Mateus 5

God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NVI

Sair da comparação
NVI Nova Versão Internacional
1 Ga waŋganydhuny waluy ŋayi Djesuy nhäŋalnha dharrwanhan yolŋuny walalany, walal marrtjin wäŋgaŋal guwatjmar ŋanya. Bala ŋayipiny Djesuny marrtjinan bukulila, bala ŋayi gan nhinanany ŋunhiliyin bukuŋura. Ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu yolŋu walal marrtjinan, bala nhinanany walal ŋunhi galkin yanan nhanukal, ḻiw'maraŋala ŋanya.
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 Bala yan ŋayi ŋurruyirr'yurra marŋgikuŋala walalany bitjarra gam',
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 Jesus on a mount with people|src="CN01700B.pcx" size="Span" loc="DC" ref="Mathuyu 05.1-2" “Nheny dhu ga ŋunhi nhina yuwalkkuman yan ŋayaŋu-ŋamathirra. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi yuwalkkumany lakaranhamirr nhunapinya nhe ŋayaŋu-waŋarany, dhäparŋ'tja, ŋula nhämiriwnydja, bili ŋunha djiwarr'puynydja rom God-Waŋarrwuny nhumalaŋgun!”
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 “Ŋunhi nhe ŋuli ga nhina ŋayaŋu-ŋonuŋmirrnydja ŋäthinyaraynydja, yurr ŋayipin nhuna dhu marrtji ŋunhi God-Waŋarryun yan ŋayaŋu-marrparaŋgumany, dharraḏayamany, ga yuwalktja ŋayaŋu-ŋamatham!”
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 “Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi nyilŋ'maranhamirrnydja nhunapinya nhe, nheny dhu ga ŋunhi yuwalknha nhinany ŋayaŋu-ŋamakurra, bili märramany nhe dhu ŋunhi bukmaktja ŋula nhäny malany ŋunhi manymaktja nhanukuŋun God-Waŋarrwuŋun wäwungunhawuynydja!”
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 “Nheny dhu ga ŋunhi yuwalknha yan nhina ŋayaŋu-djulŋithirra ŋuli nhe dhu ga ŋunhi mirithirrnydja nhakun djälthirr dhunupawnydja nhinanharaw, bili God-Waŋarryuny dhu ŋunhi dhaŋaŋguman nhuŋu ŋayaŋuny dhuwurr-dhunapaynha romdhuny!”
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 “Ŋuli nhe mel-wuyunamirrnydja yolŋu wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ga ŋayiny dhu God-Waŋarrnydja bitjandhi bili mel-wuyundhi nhuŋuny, bala nhe dhu ga ŋunhi ŋayaŋu-ŋamathirra nhinany!”
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 “Ga ŋuli nhe yolŋu ŋayaŋu-ḏarrtjalktja, ŋunhiyiny nhe yolŋu dhu ga ŋoy-djulŋithirra, bili nheny dhu nhäman ŋanya God-Waŋarrnhany!”
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 “Ŋuli nhe ŋuli ga mägayayam yolŋuny walalany waŋgany-manapanarawnydja nhinanharaw, ŋunhiyiny nhe yolŋu yuwalknha ga ŋoy-ŋamathirr nhina, bili God-Waŋarryuny dhu lakaram nhuna ŋunhi nheny nhanŋun gäthu'mirriŋun!”
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 “Ŋunhi nhe ŋuli ga djäma rom malany ŋunhi nhaku ŋayi ŋuli ga God-Waŋarr djälthirr, bala walalnydja ŋuli marrtji ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋu'-yulŋuy ŋayaŋu-yätjaman nhuna, yurr nheny gi mukthurra yan nhini ŋoy-ŋamathin, bili God-Waŋarrwuŋuny rom ŋunhi djiwarr'puynydja nhumalaŋgun!”
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 “Ŋunhi nhumalany ŋuli yolŋuy walal waŋa ŋula nhaliynydja dhärukthu, warku'yundja, ga yan ŋoy-yätjamany nhumalany, ga nyäḻ'yundja dhäwu gänhamirr nhumalaŋgalaŋuwuy, ŋunhiŋuwuy ŋunhi nhumany ŋarraku warray malthunamirr mala, yurr nhumany dhu ga bitjanna bili yan mukthunna nhinany ŋoy-ŋamathirra.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Yo, nhininy walal gi ŋoy-ŋamathin yan ga märr-yiŋgathin gi mirithin, bili ŋunha djiwarr'ŋurnydja God-Waŋarryuny ga ŋayatham manymaknha mirithirra ga yindin nhumalaŋguny. Ga bitjarryi bili walal gan be ŋäthilnydja God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany warku'yurryi wiripuwurruynydja yolŋuy walal, ga mari walalaŋ walal gan djäma.”
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 “Nhumany dhuwal balanya nhakun dje'la, bukmakkun yan yolŋu'-yulŋuwnydja. Ga ŋunhi ŋuli dje'la dhäkaymiriwyirrnydja, ga bäyŋun dhu buluny nhakun ŋunhiyi ḏamurruŋgumany. Ga walalnydja ŋuli yolŋuynydja walal ŋunhiyiny dje'lany ŋurrkaman, bala marrtji dhurrpa'-dhurrparaman ḻukuynha.”
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 “Ga balanya nhuma dhuwal nhakun baḏayala' bukmakku yan yolŋuw walalaŋ. Balanya nhakun ŋunhi buṉbu mala dhuḻ'yunawuy bukuŋur marrtji dhärra'-dharra, ga bukmakthun ŋuli ŋunhi yolŋuynydja walal nhämany ŋunhiyi buṉbuny mala.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy dhuŋgur'yun lanhdhirrany, ga yakan ŋayi dhu ŋunhi buluny nhakun ŋula banikin'thuny ŋapa-monygum, ŋany gaykarraŋlila ŋayi dhu ŋunhi nhirrpandja, märr dhu ga ŋunhiyi bala'nhany djeŋarra'yaman, bukmakkun nhänharaw.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Yo! Ga nhumany dhu ŋunhi bitjandhi bili yan walŋa baḏayala'mirriyirryi milma nhakun yolŋu'-yulŋuwala, märr walal dhu nhäman nhumalaŋgal ŋunhi manymaktja djäma malany, bala yan walal dhu wokthunna Bäpa'mirriŋuwnydja nhumalaŋgalaŋaw, ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha djiwarr'ŋur.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ.
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 “Yaka nhuma dhu dhuwal guyaŋa bitjandja gam', yanbi ŋarrany dhuwal räli marrtjinya beŋur romgu malaŋuw buwayakkunharawnha, ŋunhi Mawtjitjthu rom rulwaŋdhurr, ga God-Waŋarrwal djawarrkmirriy malaŋuy gan marŋgikuŋal yolŋuny walalany. Ŋany dhuwal ŋarrany bunan dhiyalnydja, märr dhu ŋunhi marŋgikunhawuynydja walalaŋguŋ maḻŋ'thunna rumbalthirra.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Ga guyaŋa nhuma dhu ga dhuwandja. Yakan dhu ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny rom rulwaŋdhunawuy buwayakkum ŋula nhaliynydja mala, bäydhi ŋunhi dhu dhuwal djiwarrny'tja ga munathany' wäŋa dhä-dhawar'yun, yurr bäyŋun dhu ŋunhi ŋula nhä waŋgany nyumukuṉiny rom buwayakthi ŋuliŋuryiny nhanukalaŋuŋurnydja Godkalaŋuŋurnydja romŋur malaŋuŋur; bukmaknha dhu gi ŋunhi dhärrin yan, ga yan bili-i-i ga yalalaŋumirriynha dhu ŋunhiyi warrpam'nha maḻŋ'thurrnydja.”
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 “Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy märr-yuḻkthundja ŋunhiyiny God-Waŋarrwuŋuny dhäruk-nhirrpanawuy rom malany, bäydhi ŋunhi ŋula nyumukuṉiny'tja rom, ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny marŋgikum djarrpi'kumany ŋunhiyiny rom malany God-Waŋarrwuny, märr dhu walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal bitjandhi bili ga guyaŋa bala märr-yuḻkthuna, ḏaḏawyunna manapan dhipuŋuryiny romŋur, ga ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu dhuḏiŋun ŋunhalnydja God-Waŋarrwalnydja romŋur, yalalany ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja. Ga ŋuli dhu ŋayi ŋula yolthu yolŋuy dhäruktja märram nhanŋu God-Waŋarrwuny, bala ŋayi dhu ga ŋayathamany baṯ-bitjanna yan, ga ŋuli ŋayi dhu marŋgikum walalany wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny balanyarawyi romgu ŋayathanharaw, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu ŋurruŋun God-Waŋarrwalnydja romŋur, yalalany ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Guyaŋi ŋathil walal dhuwal gam'; Rom-marŋgikunhamirriy malaŋuy ga Baratjiy malaŋuy ŋuli ga dhuwal God-Waŋarrwuny rom baṯ-bitjan yan ŋayatham. Yurr nhumany walalany dhu ŋunhi djuḻkmaraman nhäthinya ŋunhi walalaŋguŋ rom ŋayathanhawuy, ŋuli nhuma djäl gärrinyaraw balany ŋunhi God-Waŋarrwalnydja romlil.” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 Ga bulu ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋgal bitjarr gam', “Bili muka nhuma dhuwal marŋgi, ŋunhi ŋurruḏawalaŋuy malaŋuy rom-rulwaŋdhurr raypirri'yunawuy ŋäthil bitjarr gam', ‘Yaka nhe dhu yolŋuny buma murrkay'kum. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy buma wiripuŋuny yolŋuny murrkay'kumany, ŋunhiny nhe dhu gumurrŋura dhärri mala-djarr'yunarawnha.’
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Yurr dhiyaŋuny bala ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaram bitjanna gam', Ŋuli nhe dhu ga ŋula yol yolŋu ŋoy-murryundja wiripuŋuwnydja yolŋuw Garraywalaŋumirriw, ŋunhiny nhe bilin waṉa-waŋanan nhuŋuwuy nhe, marilila galkanmin. Ga ŋuli nhe dhu nhuŋuwuy wäwa'mirriŋuny bitjandja lakaram gam', ‘Nheny dhuwandja bäyŋun, bawa'mirra balanyan,’ bitjandja, walalnydja dhu ŋunhiyiny yolŋuny gäman balan ŋurikalnha rom-djägamirriwala malaŋuwal mala-djarr'yunarawnha. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi wiripuŋuny yolŋuny waŋa bitjandja, ‘Nheny dhuwandja nyalmiri yolŋu,’ bitjandja ŋanyanhany dhu ŋunhiyiny yolŋuny waŋgapunuŋun yan gurthaynha, ŋunhala ŋunhi dhä-gir'yunamirriŋura wäŋaŋur.”
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 “Yo. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi mundhurrnydja gäma God-Waŋarrwalnydja buṉbulil nhakun gurrupanarawnydja nhanŋu, ga ŋunhiliyiny nhe dhu guyaŋan ŋunhi wiripuŋunhan yolŋuny ŋunhi ŋayi ga ŋula nhä ŋayatham nhuŋu dhaŋariny, ga nheny yaka yänayiny gurrupul dhuwaliyiny mundhurr God-Waŋarrwuny;
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 ŋany rulwaŋdhun nhe dhu ŋunhiwiliyi banydji yan djimuku'lil bulaymirrilil, ga guwatjmul ŋathil ŋunhiyi yolŋuny ga gumurrkunhamirr ŋathil maṉḏa, ga dhäruk maṉḏa rulwaŋdhurr dhunupa yan, ga dhäŋur beŋuryin nhe dhu roŋiyirrnydja balany God-Waŋarrwalnydja buṉbulil, ga yurrnha gurrupulnydja mundhurrnydja nhanŋuny God-Waŋarrwuny.”
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 “Ga ŋuli nhuna ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy marilil galkan romgurr, ga ŋuli ŋayi dhu nhuna djarrma-gäma bitjandja gam', ‘Dhiyaŋuny bala ŋarra dhu nhuna gäman balan ŋärra'lila, märr walal dhu nhuna dhä-gir'yunna,’ nheny bondi ŋanya galki-ŋayathul ga waŋanhamirr maṉḏa dhunupan yan dhärukthuny ḏälyun, ga ŋuli bäyŋuny ga ŋayiny dhu ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy goŋ-gurrupanna nhuna ḏilakkala ŋunhi ŋayi romgu mala-djarr'yunamirr, ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi nhuna dhu ŋunhi goŋ-gurrupanna ŋamakuli'ŋuwalnha, märr ŋayi dhu nhuna galkanna dharruŋgulila.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Ga yuwalk ŋarra ga dhuwal nhuŋu lakaramany, ga nhinany nhe dhu ga ŋunhilin bili yan djinawan' dharruŋguŋura ga yan warray, ga bäy nhe dhu bukmak doy' mala gurrupan buku-roŋanmaram ŋunhiŋuwuyyi dhä-gir'yunawuy.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr gam', “Bili muka nhuma dhuwal marŋgi, ŋunhi walal gan ŋurruḏawalaŋuy mala rom-rulwaŋdhurr ŋäthil bitjarr gam', Yaka nhuma dhu ga ŋunhi marrambany' djäma.
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Yurr ŋarrany dhu dhuwal nhumalaŋ lakaram balanyan gam', Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu ḏirramuy nhäma wiripuŋuny miyalknha nhokiyingal nhe maŋutjiy, ga ŋuli nhe ŋoynydja waŋan bitjarra gam', ‘Ye-e-e djäl ŋarra dhuwal ŋuruk miyalkku yindi bay, märr linyu dhu rom djäma,’ yurr ŋunhiyiny nhe dhuḏitjnha bitjarryiny guyaŋan; nheny ŋunhi ŋäthil warray ŋoy-ŋorranany nhanŋu nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja, ga ŋunhiyiny nhakun nhe bitjarryiny marramban' djäma.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna dhunupaŋuynydja maŋutjiy nhokal mel-warryun nhuna bala yätjkurrulilnydja romlil, nheny ḏulŋurr'yurrmirra nhunapinya nhe ŋunhiyiny maŋutjiny bala yan ŋurrkuŋun, bäydhi nhe dhu ga ŋunhi melyu waŋganydhuny nhina, bili ŋunhiyiny nhuŋu manymaknha mirithirra. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi yakany ŋurrkam ŋunhiyi maŋutji, ŋunhiny ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuna rumbal manapula ŋurrkuŋ balayin ŋunhi dhiŋganhamirrilila wäŋalil.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Ga ŋuli nhokal dhu ŋunhi dhunupa'ŋuy goŋdhu mel-warryun nhuna bala dhuwurr-yätjlil romlil, ga nheny biyakiyi bili gulkmaranhamirr nhunapinya ŋunhiyiny goŋ, bala yan ŋurrkuŋun, bäydhi nhe dhu ga ŋunhi marrtji'-marrtji goŋ waŋganymirrnydja, bili ŋunhiyiny nhuŋu manymaknha mirithirra. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi yakany nhakun ŋurrkam nhuŋuwuy nhe dhunupa'ŋuny goŋ, ŋunhiny ŋayi nhuna dhu God-Waŋarryuny rumbal manapula ŋurrkuŋ balayin ŋunhi dhiŋganhamirrilila wäŋalil.”
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 Ga bulu ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋ bitjarr gam', “Bili muka nhumalaŋ gan ŋunhi ŋurruḏawalaŋuynydja mala God-Waŋarrwuny maḏayin' lakaraŋal nhumalaŋgal bitjarr gam', Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu ḏirramuy ganarrthamany nhuŋuwuy nhe miyalknhany, nheny ŋathil dhu goŋ-nhirrpanmirr djorra'lil nhunapinya nhe, ganarrthanharawnydja nhanŋu ŋurikiyiny miyalkku.
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Yurr ŋarrany ga dhuwal lakaram nhumalaŋ bitjanna gam', yaka yan nhe dhu ḏirramuy ganarrtham nhuŋuwuy nhe miyalknha. Yurr ŋuli ŋayi ŋunhi marramba'-ḏumurrnydja miyalk ŋayiny dhu ḏirramuynydja nhanukal mak ganarrthaman ŋanya djorra'kurra. Ga ŋuli nhe dhu ganandja nhuŋuwuy nhe miyalknhany ŋunhiyiny nhe dhu ŋanya ŋuriŋiyiny romdhu barrkukuman, ŋayi dhu marramban' ga djäma. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋanya ŋunhi wiripuŋuynydja ḏirramuy märram, ŋayiny ŋunhi ŋunhiyiny ḏirramu ga balanya bili yan marramba' djämamirryi.”
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 Ga bulu ŋayi Djesuy marŋgi-wurrupar walalany, ga bitjarra ŋayi waŋanany gam', “Ga wiripuny nhuma bili marŋgi romgu ŋunhi God-Waŋarryu gan lakaraŋal limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhawuywal walalaŋgal bitjarr gam', ‘Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy wäwun'kumany wiripuŋunhany yolŋuny God-Waŋarrwalnydja yäkuy, ga guyaŋan yan nhe dhu ga dhuwali wäwun'tja, yakan moŋuny.’
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Yurr ŋarrany dhu dhuwal lakaraman nhumalaŋgal balanyan gam', Ŋuli nhe dhu wäwun'kumany ŋula yolnhany, yaka bäki ŋula yolnha yäku. Ga yakayi yan nhe dhu yäku-lakaram djiwarrny'tja wäŋa, bili ŋunhiyiny nhanŋu God-Waŋarrwu nhinanharawnha wäŋa;
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 ga yakayi yan yäku-lakaraŋ dhuwal munathany' wäŋa, bili dhuwandja wäŋa munathany' ḻuku-ŋal'yunaraw muka nhanŋu God-Waŋarrwu. Ga yaka yan nhe dhu wäwun'kum ŋuruŋuny Djurutjalamdhuny yäkuy, bili ŋunhiyiny wäŋa Djurutjalamdja God-Waŋarrwu warray, ŋuriki ŋurruḏawalaŋuw ga ḏumurruw.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Ga yakayi nhe dhu wäwun'kum ŋula yolnha yolŋuny nhokiyingal nhe ḻiyaynydja, bili nhepiny dhuwal ganydjarrmiriw warray, bäyŋu nhe gi dhuwal ŋula ganydjarr ŋayathul balanyarawyi bilmaranharaw miny'tjiw waŋganygu marwatku nhokiyingalaŋaw nhe, molkunharaw nhä mak watharrkunharaw.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Ga ŋuli nhe dhu wäwun'kumany ŋula yolnhany, ga ŋula nhuŋu ga ŋayaŋuny yoraman, nheny yanan yoraŋun, ga ŋuli nhuŋu ga ŋayaŋu waŋa yaka'yundja, nheny yaka'yurra yan. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi wiripuŋuynha dhärukthu malaŋuy yäku-lakaram, ŋunhiyiny yakan dhunupa nhuŋu waŋanharaw; ŋunhiyiny ŋuli ga balanyayiny guyaŋanhawuy mala dhawaṯthun beŋura nhanukuŋun mokuywuŋun.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 Ga bulu ŋayi Djesuy marŋgi-wurrupar walalany, bitjarr gam', “Yo bili muka nhuma dhuwal ŋurikiyiny romgu marŋgi ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gan lakaraŋal limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhawuywal walalaŋgal bitjarr gam', ‘Ŋuli nhuna dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy waŋgany maŋutji dharpum, ga nheny ŋanyanhany biyakiyi bili maŋutji dharpuŋdhi yan. Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna waŋgany ḻirra bakmaram, ga nheny ŋanyanhany biyakiyi bili yan bakmaraŋdhi ḻirra.’
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Yurr ŋarrany dhu dhuwal lakaram nhumalaŋgal bitjanna gam', bäydhi nhuna ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy galŋa-yätjamany, ga nheny dhu nhanŋuny balany yakan buku-roŋanmaram. Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna ŋula yolthu yolŋuy dhunupa'ŋuny dhakal bartjunmaram, ga nheny bulu nhanukal wiṉ'kuŋuny muka dhakal gurrupanmirr.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 Ga ŋuli dhu nhuna ŋula yolthu yolŋuy gäma ŋurruḏawalaŋuwalnydja walalaŋgal dhä-birrka'yunarawnydja, ga ŋunhiliyiny ŋayi dhu romŋurnydja ŋuriŋiyiny yolŋuy gombuman nhuna ŋunhi gumurrpuynydja girri', bala nheny dhu yanan dhayuŋanna nhanukal märryu dhapinyaynha, ga bulu wiripuny muka mala girri' nhuŋuwuy nhe dhu gurrupandhi nhanukal.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Ga ŋuli dhu nhuna ŋula yolthu waŋganydhu miriŋuy gorrwumany nhanukiyingalaŋaw ŋayi girri'mirriwnydja bathiwnydja gänharaw märr gurririŋuwnydja yan gurrukanharaw, yurr nhepiny wiyin-märraŋun gäŋu bathiny nhanŋu girri'mirrnydja.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu nhuna ŋäŋ'thun ŋula nhakuny, nheny dhu yanan gurrupanna nhanŋu. Ga ŋunhi ŋayi dhu waŋa nhuŋu bitjandja, ‘Way, nhawi ŋarra nhuŋu dhu girri' dhuwal gäma yan wärriku,’ nheny yanan dhayuŋulnha nhanukal ŋayaŋuynydja dhapinyaynha.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Yo bili muka nhuma gan ŋunhi ŋäkulnydja ŋäthil yan ŋunhi walal ŋurruḏawalaŋuy malaŋuy gan bitjarr lakaraŋal gam', ‘Märr-ŋamathirrnydja nhuma dhu ŋunhi ŋurikiwurruŋgun bili yan yolŋuwnydja walalaŋ ḻundu'mirriŋuwnha walalaŋ nhumalaŋgalaŋaw, ga ŋuyulkthirrnydja nhuma dhu ga miriŋuwnha mala nhumalaŋgalaŋaw.’
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Yurr ŋarrany dhu dhuwal lakaram nhumalaŋ bitjanna gam', ‘Nhumany dhu ga märr-ŋamathirryi nhumalaŋgiyingalaŋaw miriŋuwnydja malaŋuw, ga bukumirriyaman nhuma dhu ga ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal nhumalany gan ŋoy-yätjaŋal.’”
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 “Ga ŋuli nhuma ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja nhumalaŋgiyingalaŋaw miriŋuwnydja malaŋuw, ga bukumirriyam nhuma ŋuli ga walalaŋ, nhuman ŋunhi yuwalktja djamarrkuḻi' nhanŋuny Djiwarr'puywuny Bäpaw. Bili God-Waŋarryuny ŋunhi djäma walunhany baḏayala'kunharawnydja bukmakku yan yolŋuwnydja walalaŋ dhuwurr-manymakmirriw ga dhuwurr-yätjmirriw. Ga bitjarryi bili ŋayi djäma waltjaṉdja bukmakku yan, manymakmirriw yolŋuw walalaŋ ga ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli marrtji yätjkurr bala djäma.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Ga wiripuny mak nhe ŋuli ga dhuwal märr-ŋamathirr ḻundu'mirriŋuw yan nhokiyingalaŋaw nhe, ŋurikiwurruŋgun yan ŋunhi walal ŋuli ga märr-ŋamathirr nhuŋu; bala nhe ŋuli ga guyaŋany bitjanna gam', yanbi ŋayi nhuŋu dhu God-Waŋarrnydja wokthuna ŋunhiŋuwuyyiny. Yakan ŋayi nhuŋu dhu ŋunhi wokthun balanyarawyiny märr-ŋamathinyawuywu, bili dhuwaliny rom balanyayi bili nhakun ŋunhi walal ŋuli ga rrupiya-märranhamirr gapmangu yolŋu walal märr-ŋamathirr walalaŋgiyingalaŋaw ḻundu'mirriŋuw walalaŋ.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Ga wiripuny mak nhe ŋuli ga guwatjman ŋunhin bili yan nhuŋuwuynha yan nhe gurruṯumirriny mala, ga bilin. Ga nhaltjanna nhe ga guyaŋany, yanbi nheny mirithirra dhuwurr-manymaknha yolŋu, djuḻkmaraman ga wiripuwurrunhany yolŋuny walalany? Bäyŋu warray. Bili ŋunha walalnydja Djan'tayilnydja yolŋu mala, ŋuli ga guwatjmanmirr warray.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Ga nhumany dhu rom-ŋamathirra ga dhuwurr-dhunupayirra bitjandhi bili yan nhakun nhumalaŋ Bäpa'mirriŋu ŋunha djiwarr'ŋur ga nhina.” Ga bitjarrnha ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.