Lucas 6
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs NAA
1 Sabate ꞌebweuna ꞌenaya Yesu ma ina tononoyao bagula solanega sitauya, ga ꞌina tononoyao nidi witi atuna siꞌegitagedi ga siꞌetupiyepiyedi ga siꞌenidi.
1 Aconteceu que, num sábado, Jesus passava pelas searas, e os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Ta ꞌaidi Palisiyao siꞌitediya, ga sigwae, “Mwaꞌadega ga ꞌenega Sabate ꞌana loina waleꞌoaleꞌoa?”
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: — Por que vocês fazem o que não é lícito aos sábados?
3 ꞌEnega Yesu Palisiyao ꞌidi ona ꞌieꞌisena, ꞌigwae, “Buki Tabu ꞌena siꞌetoladina Debida manuna be ꞌeguma wasawai wada mwalatoni ꞌaene tauna magosenao sibotana ga
3 Jesus tomou a palavra e disse:
4 Yaubada ꞌina anuwa ꞌena ꞌilugu ta beledi etaetabuna ꞌiꞌewena ga siꞌenina. Beledi nina ma ꞌana loina ꞌaene totaliya dimo ꞌadi tagwala be sida ꞌani. Ta sibotana ꞌenega tuwa tuga siꞌenina.”
4 Como entrou na casa de Deus e, pegando os pães da proposição, comeu e deu também aos que estavam com ele, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 ꞌEnega Yesu wate ꞌieonedi, ꞌigwae, “Sabate ꞌana ꞌInapwana ꞌaboꞌagu tuga.”
5 Então Jesus lhes disse:
6 Ta ꞌebweu wate Sabate ꞌenaya Yesu ꞌilugu ꞌebweu anuwa tapwalolo ꞌenaya ga ꞌieꞌita. Anuwa nina ꞌenaya ꞌebweu tai ꞌimiyami nimaꞌataina meyomeyona.
6 Aconteceu que, em outro sábado, Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita ressequida.
7 Ta wate ꞌaidi loina ꞌana toeꞌitao be Palisiyao simiyami, ta Yesu silomataꞌiꞌisi be ꞌabo tai nina ꞌigieboboꞌane Sabate ꞌenaya, maꞌetamo ꞌenega sida eꞌewa toloina matanaya.
7 Os escribas e os fariseus observavam Jesus, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Ta Yesu niꞌatu saꞌi ꞌidi nuwanuwa ꞌimwalatonina, ꞌenega tai nina ꞌieonena, ꞌigwae, “ꞌUtoolo be ꞌulagama.” Ga tai nina ꞌitoolo ga ꞌilaga.
8 Mas Jesus, conhecendo os pensamentos deles, disse ao homem da mão ressequida: E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 ꞌEnega Yesu Palisiyao magosediyao ꞌieonedi, ꞌigwae, “Gete ꞌigu enaida ꞌemiya: To guinuwa boboꞌana ꞌedaya? Sabate ꞌena talelema, nai tagie ꞌelouya? Taꞌetoseyana nai taloemwawasa?”
9 Então Jesus disse a eles:
10 Gote ꞌena maiboꞌadi ꞌidune masimasiyedi ga ꞌenega tai nina ꞌieonena, ꞌigwae, “Nimayo ꞌuyasitoto.” Ga tai nimana ꞌiyasitotona ga ꞌiboboꞌana.
10 Então Jesus, olhando para todos que estavam ao seu redor, disse ao homem: Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Gote ꞌena Palisiyao magosediyao ꞌigiegamwasowala ꞌaiꞌailidi ga taudimo ꞌediya sigwae, “Tai gete mwaꞌadega tagie losaꞌuꞌese?”
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam contra Jesus.
12 Tuta gote ꞌenaya Yesu ꞌituꞌe ꞌoyaya ga nada boiboi maiboꞌana Yaubada ꞌena ꞌisidasida.
12 Naqueles dias, Jesus se retirou para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 ꞌEnega tomwa ꞌiulisina ga ꞌina tononoyao ꞌibwauyedi ga ꞌediyega site tuwelo ꞌiesinuwedi ga ꞌieesedi tosimanao.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Tosimanao nidi ꞌadi esanao getedi: Saimoni, tauna wate ꞌieesena Pita, ta tasina Anidulu, ta wate Yemesa be, Yoni be, Pilipi be, Batolomiu be,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Madiu be, Tomasi be mali Yemesa tauna Alipio natuna, ta wate mali Saimoni, tauna togewana ꞌebeloina manuna,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 be wate Yudasa tauna Yemesa natuna, ta wate Yudasa Isikaliota, tauna maꞌetamo Yesu ꞌida telesipupuye.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Ga ꞌina tosimanao nidi ta wate ꞌana tomuliyao yaudi, maiboꞌadi maꞌenao ꞌoyega siebusima ga ꞌabatau ꞌena sitoolo. ꞌAbatau nina ꞌenaya boda sinabwana simiyami, taudi simai Yudia be Yelusalema be wate Taiya ta Saidoni senadi leꞌawidi ꞌediyega.
17 E, descendo com eles do monte, Jesus parou num lugar plano onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Taudi simai ꞌaene Yesu ꞌina onao sida nonodi ta wate ꞌaene ꞌadi leꞌoasao ꞌida gieboboꞌanedi. Ta wate taudi yaluyaluwa biꞌi silugu ꞌediya nuwanuwadi be yaluyaluwa nidi ꞌediyega ꞌida ula apwesedi.
18 que vieram para o ouvir e para ser curados de suas doenças. Também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Boda nidi maiboꞌadi nuwanuwadi be Yesu sida gitoo be ꞌenega ꞌadi leꞌoasa sigugumwala, manuna siꞌitena Yesu ꞌena waiwai ꞌimiyami.
19 E todos da multidão procuravam tocar em Jesus, porque dele saía poder; e curava todos.
20 ꞌEnega Yesu ꞌina tononoyao nidi ꞌiduneyedi ga ꞌieonedi, ꞌigwae, “ꞌAbo ꞌomi gomagomabesomi, wada gwausowala manuna Yaubada nimanaya wamiyami.
20 Então, olhando para os seus discípulos, Jesus lhes disse:
21 Ta ꞌomi ꞌabo wabotana wada gwausowala, manuna maꞌetamo gamwami ꞌipapawa. Ta wate ꞌomi ꞌabo wadedoi, wada gwausowala manuna maꞌetamo waedagi.
21 — Bem-aventurados são vocês
22 ꞌAboꞌagu Tomota Natuna ta wada gwausowala ꞌeguma manugu tomota sietalauwalemi, nai siguitoyasemi, nai siloꞌaegilemi nai siꞌawa toꞌumaliyemi.
22 — Bem-aventurados são vocês quando as pessoas os odiarem, expulsarem da sua companhia, insultarem e rejeitarem o nome de vocês como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Tuta gete ꞌediya ꞌabo mwau nidi siapwesa, manudi wada gwausowala be watoolo be walausa, manuna ꞌami pali boboꞌana galewaya ꞌimiyami. Ta wada nuwaꞌiꞌisi ꞌaene gete tuga toꞌawa toꞌumali nidi tubudiyao lowa palopitao siꞌawa toꞌumaliyedi, nadigega wate ꞌomi tuta gete ꞌenaya siꞌawaꞌawa toꞌumaliyemi.
23 Alegrem-se naquele dia e exultem, porque grande é a recompensa de vocês no céu; porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os profetas.
24 Ta ꞌabo ꞌomi niꞌatu waeesaesa nuwaꞌoleꞌolemi, manuna ꞌimi esaesa niꞌatu walobena, ta maꞌetamo nigeya.
24 — Mas ai de vocês, os ricos,
25 Ta yaisigedi ꞌomi gete tuga niꞌatu gamwami ꞌipawa, maꞌetamo wada nuwamwau manuna ꞌiabe botana sinabwana waloba. Ta wate ꞌabo gete tuga waedaedagi, maꞌetamo ma imi nuwamwau wadedoi.
25 — Ai de vocês
26 Ta tuta nidi ꞌediya ꞌeguma tomota yaudi siꞌawa boboꞌanemi, wada nuwaila be wada nuwamwau, manuna lowa taudi tubudiyao wate nadigega palopita kabokabo siꞌawa boboꞌanedi.
26 — Ai de vocês, quando todos os elogiarem, porque os pais dessas pessoas fizeram o mesmo com os falsos profetas!
27 Ta eꞌita gete wada nono be ꞌami talauwalao wada obobomedi, ta taudi siguitoyasemi wada lemedi,
27 — Digo, porém, a vocês que me ouvem: amem os seus inimigos, façam o bem aos que odeiam vocês.
28 ta wate taudi siꞌawaꞌawa toꞌumaliyemi wada ꞌawa obobomedi, ta taudi sietalauwalemi manudi wada sidasida be Yaubada ꞌida lemedi.
28 Abençoem aqueles que os amaldiçoam, orem pelos que maltratam vocês.
29 Ta ꞌabo yaita ꞌaseꞌaseyo ꞌisapi, geyaꞌabo nimana ꞌueꞌisaile ta esi mali ꞌaseꞌase wate ꞌutagwale be ꞌisapi. Ta ꞌeguma yaita ꞌimu sita ꞌiꞌewena, ꞌamu ꞌoama wate ꞌuda tagwale ꞌenaya.
29 Ao que lhe bate numa face, ofereça também a outra; e, ao que lhe tirar a capa, deixe que leve também a túnica.
30 Ta wate ꞌeguma yaita ꞌemuya ꞌisisida ꞌebweu yage manuna, yage nina ꞌuda ꞌebwaꞌe. Ta ꞌabo yaita ꞌimu gwegwe ꞌiꞌewena ga ꞌena ꞌimiyami, geyaꞌabo manuna ꞌuonaona limalimana.
30 Dê a todo o que lhe pedir alguma coisa; e, se alguém levar o que é seu, não exija que seja devolvido.
31 Ta ꞌabo toꞌase nuwanuwami be tomota ꞌemiya siguinuwei, ꞌomi wate nadigega ꞌediya wada guinuwaꞌesa.
31 Façam aos outros o mesmo que vocês querem que eles façam a vocês.
32 Ta ꞌabo ꞌaina tomota siobobomemi be taudimo waobobomedi, nigeya ꞌebweu ꞌana boboꞌanamo ꞌemiya, manuna totoꞌumalidi wate gosediyao siobobomedi, ꞌenega taudi be ꞌomi tuga ꞌimi bubuna leleleya.
32 — Se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Porque até os pecadores amam aqueles que os amam.
33 Ta wate nadigega ꞌabo ꞌaina tomota silememi be taudimo walemedi, nigeya ꞌebweu wate ꞌana boboꞌanamo ꞌemiya, manuna totoꞌumalidi wate gosediyao silemedi. Ta ꞌidi bubuna tuga nadigega ꞌomi ꞌimi bubuna.
33 Se fizerem o bem aos que lhes fazem o bem, que recompensa terão? Até os pecadores fazem isso.
34 Ta ꞌeguma oboboma waꞌebwaya taudi namo wanuwena be ꞌaene ꞌemiya sida eꞌisa limana, toꞌase guinuwa nina ꞌana boboꞌana ꞌemiya? Guinuwa nidi nadigega taudi totoꞌumalidi siguiguinuwedi gosediyao ꞌediya be ꞌaene ꞌidi ꞌebwaya nina ꞌana eꞌisa sida lobalima.
34 E, se emprestam àqueles de quem esperam receber, que recompensa terão? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Ta ꞌomi esi ꞌilobwenemi be ꞌami talauwalao wada yaledi be wada obobomedi be wada ꞌebwaya ꞌediya, ta geyaꞌabo eꞌisa manuna wayamwayamwa. Ta maꞌetamo ꞌami eꞌisa sinabwana wada loba, be ꞌenega ꞌomi Toloetana sana natunao. Manuna tauna totoꞌumalidi ta wate tooopaꞌalao ꞌiobobomedi.
35 Vocês, porém, amem os seus inimigos, façam o bem e emprestem, sem esperar nada em troca; vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Altíssimo. Pois ele é bondoso até para os ingratos e maus.
36 ꞌEnega ꞌomi wate wada ꞌatenuwaꞌoleꞌole tuga, nadigega Tamami ꞌiꞌatenuwa ꞌoleꞌoleꞌesemi.
36 Sejam misericordiosos, como também é misericordioso o Pai de vocês.
37 Ta geyaꞌabo tomota waꞌawaꞌawa toꞌumaliyedi ꞌabona nai Yaubada wate ꞌiꞌawa toꞌumaliyemi. Ta wate geyaꞌabo gosemiyao waeꞌewadi, be ꞌenega ꞌomi geyaꞌabo eꞌewa walobaloba. Ta esi gosemiyao ꞌidi bubuna wada nuwataudi be ꞌenega Yaubada ꞌomi ꞌimi bubuna ꞌida nuwataudi.
37 — Não julguem e vocês não serão julgados; não condenem e vocês não serão condenados; perdoem e serão perdoados;
38 Ta wate ma imi ꞌatetagwala tomota wada obobomedi, be ꞌenega Yaubada ꞌida obobomemi, be ꞌina oboboma nina sinabwa wawasae ꞌemiya ꞌida ꞌetosiwa. Manuna toꞌase ꞌimi guinuwa tomota ꞌediya, Yaubada wate nadigega ꞌida guinuwa ꞌemiya.”
38 deem e lhes será dado; boa medida, prensada, sacudida e transbordante será dada a vocês; porque com a medida com que tiverem medido vocês serão medidos também.
39 ꞌEnega onasemalimali getedi ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Mwaꞌadega? Sawesawenaya be ꞌebweu tomatakebokebo gosiyana matakebokebona ꞌianugane? Nai nigeya, aga? ꞌEguma nadigega ꞌiguinuwaꞌesa ꞌiabe siteluwa nidi gaula ꞌena sibebeꞌu.
39 Jesus lhes contou também uma parábola:
40 Wate nadigega ꞌabo ꞌebweu tonono, nigeya sawesawenaya be ꞌina toeꞌita ꞌina mwalatoi ꞌimwalatoi sine. Nate namo ꞌabo ꞌina mwalatoi ꞌisinabwa ta esi ꞌenega siteluwa nidi ꞌidi mwalatoi leleleya.
40 — O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 Nigeya ꞌilobwelobweneyo be tasiyo manuna ꞌuona ꞌabo matanaya kaiwe senasenamina ꞌimiyami, manuna ꞌoyo wate matamuya kegabugabu ꞌimiyami ta nigeya ꞌuꞌitaꞌita.
41 — Por que você vê o cisco no olho do seu irmão, mas não repara na trave que está no seu próprio olho?
42 ꞌEnega geyaꞌabo tasiyo ꞌueonai be ꞌugwae, ‘Tasigu, ꞌilobwenegu be ꞌaene kaiwe senasenamina matamuyega yaꞌewayaule,’ manuna ꞌoyo wate kegabugabu sinabwana matamuya ꞌimiyami nigeya ꞌuꞌitaꞌita. Onaꞌaiꞌaila ꞌoyo ꞌebweu tokabo, aga? Ta esi kegabugabu matamuyega ꞌuda gimi ꞌewayaule, be ꞌenega ꞌudune ꞌaiꞌaila ta muliyega tasimuna matanega kaiwe senasenamina ꞌuꞌewayaule.
42 Como você poderá dizer a seu irmão: “Deixe, irmão, que eu tire o cisco que está no seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave do seu olho e então você verá claramente para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 “Kaiwe boboꞌana nigeya sawesawenaya be uwana toꞌumalina ꞌiuwae. Nadigega wate kaiwe toꞌumalina nigeya sawesawenaya be uwana boboꞌana ꞌiuwae.
43 — Não há árvore boa que dê mau fruto, nem árvore má que dê bom fruto.
44 ꞌEnega kaiwe ꞌebweuna ꞌebweuna uwadi ꞌediyega tamwalamwalatonidi ꞌaene kaiwe nidi boboꞌadi nai toꞌumalidi. Onaꞌaiꞌaila, nigeya sawesawenaya be kwakwakwala ꞌediyega damaya uwana taloba. Wate nadigega nigeya sawesawenaya be buyubuyuwa ꞌenega sibweya uwana taloba.
44 Porque cada árvore é conhecida pelos frutos que produz. Porque não se colhem figos de ervas daninhas, nem se apanham uvas dos espinheiros.
45 Nadigega tai ꞌina bubuna, ꞌabo tai ꞌina nuwanuwa boboꞌana ꞌina bubuna maiboꞌana boboꞌana. Ta ꞌabo tai ꞌina nuwanuwa toꞌumalidi, ꞌina bubuna maiboꞌana toꞌumalina. Manuna nuwanuwao nidi toꞌase nadigega ꞌatemiya simiyami tuta yauyauna ꞌawamiyega siapweapwesa.
45 A pessoa boa tira o bem do bom tesouro do coração, e a pessoa má tira o mal do mau tesouro; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 “Ta toꞌase manuna waꞌawa ꞌInapwanaegu, ta ꞌigu ona nigeya wada ematamatanedi.
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor!”, e não fazem o que eu mando?
47 Ta ꞌabo yaita ꞌoyo ꞌumama ꞌeguya be ꞌigu ona ꞌunonodi be ꞌuguinuwedi, ꞌoyo ꞌimu bubuna nadigega ꞌebweu toꞌabi anuwa yaeꞌita ꞌemiya.
47 Eu vou mostrar a vocês a quem é semelhante todo aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Toꞌabi anuwa nina nugana ꞌina ꞌautui paꞌalina ꞌilobena, gulewa daisinamo ꞌenaya, ga ꞌina anuwa ꞌena ꞌiꞌabina. ꞌEnega tuta nina ꞌusana sinabwana ꞌimwaꞌuta ga muluwa ꞌidau, ꞌidau ga anuwa nina ꞌiununa ta nigeya ꞌigiegie toꞌumaliye, manuna ꞌautui boboꞌana ꞌena ꞌiꞌabi.
48 Esse é semelhante a um homem que, ao construir uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha. Quando veio a enchente, as águas bateram contra aquela casa e não a puderam abalar, por ter sido bem-construída.
49 Ta esiya ꞌabo yaita ꞌoyo ꞌigu ona ꞌunono namo ta nigeya ꞌuematamatane, ꞌoyo tuga ꞌatuwa toꞌabi anuwa nina kaukau daisinamo ꞌena ꞌiꞌabina. Ta tuta nina muluwa ꞌiapwesa, anuwa nina ꞌiununa ga ꞌiꞌebuiyena ta ꞌieligeiya toilina.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que construiu uma casa sobre a terra, sem alicerces, e, quando as águas bateram contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.