Lucas 6
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs ARIB
1 Sabate ꞌebweuna ꞌenaya Yesu ma ina tononoyao bagula solanega sitauya, ga ꞌina tononoyao nidi witi atuna siꞌegitagedi ga siꞌetupiyepiyedi ga siꞌenidi.
1 E sucedeu que, num dia de sábado, passava Jesus pelas searas; e seus discípulos iam colhendo espigas e, debulhando-as com as mãos, as comiam.
2 Ta ꞌaidi Palisiyao siꞌitediya, ga sigwae, “Mwaꞌadega ga ꞌenega Sabate ꞌana loina waleꞌoaleꞌoa?”
2 Alguns dos fariseus, porém, perguntaram; Por que estais fazendo o que não é lícito fazer nos sábados?
3 ꞌEnega Yesu Palisiyao ꞌidi ona ꞌieꞌisena, ꞌigwae, “Buki Tabu ꞌena siꞌetoladina Debida manuna be ꞌeguma wasawai wada mwalatoni ꞌaene tauna magosenao sibotana ga
3 E Jesus, respondendo-lhes, disse: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Yaubada ꞌina anuwa ꞌena ꞌilugu ta beledi etaetabuna ꞌiꞌewena ga siꞌenina. Beledi nina ma ꞌana loina ꞌaene totaliya dimo ꞌadi tagwala be sida ꞌani. Ta sibotana ꞌenega tuwa tuga siꞌenina.”
4 Como entrou na casa de Deus, tomou os pães da proposição, dos quais não era lícito comer senão só aos sacerdotes, e deles comeu e deu também aos companheiros?
5 ꞌEnega Yesu wate ꞌieonedi, ꞌigwae, “Sabate ꞌana ꞌInapwana ꞌaboꞌagu tuga.”
5 Também lhes disse: O Filho do homem é Senhor do sábado.
6 Ta ꞌebweu wate Sabate ꞌenaya Yesu ꞌilugu ꞌebweu anuwa tapwalolo ꞌenaya ga ꞌieꞌita. Anuwa nina ꞌenaya ꞌebweu tai ꞌimiyami nimaꞌataina meyomeyona.
6 Ainda em outro sábado entrou na sinagoga, e pôs-se a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita atrofiada.
7 Ta wate ꞌaidi loina ꞌana toeꞌitao be Palisiyao simiyami, ta Yesu silomataꞌiꞌisi be ꞌabo tai nina ꞌigieboboꞌane Sabate ꞌenaya, maꞌetamo ꞌenega sida eꞌewa toloina matanaya.
7 E os escribas e os fariseus observavam-no, para ver se curaria em dia de sábado, para acharem de que o acusar.
8 Ta Yesu niꞌatu saꞌi ꞌidi nuwanuwa ꞌimwalatonina, ꞌenega tai nina ꞌieonena, ꞌigwae, “ꞌUtoolo be ꞌulagama.” Ga tai nina ꞌitoolo ga ꞌilaga.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem que tinha a mão atrofiada: Levanta-te, e fica em pé aqui no maio. E ele, levantando-se, ficou em pé.
9 ꞌEnega Yesu Palisiyao magosediyao ꞌieonedi, ꞌigwae, “Gete ꞌigu enaida ꞌemiya: To guinuwa boboꞌana ꞌedaya? Sabate ꞌena talelema, nai tagie ꞌelouya? Taꞌetoseyana nai taloemwawasa?”
9 Disse-lhes, então, Jesus: Eu vos pergunto: É lícito no sábado fazer bem, ou fazer mal? salvar a vida, ou tirá-la?
10 Gote ꞌena maiboꞌadi ꞌidune masimasiyedi ga ꞌenega tai nina ꞌieonena, ꞌigwae, “Nimayo ꞌuyasitoto.” Ga tai nimana ꞌiyasitotona ga ꞌiboboꞌana.
10 E olhando para todos em redor, disse ao homem: Estende a tua mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restabelecida.
11 Gote ꞌena Palisiyao magosediyao ꞌigiegamwasowala ꞌaiꞌailidi ga taudimo ꞌediya sigwae, “Tai gete mwaꞌadega tagie losaꞌuꞌese?”
11 Mas eles se encheram de furor; e uns com os outros conferenciam sobre o que fariam a Jesus.
12 Tuta gote ꞌenaya Yesu ꞌituꞌe ꞌoyaya ga nada boiboi maiboꞌana Yaubada ꞌena ꞌisidasida.
12 Naqueles dias retirou-se para o monte a fim de orar; e passou a noite toda em oração a Deus.
13 ꞌEnega tomwa ꞌiulisina ga ꞌina tononoyao ꞌibwauyedi ga ꞌediyega site tuwelo ꞌiesinuwedi ga ꞌieesedi tosimanao.
13 Depois do amanhecer, chamou seus discípulos, e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Tosimanao nidi ꞌadi esanao getedi: Saimoni, tauna wate ꞌieesena Pita, ta tasina Anidulu, ta wate Yemesa be, Yoni be, Pilipi be, Batolomiu be,
14 Simão, ao qual também chamou Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Madiu be, Tomasi be mali Yemesa tauna Alipio natuna, ta wate mali Saimoni, tauna togewana ꞌebeloina manuna,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 be wate Yudasa tauna Yemesa natuna, ta wate Yudasa Isikaliota, tauna maꞌetamo Yesu ꞌida telesipupuye.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Ga ꞌina tosimanao nidi ta wate ꞌana tomuliyao yaudi, maiboꞌadi maꞌenao ꞌoyega siebusima ga ꞌabatau ꞌena sitoolo. ꞌAbatau nina ꞌenaya boda sinabwana simiyami, taudi simai Yudia be Yelusalema be wate Taiya ta Saidoni senadi leꞌawidi ꞌediyega.
17 E Jesus, descendo com eles, parou num lugar plano, onde havia não só grande número de seus discípulos, mas também grande multidão do povo, de toda a Judéia e Jerusalém, e do litoral de Tiro e de Sidom, que tinham vindo para ouvi-lo e serem curados das suas doenças;
18 Taudi simai ꞌaene Yesu ꞌina onao sida nonodi ta wate ꞌaene ꞌadi leꞌoasao ꞌida gieboboꞌanedi. Ta wate taudi yaluyaluwa biꞌi silugu ꞌediya nuwanuwadi be yaluyaluwa nidi ꞌediyega ꞌida ula apwesedi.
18 e os que eram atormentados por espíritos imundos ficavam curados.
19 Boda nidi maiboꞌadi nuwanuwadi be Yesu sida gitoo be ꞌenega ꞌadi leꞌoasa sigugumwala, manuna siꞌitena Yesu ꞌena waiwai ꞌimiyami.
19 E toda a multidão procurava tocar-lhe; porque saía dele poder que curava a todos.
20 ꞌEnega Yesu ꞌina tononoyao nidi ꞌiduneyedi ga ꞌieonedi, ꞌigwae, “ꞌAbo ꞌomi gomagomabesomi, wada gwausowala manuna Yaubada nimanaya wamiyami.
20 Então, levantando ele os olhos para os seus discípulos, dizia: Bem-aventurados vós, os pobres, porque vosso é o reino de Deus.
21 Ta ꞌomi ꞌabo wabotana wada gwausowala, manuna maꞌetamo gamwami ꞌipapawa. Ta wate ꞌomi ꞌabo wadedoi, wada gwausowala manuna maꞌetamo waedagi.
21 Bem-aventurados vós, que agora tendes fome, porque sereis fartos. Bem-aventurados vós, que agora chorais, porque haveis de rir.
22 ꞌAboꞌagu Tomota Natuna ta wada gwausowala ꞌeguma manugu tomota sietalauwalemi, nai siguitoyasemi, nai siloꞌaegilemi nai siꞌawa toꞌumaliyemi.
22 Bem-aventurados sereis quando os homens vos odiarem, e quando vos expulsarem da sua companhia, e vos injuriarem, e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do homem.
23 Tuta gete ꞌediya ꞌabo mwau nidi siapwesa, manudi wada gwausowala be watoolo be walausa, manuna ꞌami pali boboꞌana galewaya ꞌimiyami. Ta wada nuwaꞌiꞌisi ꞌaene gete tuga toꞌawa toꞌumali nidi tubudiyao lowa palopitao siꞌawa toꞌumaliyedi, nadigega wate ꞌomi tuta gete ꞌenaya siꞌawaꞌawa toꞌumaliyemi.
23 Regozijai-vos nesse dia e exultai, porque eis que é grande o vosso galardão no céu; pois assim faziam os seus pais aos profetas.
24 Ta ꞌabo ꞌomi niꞌatu waeesaesa nuwaꞌoleꞌolemi, manuna ꞌimi esaesa niꞌatu walobena, ta maꞌetamo nigeya.
24 Mas ai de vós que sois ricos! porque já recebestes a vossa consolação.
25 Ta yaisigedi ꞌomi gete tuga niꞌatu gamwami ꞌipawa, maꞌetamo wada nuwamwau manuna ꞌiabe botana sinabwana waloba. Ta wate ꞌabo gete tuga waedaedagi, maꞌetamo ma imi nuwamwau wadedoi.
25 Ai de vós, os que agora estais fartos! porque tereis fome. Ai de vós, os que agora rides! porque vos lamentareis e chorareis.
26 Ta tuta nidi ꞌediya ꞌeguma tomota yaudi siꞌawa boboꞌanemi, wada nuwaila be wada nuwamwau, manuna lowa taudi tubudiyao wate nadigega palopita kabokabo siꞌawa boboꞌanedi.
26 Ai de vós, quando todos os homens vos louvarem! porque assim faziam os seus pais aos falsos profetas.
27 Ta eꞌita gete wada nono be ꞌami talauwalao wada obobomedi, ta taudi siguitoyasemi wada lemedi,
27 Mas a vós que ouvis, digo: Amai a vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam,
28 ta wate taudi siꞌawaꞌawa toꞌumaliyemi wada ꞌawa obobomedi, ta taudi sietalauwalemi manudi wada sidasida be Yaubada ꞌida lemedi.
28 bendizei aos que vos maldizem, e orai pelos que vos caluniam.
29 Ta ꞌabo yaita ꞌaseꞌaseyo ꞌisapi, geyaꞌabo nimana ꞌueꞌisaile ta esi mali ꞌaseꞌase wate ꞌutagwale be ꞌisapi. Ta ꞌeguma yaita ꞌimu sita ꞌiꞌewena, ꞌamu ꞌoama wate ꞌuda tagwale ꞌenaya.
29 Ao que te ferir numa face, oferece-lhe também a outra; e ao que te houver tirado a capa, não lhe negues também a túnica.
30 Ta wate ꞌeguma yaita ꞌemuya ꞌisisida ꞌebweu yage manuna, yage nina ꞌuda ꞌebwaꞌe. Ta ꞌabo yaita ꞌimu gwegwe ꞌiꞌewena ga ꞌena ꞌimiyami, geyaꞌabo manuna ꞌuonaona limalimana.
30 Dá a todo o que te pedir; e ao que tomar o que é teu, não lho reclames.
31 Ta ꞌabo toꞌase nuwanuwami be tomota ꞌemiya siguinuwei, ꞌomi wate nadigega ꞌediya wada guinuwaꞌesa.
31 Assim como quereis que os homens vos façam, do mesmo modo lhes fazei vós também.
32 Ta ꞌabo ꞌaina tomota siobobomemi be taudimo waobobomedi, nigeya ꞌebweu ꞌana boboꞌanamo ꞌemiya, manuna totoꞌumalidi wate gosediyao siobobomedi, ꞌenega taudi be ꞌomi tuga ꞌimi bubuna leleleya.
32 Se amardes aos que vos amam, que mérito há nisso? Pois também os pecadores amam aos que os amam.
33 Ta wate nadigega ꞌabo ꞌaina tomota silememi be taudimo walemedi, nigeya ꞌebweu wate ꞌana boboꞌanamo ꞌemiya, manuna totoꞌumalidi wate gosediyao silemedi. Ta ꞌidi bubuna tuga nadigega ꞌomi ꞌimi bubuna.
33 E se fizerdes bem aos que vos fazem bem, que mérito há nisso? Também os pecadores fazem o mesmo.
34 Ta ꞌeguma oboboma waꞌebwaya taudi namo wanuwena be ꞌaene ꞌemiya sida eꞌisa limana, toꞌase guinuwa nina ꞌana boboꞌana ꞌemiya? Guinuwa nidi nadigega taudi totoꞌumalidi siguiguinuwedi gosediyao ꞌediya be ꞌaene ꞌidi ꞌebwaya nina ꞌana eꞌisa sida lobalima.
34 E se emprestardes àqueles de quem esperais receber, que mérito há nisso? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Ta ꞌomi esi ꞌilobwenemi be ꞌami talauwalao wada yaledi be wada obobomedi be wada ꞌebwaya ꞌediya, ta geyaꞌabo eꞌisa manuna wayamwayamwa. Ta maꞌetamo ꞌami eꞌisa sinabwana wada loba, be ꞌenega ꞌomi Toloetana sana natunao. Manuna tauna totoꞌumalidi ta wate tooopaꞌalao ꞌiobobomedi.
35 Amai, porém a vossos inimigos, fazei bem e emprestai, nunca desanimado; e grande será a vossa recompensa, e sereis filhos do Altíssimo; porque ele é benigno até para com os integrantes e maus.
36 ꞌEnega ꞌomi wate wada ꞌatenuwaꞌoleꞌole tuga, nadigega Tamami ꞌiꞌatenuwa ꞌoleꞌoleꞌesemi.
36 Sede misericordiosos, como também vosso Pai é misericordioso.
37 Ta geyaꞌabo tomota waꞌawaꞌawa toꞌumaliyedi ꞌabona nai Yaubada wate ꞌiꞌawa toꞌumaliyemi. Ta wate geyaꞌabo gosemiyao waeꞌewadi, be ꞌenega ꞌomi geyaꞌabo eꞌewa walobaloba. Ta esi gosemiyao ꞌidi bubuna wada nuwataudi be ꞌenega Yaubada ꞌomi ꞌimi bubuna ꞌida nuwataudi.
37 Não julgueis, e não sereis julgados; não condeneis, e não sereis condenados; perdoai, e sereis perdoados.
38 Ta wate ma imi ꞌatetagwala tomota wada obobomedi, be ꞌenega Yaubada ꞌida obobomemi, be ꞌina oboboma nina sinabwa wawasae ꞌemiya ꞌida ꞌetosiwa. Manuna toꞌase ꞌimi guinuwa tomota ꞌediya, Yaubada wate nadigega ꞌida guinuwa ꞌemiya.”
38 Dai, e ser-vos-á dado; boa medida, recalcada, sacudida e transbordando vos deitarão no regaço; porque com a mesma medida com que medis, vos medirão a vós.
39 ꞌEnega onasemalimali getedi ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Mwaꞌadega? Sawesawenaya be ꞌebweu tomatakebokebo gosiyana matakebokebona ꞌianugane? Nai nigeya, aga? ꞌEguma nadigega ꞌiguinuwaꞌesa ꞌiabe siteluwa nidi gaula ꞌena sibebeꞌu.
39 E propôs-lhes também uma parábola: Pode porventura um cego guiar outro cego? não cairão ambos no barranco?
40 Wate nadigega ꞌabo ꞌebweu tonono, nigeya sawesawenaya be ꞌina toeꞌita ꞌina mwalatoi ꞌimwalatoi sine. Nate namo ꞌabo ꞌina mwalatoi ꞌisinabwa ta esi ꞌenega siteluwa nidi ꞌidi mwalatoi leleleya.
40 Não é o discípulo mais do que o seu mestre; mas todo o que for bem instruído será como o seu mestre.
41 Nigeya ꞌilobwelobweneyo be tasiyo manuna ꞌuona ꞌabo matanaya kaiwe senasenamina ꞌimiyami, manuna ꞌoyo wate matamuya kegabugabu ꞌimiyami ta nigeya ꞌuꞌitaꞌita.
41 Por que vês o argueiro no olho de teu irmão, e não reparas na trave que está no teu próprio olho?
42 ꞌEnega geyaꞌabo tasiyo ꞌueonai be ꞌugwae, ‘Tasigu, ꞌilobwenegu be ꞌaene kaiwe senasenamina matamuyega yaꞌewayaule,’ manuna ꞌoyo wate kegabugabu sinabwana matamuya ꞌimiyami nigeya ꞌuꞌitaꞌita. Onaꞌaiꞌaila ꞌoyo ꞌebweu tokabo, aga? Ta esi kegabugabu matamuyega ꞌuda gimi ꞌewayaule, be ꞌenega ꞌudune ꞌaiꞌaila ta muliyega tasimuna matanega kaiwe senasenamina ꞌuꞌewayaule.
42 Ou como podes dizer a teu irmão: Irmão, deixa-me tirar o argueiro que está no teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita! tira primeiro a trave do teu olho; e então verás bem para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 “Kaiwe boboꞌana nigeya sawesawenaya be uwana toꞌumalina ꞌiuwae. Nadigega wate kaiwe toꞌumalina nigeya sawesawenaya be uwana boboꞌana ꞌiuwae.
43 Porque não há árvore boa que dê mau fruto nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 ꞌEnega kaiwe ꞌebweuna ꞌebweuna uwadi ꞌediyega tamwalamwalatonidi ꞌaene kaiwe nidi boboꞌadi nai toꞌumalidi. Onaꞌaiꞌaila, nigeya sawesawenaya be kwakwakwala ꞌediyega damaya uwana taloba. Wate nadigega nigeya sawesawenaya be buyubuyuwa ꞌenega sibweya uwana taloba.
44 Porque cada árvore se conhece pelo seu próprio fruto; pois dos espinheiros não se colhem figos, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Nadigega tai ꞌina bubuna, ꞌabo tai ꞌina nuwanuwa boboꞌana ꞌina bubuna maiboꞌana boboꞌana. Ta ꞌabo tai ꞌina nuwanuwa toꞌumalidi, ꞌina bubuna maiboꞌana toꞌumalina. Manuna nuwanuwao nidi toꞌase nadigega ꞌatemiya simiyami tuta yauyauna ꞌawamiyega siapweapwesa.
45 O homem bom, do bom tesouro do seu coração tira o bem; e o homem mau, do seu mau tesouro tira o mal; pois do que há em abundância no coração, disso fala a boca.
46 “Ta toꞌase manuna waꞌawa ꞌInapwanaegu, ta ꞌigu ona nigeya wada ematamatanedi.
46 E por que me chamais: Senhor, Senhor, e não fazeis o que eu vos digo?
47 Ta ꞌabo yaita ꞌoyo ꞌumama ꞌeguya be ꞌigu ona ꞌunonodi be ꞌuguinuwedi, ꞌoyo ꞌimu bubuna nadigega ꞌebweu toꞌabi anuwa yaeꞌita ꞌemiya.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante:
48 Toꞌabi anuwa nina nugana ꞌina ꞌautui paꞌalina ꞌilobena, gulewa daisinamo ꞌenaya, ga ꞌina anuwa ꞌena ꞌiꞌabina. ꞌEnega tuta nina ꞌusana sinabwana ꞌimwaꞌuta ga muluwa ꞌidau, ꞌidau ga anuwa nina ꞌiununa ta nigeya ꞌigiegie toꞌumaliye, manuna ꞌautui boboꞌana ꞌena ꞌiꞌabi.
48 É semelhante ao homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala, e pôs os alicerces sobre a rocha; e vindo a enchente, bateu com ímpeto a torrente naquela casa, e não a pôde abalar, porque tinha sido bem edificada.
49 Ta esiya ꞌabo yaita ꞌoyo ꞌigu ona ꞌunono namo ta nigeya ꞌuematamatane, ꞌoyo tuga ꞌatuwa toꞌabi anuwa nina kaukau daisinamo ꞌena ꞌiꞌabina. Ta tuta nina muluwa ꞌiapwesa, anuwa nina ꞌiununa ga ꞌiꞌebuiyena ta ꞌieligeiya toilina.”
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre terra, sem alicerces, na qual bateu com ímpeto a torrente, e logo caiu; e foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.