Lucas 6
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs NVT
1 Sabate ꞌebweuna ꞌenaya Yesu ma ina tononoyao bagula solanega sitauya, ga ꞌina tononoyao nidi witi atuna siꞌegitagedi ga siꞌetupiyepiyedi ga siꞌenidi.
1 Num sábado, enquanto Jesus caminhava pelos campos de cereal, seus discípulos colheram espigas, removeram a casca com as mãos e comeram os grãos.
2 Ta ꞌaidi Palisiyao siꞌitediya, ga sigwae, “Mwaꞌadega ga ꞌenega Sabate ꞌana loina waleꞌoaleꞌoa?”
2 Alguns fariseus lhes disseram: “Por que vocês desobedecem à lei colhendo cereal no sábado?”.
3 ꞌEnega Yesu Palisiyao ꞌidi ona ꞌieꞌisena, ꞌigwae, “Buki Tabu ꞌena siꞌetoladina Debida manuna be ꞌeguma wasawai wada mwalatoni ꞌaene tauna magosenao sibotana ga
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 Yaubada ꞌina anuwa ꞌena ꞌilugu ta beledi etaetabuna ꞌiꞌewena ga siꞌenina. Beledi nina ma ꞌana loina ꞌaene totaliya dimo ꞌadi tagwala be sida ꞌani. Ta sibotana ꞌenega tuwa tuga siꞌenina.”
4 Ele entrou na casa de Deus, comeu os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer e os deu também a seus companheiros”.
5 ꞌEnega Yesu wate ꞌieonedi, ꞌigwae, “Sabate ꞌana ꞌInapwana ꞌaboꞌagu tuga.”
5 E acrescentou: “O Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
6 Ta ꞌebweu wate Sabate ꞌenaya Yesu ꞌilugu ꞌebweu anuwa tapwalolo ꞌenaya ga ꞌieꞌita. Anuwa nina ꞌenaya ꞌebweu tai ꞌimiyami nimaꞌataina meyomeyona.
6 Em outro sábado, enquanto Jesus ensinava na sinagoga, estava ali um homem cuja mão direita era deformada.
7 Ta wate ꞌaidi loina ꞌana toeꞌitao be Palisiyao simiyami, ta Yesu silomataꞌiꞌisi be ꞌabo tai nina ꞌigieboboꞌane Sabate ꞌenaya, maꞌetamo ꞌenega sida eꞌewa toloina matanaya.
7 Os mestres da lei e os fariseus observavam Jesus atentamente. Se ele curasse aquele homem, eles o acusariam, pois era sábado.
8 Ta Yesu niꞌatu saꞌi ꞌidi nuwanuwa ꞌimwalatonina, ꞌenega tai nina ꞌieonena, ꞌigwae, “ꞌUtoolo be ꞌulagama.” Ga tai nina ꞌitoolo ga ꞌilaga.
8 Jesus, porém, sabia o que planejavam e disse ao homem com a mão deformada: “Venha e fique aqui, diante de todos”, e o homem foi à frente.
9 ꞌEnega Yesu Palisiyao magosediyao ꞌieonedi, ꞌigwae, “Gete ꞌigu enaida ꞌemiya: To guinuwa boboꞌana ꞌedaya? Sabate ꞌena talelema, nai tagie ꞌelouya? Taꞌetoseyana nai taloemwawasa?”
9 Então Jesus lhes disse: “Tenho uma pergunta para vocês: O que a lei permite fazer no sábado? O bem ou o mal? Salvar uma vida ou destruí-la?”.
10 Gote ꞌena maiboꞌadi ꞌidune masimasiyedi ga ꞌenega tai nina ꞌieonena, ꞌigwae, “Nimayo ꞌuyasitoto.” Ga tai nimana ꞌiyasitotona ga ꞌiboboꞌana.
10 Depois, olhando para cada um ao redor, disse ao homem: “Estenda a mão”. O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada.
11 Gote ꞌena Palisiyao magosediyao ꞌigiegamwasowala ꞌaiꞌailidi ga taudimo ꞌediya sigwae, “Tai gete mwaꞌadega tagie losaꞌuꞌese?”
11 Com isso, os inimigos de Jesus ficaram furiosos e começaram a discutir o que fazer contra ele.
12 Tuta gote ꞌenaya Yesu ꞌituꞌe ꞌoyaya ga nada boiboi maiboꞌana Yaubada ꞌena ꞌisidasida.
12 Certo dia, pouco depois, Jesus subiu a um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 ꞌEnega tomwa ꞌiulisina ga ꞌina tononoyao ꞌibwauyedi ga ꞌediyega site tuwelo ꞌiesinuwedi ga ꞌieesedi tosimanao.
13 Quando amanheceu, reuniu seus discípulos e escolheu doze para serem apóstolos. Estes são seus nomes:
14 Tosimanao nidi ꞌadi esanao getedi: Saimoni, tauna wate ꞌieesena Pita, ta tasina Anidulu, ta wate Yemesa be, Yoni be, Pilipi be, Batolomiu be,
14 Simão, a quem ele chamou Pedro, André, irmão de Pedro, Tiago, João, Filipe, Bartolomeu,
15 Madiu be, Tomasi be mali Yemesa tauna Alipio natuna, ta wate mali Saimoni, tauna togewana ꞌebeloina manuna,
15 Mateus, Tomé, Tiago, filho de Alfeu, Simão, apelidado de zelote,
16 be wate Yudasa tauna Yemesa natuna, ta wate Yudasa Isikaliota, tauna maꞌetamo Yesu ꞌida telesipupuye.
16 Judas, filho de Tiago, Judas Iscariotes, que se tornou o traidor.
17 Ga ꞌina tosimanao nidi ta wate ꞌana tomuliyao yaudi, maiboꞌadi maꞌenao ꞌoyega siebusima ga ꞌabatau ꞌena sitoolo. ꞌAbatau nina ꞌenaya boda sinabwana simiyami, taudi simai Yudia be Yelusalema be wate Taiya ta Saidoni senadi leꞌawidi ꞌediyega.
17 Quando Jesus e os discípulos desceram do monte, pararam numa região plana e ampla. Havia ali muitos de seus seguidores e uma grande multidão vinda de todas as partes da Judeia, de Jerusalém e de lugares distantes ao norte, como o litoral de Tiro e Sidom.
18 Taudi simai ꞌaene Yesu ꞌina onao sida nonodi ta wate ꞌaene ꞌadi leꞌoasao ꞌida gieboboꞌanedi. Ta wate taudi yaluyaluwa biꞌi silugu ꞌediya nuwanuwadi be yaluyaluwa nidi ꞌediyega ꞌida ula apwesedi.
18 Tinham vindo para ouvi-lo e para ser curados de suas enfermidades, e os que eram atormentados por espíritos impuros eram curados.
19 Boda nidi maiboꞌadi nuwanuwadi be Yesu sida gitoo be ꞌenega ꞌadi leꞌoasa sigugumwala, manuna siꞌitena Yesu ꞌena waiwai ꞌimiyami.
19 Todos procuravam tocar em Jesus, pois dele saía poder, e ele curava a todos.
20 ꞌEnega Yesu ꞌina tononoyao nidi ꞌiduneyedi ga ꞌieonedi, ꞌigwae, “ꞌAbo ꞌomi gomagomabesomi, wada gwausowala manuna Yaubada nimanaya wamiyami.
20 Então Jesus se voltou para seus discípulos e disse: “Felizes são vocês, pobres, pois o reino de Deus lhes pertence.
21 Ta ꞌomi ꞌabo wabotana wada gwausowala, manuna maꞌetamo gamwami ꞌipapawa. Ta wate ꞌomi ꞌabo wadedoi, wada gwausowala manuna maꞌetamo waedagi.
21 Felizes são vocês que agora estão famintos, pois serão saciados. Felizes são vocês que agora choram, pois no devido tempo rirão.
22 ꞌAboꞌagu Tomota Natuna ta wada gwausowala ꞌeguma manugu tomota sietalauwalemi, nai siguitoyasemi, nai siloꞌaegilemi nai siꞌawa toꞌumaliyemi.
22 Felizes são vocês quando os odiarem e os excluírem, quando zombarem de vocês e os caluniarem como se fossem maus porque seguem o Filho do Homem.
23 Tuta gete ꞌediya ꞌabo mwau nidi siapwesa, manudi wada gwausowala be watoolo be walausa, manuna ꞌami pali boboꞌana galewaya ꞌimiyami. Ta wada nuwaꞌiꞌisi ꞌaene gete tuga toꞌawa toꞌumali nidi tubudiyao lowa palopitao siꞌawa toꞌumaliyedi, nadigega wate ꞌomi tuta gete ꞌenaya siꞌawaꞌawa toꞌumaliyemi.
23 Quando isso acontecer, alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antepassados deles trataram os profetas da mesma forma.
24 Ta ꞌabo ꞌomi niꞌatu waeesaesa nuwaꞌoleꞌolemi, manuna ꞌimi esaesa niꞌatu walobena, ta maꞌetamo nigeya.
24 “Que aflição espera vocês, ricos, pois já receberam sua consolação!
25 Ta yaisigedi ꞌomi gete tuga niꞌatu gamwami ꞌipawa, maꞌetamo wada nuwamwau manuna ꞌiabe botana sinabwana waloba. Ta wate ꞌabo gete tuga waedaedagi, maꞌetamo ma imi nuwamwau wadedoi.
25 Que aflição espera vocês que agora têm fartura, pois um terrível tempo de fome os espera! Que aflição espera vocês que agora riem, pois em breve seu riso se transformará em lamento e tristeza!
26 Ta tuta nidi ꞌediya ꞌeguma tomota yaudi siꞌawa boboꞌanemi, wada nuwaila be wada nuwamwau, manuna lowa taudi tubudiyao wate nadigega palopita kabokabo siꞌawa boboꞌanedi.
26 Que aflição espera vocês que são elogiados por todos, pois os antepassados deles também elogiaram falsos profetas!”
27 Ta eꞌita gete wada nono be ꞌami talauwalao wada obobomedi, ta taudi siguitoyasemi wada lemedi,
27 “Mas a vocês que me ouvem, eu digo: amem os seus inimigos, façam o bem a quem os odeia,
28 ta wate taudi siꞌawaꞌawa toꞌumaliyemi wada ꞌawa obobomedi, ta taudi sietalauwalemi manudi wada sidasida be Yaubada ꞌida lemedi.
28 abençoem quem os amaldiçoa, orem por quem os maltratam.
29 Ta ꞌabo yaita ꞌaseꞌaseyo ꞌisapi, geyaꞌabo nimana ꞌueꞌisaile ta esi mali ꞌaseꞌase wate ꞌutagwale be ꞌisapi. Ta ꞌeguma yaita ꞌimu sita ꞌiꞌewena, ꞌamu ꞌoama wate ꞌuda tagwale ꞌenaya.
29 Se alguém lhe der um tapa numa face, ofereça também a outra. Se alguém exigir de você a roupa do corpo, deixe que leve também a capa.
30 Ta wate ꞌeguma yaita ꞌemuya ꞌisisida ꞌebweu yage manuna, yage nina ꞌuda ꞌebwaꞌe. Ta ꞌabo yaita ꞌimu gwegwe ꞌiꞌewena ga ꞌena ꞌimiyami, geyaꞌabo manuna ꞌuonaona limalimana.
30 Dê a quem pedir e, quando tomarem suas coisas, não tente recuperá-las.
31 Ta ꞌabo toꞌase nuwanuwami be tomota ꞌemiya siguinuwei, ꞌomi wate nadigega ꞌediya wada guinuwaꞌesa.
31 Façam aos outros o que vocês desejam que eles lhes façam.
32 Ta ꞌabo ꞌaina tomota siobobomemi be taudimo waobobomedi, nigeya ꞌebweu ꞌana boboꞌanamo ꞌemiya, manuna totoꞌumalidi wate gosediyao siobobomedi, ꞌenega taudi be ꞌomi tuga ꞌimi bubuna leleleya.
32 “Se vocês amam apenas aqueles que os amam, que mérito têm? Até os pecadores amam quem os ama.
33 Ta wate nadigega ꞌabo ꞌaina tomota silememi be taudimo walemedi, nigeya ꞌebweu wate ꞌana boboꞌanamo ꞌemiya, manuna totoꞌumalidi wate gosediyao silemedi. Ta ꞌidi bubuna tuga nadigega ꞌomi ꞌimi bubuna.
33 E, se fazem o bem apenas aos que fazem o bem a vocês, que mérito têm? Até os pecadores agem desse modo.
34 Ta ꞌeguma oboboma waꞌebwaya taudi namo wanuwena be ꞌaene ꞌemiya sida eꞌisa limana, toꞌase guinuwa nina ꞌana boboꞌana ꞌemiya? Guinuwa nidi nadigega taudi totoꞌumalidi siguiguinuwedi gosediyao ꞌediya be ꞌaene ꞌidi ꞌebwaya nina ꞌana eꞌisa sida lobalima.
34 E, se emprestam dinheiro apenas aos que podem devolver, que mérito têm? Até os pecadores emprestam a outros pecadores, na expectativa de receber tudo de volta.
35 Ta ꞌomi esi ꞌilobwenemi be ꞌami talauwalao wada yaledi be wada obobomedi be wada ꞌebwaya ꞌediya, ta geyaꞌabo eꞌisa manuna wayamwayamwa. Ta maꞌetamo ꞌami eꞌisa sinabwana wada loba, be ꞌenega ꞌomi Toloetana sana natunao. Manuna tauna totoꞌumalidi ta wate tooopaꞌalao ꞌiobobomedi.
35 “Portanto, amem os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles sem esperar nada de volta. Então a recompensa que receberão do céu será grande e estarão agindo, de fato, como filhos do Altíssimo, pois ele é bondoso até mesmo com os ingratos e perversos.
36 ꞌEnega ꞌomi wate wada ꞌatenuwaꞌoleꞌole tuga, nadigega Tamami ꞌiꞌatenuwa ꞌoleꞌoleꞌesemi.
36 Sejam misericordiosos, assim como seu Pai é misericordioso.”
37 Ta geyaꞌabo tomota waꞌawaꞌawa toꞌumaliyedi ꞌabona nai Yaubada wate ꞌiꞌawa toꞌumaliyemi. Ta wate geyaꞌabo gosemiyao waeꞌewadi, be ꞌenega ꞌomi geyaꞌabo eꞌewa walobaloba. Ta esi gosemiyao ꞌidi bubuna wada nuwataudi be ꞌenega Yaubada ꞌomi ꞌimi bubuna ꞌida nuwataudi.
37 “Não julguem e não serão julgados. Não condenem e não serão condenados. Perdoem e serão perdoados.
38 Ta wate ma imi ꞌatetagwala tomota wada obobomedi, be ꞌenega Yaubada ꞌida obobomemi, be ꞌina oboboma nina sinabwa wawasae ꞌemiya ꞌida ꞌetosiwa. Manuna toꞌase ꞌimi guinuwa tomota ꞌediya, Yaubada wate nadigega ꞌida guinuwa ꞌemiya.”
38 Deem e receberão. Sua dádiva lhes retornará em boa medida, compactada, sacudida para caber mais, transbordante e derramada sobre vocês. O padrão de medida que adotarem será usado para medi-los”.
39 ꞌEnega onasemalimali getedi ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Mwaꞌadega? Sawesawenaya be ꞌebweu tomatakebokebo gosiyana matakebokebona ꞌianugane? Nai nigeya, aga? ꞌEguma nadigega ꞌiguinuwaꞌesa ꞌiabe siteluwa nidi gaula ꞌena sibebeꞌu.
39 Jesus deu ainda a seguinte ilustração: “É possível um cego guiar outro cego? Não cairão os dois num buraco?
40 Wate nadigega ꞌabo ꞌebweu tonono, nigeya sawesawenaya be ꞌina toeꞌita ꞌina mwalatoi ꞌimwalatoi sine. Nate namo ꞌabo ꞌina mwalatoi ꞌisinabwa ta esi ꞌenega siteluwa nidi ꞌidi mwalatoi leleleya.
40 Os discípulos não são maiores que seu mestre. Mas o aluno bem instruído será como o mestre.
41 Nigeya ꞌilobwelobweneyo be tasiyo manuna ꞌuona ꞌabo matanaya kaiwe senasenamina ꞌimiyami, manuna ꞌoyo wate matamuya kegabugabu ꞌimiyami ta nigeya ꞌuꞌitaꞌita.
41 “Por que você se preocupa com o cisco no olho de seu amigo enquanto há um tronco em seu próprio olho?
42 ꞌEnega geyaꞌabo tasiyo ꞌueonai be ꞌugwae, ‘Tasigu, ꞌilobwenegu be ꞌaene kaiwe senasenamina matamuyega yaꞌewayaule,’ manuna ꞌoyo wate kegabugabu sinabwana matamuya ꞌimiyami nigeya ꞌuꞌitaꞌita. Onaꞌaiꞌaila ꞌoyo ꞌebweu tokabo, aga? Ta esi kegabugabu matamuyega ꞌuda gimi ꞌewayaule, be ꞌenega ꞌudune ꞌaiꞌaila ta muliyega tasimuna matanega kaiwe senasenamina ꞌuꞌewayaule.
42 Como pode dizer: ‘Amigo, deixe-me ajudá-lo a tirar o cisco de seu olho’, se não consegue ver o tronco em seu próprio olho? Hipócrita! Primeiro, livre-se do tronco em seu olho; então você verá o suficiente para tirar o cisco do olho de seu amigo.”
43 “Kaiwe boboꞌana nigeya sawesawenaya be uwana toꞌumalina ꞌiuwae. Nadigega wate kaiwe toꞌumalina nigeya sawesawenaya be uwana boboꞌana ꞌiuwae.
43 “Uma árvore boa não produz frutos ruins, e uma árvore ruim não produz frutos bons.
44 ꞌEnega kaiwe ꞌebweuna ꞌebweuna uwadi ꞌediyega tamwalamwalatonidi ꞌaene kaiwe nidi boboꞌadi nai toꞌumalidi. Onaꞌaiꞌaila, nigeya sawesawenaya be kwakwakwala ꞌediyega damaya uwana taloba. Wate nadigega nigeya sawesawenaya be buyubuyuwa ꞌenega sibweya uwana taloba.
44 Uma árvore é identificada por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de arbustos espinhosos.
45 Nadigega tai ꞌina bubuna, ꞌabo tai ꞌina nuwanuwa boboꞌana ꞌina bubuna maiboꞌana boboꞌana. Ta ꞌabo tai ꞌina nuwanuwa toꞌumalidi, ꞌina bubuna maiboꞌana toꞌumalina. Manuna nuwanuwao nidi toꞌase nadigega ꞌatemiya simiyami tuta yauyauna ꞌawamiyega siapweapwesa.
45 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau. Pois a boca fala do que o coração está cheio.”
46 “Ta toꞌase manuna waꞌawa ꞌInapwanaegu, ta ꞌigu ona nigeya wada ematamatanedi.
46 “Por que vocês me chamam ‘Senhor! Senhor!’, se não fazem o que eu digo?
47 Ta ꞌabo yaita ꞌoyo ꞌumama ꞌeguya be ꞌigu ona ꞌunonodi be ꞌuguinuwedi, ꞌoyo ꞌimu bubuna nadigega ꞌebweu toꞌabi anuwa yaeꞌita ꞌemiya.
47 Eu lhes mostrarei como é aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Toꞌabi anuwa nina nugana ꞌina ꞌautui paꞌalina ꞌilobena, gulewa daisinamo ꞌenaya, ga ꞌina anuwa ꞌena ꞌiꞌabina. ꞌEnega tuta nina ꞌusana sinabwana ꞌimwaꞌuta ga muluwa ꞌidau, ꞌidau ga anuwa nina ꞌiununa ta nigeya ꞌigiegie toꞌumaliye, manuna ꞌautui boboꞌana ꞌena ꞌiꞌabi.
48 Ele é como a pessoa que está construindo uma casa e que cava fundo e coloca os alicerces em rocha firme. Quando a água das enchentes sobe e bate contra essa casa, ela permanece firme, pois foi bem construída.
49 Ta esiya ꞌabo yaita ꞌoyo ꞌigu ona ꞌunono namo ta nigeya ꞌuematamatane, ꞌoyo tuga ꞌatuwa toꞌabi anuwa nina kaukau daisinamo ꞌena ꞌiꞌabina. Ta tuta nina muluwa ꞌiapwesa, anuwa nina ꞌiununa ga ꞌiꞌebuiyena ta ꞌieligeiya toilina.”
49 Mas quem ouve e não obedece é como a pessoa que constrói uma casa sobre o chão, sem alicerces. Quando a água bater nessa casa, ela cairá, deixando uma pilha de ruínas”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.