1 Reis 18
Biblu Ala ta Kuma (DYU) vs NVI
1 Wagatijan tɛmɛnin kɔ, tuma min na sanji lɔra ka se fɔ san saba, lon dɔ Matigi Ala k’a ta kuma lase Iliya ma, k’a fɔ a ye ko: «Taga Akabu fɛ; sisan ne bɛna sanji lana dugukolo kan.»
1 Depois de um longo tempo, no terceiro ano da seca, a palavra do Senhor veio a Elias: "Vá apresentar-se a Acabe, pois enviarei chuva sobre a terra".
2 Iliya tagara Akabu fɛ.
2 E Elias foi. Como a fome era grande em Samaria,
3 Akabu k’a ta masaso kunnasigibaga wele ka na, min tɔgɔ tun ye ko Abidiyasi. Matigi Ala ɲasiran tun bɛ Abidiyasi ra kosɛbɛ;
3 Acabe convocou Obadias, o responsável por seu palácio, homem que temia muito ao Senhor.
4 sabu wagati min na Yezabɛli tun b’a fɛ ka Matigi Ala ta ciraw bɛɛ halaki ka ban pewu, Abidiyasi tun ka cira kɛmɛ bɔsi, ka o taran cɛ bilooru looru, ka taga o dogo kuruwo dɔw kɔnɔ, ka to ka domuni ni ji di o ma.
4 Enquanto Jezabel estava eliminando os profetas do Senhor, Obadias reuniu cem profetas e os escondeu em duas cavernas, cinqüenta em cada uma, e lhes forneceu comida e água.
5 Akabu k’a fɔ Abidiyasi ye ko: «Taga jamana yaala; ni i ka bunun dɔ, walama kɔ dɔ ye yɔrɔ dɔ ra, a bɛ se ka kɛ ko an bɛna bin sɔrɔ o yɔrɔ ra, ka o di an ta sow ni an ta sofaliw ma, janko a kana na kɛ jagboya ye ko an ye o faga.»
5 Certa vez Acabe disse a Obadias: "Vamos a todas as fontes e vales do país. Talvez consigamos achar um pouco de capim para manter vivos os cavalos e as mulas e assim não será preciso matar nenhum animal".
6 O ka jamana taran o fla cɛ. Akabu kelen tagara fan dɔ fɛ, Abidiyasi tagara fan dɔ wɛrɛ fɛ.
6 De modo que dividiram o território que iam percorrer; Acabe foi numa direção e Obadias noutra.
7 Ka Abidiyasi to sira ra, a tagara bara ka bɛn ni Iliya ye. Abidiyasi ka Iliya ye minkɛ, a k’a lɔn; a k’a kinbiri gban, k’a ɲa biri dugu ma, k’a fɔ ko: «Ele le ye ne matigicɛ Iliya ye wa?»
7 Quando Obadias estava a caminho, Elias o encontrou. Obadias o reconheceu, inclinou-se até o chão e perguntou: "És tu mesmo, meu senhor Elias? "
8 Iliya k’a jaabi ko: «Ne lo! Taga a fɔ i matigicɛ Akabu ye ko: ‹Iliya ye nin ye yan!› »
8 "Sou", respondeu Elias. "Vá dizer ao seu senhor: Elias está aqui. "
9 Abidiyasi ko: «O tuma ne ka mun kojugu le kɛ, ka na a kɛ ko i b’a fɛ ka ne don Akabu boro, k’a to a ye ne faga.
9 "O que eu fiz de errado", perguntou Obadias, "para que entregues o teu servo a Acabe para ser morto?
10 Ne bɛ kari Matigi Ala, i ta Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ko o yɔrɔ tɛ yi, ani o jamana fana tɛ yi, ni ne matigicɛ ma mɔgɔ ci ka taga yɔrɔ min na ka taga i yɔrɔɲini. Ni mɔgɔw tun sekɔra ka na a fɔ a ye ko i tɛ yi, a tun b’a fɔ ko o yɔrɔ mɔgɔw, walama ko o jamana mɔgɔw ye kari, ni can lo, ko i tɛ yi.
10 Juro pelo nome do Senhor, o teu Deus, que não há uma só nação ou reino aonde o rei, meu senhor, não enviou alguém para procurar por ti. E, sempre que uma nação ou reino afirmava que tu não estavas lá, ele os fazia jurar que não conseguiram encontrar-te.
11 Sisan ele ko ne ma ko ne ye taga a fɔ ne matigicɛ ye ko: ‹Iliya ye nin ye yan!›
11 Mas agora me dizes para ir até o meu senhor e dizer-lhe: ‘Elias está aqui’.
12 K’a sɔrɔ ni ne nana bɔ ele kɔrɔ sisan ka taga dɔrɔn, Matigi Ala Nin bɛna i ta ka taga ni i ye yɔrɔ dɔ ra, ne ma yɔrɔ min lɔn. Ni ne tagara o fɔ Akabu ye, ni a ma na i ye, a bɛna ne faga. K’a sɔrɔ Matigi Ala ɲasiran bɛ ne ra kabini ne fitiniman.
12 Não sei para onde o Espírito do Senhor poderá levar-te quando eu te deixar. Se eu for dizer a Acabe e ele não te encontrar, ele me matará. E eu, que sou teu servo, tenho adorado o Senhor desde a minha juventude.
13 Wagati min na Yezabɛli tun bɛ Matigi Ala ta ciraw fagara, ne ka min kɛ, o ma o lakari i ye wa, ne matigicɛ? Ne ka Matigi Ala ta cira kɛmɛ bɔsi, ka taga olugu dogo kuruwo dɔw kɔnɔ, cɛ bilooru looru, ka to ka domuni ni ji di o ma.
13 Por acaso não ouviste, meu senhor, o que eu fiz enquanto Jezabel estava matando os profetas do Senhor? Escondi cem dos profetas do Senhor em duas cavernas, cinqüenta em cada uma, e os abasteci de comida e água.
14 Sisan ele ko ne ma ko: ‹Taga a fɔ i matigicɛ ye ko: Iliya ye nin ye yan!› A bɛna ne faga le kɛ.»
14 E agora me dizes para ir ao meu senhor e dizer-lhe: ‘Elias está aqui’. Ele vai me matar! "
15 Iliya ko: «Ne bɛ kari Fangatigi Ala ɲanaman tɔgɔ ra, ne bɛ baara kɛra min ye, ko bi kɔni, ne bɛ taga Akabu fɛ.»
15 E disse Elias: "Juro pelo nome do Senhor dos Exércitos, a quem eu sirvo, que hoje eu me apresentarei a Acabe".
16 Abidiyasi tagara Akabu kunbɛn, ka o kow lakari a ye. Akabu tagara Iliya nɔ fɛ.
16 Então Obadias dirigiu-se a Acabe e passou-lhe a informação, e Acabe foi ao encontro de Elias.
17 Akabu ka Iliya ye minkɛ dɔrɔn, a k’a fɔ a ye ko: «Ele le ye Izirayɛlimɔgɔw sɛgɛbaga ye!»
17 Quando viu Elias, disse-lhe: "É você mesmo, perturbador de Israel? "
18 Iliya k’a jaabi ko: «Ne tɛ Izirayɛlimɔgɔw sɛgɛbaga ye dɛ! Ele ni i facɛ ta somɔgɔw lo; sabu aw banna Matigi Ala ta kuma ma, ka taga to ka Baali* ta jow le sɔn.
18 "Não tenho perturbado Israel", Elias respondeu. "Mas você e a família do seu pai têm. Vocês abandonaram os mandamentos do Senhor e seguiram os baalins.
19 Taga a fɔ ko o ye Izirayɛlimɔgɔw bɛɛ lajɛn ne kɔrɔ Karimɛli kuru kan, ani cira kɛmɛ naani ni bilooru minw bɛ Baali ta jo sɔnna, ani cira kɛmɛ naani minw bɛ Asera ta jo musoman sɔnna, o cira minw bɛ domuni kɛ masamuso Yezabɛli fɛ.»
19 Agora convoque todo o povo de Israel para encontrar-se comigo no monte Carmelo. E traga os quatrocentos e cinqüenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas de Aserá, que comem à mesa de Jezabel. "
20 Akabu ka cira bla ka taga Izirayɛli yɔrɔ bɛɛ ra, ka Baali* ta ciraw lajɛn Karimɛli kuru kan.
20 Acabe convocou então todo o Israel e reuniu os profetas no monte Carmelo.
21 Iliya gbarara jama bɛɛ lajɛnnin na, k’a fɔ o ye ko: «O tuma aw bɛna siraflatagama dabla wagati juman le? Ni Matigi Ala le ye Ala ye, o tuma aw ye tugu ale kɔ; nka ni Baali le ye Ala ye, aw ye tugu ale kɔ.» Jama ma Iliya jaabi.
21 Elias dirigiu-se ao povo e disse: "Até quando vocês vão oscilar entre duas opiniões? Se o Senhor é Deus, sigam-no; mas, se Baal é Deus, sigam-no". O povo, porém, nada respondeu.
22 Iliya k’a fɔ jama ye tuun ko: «Ne kelen le tora Matigi Ala ta ciraw ra, k’a sɔrɔ Baali ta cira kɛmɛ naani ni bilooru le bɛ yan.
22 Disse então Elias: "Eu sou o único que restou dos profetas do Senhor, mas Baal tem quatrocentos e cinqüenta profetas.
23 Ayiwa, aw ye misitoran fla di an ma. Olugu ye misitoran kelen ta, k’a faga k’a boso k’a sogo la lɔgɔ kan, nka o kana tasuma don a kɔrɔ. Ne fana bɛna misitoran kelen ta k’a boso k’a la lɔgɔ kan, ne tɛ tasuma don a kɔrɔ.
23 Tragam dois novilhos. Escolham eles um, e cortem-no em pedaços e o ponham sobre a lenha, mas não acendam fogo. Eu prepararei o outro novilho e o colocarei sobre a lenha, e também não acenderei fogo nela.
24 O kɔ, aw ye aw ta ala daari, ne fana bɛ Matigi Ala daari. Ni ala min ka daariri jaabi ni tasuma ye, o le ye Ala yɛrɛ ye.» Jama bɛɛ lajɛnnin ka Iliya jaabi ko: «An sɔnna i ta kuma ma!»
24 Então vocês invocarão o nome do seu deus, e eu invocarei o nome do Senhor. O deus que responder por meio do fogo, esse é Deus". Então todo o povo disse: "O que você disse é bom".
25 Iliya k’a fɔ Baali ta ciraw ye ko: «Aw le ye kɔn ka misitoran kelen ta k’a labɛn, sabu aw le ka ca; o kɔ, aw ye aw ta ala daari, nka aw kana tasuma don lɔgɔ ra.»
25 Elias disse aos profetas de Baal: "Escolham um dos novilhos e preparem-no primeiro, visto que vocês são tantos. Clamem pelo nome do seu deus, mas não acendam o fogo".
26 O ka misitoran kelen di o ma; o ka o mina ka o labɛn ka o sogo la lɔgɔ kan. O kɔ, o ka o ta jo tɔgɔ wele, min ye Baali ye, k’a daari, k’a ta sɔgɔma, fɔ ka taga tere se kuncɛ; o ko: «Baali, an jaabi!» Nka kumakan ma mɛn, jaabiri ma kɛ. O tun ka sarakabɔnan min lalaga, o ka dɔn kɛ ka o lamini.
26 Então pegaram o novilho que lhes foi dado e o prepararam. E clamaram pelo nome de Baal desde a manhã até o meio-dia. "Ó Baal, responde-nos! ", gritavam. E dançavam em volta do altar que haviam feito. Mas não houve nenhuma resposta; ninguém respondeu.
27 Tere sera kuncɛ minkɛ, Iliya ka o lɔgɔbɔ. A ko: «Aw ye pɛrɛn kosɛbɛ! I n’a fɔ ala lo, i b’a sɔrɔ ko a bɛ miirira ko dɔ le ra, walama a bɛ baara dɔ le ra, walama a tagara dugu ra; a bɛ se ka kɛ fana ko a bɛ sunɔgɔra le; aw ka kan k’a lakunu.»
27 Ao meio-dia Elias começou a zombar deles. "Gritem mais alto! ", dizia, "já que ele é um deus. Quem sabe está meditando, ou ocupado, ou viajando. Talvez esteja dormindo e precise ser despertado. "
28 O ka kɛ kulebaw ci ye, ka kɛ o yɛrɛ tigɛtigɛ ye ni o ta muruw ni o ta tamanw ye, ka kaɲa ni o ta landa ye, fɔ ka jori bɔ o yɛrɛ ra.
28 Então passaram a gritar ainda mais alto e a ferir-se com espadas e lanças, de acordo com o costume deles, até sangrarem.
29 Tere jɛngɛra dɔɔnin tuma min na, o ka cirayakuma caman fɔ, fɔ ka taga wulafɛsaraka bɔwagati se. Nka kumakan ma bɔ, jaabiri ma kɛ, mankan si ma bɔ.
29 Passou o meio-dia, e eles continuaram profetizando em transe até a hora do sacrifício da tarde. Mas não houve resposta alguma; ninguém respondeu, ninguém deu atenção.
30 Iliya k’a fɔ jama bɛɛ lajɛnnin ye ko: «Aw ye gbara ne ra yan!» Mɔgɔw gbarara a ra. Matigi Ala ta sarakabɔnan min tun cɛnna, a ka o lalaga kokura.
30 Então Elias disse a todo o povo: "Aproximem-se de mim". O povo aproximou-se, e Elias reparou o altar do Senhor, que estava em ruínas.
31 A ka kabakuru tan ni fla ta, Yakuba ta durujaw ta gbaw bɛ kelen kelen tɔgɔ ra, sabu Matigi Ala tun k’a fɔ ale Yakuba le ye ko: «I tɔgɔ bɛna la ko Izirayɛli.»
31 Depois apanhou doze pedras, uma para cada tribo dos descendentes de Jacó, a quem a palavra do Senhor tinha sido dirigida, e disse: "Seu nome será Israel".
32 A ka o kabakuruw ta ka sarakabɔnan dɔ lalaga Matigi Ala tɔgɔ ra. A ka dinga dɔ sogi ka sarakabɔnan lamini; ji litiri bisaba tun bɛ se ka don o dinga kɔnɔ.
32 Com as pedras construiu um altar em honra do nome do Senhor, e cavou ao redor do altar uma valeta com capacidade de duas medidas de semente.
33 A ka lɔgɔ lala sarakabɔnan kan, ka misitoran boso, k’a sogo la lɔgɔ kan. O kɔ, a k’a fɔ mɔgɔw ye ko: «Aw ye daga belebele naani fa ji ra, k’a bɔn saraka ni lɔgɔw kan.» O k’a kɛ ten.
33 Depois arrumou a lenha, cortou o novilho em pedaços e o pôs sobre a lenha. Então lhes disse: "Encham de água quatro jarras grandes e derramem-na sobre o holocausto e sobre a lenha".
34 A ko: «Aw ye dɔ wɛrɛ bɔn a kan tuun!» O ka dɔ bɔn a kan tuun. A ko: «Aw ye dɔ bɔn a kan tuun, k’a kɛ fɔ siɲaga saba.» O k’a kɛ ten, k’a se fɔ siɲaga saba.
34 "Façam-no novamente", disse, e eles o fizeram de novo. "Façam-no pela terceira vez", ordenou, e eles o fizeram pela terceira vez.
35 Ji woyora sarakabɔnan fan bɛɛ ra, fɔ ka dinga fa.
35 A água escorria do altar, chegando a encher a valeta.
36 Wulafɛsaraka bɔwagati sera minkɛ, cira Iliya gbarara ka taga lɔ sarakabɔnan kɔrɔ, k’a fɔ ko: «Matigi Ala, Iburahima ni Isiyaka ni Izirayɛli ta Ala, a to nin mɔgɔw ye a lɔn bi ko ele le ye Ala ye Izirayɛli jamana ra, ko ne le ye i ta baaraden ye, ko ne ka nin kow bɛɛ kɛ i tɔgɔ le ra fana.
36 À hora do sacrifício, o profeta Elias colocou-se à frente e orou: "Ó Senhor, Deus de Abraão, de Isaque e de Israel, que hoje fique conhecido que tu és Deus em Israel e que sou o teu servo e que fiz todas estas coisas por ordem tua.
37 E, Matigi Ala, ne jaabi, ne jaabi Matigi Ala, janko nin mɔgɔw ye a lɔn ko ele Matigi Ala le ye Ala ye, ko ele b’a fɛ o ye sekɔ i ma ni o jusukun bɛɛ ye.»
37 Responde-me, ó Senhor, responde-me, para que este povo saiba que tu, ó Senhor, és Deus, e que fazes o coração deles voltar para ti".
38 Iliya ka o fɔ minkɛ dɔrɔn, Matigi Ala ta tasuma jigira ka saraka jɛni, ani lɔgɔw, ani kabakuruw, ani o yɔrɔ dugukolo bɛɛ; ji min tun bɛ dinga kɔnɔ, tasuma ka o bɛ ja.
38 Então o fogo do Senhor caiu e queimou completamente o holocausto, a lenha, as pedras e o chão, e também secou totalmente a água na valeta.
39 Jama bɛɛ ka o ye minkɛ, o bɛɛ ka o kinbiri gban ka o ɲa biri dugu ma, ka to k’a fɔ ko: «Matigi Ala le ye Ala ye! Matigi Ala le ye Ala ye!»
39 Quando o povo viu isso, todos caíram prostrados e gritaram: "O Senhor é Deus! O Senhor é Deus! "
40 Iliya k’a fɔ o ye ko: «Aw ye Baali ta ciraw bɛɛ mina, hali kelen kana bɔsi.» Mɔgɔw ka o mina. Iliya ko o ye jigi ni o ye Kisɔn kɔda ra. O tagara o bɛɛ kannatigɛ yi.
40 Então Elias ordenou-lhes: "Prendam os profetas de Baal. Não deixem nenhum escapar! " Eles os prenderam, e Elias os fez descer ao riacho de Quisom e lá os matou.
41 O kɔ, Iliya k’a fɔ Akabu ye ko: «Taga, i ye taga domuni kɛ, ka min, sabu nin ye sanjiba dɔ mankan le ye tan.»
41 E Elias disse a Acabe: "Vá comer e beber, pois já ouço o barulho de chuva pesada".
42 Akabu tagara, ka taga domuni kɛ, ka min. Iliya yɛlɛnna Karimɛli kuru kunna, ka taga biri dugu ma k’a ɲa dogo a kinbiri fla cɛ.
42 Então Acabe foi comer e beber, mas Elias subiu até o alto do Carmelo, dobrou-se até o chão e pôs o rosto entre os joelhos.
43 A k’a fɔ a ta baaraden kanbelen ye ko: «Taga flɛri kɛ kɔgɔji fan na.» Kanbelen tagara flɛri kɛ, ka na a fɔ Iliya ye ko: «Foyi tɛ yi!» Iliya k’a ci ten fɔ siɲaga wolonfla.
43 "Vá e olhe na direção do mar", disse ao seu servo. E ele foi e olhou. "Não há nada lá", disse ele. Sete vezes Elias mandou: "Volte para ver".
44 A siɲaga wolonflanan na, a ko: «Sankaba fitini dɔ bɛ wurira kɔgɔji fan na. A bonya bɛ i ko borotɛgɛ.» Iliya k’a fɔ a ye ko: «Taga a fɔ Akabu ye ko a ye a ta sowotoro labɛn ka taga, janko sanji kana na a bari ka taga.»
44 Na sétima vez o servo disse: "Uma nuvem tão pequena quanto a mão de um homem está se levantando do mar". Então Elias disse: "Vá dizer a Acabe: Prepare o seu carro e desça, antes que a chuva o impeça".
45 Sankabaw nana sankolo yɔrɔ bɛɛ fin. Fɔɲɔ wurira, sanjiba benna. Akabu yɛlɛnna a ta sowotoro kɔnɔ ka taga Zizirɛli.
45 Enquanto isso, nuvens escuras apareceram no céu, começou a ventar e começou a chover forte, e Acabe partiu de carro para Jezreel.
46 Matigi Ala ta sebagaya tora Iliya kan. A k’a yɛrɛ cɛsiri, ka bori Akabu ɲa fɛ ka taga se fɔ Zizirɛli dugu donda ra.
46 O poder do Senhor veio sobre Elias, e este, prendendo a capa com o cinto, correu à frente de Acabe por todo o caminho até Jezreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.