Mateus 23
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NVT
1 Bala yan ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiwurruŋguny dharrwawnydja yolŋu'-yulŋuw ga wiripuny nhanukiyingalaŋuw malthunamirriw walalaŋ, bitjarra gam',
1 Então Jesus disse às multidões e a seus discípulos:
2 “Ŋunha walalnydja Baratjiny mala ŋaḻapaḻmirr ga ŋunhawurr ŋunhi Rom Marŋgikunhamirrnydja mala mirithirr walal gaḏaman ŋurukuny ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja Romgu malaŋuw.
2 “Os mestres da lei e os fariseus ocuparam o lugar de intérpretes oficiais da lei de Moisés.
3 Ga nhumany dhu ga walalany dhäruk-märram bukmakŋur yan ŋunhi nhaltjan walal dhu ga marŋgi-wurrupan nhumalany, yurr yakan walalaŋ romguny walal malthurr, bili walal ŋuli ga ŋunhi milkumany wiripun dhika romdja malany, yakan ŋamakurr ga dhunupa, gänaŋ'thunna ga beŋurnydja ŋunhi dhuwurr-lakaranhaŋurnydja walalaŋgiyingalaŋaŋur.
3 Portanto, pratiquem tudo que eles dizem e obedeçam-lhes, mas não sigam seu exemplo, pois eles não fazem o que ensinam.
4 Ŋunha walal ŋuli ga mirithirr ŋonuŋ rom malany ḻambarrlil ŋal'maram yolŋuwal walalaŋgal, yurr bäyŋun walal ŋuli gi ŋula goŋ-djarryurrnydja ga yuwalkkuŋuny walalany guŋga'yurr bäyŋun yan.
4 Oprimem as pessoas com exigências insuportáveis e não movem um dedo sequer para aliviar seus fardos.
5 Bukmak yan nhä malany walal ŋuli ga ŋunhi djäma, ŋunhiyiny walal ŋuli ga djämany melwu yan yolŋuw, yan nhakun ga ḻay-ḻaymaranhamirra. Wiripuny walal ŋuli ga mirithirra yan ḻanydjatmaranhamirr, ŋunhi walal ŋuli marrtji nhirrpanna God-Waŋarrwuny dhäruk mala muḻkurrlila walalaŋgiyingal ga wiripuny waṉalila ga gämany walal ŋuli ga yindin mala bukumirriyanhawuynydja manydjarrka' mala, märr dhu ga yolŋuynydja walal nhäman walalany.
5 “Tudo que fazem é para se exibir. Usam nos braços filactérios mais largos que de costume e vestem mantos com franjas mais longas.
6 Ga ŋunhalnydja ŋunhi yindiŋurnydja buŋgulŋur malaŋuŋur, yindi walal djäl walal dhu ga märram manymak yan nhinanhawuy mala, ŋunhalnydja ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'thunamirriŋurnydja buṉbuŋur mala.
6 Gostam de sentar-se à cabeceira da mesa nos banquetes e de ocupar os lugares de honra nas sinagogas.
7 Ga ŋunhi walal ŋuli balany marrtji girriwny'tja märranharaw ga ŋathawnydja, walalnydja ŋunhiwurrnydja yindi djäl walalaŋ dhu ga yolŋu walal gumurr-ŋamathirr, ga buŋgawan lakaram walalany ga wiripuny marŋgi-gurrupanamirra ga lakaram.”
7 Gostam de receber saudações respeitosas enquanto andam pelas praças e de ser chamados de ‘Rabi’.
8 “Yurr nhumany dhu ga ŋunhi yakan lakaranhamirr yanbi nhuma dhuwal marŋgi-wurrupanamirr mala. Bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal marŋgi-wurrupanamirrnydja. Bili nhumany dhuwal warrpam' balanyan nhakun wäwa'manydjiwurra ga yapa'manydjiwurra.
8 “Não deixem que pessoa alguma os chame de ‘Rabi’, pois vocês têm somente um mestre, e todos vocês são irmãos.
9 Ga bäyŋu yan nhuma dhu ga dhiyalnydja munatha'ŋurnydja ŋula yolnhany Bäpa'yun, bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal bukmakku Bäpa'mirriŋuny ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha Djiwarr'ŋur.
9 Não se dirijam a pessoa alguma aqui na terra como ‘Pai’, pois somente Deus no céu é seu Pai.
10 Ga bäyŋu yan nhuma dhu ga ŋurruḏawalaŋu lakaranhamirrnydja, bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal ŋayipi ŋurruḏawalaŋuny ŋunhiyi ŋunhi ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuy.
10 Não deixem que pessoa alguma os chame de ‘Mestre’, pois vocês têm somente um mestre, o Cristo.
11 Ga ŋunhi ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu buŋgawakunhamirrnydja ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu djämamirriyirr.
11 O mais importante entre vocês deve ser servo dos outros,
12 Ga ŋuli nhe dhu ga garrwarkunhamirrnydja nhunapinya nhe wiripuwurruŋguny, nheny dhu ŋunhi yarrupthunna. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi nyilŋ'maranhamirrnydja nhunapinya nhe, nheny dhu ŋunhi märraman wokthunamirrnydja rom.”
12 pois os que se exaltam serão humilhados, e os que se humilham serão exaltados.
13 — ausente —
13 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Fecham a porta do reino dos céus na cara das pessoas. Vocês mesmos não entram e não permitem que os outros entrem.
14 — ausente —
14 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Tomam posse dos bens das viúvas de maneira desonesta e, depois, para dar a impressão de piedade, fazem longas orações em público. Por causa disso, serão duramente castigados.
15 “Yo, nhuma Baratjiny yolŋu mala ga rom-marŋgikunhamirrinydja mala, ŋunhi nhuma ŋuli ga marŋgikum rom malany Mawtjitjkuŋ nhirrpanawuy, nhumany dhuwal mariŋura! Bäyŋun nhuma dhuwal ḻanydjat-ḏilkurra mala balanyan. Dhuwal nhuma ŋuli ga ḏiltjikurrnydja marrtji ga buḏapthun gapukurrnydja nhaku, waŋganygu yan yolŋuw märranharaw, ŋayi ŋuli bilyun ga märram Garraynha nhanukiyingal ŋayi walŋay. Ga ŋunhi nhuma ŋuli dhawar'yundja nhanukalaŋaŋur, bala nhuma ŋuli ga ŋanyanhany muka waŋa raypirri'yun märr ŋayiny muka dhu nhäri gurthaŋur ŋunhiliny dhä-gir'yunamirriŋurnydja wäŋaŋur.”
15 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Atravessam terra e mar para converter alguém e depois o tornam um filho do inferno, duas vezes pior que vocês.
16 “Bilin muka yindiŋura nhuma mariŋur! Nhä nhuma dhuwal yulŋuny bambaymirr mala? Be muka nhuma balaŋ ganha dhuwal ŋunha wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny waṉa-gänhany manymaklila romlil. Ga dhuwal nhuma ŋuli ga marŋgi-wurrupandja walalany yanbi dhuwal manymak yolŋuw ŋayi dhu guykthun ŋuruŋ yäkuy ŋunhi buku-ŋal'yunamirriynydja buṉbuy. Ga waŋany nhuma ŋuli ga bitjanna gam', ‘Bäydhi manymak ŋunhi ŋayi dhu ŋula yolthuny guykthun ŋuruŋuny ŋunhi mel-wiḏi'mirriynydja bulayyu yäku-ḻakaranharay ŋunhiŋuwuyyi Buku-ŋal'yunamirriwuynydja Buṉbupuyyu.’
16 “Que aflição os espera, guias cegos! Vocês dizem não haver importância se alguém jura ‘pelo templo de Deus’, mas se jurar ‘pelo ouro do templo’ será obrigado a cumprir o juramento.
17 Nhä dhuwal nhuma bambaymirr? … bawa'mirr mala! Nhä ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu mel-wiḏi'mirr? … ŋunhiyi bulay wo ŋunha Buku-ŋal'yunamirra Buṉbu Ŋärran', ŋunhi ŋayi ŋuli ga dhuyukuman ŋunhiyi bulaynhan?”
17 Tolos cegos! O que é mais importante: o ouro ou o templo, que torna o ouro sagrado?
18 “Ga wiripuny nhuma ŋuli ga bitjan marŋgi-wurrpan yolŋuny mala, yanbi ŋunhi manymak, ŋayi dhu yolŋuy guykthun ŋuruŋuny ŋunhi bulaymirriynydja djimukuy'. Yurr nhumany ŋuli ga ŋunhi bitjan warray waŋa, bäydhi manymak ŋunhi dhu ga yolŋuy guykthun ŋuruŋuny ŋunhi mundhurryuny ŋunhi ga gorrum ŋunhili djimuku'ŋur bulaymirriŋur ŋunha buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur.
18 Dizem também não haver importância se alguém jura ‘pelo altar’, mas se jurar ‘pelas ofertas sobre o altar’ será obrigado a cumprir o juramento.
19 Nhä nhuma dhuwal bambaymirr mala muka? Nhä ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋu, ŋunhiyi mundhurr? … wo ŋunhiyi djimuku' bulaymirr? … ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋunhiyin mundhurrnha ŋorra ŋunhiliyin?
19 Cegos! O que é mais importante: a oferta sobre o altar ou o altar, que torna a oferta sagrada?
20 Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy guykthundja ŋuriŋiyiny ŋunhi djimukuy' bulaymirriynydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayi dhu bukmakkuman yan guykthun ŋunhi nhä malany ga ŋorra ŋunhiliyi buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur,
20 Quando juram ‘pelo altar’, juram por ele e por tudo que está sobre ele.
21 ga wiripuny ŋayi ŋunhi guykthurr ŋanyanhan God-Waŋarrnhan ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhinan nhakun ŋunhiliyin.
21 Quando juram ‘pelo templo’, juram por ele e por Deus, que nele habita.
22 Ga ŋuli ŋayi dhä-wapthurr ga guykthurr ŋayi ŋuruŋuny djiwarr'yuny wäŋay, ŋunhiny nhakun ŋayi guykthurryi nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja nhinanhawuyyu, ga wiripuny ŋurikalnha ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhina ŋunhiliyin nhinanhawuyŋura.
22 Quando juram ‘pelo céu’, juram pelo trono de Deus e por Deus, que se senta no trono.
23 “Nhumany dhuwalawurrnydja ḻanydjat-ḏilkurr mala, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djämany yolŋuwnha walalaŋ. Dhuwal nhuma ŋuli ga God-Waŋarrwuny gurrupan ŋula nhä malany ŋathaw bathanaraw dhäkaymirriyanharaw mala, ga wiripuny nyumukuṉiny man'tjarr mala ŋathaw dhäkaymirriyanharaw, ga mirithirr nyumukuṉiny'nha maŋutji yäku gamin, yurr mala-wulkmaranhawuy ŋayi ŋunhi yulŋuny goŋ-märrma'lil beŋurnydja ŋunhi gätniŋurnydja mala nhumalaŋgal. Yurr ŋunhany ŋunhi ŋurruŋuny mala gämurru' nhuma ŋuli ga baykarraraman ga gali'lila nhirrpan, balanyany mala gam', nhakun dhuwurr-dhunupany rom, ga mel-wuyunamirrnydja rom ga märr-ŋal'yunamirrnydja rom, ga rom ŋunhi maḏayin'kurr ŋuli ga djäma ga mägayakurr. Dhuwanna mala ŋunhi ŋurruŋuny gämurru' mala, nhumany balaŋ ganha ŋunhiyiny mala djäma yan, bitjanayi bili bukmakkunha yan, yaka balaŋ nhuma ganha ḻurrkun' yan djäma, ga wiripuny mala dhärun ganarrthanha.
23 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Têm o cuidado de dar o dízimo da hortelã, do endro e do cominho, mas negligenciam os aspectos mais importantes da lei: justiça, misericórdia e fé. Sim, vocês deviam fazer essas coisas, mas sem descuidar das mais importantes.
24 Nhumany dhuwal bambaymirr mala waṉa-gänhamirr mala! Dhuwal nhuma ŋuli nyumukuṉiny'nhany wurruḻuḻnha gaṯmaram yan, yurr yindinhany warrakan'nha gämuḻnhany nhuma ŋuli ḻukan mamuḻyunna.”
24 Guias cegos! Coam a água para não engolir um mosquito, mas engolem um camelo!
25 “Nhumany dhuwal Baratjiny mala ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala ḻanydjat-ḏilkurra mala, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djäma yolŋuwnha walalaŋ, ga mariŋurnydja nhuma dhuwal yindiŋura! Yo, rurrwuyundja nhuma ŋuli ga dhuwal banikin' mala nhumalaŋguwuy nhuma dhuwal ŋapaŋur yan warraŋul yan, yurr djinawany' nhumalaŋgal ŋayaŋuŋurnydja ḻäy-ḏälnha ga wanaŋa-ḏumurruyinyamirra rom ga lalkalnha.
25 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Têm o cuidado de limpar a parte exterior do copo e do prato, enquanto o interior está imundo, cheio de ganância e falta de domínio próprio.
26 Bambaymirr mala nhuma Baratji mala, ŋunha ŋathil djinawa' banikin'tja nhuŋuwuy nhe rurrwuyurr bala ŋayiny dhu ŋunha warraŋulnydja ga bitjandhi bili ḏarrtjalkthirryi.”
26 Fariseus cegos! Lavem primeiro o interior do copo e do prato, e o exterior também ficará limpo.
27 “Nhumany Baratjiny mala ga marŋgikunhamirrnydja mala, mariŋura muka nhuma! Bäyŋu nhuma dhuwal ḻanydjat-ḏilkurra mala balanyan, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djäma yolŋuwnha walalaŋ. Balanyan dhuwal nhumany nhakun ŋunha molu mala rurrwuyunawuynha be ḏarrtjalkkunhawuynha biḏi'yunawuynha yuṯan miny'tji ŋal'yurr. Ŋunhany warraŋulnydja latjun dhika, buŋgawayirra ga dhärra, yurr ŋunhany djinawany' ga dharrwan mirithirra ŋaraka mala ŋorra'-ŋurra ga barrpan'.
27 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! São como túmulos pintados de branco: bonitos por fora, mas cheios de ossos e de toda espécie de impureza por dentro.
28 Ga balayanyin nhumany dhuwal, nhakun ŋunhiyin molun mala. Warraŋulnydja nhuma manymak mirithirr, yurr ŋunhany djinawany' ŋayaŋuny nhumalaŋ yätjkurra barrpan', dhuwurr-yätjnha, ga yänan nhuma ŋuli ga ŋunhi ḻay-ḻaymaranhamirra manymak-lakaranhamirrnydja.”
28 Por fora parecem justos, mas por dentro seu coração está cheio de hipocrisia e maldade.
29 “Nhumany dhuwal Baratjiny ga marŋgikunhamirrnydja mala ḻanydjat-ḏilkurra yan, ga mariŋura nhuma dhuwal yulŋuny. Dhuwal nhuma ŋuli ga dhuḻyun molu malany wuŋiḻi'mirriyam ŋunhi ŋäthiliŋuwalnydja djawarrkmirriwal mala, ga bitjandhi bili nhuma ŋuli djäma latju'-latjukumdhi molu ŋunhi manymakmirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
29 “Que aflição os espera, mestres da lei e fariseus! Hipócritas! Constroem túmulos para os profetas, enfeitam os monumentos dos justos
30 Bala nhuma ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirra, ŋunhi nhumany dhuwal yaka balanya ŋayaŋu mala nhakun ŋunhi mala-ŋurrkanhayŋu mala nhumalaŋ, ŋunhi walal gan bumar murrkay'kuŋal ŋunhiyi djawarrkmirriny mala.
30 e depois dizem: ‘Se tivéssemos vivido no tempo de nossos antepassados, não teríamos participado com eles do derramamento de sangue dos profetas’.
31 Yurr yuwalknha yan nhuma ŋuli ga ŋunhi milkunhamirrnydja nhumalanhawuynha nhuma, ŋunhi nhumany dhuwal gurruṯumirr mala ŋurikiwurruŋdhin yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan bumar ŋunhiwurruny djawarrkmirriny mala.
31 “Ao dizer isso, porém, testemunham contra si mesmos que são, de fato, descendentes dos que assassinaram os profetas.
32 Gatjuy biyakiyin bili yan romdja, nhakun walal gan nhumalaŋgal mala-ŋurrkanhaŋuy mala djäma.
32 Vão e terminem o que seus antepassados começaram.
33 Bäyŋun nhuma dhuwal bäpin mala, ga djamarrkuḻiny' nhuma dhuwal ŋurikiwurruŋdhin bäpiwnha mala. Nhumany ga dhuwal bitjanna guyaŋa yanbi nhuma dhu boŋguŋ bäyŋu marrtji bala ŋunhi dhä-gir'yunamirrililnydja wäŋalil?
33 Serpentes! Raça de víboras! Como escaparão do julgamento do inferno?
34 Ŋarrany dhu dhuwal djuy'yurr djawarrkmirrinhan mala nhumalaŋgal ga ḻiya-djambatjmirrinhan ga gaḏamannhan mala ŋuruk ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja romgu lakaranharaw. Yurr nhumany dhu buŋu warray walalany murrkay'kuŋ, wo dharpalil ŋal'maraŋ mälakmaranhawuylil, wiripuny nhuma dhu marrtji buŋu walalany ŋunhilin ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirriŋura buṉbuŋur malaŋuŋur, ga ŋupulnydja muka walalany ŋaŋ'ŋaŋ'thurrnydja gi wäŋaŋurnydja malaŋuŋur birrka'mirriŋura yan.
34 “Por isso eu lhes envio profetas, homens sábios e mestres da lei. Vocês crucificarão alguns e açoitarão outros nas sinagogas, perseguindo-os de cidade em cidade.
35 Ga dhiyakiyin märrwu nhumany nhakun dhuwal moṉu'-muṉuŋun ŋunhi manymakmirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋurruyirr'yun ga nhanukal manymakkal yolŋuwal yäkuwal Waybulwal. Ga wiripuny nhanŋu Baratjiyaw gäthu'mirriŋu Djakaraya, ŋunhi nhuma ŋanya murrkay'kuŋal wutthurr ŋunhili ṉapuŋga' galki buku-ŋal'yunamirr buṉbu ga djimuku' bulaymirr gan dhärran.
35 Como resultado, serão responsabilizados pelo assassinato de todos os justos de todos os tempos, desde o assassinato do justo Abel até o de Zacarias, filho de Baraquias, que vocês mataram no templo, entre o santuário e o altar.
36 Märr-yuwalk ŋarra nhumalany ga dhuwal dhawu'-nhirrpandja dhä-gir'yunarawnydja nhumalaŋ dhiyakuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ gay'yi bukmakpuy yan ŋunhi nhä malany nhuma gan yätjkurr malany djäma.”
36 Eu lhes digo a verdade: esse julgamento cairá sobre a presente geração.”
37 “Djurutjalam Djurutjalam! Nhuma yolŋu walal wäŋa-Djurutjalambuy, dhuwal nhuma gan bumar rakunyguŋal yan djawarrkmirriny mala, ga bulu nhuma gan guṉḏanydja muka bumar ŋunhi djuy'yunawuynhany mala. Ga ŋarrany gan ŋunhi mirithin yan djälthinany ḻuŋ'maranharawnydja nhumalaŋ bitjan nhakun djukitjukiy ŋuli ga ḻuŋ'maram nhanŋuwuy ŋayi yothuny mala binbarryu nhanukiyingal ŋayi. Yurr nhumany gan ŋunhi yaka warray djälthinya ŋarraku ŋarra dhu ga djäga nhumalaŋ.
37 “Jerusalém, Jerusalém, cidade que mata profetas e apedreja os mensageiros de Deus! Quantas vezes eu quis juntar seus filhos como a galinha protege os pintinhos sob as asas, mas você não deixou.
38 Ga dhiyaŋuny bala nhuŋu dhu buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu ga dhärra wiraŋnha yan yolŋumiriwnha.”
38 E, agora, sua casa foi abandonada e está deserta.
39 “Ga yakan nhuma dhu buluny ŋarrany nhäŋu, ga yan bili ga balanyamirriynha waluy ŋunhi nhuma dhu biyakun waŋi gam',
39 Pois eu lhe digo: você nunca mais me verá, até que diga: ‘Bendito é o que vem em nome do Senhor!’”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.