨniadami. Nɨbu ala Pita dɨ abami. Nama avi nɨbu hula hualabɨla hɨnidalaŋ igacin uami.
26 Mas um dos servos da casa do sumo sacerdote, parente do homem de quem Pedro havia cortado a orelha, perguntou: “Eu não vi você no bosque de oliveiras com Jesus?”.
27 Lɨci Pita cɨhu ala abami. Hɨma sɨbaŋ uami. Hameŋ abɨdaci akakala agaŋ agalami.
27 Mais uma vez, Pedro negou. E, no mesmo instante, o galo cantou.
28 La cimɨdaŋ sɨbaŋ Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ agɨladɨ hulaŋ hekɨlɨ hekɨlɨ agɨlaŋ Jisasɨ dɨ mɨŋalɨvavɨla Kaiafasɨ dɨ ulaŋ agadɨ valavɨla huban dɨ ulaŋ heŋ via uavɨmi. Via uavɨla nɨbɨlaŋ nukeŋ huban dɨ ulaŋ heŋ ma ivouavɨmi. Asɨ Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ agɨladɨ valɨci huaci hɨniavɨmi agadɨ mɨhiŋ hekɨlɨ hɨvɨ sɨmɨŋ navɨbali agasaŋ igahɨlavɨla ma ivouavɨmi. Ivoumɨli Asɨ agaŋ aludɨ igɨci alaŋ hɨbuŋ daŋ hɨnimagalu aba haiabɨla hɨniavɨmi. Hɨbuŋ daŋ hɨniavɨla sɨmɨŋ ma nɨbalu aba haiabɨla hɨniavɨmi.
28 O julgamento de Jesus diante de Caifás terminou nas primeiras horas da manhã. Em seguida, foi levado ao palácio do governador romano. Seus acusadores não entraram, pois se contaminariam e não poderiam celebrar a Páscoa.
29 Haiabɨla lagulama hɨniavɨdaci Pailatɨ agaŋ ivavevɨla nulɨdɨ abitɨhami. Hulaŋ nagaŋ nɨbu akɨ vɨhɨlɨ daŋ sadaŋ nudɨ ciaŋ hɨvɨ lamɨbalaŋ uami.
29 Então o governador Pilatos foi até eles e perguntou: “Qual é a acusação contra este homem?”.
30 Lɨci nudɨ abavɨmi. Nɨbu lusɨŋ sɨbɨlɨ vilalɨ sadaŋ nadɨ pɨŋ vavelu uavɨmi.
30 Eles responderam: “Não o teríamos entregue ao senhor se ele não fosse um criminoso”.
31 Lɨhavɨci Pailatɨ agaŋ nulɨdɨ abami. Namɨlaŋ nudɨ via uavɨla naludɨ nukeŋ ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ lubiahɨlavɨla nudɨ ciaŋ hɨvɨ lamɨhalaŋ uami. Lɨci Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ agɨladɨ hulaŋ hekɨlɨ hekɨlɨ agɨlaŋ abavɨmi. Alaŋ nudɨ ifɨhɨmuhɨmu saŋ igahɨlalu uavɨmi. Agadɨ ala alaŋ Lom haiabɨla hɨsɨŋ naludɨ ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ agadɨ lɨhu hɨvɨ hɨnilalu uavɨmi. Hɨnidamɨli alaŋ nukeŋ hulaŋ iamɨgali ifɨhɨmuhɨmu saŋ abamɨgɨlɨlalaŋ uavɨmi. Hameŋ sadaŋ alaŋ nudɨ ma ifɨhɨmɨbalu uavɨmi.
31 “Então levem-no embora e julguem-no de acordo com a lei de vocês”, disse Pilatos. “Só os romanos têm direito de executar alguém”,
32 Vaka Jisasɨ agaŋ hulaŋ limu hɨhɨle nudɨ ifɨhɨmuhɨmu saŋ akuaba akuaba me lɨhavɨbali agasaŋ abami. Lɨci akuaba akuaba nɨbu abami agaŋ hameŋ laci ala lɨmi.
32 Assim cumpriu-se a previsão de Jesus sobre como ele morreria.
33 Lavɨla Pailatɨ agaŋ cɨhu huban dɨ ulaŋ hɨvɨ ivoumi. La abɨci Jisasɨ dɨ cɨhu via ivouavɨci nudɨ abitɨhami. Nama Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ agɨladɨ manɨgali uami.
33 Então Pilatos entrou novamente no palácio e ordenou que trouxessem Jesus. “Você é o rei dos judeus?”, perguntou ele.
34 Lɨci Jisasɨ nudɨ abami. Nama nukeŋ nadɨ hɨji hɨvɨ igahɨlavɨla abɨnaŋ ua hulaŋ limu hɨhɨle agɨlaŋ abavɨci igahɨlavɨla iadɨ hameŋ abɨnaŋ uami.
34 Jesus respondeu: “Essa pergunta é sua ou outros lhe falaram a meu respeito?”.
35 Lɨci cɨhu Pailatɨ agaŋ Jisasɨ dɨ abami. Viaŋ Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ hɨma uami. Nadɨ hɨdɨlɨ pam agɨlaŋ hula naludɨ Asɨ saŋ sagalɨ igu igu hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali agɨlaŋ hula nadɨ vavehavi uami. Nama akɨ lusɨŋ sɨbɨlɨ vilanaŋ agasaŋ nadɨ vavehavi uami.
35 “Acaso sou judeu?”, disse Pilatos. “Seu próprio povo e os principais sacerdotes o trouxeram a mim para ser julgado. Por quê? O que você fez?”
36 Lɨci Jisasɨ cɨhu abami. Hulaŋ fɨli hɨsɨŋ agɨlaŋ viaŋ manɨgali hɨnihɨni akuaba akuaba migɨla migɨla saŋ ma abavɨmi uami. Hulaŋ fɨli hɨsɨŋ agɨlaŋ iadɨ abavɨci manɨgali hɨnihɨni akuaba akuaba migɨlɨlan padaŋ uami. Ha iadɨ sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ agɨlaŋ iadɨ ahɨliahua hɨbɨŋ sagaŋ lɨbavɨvi uami. Lɨhavɨci hulaŋ agɨlaŋ iadɨ viavɨla Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ agɨladɨ hulaŋ hekɨlɨ hekɨlɨ agɨladɨ human hɨvɨ ma lamavɨvi uami. Hulaŋ fɨli hɨsɨŋ agɨlaŋ iadɨ ma abavɨci hɨnihɨni akuaba akuaba agɨladɨ migɨlɨlan uami.
36 Jesus respondeu: “Meu reino não é deste mundo. Se fosse, meus seguidores lutariam para impedir que eu fosse entregue aos líderes judeus. Mas meu reino não procede deste mundo”.
37 Lɨci Pailatɨ agaŋ Jisasɨ dɨ abami. Nama manɨgali hɨninaŋ uami. Lɨci cɨhu Jisasɨ nudɨ abami. Nama nukeŋ iadɨ nameŋ ci abɨnaŋ uami. Nama manɨgali aba abɨnaŋ uami. Viaŋ fɨli neŋ sibɨla pabiŋ laci vivi saŋ iadɨ iamɨga huhɨlami uami. Ciaŋ amɨŋ agadɨ hulaŋ iamɨgali agɨlasaŋ sulɨdalɨŋ igahɨlavɨbali aba fɨli neŋ vemin uami. Hulaŋ iamɨgali ciaŋ amɨŋ igahɨlavɨlalɨ agɨlaŋ iadɨ ciaŋ agadɨ lubiahɨlavɨbali uami.
37 Pilatos disse: “Então você é rei?”. “Você diz que sou rei”, respondeu Jesus. “De fato, nasci e vim ao mundo para testemunhar a verdade. Todos que amam a verdade ouvem minha voz.”
38 Lɨci Pailatɨ agaŋ abitɨhami. Akɨakɨ ciaŋ agaŋ nɨbu amɨŋ uami.
38 Pilatos perguntou: “Que é a verdade?”. Depois que disse isso, Pilatos saiu outra vez para onde estava o povo e declarou: “Ele não é culpado de crime algum.
39 Asɨ Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ naludɨ iamɨlɨhalinalu agɨladɨ valɨci huaci hɨniavɨmi agadɨ mɨhiŋ hekɨlɨ nɨbu iabi uami. Viaŋ mɨhiŋ hekɨlɨ nagadɨ hɨvɨ lɨlan agadɨ namɨlaŋ igɨlalaŋ uami. Mɨhiŋ hekɨlɨ nagadɨ hɨvɨ hualɨ pabiŋ pabiŋ hulaŋ lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨvɨ hɨniavɨlalɨ agɨladɨ hulaŋ pabiŋ lɨdɨŋ pabiŋ lɨdɨŋ valɨdalɨŋ havɨ uavɨlalɨ uami. Namɨlaŋ alia ulaŋ Isɨlaelɨ hɨdɨlɨ naludɨ manɨgali nagadɨ valɨlɨŋ naludɨ pɨŋ ubali uami.
39 Mas vocês têm o costume de pedir que eu solte um prisioneiro cada ano, na Páscoa. Vocês querem que eu solte o ‘rei dos judeus’?”.
40 Lɨci nɨbɨlaŋ cɨhu ala ula ula abavɨmi. Ha hɨma uavɨmi. Balabasɨ dɨ valɨnaŋ vem uavɨmi. Balabasɨ nɨbu hulaŋ limu hɨhɨle agɨladɨ sɨbɨlɨ lamalama nulɨdɨ akuaba akuaba agɨladɨ vihadami.
40 Eles, porém, gritaram: “Não! Esse homem, não! Queremos Barrabás!”. Esse Barrabás era um criminoso.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.