1 Reis 2
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NAA
1 Ayiwa, Dawuda sawagati nana surunya minkɛ, a ka nin ciw fɔ a dencɛ Sulemani ye; a ko:
1 Quando se aproximava o dia da morte de Davi, ele deu ordens a Salomão, seu filho, dizendo:
2 «A tora dɔɔnin, ne bɛna taga mɔgɔw bɛɛ tagayɔrɔ ra. O ra, i ka kan ka baraka don i yɛrɛ ra, ka kɛ cɛ ye,
2 — Eu vou pelo caminho de todos os mortais. Portanto, tenha coragem e seja homem!
3 ka Matigi Ala, i ta Ala ta kokɛtaw kɛ, k’a ta siraw tagama, k’a ta cifɔninw, ni a ta kumaw, ni a ta kolatigɛninw, ni a ta ciw lamɛn, i n’a fɔ a sɛbɛra cira Musa ta sariya kitabu kɔnɔ cogo min na; ni o kɛra, ni i ka taga yɔrɔ o yɔrɔ, ni i ka ko o ko kɛ, o bɛɛ bɛ ɲa i boro;
3 Guarde os preceitos do Senhor , seu Deus, andando nos seus caminhos, guardando os seus estatutos, os seus mandamentos, os seus juízos e os seus testemunhos, como está escrito na Lei de Moisés. Assim, você será bem-sucedido em tudo o que fizer e por onde quer que você for,
4 ni o kɛra, fana, Matigi Ala tun ka layiri min ta ne ye, a bɛna o dafa; a tun ka layiri ta ne ye k’a fɔ ko: ‹Ni i ta denw ka o tagamacogo kɔrɔsi, ni o ka tagama can kan ne ɲa kɔrɔ ni o jusukun bɛɛ ye, ani o nin bɛɛ, o tuma mɔgɔ dɔ bɛna sɔrɔ i ta denw na tuma bɛɛ, min bɛna sigi i nɔ ra masaya ra Izirayɛli jamana kunna.›
4 e o Senhor confirmará a promessa que me fez, dizendo: “Se os seus filhos guardarem o seu caminho, andando diante de mim fielmente, de todo o seu coração e de toda a sua alma, nunca lhe faltará sucessor ao trono de Israel.”
5 «Ayiwa, o kɔ, Seruya dencɛ Yohabu ka min kɛ ne ra, ani a ka min kɛ Izirayɛli ta kɛrɛkɛjama kuntigi fla ra, Nɛri dencɛ Abinɛri, ani Yetɛri dencɛ Amasa, i ka o lɔn. A ka olugu faga, ka o jori seri dugu ma, i n’a fɔ o tun bɛ kɛrɛkɛyɔrɔ le ra, k’a sɔrɔ foyi tun tɛ an ni o mɔgɔw cɛ ni hɛra tɛ. A ka o jori kɛ k’a ta cɛsirinan ni a ta sennasanbara lanɔgɔ.
5 — Você também sabe o que me fez Joabe, filho de Zeruia, e o que fez com os dois comandantes do exército de Israel, com Abner, filho de Ner, e com Amasa, filho de Jéter. Ele os matou e, em tempo de paz, vingou o sangue derramado em tempo de guerra, manchando com ele o cinto que trazia nos lombos e as sandálias nos pés.
6 O ra, i bɛna a mina ka kaɲa ni i ta hakiritigiya ye; nka i kana a to a ye kɔrɔ k’a kunsigi gbɛ, ka sa hɛra ra, ni i m’a faga.
6 Portanto, faça segundo a sabedoria que você tem e não permita que ele morra em paz com idade avançada.
7 «Nka i ka kan ka Galadikacɛ Barizilayi dencɛw minako ɲa; mɔgɔ minw bɛ domuni kɛ ni i ye, o ye sɔrɔ o mɔgɔw ra, sabu wagati min na ne tun bɛ borira i kɔrɔcɛ Abusalɔn ɲa, o tora ni ne ye ka ne dɛmɛ.
7 Mas seja bondoso com os filhos de Barzilai, o gileadita, e que eles estejam entre os que sentam à sua mesa para comer, porque estiveram ao meu lado quando eu fugia por causa do seu irmão Absalão.
8 «Gera dencɛ Simɛyi min bɔra Bahurimu, Boniyaminu ta mara ra, ale fana bɛ ni i ye. Lon min ne tun bɛ tagara Mahanayimu, ale le ka kumajugu suguya bɛɛ fɔ ne ma. Nka tuma min na a nana ne kunbɛn Zuridɛn bada ra, ne karira a ye Matigi Ala tɔgɔ ra ko ne tɛna a faga.
8 — Eis que você também terá de lidar com Simei, filho de Gera, filho de Benjamim, de Baurim, que me lançou uma terrível maldição no dia em que eu ia a Maanaim. Porém ele veio ao meu encontro junto ao Jordão, e eu, pelo Senhor , lhe jurei, dizendo que não o mataria à espada.
9 Nka sisan, i ka kan k’a jate i n’a fɔ a jarakinin lo. Hakiritigi le bɛ i ye; i ka kan ka min kɛ a ra i yɛrɛ bɛna o lɔn. A man kan ka kɔrɔ k’a kunsigi gbɛ, ka sa a yɛrɛ ma ni i ma a faga ni muru ye.»
9 Mas, agora, não o tenha por inocente, pois você é um homem sábio e bem saberá o que deve fazer com ele para que ele seja sepultado com os cabelos brancos manchados de sangue.
10 Ayiwa, o kɔ, Dawuda sara, ka taga fara a bɛmaw kan. O k’a su don Dawuda ta masabonba* kɔnɔ.
10 Davi morreu e foi sepultado na Cidade de Davi.
11 Dawuda ka san binaani le kɛ masaya ra Izirayɛli jamana kunna. A ka san wolonfla kɛ Heburɔn, ka san bisaba ni saba kɛ Zeruzalɛmu.
11 Davi reinou sobre Israel durante quarenta anos: sete anos em Hebrom e trinta e três em Jerusalém.
12 Sulemani sigira masaya ra a facɛ Dawuda nɔ ra; a ta masaya sabatira kosɛbɛ.
12 Salomão assentou-se no trono de Davi, seu pai, e o seu reino se fortificou muito.
13 Lon dɔ, Hagiti dencɛ min ye Adoniya ye, ale tagara Sulemani bamuso Baseba fɛ. Baseba k’a ɲininka ko: «Hɛra lo wa?» Adoniya ko: «Ɔnhɔn, hɛra lo!»
13 Então Adonias, filho de Hagite, foi até Bate-Seba, mãe de Salomão. Ela perguntou: — É de paz a sua vinda? E ele respondeu: — Sim, é de paz.
14 A ko: «Kuma dɔ le bɛ ne fɛ k’a fɔ i ye.» Baseba ko: «A fɔ!»
14 E acrescentou: — Tenho uma coisa para lhe dizer. Ela disse: — Fale.
15 Adoniya ko: «I yɛrɛ k’a lɔn ko ne le tun ka kan ka sigi masaya ra; Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ ɲa lɔnin tun bɛ ne le ra, ko ne bɛna kɛ o ta masacɛ ye. Nka a ko nana yɛlɛma; masaya tagara kɛ ne dɔgɔcɛ Sulemani le ta ye, sabu Matigi Ala yɛrɛ le k’a kɛ a ta ye.
15 Então Adonias disse: — A senhora bem sabe que o reino era meu e que todo o Israel esperava que eu reinasse. Mas o reino se transferiu e veio a ser de meu irmão, porque do
16 Ayiwa, sisan, ne bɛ fɛn kelen min ɲini i fɛ, i kana ban ka o kɛ ne ye!» Baseba ko: «A fɔ!»
16 Agora um só pedido lhe faço e peço que não me seja recusado. Ela lhe disse: — Fale.
17 Adoniya ko: «Ne bɛ i daari, a fɔ masacɛ Sulemani ye ko a ye Sunamukamuso Abisagi di ne ma, ne ye a kɛ ne muso ye, sabu ni ele ka fɛn daari masacɛ fɛ, a tɛ se ka ban.»
17 Então Adonias disse: — Peço que a senhora fale com o rei Salomão, que não recusará um pedido seu, para que ele me dê por mulher Abisague, a sunamita.
18 Baseba k’a jaabi ko: «Ayiwa, ne k’a mɛn; ne bɛna taga o ko lase masacɛ ma i ye.»
18 Ao que Bate-Seba respondeu: — Está bem, eu falarei por você ao rei.
19 Baseba tagara masacɛ Sulemani fɛ ko a bɛ taga Adoniya ta kuma fɔ a ye; a tagara se minkɛ, masacɛ wurira ka lɔ k’a kunbɛn, ka biri a kɔrɔ k’a bonya, ka sɔrɔ ka taga sigi a ta masasiginan kan. A ko o ye na ni siginan dɔ ye ka na o di a bamuso ma. A bamuso sigira o kan masacɛ kininboroyanfan fɛ.
19 Então Bate-Seba foi até o rei Salomão, para falar-lhe em favor de Adonias. O rei se levantou para recebê-la e se inclinou diante dela. Depois se assentou no seu trono e mandou pôr uma cadeira para a sua mãe, e ela se assentou à sua direita.
20 A bamuso ko: «Fɛn fitini kelen le bɛ ne fɛ k’a daari i fɛ; i kana ban ka o kɛ ne ye!» Masacɛ ko: «Ne bamuso, a fɔ, ne tɛna ban k’a kɛ i ye!»
20 Então Bate-Seba disse: — Só um pequeno pedido lhe faço e peço que não me seja recusado. E o rei disse: — Pode pedir, minha mãe, porque não recusarei um pedido seu.
21 Baseba ko: «A to Sunamukamuso Abisagi ye di i kɔrɔcɛ Adoniya ma k’a kɛ a muso ye!»
21 Bate-Seba disse: — Peço que Abisague, a sunamita, seja dada por mulher a Adonias, seu irmão.
22 Masacɛ Sulemani k’a bamuso jaabi ko: «Mun kosɔn i bɛ Sunamukamuso Abisagi daarira k’a di Adoniya ma? Hali i ye masaya ɲini a ye kunkelen, sabu ni a kɛra cogo o cogo, ne kɔrɔcɛ lo. Masaya ɲini a ye, ale ni sarakalasebaga Abiyatari, ani Seruya dencɛ Yohabu.»
22 Então o rei Salomão disse à sua mãe: — Por que a senhora pede Abisague, a sunamita, para Adonias? Peça também para ele o reino, porque é meu irmão mais velho. Sim, para ele, e também para o sacerdote Abiatar e para Joabe, filho de Zeruia.
23 O kɔ, masacɛ Sulemani karira Matigi Ala tɔgɔ ra; a ko: «Adoniya ka min daari, ni ne ma o jaabi kɛ a yɛrɛ saya ye fiyewu, o tuma Ala ye kojugu suguya bɛɛ la ne kan.»
23 E o rei Salomão jurou pelo Senhor , dizendo: — Que Deus me castigue, se Adonias não falou esta palavra contra a sua própria vida.
24 A ko tuun ko: «Ne bɛ kari Matigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ale min ka ne sigi masaya ra ne facɛ Dawuda nɔ ra, ka ne ta fanga sabati, ka masaya layiri ta ne ni ne ta duruja ye, ne bɛ kari ko Adoniya bɛ faga bi yɛrɛ.»
24 E agora, tão certo como vive o Senhor , que me estabeleceu e me fez assentar no trono de Davi, meu pai, e me edificou casa, como tinha dito, Adonias morrerá no dia de hoje.
25 Masacɛ Sulemani ka Yehoyada dencɛ Benaya ci ko a ye taga a faga ni muru ye. Adoniya sara o cogo le ra.
25 E o rei Salomão enviou Benaia, filho de Joiada, para atacar Adonias. Ele o atacou e foi assim que Adonias morreu.
26 O kɔ, masacɛ k’a fɔ sarakalasebaga Abiyatari ye ko: «Ele ye taga i sigiyɔrɔ ra Anatɔti; i fana tun ka kan ni fagari le ye, nka ne tɛna i faga sisan, sabu i ka dunuɲa bɛɛ tigi Ala ta jɛnɲɔgɔnya kɛsu* ta ka tagama ni a ye ne facɛ Dawuda ɲa fɛ, ani i tora ni a ye a ta sɛgɛ wagatiw ra.»
26 E ao sacerdote Abiatar o rei disse: — Vá para Anatote, para os seus campos, porque você é homem digno de morte. Hoje, porém, não o matarei, porque você levou a arca do
27 Ayiwa, Sulemani ka Abiyatari bɔ Matigi Ala ta sarakalasebagaya baara ra o cogo le ra; o kɛra minkɛ, Matigi Ala tun ka kuma min fɔ Eli ta somɔgɔw ta ko ra Silo, o kuma kɛra can ye.
27 Salomão expulsou Abiatar, para que não mais fosse sacerdote do Senhor , cumprindo, assim, a palavra que o Senhor tinha dito a respeito da casa de Eli, em Siló.
28 O kow bɛɛ kibaroya sera Yohabu ma minkɛ, ale borira ka taga Matigi Ala ta yɔrɔ saninman* kɔnɔ, ka taga sarakabɔnan gbanw mina; sabu ale fana tun donna Adoniya ta jɛn ra, k’a sɔrɔ a tun ma sɔn ka don Abusalɔn ta jɛn ra.
28 Quando esta notícia chegou a Joabe — porque Joabe tinha se desviado para seguir Adonias, embora não tivesse se desviado para seguir Absalão —, ele fugiu para o tabernáculo do Senhor e pegou nas pontas do altar.
29 O tagara a fɔ masacɛ Sulemani ye ko Yohabu borira ka taga don Matigi Ala ta yɔrɔ saninman kɔnɔ, ka lɔ sarakabɔnan kɔrɔ yi. Sulemani k’a fɔ Yehoyada dencɛ Benaya ye ko: «Taga a faga ni muru ye!»
29 E alguém foi dizer ao rei Salomão que Joabe havia fugido para o tabernáculo do Senhor e estava junto ao altar. Então Salomão enviou Benaia, filho de Joiada, dizendo: — Vá atacá-lo.
30 Benaya tagara don Matigi Ala ta yɔrɔ saninman kɔnɔ k’a fɔ Yohabu ye ko: «Masacɛ ko i ye bɔ yan!» Yohabu ko: «Ɔn-ɔn, ne bɛ sa yan le!» Yohabu ka min fɔ, Benaya tagara o fɔ masacɛ ye.
30 Benaia foi ao tabernáculo do Senhor e disse a Joabe: — Assim diz o rei: “Saia daí.” Ele respondeu: — Não saio! Vou morrer aqui. Então Benaia voltou com a resposta ao rei, dizendo: — Assim falou Joabe e foi isso que ele me respondeu.
31 Masacɛ k’a fɔ Benaya ye ko: «A ka min fɔ, taga a kɛ ten. Taga a faga, i ye a su don. Ni o kɛra, Yohabu ka mɔgɔ minw faga gbansan, o fagari hakɛ bɛ bɔ ne ni ne ta somɔgɔw kan.
31 E Salomão ordenou: — Faça o que ele disse. Mate-o e sepulte-o, para que você tire de mim e da casa de meu pai a culpa do sangue que Joabe derramou sem razão.
32 A ka mɔgɔ minw faga, Matigi Ala bɛna o hakɛ bɔ a ra; sabu a benna cɛ fla kan, minw tun ye mɔgɔɲumanw ye ani mɔgɔsɔbɛw ye ka tɛmɛ ale yɛrɛ kan, ka olugu faga ni kɛrɛkɛmuru ye, k’a sɔrɔ ne facɛ Dawuda ma bɔ o kala ma; o cɛ fla tun ye Nɛri dencɛ Abinɛri ye, Izirayɛli ta kɛrɛkɛjama kuntigi, ani Yetɛri dencɛ Amasa, Zuda ta kɛrɛkɛjama kuntigi.
32 Assim, o Senhor fará recair a culpa de sangue de Joabe sobre a cabeça dele, porque atacou dois homens mais justos e melhores do que ele e os matou à espada, sem que Davi, meu pai, o soubesse. Ele matou Abner, filho de Ner, comandante do exército de Israel, e Amasa, filho de Jéter, comandante do exército de Judá.
33 O mɔgɔw fagari hakɛ ye ben Yohabu ni a ta durujaw kan wagati bɛɛ. Nka Matigi Ala ta hɛra ye kɛ Dawuda ni a ta durujaw kan, ani a ta somɔgɔw ni a ta masaya kan wagati bɛɛ.»
33 Assim, o sangue destes recairá sobre a cabeça de Joabe e sobre a cabeça da sua descendência para sempre; mas a Davi, à sua descendência, à sua casa e ao seu trono, o Senhor dará paz para todo o sempre.
34 Ayiwa, Yehoyada dencɛ Benaya wurira ka taga Yohabu faga ni muru ye. O tagara a su don a yɛrɛ ta yɔrɔ ra, kongokolon yɔrɔ ra.
34 Então Benaia, filho de Joiada, atacou Joabe e o matou; e ele foi sepultado em sua casa, no deserto.
35 Masacɛ ka Yehoyada dencɛ Benaya bla Yohabu nɔ ra, kɛrɛkɛjama kuntigiya ra, ka sarakalasebaga Sadɔki bla Abiyatari nɔ ra.
35 O rei pôs Benaia, filho de Joiada, como comandante do exército em lugar de Joabe, e, como sacerdote, colocou Zadoque em lugar de Abiatar.
36 O kow kɔ, masacɛ ka mɔgɔ ci ka taga Simɛyi wele; a k’a fɔ Simɛyi ye ko: «Simɛyi, bon dɔ lɔ Zeruzalɛmu, i ye to o yɔrɔ ra; i kana bɔ ka taga yɔrɔ wɛrɛ.
36 Depois o rei mandou chamar Simei e lhe disse: — Construa uma casa para você em Jerusalém e fique morando aí. Não saia daí, nem para um lugar nem para outro.
37 Ni i ka bɔ dugu kɔnɔ lon o lon, ka Sedɔrɔn kɔ tigɛ dɔrɔn, i ye la a ra ko sigiya t’a ra, ko i bɛ faga o lon na; i fagari kunko fana bɛ ben i yɛrɛ le kan.»
37 Fique sabendo que, no dia em que você sair e passar o ribeiro de Cedrom, certamente será morto; então o seu sangue cairá sobre a sua cabeça.
38 Simɛyi ka masacɛ jaabi ko: «I ka min fɔ, o bɛnna ne ma. Ne matigicɛ masacɛ ka min fɔ, i ta jɔncɛ bɛna o le kɛ.»
38 Simei disse ao rei: — Está bem. Este seu servo fará o que o rei, meu senhor, ordenou. E Simei ficou morando em Jerusalém por muito tempo.
39 Nka san saba tɛmɛnin kɔ, Simɛyi ta jɔncɛ fla borira ka taga Mahaka dencɛ Akisa fɛ, min ye Gati mara masacɛ ye. O tagara o ko fɔ Simɛyi ye, ko: «I ta jɔnw bɛ Gati!»
39 Mas, ao final de três anos, dois escravos de Simei fugiram para Aquis, filho de Maaca, rei de Gate. E foram contar isso a Simei, dizendo: — Eis que os seus escravos estão na cidade de Gate.
40 Simɛyi wurira o le ra k’a ta fali labɛn, ka taga Akisa fɛ Gati mara, ka taga a ta jɔnw yɔrɔɲini, ka o mina ka na ni o ye ka bɔ Gati.
40 Então Simei se levantou, preparou o seu jumento e foi até Gate, para junto de Aquis, em busca dos seus escravos. Simei foi e trouxe de Gate os seus escravos.
41 O tagara a fɔ Sulemani ye ko Simɛyi bɔra Zeruzalɛmu ka taga Gati, ka sekɔ ka na.
41 Salomão foi avisado de que Simei tinha ido de Jerusalém a Gate e que já havia voltado.
42 Masacɛ ka Simɛyi wele k’a fɔ a ye ko: «Yala ne tun ma kankari la i ye, ko i ye kari Matigi Ala tɔgɔ ra nin kuma kan, ko ni i bɔra ka taga yɔrɔ wɛrɛ lon o lon, ko i ye la a ra ko ne bɛna i faga wa? O lon na, i yɛrɛ k’a fɔ ko ne ka min fɔ, ko o bɛnna i ma, ko i bɛna a kɛ ten.
42 Então o rei mandou chamar Simei e lhe disse: — Eu não fiz você jurar pelo
43 Mun kosɔn i karira kuma min na Matigi Ala tɔgɔ ra, i ma to o kan? Mun kosɔn ne ka kuma min fɔ i ye, i ma o kɛ?»
43 Por que, então, você não guardou o juramento do Senhor , nem a ordem que lhe dei?
44 Masacɛ k’a fɔ Simɛyi ye tuun ko: «I ka kojugu min bɛɛ kɛ ne facɛ Dawuda ra, i yɛrɛ ka o bɛɛ lɔn; o kow bɛɛ bɛ i yɛrɛ jusu ra yi. Ayiwa, i ka kojugu min bɛɛ kɛ, Matigi Ala bɛna o hakɛ ben i yɛrɛ le kan.
44 E o rei disse mais a Simei: — Você sabe muito bem e o seu coração reconhece todo o mal que fez a Davi, meu pai; por isso o
45 Nka Matigi Ala bɛna baraka don masacɛ Sulemani na, Dawuda ta masaya fana bɛna sabati Matigi Ala ɲa kɔrɔ wagati bɛɛ.»
45 Mas o rei Salomão será abençoado, e o trono de Davi será mantido diante do Senhor , para sempre.
46 A kɛra ten, masacɛ ka Yehoyada dencɛ Benaya ci, ale bɔra ka taga Simɛyi faga ni muru ye.
46 O rei deu ordem a Benaia, filho de Joiada, e ele saiu, atacou Simei e o matou. E assim se firmou o reino sob o domínio de Salomão.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.