Mateus 5

God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs VC

Sair da comparação
VC Versão Católica
1 Ga waŋganydhuny waluy ŋayi Djesuy nhäŋalnha dharrwanhan yolŋuny walalany, walal marrtjin wäŋgaŋal guwatjmar ŋanya. Bala ŋayipiny Djesuny marrtjinan bukulila, bala ŋayi gan nhinanany ŋunhiliyin bukuŋura. Ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu yolŋu walal marrtjinan, bala nhinanany walal ŋunhi galkin yanan nhanukal, ḻiw'maraŋala ŋanya.
1 Vendo aquelas multidões, Jesus subiu à montanha. Sentou-se e seus discípulos aproximaram-se dele.
2 Bala yan ŋayi ŋurruyirr'yurra marŋgikuŋala walalany bitjarra gam',
2 Então abriu a boca e lhes ensinava, dizendo:
3 Jesus on a mount with people|src="CN01700B.pcx" size="Span" loc="DC" ref="Mathuyu 05.1-2" “Nheny dhu ga ŋunhi nhina yuwalkkuman yan ŋayaŋu-ŋamathirra. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi yuwalkkumany lakaranhamirr nhunapinya nhe ŋayaŋu-waŋarany, dhäparŋ'tja, ŋula nhämiriwnydja, bili ŋunha djiwarr'puynydja rom God-Waŋarrwuny nhumalaŋgun!”
3 Bem-aventurados os que têm um coração de pobre, porque deles é o Reino dos céus!
4 “Ŋunhi nhe ŋuli ga nhina ŋayaŋu-ŋonuŋmirrnydja ŋäthinyaraynydja, yurr ŋayipin nhuna dhu marrtji ŋunhi God-Waŋarryun yan ŋayaŋu-marrparaŋgumany, dharraḏayamany, ga yuwalktja ŋayaŋu-ŋamatham!”
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados!
5 “Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi nyilŋ'maranhamirrnydja nhunapinya nhe, nheny dhu ga ŋunhi yuwalknha nhinany ŋayaŋu-ŋamakurra, bili märramany nhe dhu ŋunhi bukmaktja ŋula nhäny malany ŋunhi manymaktja nhanukuŋun God-Waŋarrwuŋun wäwungunhawuynydja!”
5 Bem-aventurados os mansos, porque possuirão a terra!
6 “Nheny dhu ga ŋunhi yuwalknha yan nhina ŋayaŋu-djulŋithirra ŋuli nhe dhu ga ŋunhi mirithirrnydja nhakun djälthirr dhunupawnydja nhinanharaw, bili God-Waŋarryuny dhu ŋunhi dhaŋaŋguman nhuŋu ŋayaŋuny dhuwurr-dhunapaynha romdhuny!”
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão saciados!
7 “Ŋuli nhe mel-wuyunamirrnydja yolŋu wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ga ŋayiny dhu God-Waŋarrnydja bitjandhi bili mel-wuyundhi nhuŋuny, bala nhe dhu ga ŋunhi ŋayaŋu-ŋamathirra nhinany!”
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia!
8 “Ga ŋuli nhe yolŋu ŋayaŋu-ḏarrtjalktja, ŋunhiyiny nhe yolŋu dhu ga ŋoy-djulŋithirra, bili nheny dhu nhäman ŋanya God-Waŋarrnhany!”
8 Bem-aventurados os puros de coração, porque verão Deus!
9 “Ŋuli nhe ŋuli ga mägayayam yolŋuny walalany waŋgany-manapanarawnydja nhinanharaw, ŋunhiyiny nhe yolŋu yuwalknha ga ŋoy-ŋamathirr nhina, bili God-Waŋarryuny dhu lakaram nhuna ŋunhi nheny nhanŋun gäthu'mirriŋun!”
9 Bem-aventurados os pacíficos, porque serão chamados filhos de Deus!
10 “Ŋunhi nhe ŋuli ga djäma rom malany ŋunhi nhaku ŋayi ŋuli ga God-Waŋarr djälthirr, bala walalnydja ŋuli marrtji ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋu'-yulŋuy ŋayaŋu-yätjaman nhuna, yurr nheny gi mukthurra yan nhini ŋoy-ŋamathin, bili God-Waŋarrwuŋuny rom ŋunhi djiwarr'puynydja nhumalaŋgun!”
10 Bem-aventurados os que são perseguidos por causa da justiça, porque deles é o Reino dos céus!
11 “Ŋunhi nhumalany ŋuli yolŋuy walal waŋa ŋula nhaliynydja dhärukthu, warku'yundja, ga yan ŋoy-yätjamany nhumalany, ga nyäḻ'yundja dhäwu gänhamirr nhumalaŋgalaŋuwuy, ŋunhiŋuwuy ŋunhi nhumany ŋarraku warray malthunamirr mala, yurr nhumany dhu ga bitjanna bili yan mukthunna nhinany ŋoy-ŋamathirra.
11 Bem-aventurados sereis quando vos caluniarem, quando vos perseguirem e disserem falsamente todo o mal contra vós por causa de mim.
12 Yo, nhininy walal gi ŋoy-ŋamathin yan ga märr-yiŋgathin gi mirithin, bili ŋunha djiwarr'ŋurnydja God-Waŋarryuny ga ŋayatham manymaknha mirithirra ga yindin nhumalaŋguny. Ga bitjarryi bili walal gan be ŋäthilnydja God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany warku'yurryi wiripuwurruynydja yolŋuy walal, ga mari walalaŋ walal gan djäma.”
12 Alegrai-vos e exultai, porque será grande a vossa recompensa nos céus, pois assim perseguiram os profetas que vieram antes de vós.
13 “Nhumany dhuwal balanya nhakun dje'la, bukmakkun yan yolŋu'-yulŋuwnydja. Ga ŋunhi ŋuli dje'la dhäkaymiriwyirrnydja, ga bäyŋun dhu buluny nhakun ŋunhiyi ḏamurruŋgumany. Ga walalnydja ŋuli yolŋuynydja walal ŋunhiyiny dje'lany ŋurrkaman, bala marrtji dhurrpa'-dhurrparaman ḻukuynha.”
13 Vós sois o sal da terra. Se o sal perde o sabor, com que lhe será restituído o sabor? Para nada mais serve senão para ser lançado fora e calcado pelos homens.
14 “Ga balanya nhuma dhuwal nhakun baḏayala' bukmakku yan yolŋuw walalaŋ. Balanya nhakun ŋunhi buṉbu mala dhuḻ'yunawuy bukuŋur marrtji dhärra'-dharra, ga bukmakthun ŋuli ŋunhi yolŋuynydja walal nhämany ŋunhiyi buṉbuny mala.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada sobre uma montanha
15 Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy dhuŋgur'yun lanhdhirrany, ga yakan ŋayi dhu ŋunhi buluny nhakun ŋula banikin'thuny ŋapa-monygum, ŋany gaykarraŋlila ŋayi dhu ŋunhi nhirrpandja, märr dhu ga ŋunhiyi bala'nhany djeŋarra'yaman, bukmakkun nhänharaw.
15 nem se acende uma luz para colocá-la debaixo do alqueire, mas sim para colocá-la sobre o candeeiro, a fim de que brilhe a todos os que estão em casa.
16 Yo! Ga nhumany dhu ŋunhi bitjandhi bili yan walŋa baḏayala'mirriyirryi milma nhakun yolŋu'-yulŋuwala, märr walal dhu nhäman nhumalaŋgal ŋunhi manymaktja djäma malany, bala yan walal dhu wokthunna Bäpa'mirriŋuwnydja nhumalaŋgalaŋaw, ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha djiwarr'ŋur.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ.
16 Assim, brilhe vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem vosso Pai que está nos céus.
17 “Yaka nhuma dhu dhuwal guyaŋa bitjandja gam', yanbi ŋarrany dhuwal räli marrtjinya beŋur romgu malaŋuw buwayakkunharawnha, ŋunhi Mawtjitjthu rom rulwaŋdhurr, ga God-Waŋarrwal djawarrkmirriy malaŋuy gan marŋgikuŋal yolŋuny walalany. Ŋany dhuwal ŋarrany bunan dhiyalnydja, märr dhu ŋunhi marŋgikunhawuynydja walalaŋguŋ maḻŋ'thunna rumbalthirra.
17 Não julgueis que vim abolir a lei ou os profetas. Não vim para os abolir, mas sim para levá-los à perfeição.
18 Ga guyaŋa nhuma dhu ga dhuwandja. Yakan dhu ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny rom rulwaŋdhunawuy buwayakkum ŋula nhaliynydja mala, bäydhi ŋunhi dhu dhuwal djiwarrny'tja ga munathany' wäŋa dhä-dhawar'yun, yurr bäyŋun dhu ŋunhi ŋula nhä waŋgany nyumukuṉiny rom buwayakthi ŋuliŋuryiny nhanukalaŋuŋurnydja Godkalaŋuŋurnydja romŋur malaŋuŋur; bukmaknha dhu gi ŋunhi dhärrin yan, ga yan bili-i-i ga yalalaŋumirriynha dhu ŋunhiyi warrpam'nha maḻŋ'thurrnydja.”
18 Pois em verdade vos digo: passará o céu e a terra, antes que desapareça um jota, um traço da lei.
19 “Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy märr-yuḻkthundja ŋunhiyiny God-Waŋarrwuŋuny dhäruk-nhirrpanawuy rom malany, bäydhi ŋunhi ŋula nyumukuṉiny'tja rom, ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny marŋgikum djarrpi'kumany ŋunhiyiny rom malany God-Waŋarrwuny, märr dhu walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal bitjandhi bili ga guyaŋa bala märr-yuḻkthuna, ḏaḏawyunna manapan dhipuŋuryiny romŋur, ga ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu dhuḏiŋun ŋunhalnydja God-Waŋarrwalnydja romŋur, yalalany ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja. Ga ŋuli dhu ŋayi ŋula yolthu yolŋuy dhäruktja märram nhanŋu God-Waŋarrwuny, bala ŋayi dhu ga ŋayathamany baṯ-bitjanna yan, ga ŋuli ŋayi dhu marŋgikum walalany wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny balanyarawyi romgu ŋayathanharaw, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu ŋurruŋun God-Waŋarrwalnydja romŋur, yalalany ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja.
19 Aquele que violar um destes mandamentos, por menor que seja, e ensinar assim aos homens, será declarado o menor no Reino dos céus. Mas aquele que os guardar e os ensinar será declarado grande no Reino dos céus.
20 Guyaŋi ŋathil walal dhuwal gam'; Rom-marŋgikunhamirriy malaŋuy ga Baratjiy malaŋuy ŋuli ga dhuwal God-Waŋarrwuny rom baṯ-bitjan yan ŋayatham. Yurr nhumany walalany dhu ŋunhi djuḻkmaraman nhäthinya ŋunhi walalaŋguŋ rom ŋayathanhawuy, ŋuli nhuma djäl gärrinyaraw balany ŋunhi God-Waŋarrwalnydja romlil.” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
20 Digo-vos, pois, se vossa justiça não for maior que a dos escribas e fariseus, não entrareis no Reino dos céus.
21 Ga bulu ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋgal bitjarr gam', “Bili muka nhuma dhuwal marŋgi, ŋunhi ŋurruḏawalaŋuy malaŋuy rom-rulwaŋdhurr raypirri'yunawuy ŋäthil bitjarr gam', ‘Yaka nhe dhu yolŋuny buma murrkay'kum. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy buma wiripuŋuny yolŋuny murrkay'kumany, ŋunhiny nhe dhu gumurrŋura dhärri mala-djarr'yunarawnha.’
21 Ouvistes o que foi dito aos antigos: Não matarás, mas quem matar será castigado pelo juízo do tribunal.
22 Yurr dhiyaŋuny bala ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaram bitjanna gam', Ŋuli nhe dhu ga ŋula yol yolŋu ŋoy-murryundja wiripuŋuwnydja yolŋuw Garraywalaŋumirriw, ŋunhiny nhe bilin waṉa-waŋanan nhuŋuwuy nhe, marilila galkanmin. Ga ŋuli nhe dhu nhuŋuwuy wäwa'mirriŋuny bitjandja lakaram gam', ‘Nheny dhuwandja bäyŋun, bawa'mirra balanyan,’ bitjandja, walalnydja dhu ŋunhiyiny yolŋuny gäman balan ŋurikalnha rom-djägamirriwala malaŋuwal mala-djarr'yunarawnha. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi wiripuŋuny yolŋuny waŋa bitjandja, ‘Nheny dhuwandja nyalmiri yolŋu,’ bitjandja ŋanyanhany dhu ŋunhiyiny yolŋuny waŋgapunuŋun yan gurthaynha, ŋunhala ŋunhi dhä-gir'yunamirriŋura wäŋaŋur.”
22 Mas eu vos digo: todo aquele que se irar contra seu irmão será castigado pelos juízes. Aquele que disser a seu irmão: Raca, será castigado pelo Grande Conselho. Aquele que lhe disser: Louco, será condenado ao fogo da geena.
23 “Yo. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi mundhurrnydja gäma God-Waŋarrwalnydja buṉbulil nhakun gurrupanarawnydja nhanŋu, ga ŋunhiliyiny nhe dhu guyaŋan ŋunhi wiripuŋunhan yolŋuny ŋunhi ŋayi ga ŋula nhä ŋayatham nhuŋu dhaŋariny, ga nheny yaka yänayiny gurrupul dhuwaliyiny mundhurr God-Waŋarrwuny;
23 Se estás, portanto, para fazer a tua oferta diante do altar e te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 ŋany rulwaŋdhun nhe dhu ŋunhiwiliyi banydji yan djimuku'lil bulaymirrilil, ga guwatjmul ŋathil ŋunhiyi yolŋuny ga gumurrkunhamirr ŋathil maṉḏa, ga dhäruk maṉḏa rulwaŋdhurr dhunupa yan, ga dhäŋur beŋuryin nhe dhu roŋiyirrnydja balany God-Waŋarrwalnydja buṉbulil, ga yurrnha gurrupulnydja mundhurrnydja nhanŋuny God-Waŋarrwuny.”
24 deixa lá a tua oferta diante do altar e vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; só então vem fazer a tua oferta.
25 “Ga ŋuli nhuna ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy marilil galkan romgurr, ga ŋuli ŋayi dhu nhuna djarrma-gäma bitjandja gam', ‘Dhiyaŋuny bala ŋarra dhu nhuna gäman balan ŋärra'lila, märr walal dhu nhuna dhä-gir'yunna,’ nheny bondi ŋanya galki-ŋayathul ga waŋanhamirr maṉḏa dhunupan yan dhärukthuny ḏälyun, ga ŋuli bäyŋuny ga ŋayiny dhu ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy goŋ-gurrupanna nhuna ḏilakkala ŋunhi ŋayi romgu mala-djarr'yunamirr, ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi nhuna dhu ŋunhi goŋ-gurrupanna ŋamakuli'ŋuwalnha, märr ŋayi dhu nhuna galkanna dharruŋgulila.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás em caminho com ele, para que não suceda que te entregue ao juiz, e o juiz te entregue ao seu ministro e sejas posto em prisão.
26 Ga yuwalk ŋarra ga dhuwal nhuŋu lakaramany, ga nhinany nhe dhu ga ŋunhilin bili yan djinawan' dharruŋguŋura ga yan warray, ga bäy nhe dhu bukmak doy' mala gurrupan buku-roŋanmaram ŋunhiŋuwuyyi dhä-gir'yunawuy.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
26 Em verdade te digo: dali não sairás antes de teres pago o último centavo.
27 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr gam', “Bili muka nhuma dhuwal marŋgi, ŋunhi walal gan ŋurruḏawalaŋuy mala rom-rulwaŋdhurr ŋäthil bitjarr gam', Yaka nhuma dhu ga ŋunhi marrambany' djäma.
27 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não cometerás adultério.
28 Yurr ŋarrany dhu dhuwal nhumalaŋ lakaram balanyan gam', Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu ḏirramuy nhäma wiripuŋuny miyalknha nhokiyingal nhe maŋutjiy, ga ŋuli nhe ŋoynydja waŋan bitjarra gam', ‘Ye-e-e djäl ŋarra dhuwal ŋuruk miyalkku yindi bay, märr linyu dhu rom djäma,’ yurr ŋunhiyiny nhe dhuḏitjnha bitjarryiny guyaŋan; nheny ŋunhi ŋäthil warray ŋoy-ŋorranany nhanŋu nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja, ga ŋunhiyiny nhakun nhe bitjarryiny marramban' djäma.
28 Eu, porém, vos digo: todo aquele que lançar um olhar de cobiça para uma mulher, já adulterou com ela em seu coração.
29 Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna dhunupaŋuynydja maŋutjiy nhokal mel-warryun nhuna bala yätjkurrulilnydja romlil, nheny ḏulŋurr'yurrmirra nhunapinya nhe ŋunhiyiny maŋutjiny bala yan ŋurrkuŋun, bäydhi nhe dhu ga ŋunhi melyu waŋganydhuny nhina, bili ŋunhiyiny nhuŋu manymaknha mirithirra. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi yakany ŋurrkam ŋunhiyi maŋutji, ŋunhiny ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuna rumbal manapula ŋurrkuŋ balayin ŋunhi dhiŋganhamirrilila wäŋalil.
29 Se teu olho direito é para ti causa de queda, arranca-o e lança-o longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo todo seja lançado na geena.
30 Ga ŋuli nhokal dhu ŋunhi dhunupa'ŋuy goŋdhu mel-warryun nhuna bala dhuwurr-yätjlil romlil, ga nheny biyakiyi bili gulkmaranhamirr nhunapinya ŋunhiyiny goŋ, bala yan ŋurrkuŋun, bäydhi nhe dhu ga ŋunhi marrtji'-marrtji goŋ waŋganymirrnydja, bili ŋunhiyiny nhuŋu manymaknha mirithirra. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi yakany nhakun ŋurrkam nhuŋuwuy nhe dhunupa'ŋuny goŋ, ŋunhiny ŋayi nhuna dhu God-Waŋarryuny rumbal manapula ŋurrkuŋ balayin ŋunhi dhiŋganhamirrilila wäŋalil.”
30 E se tua mão direita é para ti causa de queda, corta-a e lança-a longe de ti, porque te é preferível perder-se um só dos teus membros, a que o teu corpo inteiro seja atirado na geena.
31 Ga bulu ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋ bitjarr gam', “Bili muka nhumalaŋ gan ŋunhi ŋurruḏawalaŋuynydja mala God-Waŋarrwuny maḏayin' lakaraŋal nhumalaŋgal bitjarr gam', Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu ḏirramuy ganarrthamany nhuŋuwuy nhe miyalknhany, nheny ŋathil dhu goŋ-nhirrpanmirr djorra'lil nhunapinya nhe, ganarrthanharawnydja nhanŋu ŋurikiyiny miyalkku.
31 Foi também dito: Todo aquele que rejeitar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Yurr ŋarrany ga dhuwal lakaram nhumalaŋ bitjanna gam', yaka yan nhe dhu ḏirramuy ganarrtham nhuŋuwuy nhe miyalknha. Yurr ŋuli ŋayi ŋunhi marramba'-ḏumurrnydja miyalk ŋayiny dhu ḏirramuynydja nhanukal mak ganarrthaman ŋanya djorra'kurra. Ga ŋuli nhe dhu ganandja nhuŋuwuy nhe miyalknhany ŋunhiyiny nhe dhu ŋanya ŋuriŋiyiny romdhu barrkukuman, ŋayi dhu marramban' ga djäma. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋanya ŋunhi wiripuŋuynydja ḏirramuy märram, ŋayiny ŋunhi ŋunhiyiny ḏirramu ga balanya bili yan marramba' djämamirryi.”
32 Eu, porém, vos digo: todo aquele que rejeita sua mulher, a faz tornar-se adúltera, a não ser que se trate de matrimônio falso; e todo aquele que desposa uma mulher rejeitada comete um adultério.
33 Ga bulu ŋayi Djesuy marŋgi-wurrupar walalany, ga bitjarra ŋayi waŋanany gam', “Ga wiripuny nhuma bili marŋgi romgu ŋunhi God-Waŋarryu gan lakaraŋal limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhawuywal walalaŋgal bitjarr gam', ‘Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy wäwun'kumany wiripuŋunhany yolŋuny God-Waŋarrwalnydja yäkuy, ga guyaŋan yan nhe dhu ga dhuwali wäwun'tja, yakan moŋuny.’
33 Ouvistes ainda o que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás para com o Senhor os teus juramentos.
34 Yurr ŋarrany dhu dhuwal lakaraman nhumalaŋgal balanyan gam', Ŋuli nhe dhu wäwun'kumany ŋula yolnhany, yaka bäki ŋula yolnha yäku. Ga yakayi yan nhe dhu yäku-lakaram djiwarrny'tja wäŋa, bili ŋunhiyiny nhanŋu God-Waŋarrwu nhinanharawnha wäŋa;
34 Eu, porém, vos digo: não jureis de modo algum, nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 ga yakayi yan yäku-lakaraŋ dhuwal munathany' wäŋa, bili dhuwandja wäŋa munathany' ḻuku-ŋal'yunaraw muka nhanŋu God-Waŋarrwu. Ga yaka yan nhe dhu wäwun'kum ŋuruŋuny Djurutjalamdhuny yäkuy, bili ŋunhiyiny wäŋa Djurutjalamdja God-Waŋarrwu warray, ŋuriki ŋurruḏawalaŋuw ga ḏumurruw.
35 nem pela terra, porque é o escabelo de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Ga yakayi nhe dhu wäwun'kum ŋula yolnha yolŋuny nhokiyingal nhe ḻiyaynydja, bili nhepiny dhuwal ganydjarrmiriw warray, bäyŋu nhe gi dhuwal ŋula ganydjarr ŋayathul balanyarawyi bilmaranharaw miny'tjiw waŋganygu marwatku nhokiyingalaŋaw nhe, molkunharaw nhä mak watharrkunharaw.
36 Nem jurarás pela tua cabeça, porque não podes fazer um cabelo tornar-se branco ou negro.
37 Ga ŋuli nhe dhu wäwun'kumany ŋula yolnhany, ga ŋula nhuŋu ga ŋayaŋuny yoraman, nheny yanan yoraŋun, ga ŋuli nhuŋu ga ŋayaŋu waŋa yaka'yundja, nheny yaka'yurra yan. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi wiripuŋuynha dhärukthu malaŋuy yäku-lakaram, ŋunhiyiny yakan dhunupa nhuŋu waŋanharaw; ŋunhiyiny ŋuli ga balanyayiny guyaŋanhawuy mala dhawaṯthun beŋura nhanukuŋun mokuywuŋun.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
37 Dizei somente: Sim, se é sim; não, se é não. Tudo o que passa além disto vem do Maligno.
38 Ga bulu ŋayi Djesuy marŋgi-wurrupar walalany, bitjarr gam', “Yo bili muka nhuma dhuwal ŋurikiyiny romgu marŋgi ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gan lakaraŋal limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhawuywal walalaŋgal bitjarr gam', ‘Ŋuli nhuna dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy waŋgany maŋutji dharpum, ga nheny ŋanyanhany biyakiyi bili maŋutji dharpuŋdhi yan. Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna waŋgany ḻirra bakmaram, ga nheny ŋanyanhany biyakiyi bili yan bakmaraŋdhi ḻirra.’
38 Tendes ouvido o que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Yurr ŋarrany dhu dhuwal lakaram nhumalaŋgal bitjanna gam', bäydhi nhuna ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy galŋa-yätjamany, ga nheny dhu nhanŋuny balany yakan buku-roŋanmaram. Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna ŋula yolthu yolŋuy dhunupa'ŋuny dhakal bartjunmaram, ga nheny bulu nhanukal wiṉ'kuŋuny muka dhakal gurrupanmirr.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao mau. Se alguém te ferir a face direita, oferece-lhe também a outra.
40 Ga ŋuli dhu nhuna ŋula yolthu yolŋuy gäma ŋurruḏawalaŋuwalnydja walalaŋgal dhä-birrka'yunarawnydja, ga ŋunhiliyiny ŋayi dhu romŋurnydja ŋuriŋiyiny yolŋuy gombuman nhuna ŋunhi gumurrpuynydja girri', bala nheny dhu yanan dhayuŋanna nhanukal märryu dhapinyaynha, ga bulu wiripuny muka mala girri' nhuŋuwuy nhe dhu gurrupandhi nhanukal.
40 Se alguém te citar em justiça para tirar-te a túnica, cede-lhe também a capa.
41 Ga ŋuli dhu nhuna ŋula yolthu waŋganydhu miriŋuy gorrwumany nhanukiyingalaŋaw ŋayi girri'mirriwnydja bathiwnydja gänharaw märr gurririŋuwnydja yan gurrukanharaw, yurr nhepiny wiyin-märraŋun gäŋu bathiny nhanŋu girri'mirrnydja.
41 Se alguém vem obrigar-te a andar mil passos com ele, anda dois mil.
42 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu nhuna ŋäŋ'thun ŋula nhakuny, nheny dhu yanan gurrupanna nhanŋu. Ga ŋunhi ŋayi dhu waŋa nhuŋu bitjandja, ‘Way, nhawi ŋarra nhuŋu dhu girri' dhuwal gäma yan wärriku,’ nheny yanan dhayuŋulnha nhanukal ŋayaŋuynydja dhapinyaynha.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
42 Dá a quem te pede e não te desvies daquele que te quer pedir emprestado.
43 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Yo bili muka nhuma gan ŋunhi ŋäkulnydja ŋäthil yan ŋunhi walal ŋurruḏawalaŋuy malaŋuy gan bitjarr lakaraŋal gam', ‘Märr-ŋamathirrnydja nhuma dhu ŋunhi ŋurikiwurruŋgun bili yan yolŋuwnydja walalaŋ ḻundu'mirriŋuwnha walalaŋ nhumalaŋgalaŋaw, ga ŋuyulkthirrnydja nhuma dhu ga miriŋuwnha mala nhumalaŋgalaŋaw.’
43 Tendes ouvido o que foi dito: Amarás o teu próximo e poderás odiar teu inimigo.
44 Yurr ŋarrany dhu dhuwal lakaram nhumalaŋ bitjanna gam', ‘Nhumany dhu ga märr-ŋamathirryi nhumalaŋgiyingalaŋaw miriŋuwnydja malaŋuw, ga bukumirriyaman nhuma dhu ga ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal nhumalany gan ŋoy-yätjaŋal.’”
44 Eu, porém, vos digo: amai vossos inimigos, fazei bem aos que vos odeiam, orai pelos que vos {maltratam e} perseguem.
45 “Ga ŋuli nhuma ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja nhumalaŋgiyingalaŋaw miriŋuwnydja malaŋuw, ga bukumirriyam nhuma ŋuli ga walalaŋ, nhuman ŋunhi yuwalktja djamarrkuḻi' nhanŋuny Djiwarr'puywuny Bäpaw. Bili God-Waŋarryuny ŋunhi djäma walunhany baḏayala'kunharawnydja bukmakku yan yolŋuwnydja walalaŋ dhuwurr-manymakmirriw ga dhuwurr-yätjmirriw. Ga bitjarryi bili ŋayi djäma waltjaṉdja bukmakku yan, manymakmirriw yolŋuw walalaŋ ga ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli marrtji yätjkurr bala djäma.
45 Deste modo sereis os filhos de vosso Pai do céu, pois ele faz nascer o sol tanto sobre os maus como sobre os bons, e faz chover sobre os justos e sobre os injustos.
46 Ga wiripuny mak nhe ŋuli ga dhuwal märr-ŋamathirr ḻundu'mirriŋuw yan nhokiyingalaŋaw nhe, ŋurikiwurruŋgun yan ŋunhi walal ŋuli ga märr-ŋamathirr nhuŋu; bala nhe ŋuli ga guyaŋany bitjanna gam', yanbi ŋayi nhuŋu dhu God-Waŋarrnydja wokthuna ŋunhiŋuwuyyiny. Yakan ŋayi nhuŋu dhu ŋunhi wokthun balanyarawyiny märr-ŋamathinyawuywu, bili dhuwaliny rom balanyayi bili nhakun ŋunhi walal ŋuli ga rrupiya-märranhamirr gapmangu yolŋu walal märr-ŋamathirr walalaŋgiyingalaŋaw ḻundu'mirriŋuw walalaŋ.
46 Se amais somente os que vos amam, que recompensa tereis? Não fazem assim os próprios publicanos?
47 Ga wiripuny mak nhe ŋuli ga guwatjman ŋunhin bili yan nhuŋuwuynha yan nhe gurruṯumirriny mala, ga bilin. Ga nhaltjanna nhe ga guyaŋany, yanbi nheny mirithirra dhuwurr-manymaknha yolŋu, djuḻkmaraman ga wiripuwurrunhany yolŋuny walalany? Bäyŋu warray. Bili ŋunha walalnydja Djan'tayilnydja yolŋu mala, ŋuli ga guwatjmanmirr warray.
47 Se saudais apenas vossos irmãos, que fazeis de extraordinário? Não fazem isto também os pagãos?
48 Ga nhumany dhu rom-ŋamathirra ga dhuwurr-dhunupayirra bitjandhi bili yan nhakun nhumalaŋ Bäpa'mirriŋu ŋunha djiwarr'ŋur ga nhina.” Ga bitjarrnha ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
48 Portanto, sede perfeitos, assim como vosso Pai celeste é perfeito.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.