1 Reis 18
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs VC
1 Wagatijan tɛmɛnin kɔ, tuma min na sanji lɔra ka se fɔ san saba, lon dɔ Matigi Ala k’a ta kuma lase Iliya ma, k’a fɔ a ye ko: «Taga Akabu fɛ; sisan ne bɛna sanji lana dugukolo kan.»
1 Passado muito tempo, foi a palavra de Deus dirigida a Elias no terceiro ano, nestes termos: Vai apresentar-te diante de Acab, eu vou fazer chover sobre a terra.
2 Iliya tagara Akabu fɛ.
2 Elias partiu e foi apresentar-se a Acab. A fome devastava violentamente a Samaria.
3 Akabu k’a ta masaso kunnasigibaga wele ka na, min tɔgɔ tun ye ko Abidiyasi. Matigi Ala ɲasiran tun bɛ Abidiyasi ra kosɛbɛ;
3 Acab mandou chamar Abdias, seu intendente. Abdias era um homem fervoroso adorador do Senhor.
4 sabu wagati min na Yezabɛli tun b’a fɛ ka Matigi Ala ta ciraw bɛɛ halaki ka ban pewu, Abidiyasi tun ka cira kɛmɛ bɔsi, ka o taran cɛ bilooru looru, ka taga o dogo kuruwo dɔw kɔnɔ, ka to ka domuni ni ji di o ma.
4 Quando Jezabel massacrou os profetas do Senhor, Abdias tomou cem profetas e escondeu-os em duas cavernas, cinqüenta numa e cinqüenta noutra, onde lhes tinha providenciado o que comer e beber.
5 Akabu k’a fɔ Abidiyasi ye ko: «Taga jamana yaala; ni i ka bunun dɔ, walama kɔ dɔ ye yɔrɔ dɔ ra, a bɛ se ka kɛ ko an bɛna bin sɔrɔ o yɔrɔ ra, ka o di an ta sow ni an ta sofaliw ma, janko a kana na kɛ jagboya ye ko an ye o faga.»
5 Acab disse-lhe: Percorre a terra; vai a todas as fontes e a todas as torrentes; talvez encontremos erva para conservar a vida aos cavalos e aos burros, evitando assim abater uma parte de nossos animais.
6 O ka jamana taran o fla cɛ. Akabu kelen tagara fan dɔ fɛ, Abidiyasi tagara fan dɔ wɛrɛ fɛ.
6 E repartiram entre si a terra para percorrê-la. Acab foi por um lado, sozinho, e Abdias tomou uma direção contrária.
7 Ka Abidiyasi to sira ra, a tagara bara ka bɛn ni Iliya ye. Abidiyasi ka Iliya ye minkɛ, a k’a lɔn; a k’a kinbiri gban, k’a ɲa biri dugu ma, k’a fɔ ko: «Ele le ye ne matigicɛ Iliya ye wa?»
7 Enquanto Abdias caminhava, eis que veio Elias ao seu encontro. Abdias reconheceu-o e prostrou-se com o rosto por terra, dizendo: És tu, meu senhor Elias?
8 Iliya k’a jaabi ko: «Ne lo! Taga a fɔ i matigicɛ Akabu ye ko: ‹Iliya ye nin ye yan!› »
8 Sim, sou eu. Vai dizer ao teu amo: Elias está aí.
9 Abidiyasi ko: «O tuma ne ka mun kojugu le kɛ, ka na a kɛ ko i b’a fɛ ka ne don Akabu boro, k’a to a ye ne faga.
9 Abdias replicou: Que pecado cometi eu, para que entregues assim o teu servo nas mãos de Acab, para ele me matar?
10 Ne bɛ kari Matigi Ala, i ta Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ko o yɔrɔ tɛ yi, ani o jamana fana tɛ yi, ni ne matigicɛ ma mɔgɔ ci ka taga yɔrɔ min na ka taga i yɔrɔɲini. Ni mɔgɔw tun sekɔra ka na a fɔ a ye ko i tɛ yi, a tun b’a fɔ ko o yɔrɔ mɔgɔw, walama ko o jamana mɔgɔw ye kari, ni can lo, ko i tɛ yi.
10 Pela vida de Deus, não há nação, nem reino aonde meu amo não te tenha mandado buscar. E diziam: Elias não está aqui; e ele fazia jurar reino e povo que não te haviam achado.
11 Sisan ele ko ne ma ko ne ye taga a fɔ ne matigicɛ ye ko: ‹Iliya ye nin ye yan!›
11 E agora tu me dizes: Vai dizer ao teu amo: Elias está aí.
12 K’a sɔrɔ ni ne nana bɔ ele kɔrɔ sisan ka taga dɔrɔn, Matigi Ala Nin bɛna i ta ka taga ni i ye yɔrɔ dɔ ra, ne ma yɔrɔ min lɔn. Ni ne tagara o fɔ Akabu ye, ni a ma na i ye, a bɛna ne faga. K’a sɔrɔ Matigi Ala ɲasiran bɛ ne ra kabini ne fitiniman.
12 Mas quando eu me apartar de ti, o Espírito do Senhor te levará para não sei onde, e Acab, informado por mim, não te encontrando, matar-me-á. Ora, o teu servo teme o Senhor desde a sua juventude.
13 Wagati min na Yezabɛli tun bɛ Matigi Ala ta ciraw fagara, ne ka min kɛ, o ma o lakari i ye wa, ne matigicɛ? Ne ka Matigi Ala ta cira kɛmɛ bɔsi, ka taga olugu dogo kuruwo dɔw kɔnɔ, cɛ bilooru looru, ka to ka domuni ni ji di o ma.
13 Porventura não foi dito ao meu senhor o que eu fiz quando Jezabel massacrava os profetas do Senhor? Escondi cem deles, cinqüenta numa caverna e cinqüenta noutra, e os sustentei ali.
14 Sisan ele ko ne ma ko: ‹Taga a fɔ i matigicɛ ye ko: Iliya ye nin ye yan!› A bɛna ne faga le kɛ.»
14 E agora tu me dizes: Vai dizer ao teu amo: Elias está aí! Ele me matará!
15 Iliya ko: «Ne bɛ kari Fangatigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ne bɛ baara kɛra min ye, ko bi kɔni, ne bɛ taga Akabu fɛ.»
15 Elias respondeu-lhe: Pela vida do Senhor dos Exércitos a quem sirvo, hoje mesmo me apresentarei diante de Acab.
16 Abidiyasi tagara Akabu kunbɛn, ka o kow lakari a ye. Akabu tagara Iliya nɔ fɛ.
16 Abdias correu para junto de Acab e deu-lhe a nova. Acab saiu ao encontro de Elias.
17 Akabu ka Iliya ye minkɛ dɔrɔn, a k’a fɔ a ye ko: «Ele le ye Izirayɛlimɔgɔw sɛgɛbaga ye!»
17 Ao vê-lo, Acab lhe disse: Eis-te aqui, o perturbador de Israel!
18 Iliya k’a jaabi ko: «Ne tɛ Izirayɛlimɔgɔw sɛgɛbaga ye dɛ! Ele ni i facɛ ta somɔgɔw lo; sabu aw banna Matigi Ala ta kuma ma, ka taga to ka Baali* ta jow le sɔn.
18 Não sou eu o perturbador de Israel, respondeu Elias, mas tu, sim, e a casa de teu pai, porque abandonastes os preceitos do Senhor e tu seguiste aos Baal.
19 Taga a fɔ ko o ye Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ lajɛn ne kɔrɔ Karimɛli kuru kan, ani cira kɛmɛ naani ni bilooru minw bɛ Baali ta jo sɔnna, ani cira kɛmɛ naani minw bɛ Asera ta jo musoman sɔnna, o cira minw bɛ domuni kɛ masamuso Yezabɛli fɛ.»
19 Convoca, pois, à montanha do Carmelo, junto de mim, todo o Israel com os quatrocentos e cinqüenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas de asserá, que comem à mesa de Jezabel.
20 Akabu ka cira bla ka taga Izirayɛli yɔrɔ bɛɛ ra, ka Baali* ta ciraw lajɛn Karimɛli kuru kan.
20 Mandou Acab avisar a todos os israelitas e reuniu os profetas no monte Carmelo.
21 Iliya gbarara jama bɛɛ lajɛnnin na, k’a fɔ o ye ko: «O tuma aw bɛna siraflatagama dabla wagati juman le? Ni Matigi Ala le ye Ala ye, o tuma aw ye tugu ale kɔ; nka ni Baali le ye Ala ye, aw ye tugu ale kɔ.» Jama ma Iliya jaabi.
21 Elias, aproximando-se de todo o povo, disse: Até quando claudicareis dos dois pés? Se o Senhor é Deus, segui-o, mas se é Baal, segui a Baal! O povo nada respondeu.
22 Iliya k’a fɔ jama ye tuun ko: «Ne kelen le tora Matigi Ala ta ciraw ra, k’a sɔrɔ Baali ta cira kɛmɛ naani ni bilooru le bɛ yan.
22 Elias continuou: Eu sou o único dos profetas do Senhor que fiquei, enquanto os de Baal são quatrocentos e cinqüenta.
23 Ayiwa, aw ye misitoran fla di an ma. Olugu ye misitoran kelen ta, k’a faga k’a boso k’a sogo la lɔgɔ kan, nka o kana tasuma don a kɔrɔ. Ne fana bɛna misitoran kelen ta k’a boso k’a la lɔgɔ kan, ne tɛ tasuma don a kɔrɔ.
23 Dê-se-nos, portanto, um par de novilhos: eles escolherão um, fá-lo-ão em pedaços, e o colocarão sobre a lenha, mas sem meter fogo por baixo; eu tomarei o outro novilho e pô-lo-ei sobre a lenha, sem meter fogo por baixo.
24 O kɔ, aw ye aw ta ala daari, ne fana bɛ Matigi Ala daari. Ni ala min ka daariri jaabi ni tasuma ye, o le ye Ala yɛrɛ ye.» Jama bɛɛ lajɛnnin ka Iliya jaabi ko: «An sɔnna i ta kuma ma!»
24 Depois disso, invocareis o nome de vosso deus, e eu invocarei o nome do Senhor. Aquele que responder pelo fogo, esse será reconhecido como o {verdadeiro} Deus. Todo o povo respondeu: É boa a proposta.
25 Iliya k’a fɔ Baali ta ciraw ye ko: «Aw le ye kɔn ka misitoran kelen ta k’a labɛn, sabu aw le ka ca; o kɔ, aw ye aw ta ala daari, nka aw kana tasuma don lɔgɔ ra.»
25 Então disse Elias aos profetas de Baal: Escolhei vós primeiro um novilho e preparai-o, porque sois mais numerosos, e invocai o vosso deus, mas não ponhais fogo.
26 O ka misitoran kelen di o ma; o ka o mina ka o labɛn ka o sogo la lɔgɔ kan. O kɔ, o ka o ta jo tɔgɔ wele, min ye Baali ye, k’a daari, k’a ta sɔgɔma, fɔ ka taga tere se kuncɛ; o ko: «Baali, an jaabi!» Nka kumakan ma mɛn, jaabiri ma kɛ. O tun ka sarakabɔnan min lalaga, o ka dɔn kɛ ka o lamini.
26 Eles tomaram o novilho que lhes foi dado e fizeram-no em pedaços. Em seguida, puseram-se a invocar o nome de Baal desde a manhã até o meio-dia, gritando: Baal, responde-nos! Mas não houve voz, nem resposta. E dançavam ao redor do altar que tinham levantado.
27 Tere sera kuncɛ minkɛ, Iliya ka o lɔgɔbɔ. A ko: «Aw ye pɛrɛn kosɛbɛ! I n’a fɔ ala lo, i b’a sɔrɔ ko a bɛ miirira ko dɔ le ra, walama a bɛ baara dɔ le ra, walama a tagara dugu ra; a bɛ se ka kɛ fana ko a bɛ sunɔgɔra le; aw ka kan k’a lakunu.»
27 Sendo já meio-dia, Elias escarnecia-os, dizendo: Gritai com mais força, pois {seguramente!} ele é deus; mas estará entretido em alguma conversa, ou ocupado, ou em viagem, ou estará dormindo... e isso o acordará.
28 O ka kɛ kulebaw ci ye, ka kɛ o yɛrɛ tigɛtigɛ ye ni o ta muruw ni o ta tamanw ye, ka kaɲa ni o ta landa ye, fɔ ka jori bɔ o yɛrɛ ra.
28 Eles gritavam, com efeito, em alta voz, e retalhavam-se segundo o seu costume, com espadas e lanças, até se cobrirem de sangue.
29 Tere jɛngɛra dɔɔnin tuma min na, o ka cirayakuma caman fɔ, fɔ ka taga wulafɛsaraka bɔwagati se. Nka kumakan ma bɔ, jaabiri ma kɛ, mankan si ma bɔ.
29 Passado o meio-dia, enquanto continuavam em seus transes proféticos, chegou a hora da oblação. Mas não houve voz, nem resposta, nem sinal algum de atenção.
30 Iliya k’a fɔ jama bɛɛ lajɛnnin ye ko: «Aw ye gbara ne ra yan!» Mɔgɔw gbarara a ra. Matigi Ala ta sarakabɔnan min tun cɛnna, a ka o lalaga kokura.
30 Então Elias disse ao povo: Aproximai-vos de mim, e todos se aproximaram. Elias reparou o altar demolido do Senhor.
31 A ka kabakuru tan ni fla ta, Yakuba ta durujaw ta gbaw bɛ kelen kelen tɔgɔ ra, sabu Matigi Ala tun k’a fɔ ale Yakuba le ye ko: «I tɔgɔ bɛna la ko Izirayɛli.»
31 Tomou doze pedras, segundo o número das doze tribos saídas dos filhos de Jacó, a quem o Senhor dissera: Tu te chamarás Israel.
32 A ka o kabakuruw ta ka sarakabɔnan dɔ lalaga Matigi Ala tɔgɔ ra. A ka dinga dɔ sogi ka sarakabɔnan lamini; ji litiri bisaba tun bɛ se ka don o dinga kɔnɔ.
32 E erigiu com essas pedras um altar ao Senhor. Fez em volta do altar uma valeta, com a capacidade de duas medidas de semente.
33 A ka lɔgɔ lala sarakabɔnan kan, ka misitoran boso, k’a sogo la lɔgɔ kan. O kɔ, a k’a fɔ mɔgɔw ye ko: «Aw ye daga belebele naani fa ji ra, k’a bɔn saraka ni lɔgɔw kan.» O k’a kɛ ten.
33 Dispôs a lenha e colocou sobre ela o boi feito em pedaços.
34 A ko: «Aw ye dɔ wɛrɛ bɔn a kan tuun!» O ka dɔ bɔn a kan tuun. A ko: «Aw ye dɔ bɔn a kan tuun, k’a kɛ fɔ siɲaga saba.» O k’a kɛ ten, k’a se fɔ siɲaga saba.
34 E disse: Enchei quatro talhas de água e derramai-a em cima do holocausto e da lenha. Depois disse: Fazei isso segunda vez. Tendo-o eles feito, disse: Ainda uma terceira vez. Eles obedeceram.
35 Ji woyora sarakabɔnan fan bɛɛ ra, fɔ ka dinga fa.
35 A água correu em volta do altar e a valeta ficou cheia.
36 Wulafɛsaraka bɔwagati sera minkɛ, cira Iliya gbarara ka taga lɔ sarakabɔnan kɔrɔ, k’a fɔ ko: «Matigi Ala, Iburahima ni Isiyaka ni Izirayɛli ta Ala, a to nin mɔgɔw ye a lɔn bi ko ele le ye Ala ye Izirayɛli jamana ra, ko ne le ye i ta baaraden ye, ko ne ka nin kow bɛɛ kɛ i tɔgɔ le ra fana.
36 Chegou a hora da oblação. O profeta Elias adiantou-se e disse: Senhor, Deus de Abraão, de Isaac e de Israel, saibam todos hoje que sois o Deus de Israel, que eu sou vosso servo e que por vossa ordem fiz todas estas coisas.
37 E, Matigi Ala, ne jaabi, ne jaabi Matigi Ala, janko nin mɔgɔw ye a lɔn ko ele Matigi Ala le ye Ala ye, ko ele b’a fɛ o ye sekɔ i ma ni o jusukun bɛɛ ye.»
37 Ouvi-me, Senhor, ouvi-me: que este povo reconheça que vós, Senhor, sois Deus, e que sois vós que converteis os seus corações!
38 Iliya ka o fɔ minkɛ dɔrɔn, Matigi Ala ta tasuma jigira ka saraka jɛni, ani lɔgɔw, ani kabakuruw, ani o yɔrɔ dugukolo bɛɛ; ji min tun bɛ dinga kɔnɔ, tasuma ka o bɛ ja.
38 Então, subitamente, o fogo do Senhor baixou do céu e consumiu o holocausto, a lenha, as pedras, a poeira e até mesmo a água da valeta.
39 Jama bɛɛ ka o ye minkɛ, o bɛɛ ka o kinbiri gban ka o ɲa biri dugu ma, ka to k’a fɔ ko: «Matigi Ala le ye Ala ye! Matigi Ala le ye Ala ye!»
39 Vendo isso, o povo prostrou-se com o rosto por terra, e exclamou: O Senhor é Deus! O Senhor é Deus!
40 Iliya k’a fɔ o ye ko: «Aw ye Baali ta ciraw bɛɛ mina, hali kelen kana bɔsi.» Mɔgɔw ka o mina. Iliya ko o ye jigi ni o ye Kisɔn kɔda ra. O tagara o bɛɛ kannatigɛ yi.
40 Elias disse-lhes: Tomai agora os profetas de Baal; não deixeis escapar um só deles! Tendo-os o povo agarrado, Elias levou-os ao vale de Cison e ali os matou.
41 O kɔ, Iliya k’a fɔ Akabu ye ko: «Taga, i ye taga domuni kɛ, ka min, sabu nin ye sanjiba dɔ mankan le ye tan.»
41 Então Elias disse a Acab: Vai, come e bebe, porque já ouço o ruído de uma grande chuva.
42 Akabu tagara, ka taga domuni kɛ, ka min. Iliya yɛlɛnna Karimɛli kuru kunna, ka taga biri dugu ma k’a ɲa dogo a kinbiri fla cɛ.
42 Voltou Acab para comer e beber, enquanto Elias subiu ao cimo do monte Carmelo, onde se encurvou por terra, pondo a cabeça entre os joelhos.
43 A k’a fɔ a ta baaraden kanbelen ye ko: «Taga flɛri kɛ kɔgɔji fan na.» Kanbelen tagara flɛri kɛ, ka na a fɔ Iliya ye ko: «Foyi tɛ yi!» Iliya k’a ci ten fɔ siɲaga wolonfla.
43 Disse ao seu servo: Sobe um pouco, e olha para as bandas do mar. Ele subiu, olhou {o horizonte} e disse: Nada. Por sete vezes, Elias disse-lhe: Volta e {olha}.
44 A siɲaga wolonflanan na, a ko: «Sankaba fitini dɔ bɛ wurira kɔgɔji fan na. A bonya bɛ i ko borotɛgɛ.» Iliya k’a fɔ a ye ko: «Taga a fɔ Akabu ye ko a ye a ta sowotoro labɛn ka taga, janko sanji kana na a bari ka taga.»
44 Na sétima vez o servo respondeu: Eis que, sobe do mar uma pequena nuvem, do tamanho da palma da mão. Elias disse-lhe: Vai dizer a Acab que prepare o seu carro e desça, para que a chuva não o detenha.
45 Sankabaw nana sankolo yɔrɔ bɛɛ fin. Fɔɲɔ wurira, sanjiba benna. Akabu yɛlɛnna a ta sowotoro kɔnɔ ka taga Zizirɛli.
45 Num instante, o céu se cobriu de nuvens negras, soprou o vento e a chuva caiu torrencialmente. Acab subiu ao seu carro e partiu para Jezrael.
46 Matigi Ala ta sebagaya tora Iliya kan. A k’a yɛrɛ cɛsiri, ka bori Akabu ɲa fɛ ka taga se fɔ Zizirɛli dugu donda ra.
46 A mão do Senhor veio sobre Elias, o qual, tendo cingido os rins, passou adiante de Acab e chegou à entrada de Jezrael.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.