Mateus 23
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs ARA
1 Bala yan ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiwurruŋguny dharrwawnydja yolŋu'-yulŋuw ga wiripuny nhanukiyingalaŋuw malthunamirriw walalaŋ, bitjarra gam',
1 Então, falou Jesus às multidões e aos seus discípulos:
2 “Ŋunha walalnydja Baratjiny mala ŋaḻapaḻmirr ga ŋunhawurr ŋunhi Rom Marŋgikunhamirrnydja mala mirithirr walal gaḏaman ŋurukuny ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja Romgu malaŋuw.
2 Na cadeira de Moisés, se assentaram os escribas e os fariseus.
3 Ga nhumany dhu ga walalany dhäruk-märram bukmakŋur yan ŋunhi nhaltjan walal dhu ga marŋgi-wurrupan nhumalany, yurr yakan walalaŋ romguny walal malthurr, bili walal ŋuli ga ŋunhi milkumany wiripun dhika romdja malany, yakan ŋamakurr ga dhunupa, gänaŋ'thunna ga beŋurnydja ŋunhi dhuwurr-lakaranhaŋurnydja walalaŋgiyingalaŋaŋur.
3 Fazei e guardai, pois, tudo quanto eles vos disserem, porém não os imiteis nas suas obras; porque dizem e não fazem.
4 Ŋunha walal ŋuli ga mirithirr ŋonuŋ rom malany ḻambarrlil ŋal'maram yolŋuwal walalaŋgal, yurr bäyŋun walal ŋuli gi ŋula goŋ-djarryurrnydja ga yuwalkkuŋuny walalany guŋga'yurr bäyŋun yan.
4 Atam fardos pesados [e difíceis de carregar] e os põem sobre os ombros dos homens; entretanto, eles mesmos nem com o dedo querem movê-los.
5 Bukmak yan nhä malany walal ŋuli ga ŋunhi djäma, ŋunhiyiny walal ŋuli ga djämany melwu yan yolŋuw, yan nhakun ga ḻay-ḻaymaranhamirra. Wiripuny walal ŋuli ga mirithirra yan ḻanydjatmaranhamirr, ŋunhi walal ŋuli marrtji nhirrpanna God-Waŋarrwuny dhäruk mala muḻkurrlila walalaŋgiyingal ga wiripuny waṉalila ga gämany walal ŋuli ga yindin mala bukumirriyanhawuynydja manydjarrka' mala, märr dhu ga yolŋuynydja walal nhäman walalany.
5 Praticam, porém, todas as suas obras com o fim de serem vistos dos homens; pois alargam os seus filactérios e alongam as suas franjas.
6 Ga ŋunhalnydja ŋunhi yindiŋurnydja buŋgulŋur malaŋuŋur, yindi walal djäl walal dhu ga märram manymak yan nhinanhawuy mala, ŋunhalnydja ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'thunamirriŋurnydja buṉbuŋur mala.
6 Amam o primeiro lugar nos banquetes e as primeiras cadeiras nas sinagogas,
7 Ga ŋunhi walal ŋuli balany marrtji girriwny'tja märranharaw ga ŋathawnydja, walalnydja ŋunhiwurrnydja yindi djäl walalaŋ dhu ga yolŋu walal gumurr-ŋamathirr, ga buŋgawan lakaram walalany ga wiripuny marŋgi-gurrupanamirra ga lakaram.”
7 as saudações nas praças e o serem chamados mestres pelos homens.
8 “Yurr nhumany dhu ga ŋunhi yakan lakaranhamirr yanbi nhuma dhuwal marŋgi-wurrupanamirr mala. Bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal marŋgi-wurrupanamirrnydja. Bili nhumany dhuwal warrpam' balanyan nhakun wäwa'manydjiwurra ga yapa'manydjiwurra.
8 Vós, porém, não sereis chamados mestres, porque um só é vosso Mestre, e vós todos sois irmãos.
9 Ga bäyŋu yan nhuma dhu ga dhiyalnydja munatha'ŋurnydja ŋula yolnhany Bäpa'yun, bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal bukmakku Bäpa'mirriŋuny ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha Djiwarr'ŋur.
9 A ninguém sobre a terra chameis vosso pai; porque só um é vosso Pai, aquele que está nos céus.
10 Ga bäyŋu yan nhuma dhu ga ŋurruḏawalaŋu lakaranhamirrnydja, bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal ŋayipi ŋurruḏawalaŋuny ŋunhiyi ŋunhi ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuy.
10 Nem sereis chamados guias, porque um só é vosso Guia, o Cristo.
11 Ga ŋunhi ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu buŋgawakunhamirrnydja ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu djämamirriyirr.
11 Mas o maior dentre vós será vosso servo.
12 Ga ŋuli nhe dhu ga garrwarkunhamirrnydja nhunapinya nhe wiripuwurruŋguny, nheny dhu ŋunhi yarrupthunna. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi nyilŋ'maranhamirrnydja nhunapinya nhe, nheny dhu ŋunhi märraman wokthunamirrnydja rom.”
12 Quem a si mesmo se exaltar será humilhado; e quem a si mesmo se humilhar será exaltado.
13 — ausente —
13 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque fechais o reino dos céus diante dos homens; pois vós não entrais, nem deixais entrar os que estão entrando!
14 — ausente —
14 [Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque devorais as casas das viúvas e, para o justificar, fazeis longas orações; por isso, sofrereis juízo muito mais severo!]
15 “Yo, nhuma Baratjiny yolŋu mala ga rom-marŋgikunhamirrinydja mala, ŋunhi nhuma ŋuli ga marŋgikum rom malany Mawtjitjkuŋ nhirrpanawuy, nhumany dhuwal mariŋura! Bäyŋun nhuma dhuwal ḻanydjat-ḏilkurra mala balanyan. Dhuwal nhuma ŋuli ga ḏiltjikurrnydja marrtji ga buḏapthun gapukurrnydja nhaku, waŋganygu yan yolŋuw märranharaw, ŋayi ŋuli bilyun ga märram Garraynha nhanukiyingal ŋayi walŋay. Ga ŋunhi nhuma ŋuli dhawar'yundja nhanukalaŋaŋur, bala nhuma ŋuli ga ŋanyanhany muka waŋa raypirri'yun märr ŋayiny muka dhu nhäri gurthaŋur ŋunhiliny dhä-gir'yunamirriŋurnydja wäŋaŋur.”
15 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque rodeais o mar e a terra para fazer um prosélito; e, uma vez feito, o tornais filho do inferno duas vezes mais do que vós!
16 “Bilin muka yindiŋura nhuma mariŋur! Nhä nhuma dhuwal yulŋuny bambaymirr mala? Be muka nhuma balaŋ ganha dhuwal ŋunha wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny waṉa-gänhany manymaklila romlil. Ga dhuwal nhuma ŋuli ga marŋgi-wurrupandja walalany yanbi dhuwal manymak yolŋuw ŋayi dhu guykthun ŋuruŋ yäkuy ŋunhi buku-ŋal'yunamirriynydja buṉbuy. Ga waŋany nhuma ŋuli ga bitjanna gam', ‘Bäydhi manymak ŋunhi ŋayi dhu ŋula yolthuny guykthun ŋuruŋuny ŋunhi mel-wiḏi'mirriynydja bulayyu yäku-ḻakaranharay ŋunhiŋuwuyyi Buku-ŋal'yunamirriwuynydja Buṉbupuyyu.’
16 Ai de vós, guias cegos, que dizeis: Quem jurar pelo santuário, isso é nada; mas, se alguém jurar pelo ouro do santuário, fica obrigado pelo que jurou!
17 Nhä dhuwal nhuma bambaymirr? … bawa'mirr mala! Nhä ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu mel-wiḏi'mirr? … ŋunhiyi bulay wo ŋunha Buku-ŋal'yunamirra Buṉbu Ŋärran', ŋunhi ŋayi ŋuli ga dhuyukuman ŋunhiyi bulaynhan?”
17 Insensatos e cegos! Pois qual é maior: o ouro ou o santuário que santifica o ouro?
18 “Ga wiripuny nhuma ŋuli ga bitjan marŋgi-wurrpan yolŋuny mala, yanbi ŋunhi manymak, ŋayi dhu yolŋuy guykthun ŋuruŋuny ŋunhi bulaymirriynydja djimukuy'. Yurr nhumany ŋuli ga ŋunhi bitjan warray waŋa, bäydhi manymak ŋunhi dhu ga yolŋuy guykthun ŋuruŋuny ŋunhi mundhurryuny ŋunhi ga gorrum ŋunhili djimuku'ŋur bulaymirriŋur ŋunha buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur.
18 E dizeis: Quem jurar pelo altar, isso é nada; quem, porém, jurar pela oferta que está sobre o altar fica obrigado pelo que jurou.
19 Nhä nhuma dhuwal bambaymirr mala muka? Nhä ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋu, ŋunhiyi mundhurr? … wo ŋunhiyi djimuku' bulaymirr? … ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋunhiyin mundhurrnha ŋorra ŋunhiliyin?
19 Cegos! Pois qual é maior: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy guykthundja ŋuriŋiyiny ŋunhi djimukuy' bulaymirriynydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayi dhu bukmakkuman yan guykthun ŋunhi nhä malany ga ŋorra ŋunhiliyi buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur,
20 Portanto, quem jurar pelo altar jura por ele e por tudo o que sobre ele está.
21 ga wiripuny ŋayi ŋunhi guykthurr ŋanyanhan God-Waŋarrnhan ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhinan nhakun ŋunhiliyin.
21 Quem jurar pelo santuário jura por ele e por aquele que nele habita;
22 Ga ŋuli ŋayi dhä-wapthurr ga guykthurr ŋayi ŋuruŋuny djiwarr'yuny wäŋay, ŋunhiny nhakun ŋayi guykthurryi nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja nhinanhawuyyu, ga wiripuny ŋurikalnha ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhina ŋunhiliyin nhinanhawuyŋura.
22 e quem jurar pelo céu jura pelo trono de Deus e por aquele que no trono está sentado.
23 “Nhumany dhuwalawurrnydja ḻanydjat-ḏilkurr mala, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djämany yolŋuwnha walalaŋ. Dhuwal nhuma ŋuli ga God-Waŋarrwuny gurrupan ŋula nhä malany ŋathaw bathanaraw dhäkaymirriyanharaw mala, ga wiripuny nyumukuṉiny man'tjarr mala ŋathaw dhäkaymirriyanharaw, ga mirithirr nyumukuṉiny'nha maŋutji yäku gamin, yurr mala-wulkmaranhawuy ŋayi ŋunhi yulŋuny goŋ-märrma'lil beŋurnydja ŋunhi gätniŋurnydja mala nhumalaŋgal. Yurr ŋunhany ŋunhi ŋurruŋuny mala gämurru' nhuma ŋuli ga baykarraraman ga gali'lila nhirrpan, balanyany mala gam', nhakun dhuwurr-dhunupany rom, ga mel-wuyunamirrnydja rom ga märr-ŋal'yunamirrnydja rom, ga rom ŋunhi maḏayin'kurr ŋuli ga djäma ga mägayakurr. Dhuwanna mala ŋunhi ŋurruŋuny gämurru' mala, nhumany balaŋ ganha ŋunhiyiny mala djäma yan, bitjanayi bili bukmakkunha yan, yaka balaŋ nhuma ganha ḻurrkun' yan djäma, ga wiripuny mala dhärun ganarrthanha.
23 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque dais o dízimo da hortelã, do endro e do cominho e tendes negligenciado os preceitos mais importantes da Lei: a justiça, a misericórdia e a fé; devíeis, porém, fazer estas coisas, sem omitir aquelas!
24 Nhumany dhuwal bambaymirr mala waṉa-gänhamirr mala! Dhuwal nhuma ŋuli nyumukuṉiny'nhany wurruḻuḻnha gaṯmaram yan, yurr yindinhany warrakan'nha gämuḻnhany nhuma ŋuli ḻukan mamuḻyunna.”
24 Guias cegos, que coais o mosquito e engolis o camelo!
25 “Nhumany dhuwal Baratjiny mala ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala ḻanydjat-ḏilkurra mala, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djäma yolŋuwnha walalaŋ, ga mariŋurnydja nhuma dhuwal yindiŋura! Yo, rurrwuyundja nhuma ŋuli ga dhuwal banikin' mala nhumalaŋguwuy nhuma dhuwal ŋapaŋur yan warraŋul yan, yurr djinawany' nhumalaŋgal ŋayaŋuŋurnydja ḻäy-ḏälnha ga wanaŋa-ḏumurruyinyamirra rom ga lalkalnha.
25 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque limpais o exterior do copo e do prato, mas estes, por dentro, estão cheios de rapina e intemperança!
26 Bambaymirr mala nhuma Baratji mala, ŋunha ŋathil djinawa' banikin'tja nhuŋuwuy nhe rurrwuyurr bala ŋayiny dhu ŋunha warraŋulnydja ga bitjandhi bili ḏarrtjalkthirryi.”
26 Fariseu cego, limpa primeiro o interior do copo, para que também o seu exterior fique limpo!
27 “Nhumany Baratjiny mala ga marŋgikunhamirrnydja mala, mariŋura muka nhuma! Bäyŋu nhuma dhuwal ḻanydjat-ḏilkurra mala balanyan, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djäma yolŋuwnha walalaŋ. Balanyan dhuwal nhumany nhakun ŋunha molu mala rurrwuyunawuynha be ḏarrtjalkkunhawuynha biḏi'yunawuynha yuṯan miny'tji ŋal'yurr. Ŋunhany warraŋulnydja latjun dhika, buŋgawayirra ga dhärra, yurr ŋunhany djinawany' ga dharrwan mirithirra ŋaraka mala ŋorra'-ŋurra ga barrpan'.
27 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque sois semelhantes aos sepulcros caiados, que, por fora, se mostram belos, mas interiormente estão cheios de ossos de mortos e de toda imundícia!
28 Ga balayanyin nhumany dhuwal, nhakun ŋunhiyin molun mala. Warraŋulnydja nhuma manymak mirithirr, yurr ŋunhany djinawany' ŋayaŋuny nhumalaŋ yätjkurra barrpan', dhuwurr-yätjnha, ga yänan nhuma ŋuli ga ŋunhi ḻay-ḻaymaranhamirra manymak-lakaranhamirrnydja.”
28 Assim também vós exteriormente pareceis justos aos homens, mas, por dentro, estais cheios de hipocrisia e de iniquidade.
29 “Nhumany dhuwal Baratjiny ga marŋgikunhamirrnydja mala ḻanydjat-ḏilkurra yan, ga mariŋura nhuma dhuwal yulŋuny. Dhuwal nhuma ŋuli ga dhuḻyun molu malany wuŋiḻi'mirriyam ŋunhi ŋäthiliŋuwalnydja djawarrkmirriwal mala, ga bitjandhi bili nhuma ŋuli djäma latju'-latjukumdhi molu ŋunhi manymakmirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
29 Ai de vós, escribas e fariseus, hipócritas, porque edificais os sepulcros dos profetas, adornais os túmulos dos justos
30 Bala nhuma ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirra, ŋunhi nhumany dhuwal yaka balanya ŋayaŋu mala nhakun ŋunhi mala-ŋurrkanhayŋu mala nhumalaŋ, ŋunhi walal gan bumar murrkay'kuŋal ŋunhiyi djawarrkmirriny mala.
30 e dizeis: Se tivéssemos vivido nos dias de nossos pais, não teríamos sido seus cúmplices no sangue dos profetas!
31 Yurr yuwalknha yan nhuma ŋuli ga ŋunhi milkunhamirrnydja nhumalanhawuynha nhuma, ŋunhi nhumany dhuwal gurruṯumirr mala ŋurikiwurruŋdhin yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan bumar ŋunhiwurruny djawarrkmirriny mala.
31 Assim, contra vós mesmos, testificais que sois filhos dos que mataram os profetas.
32 Gatjuy biyakiyin bili yan romdja, nhakun walal gan nhumalaŋgal mala-ŋurrkanhaŋuy mala djäma.
32 Enchei vós, pois, a medida de vossos pais.
33 Bäyŋun nhuma dhuwal bäpin mala, ga djamarrkuḻiny' nhuma dhuwal ŋurikiwurruŋdhin bäpiwnha mala. Nhumany ga dhuwal bitjanna guyaŋa yanbi nhuma dhu boŋguŋ bäyŋu marrtji bala ŋunhi dhä-gir'yunamirrililnydja wäŋalil?
33 Serpentes, raça de víboras! Como escapareis da condenação do inferno?
34 Ŋarrany dhu dhuwal djuy'yurr djawarrkmirrinhan mala nhumalaŋgal ga ḻiya-djambatjmirrinhan ga gaḏamannhan mala ŋuruk ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja romgu lakaranharaw. Yurr nhumany dhu buŋu warray walalany murrkay'kuŋ, wo dharpalil ŋal'maraŋ mälakmaranhawuylil, wiripuny nhuma dhu marrtji buŋu walalany ŋunhilin ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirriŋura buṉbuŋur malaŋuŋur, ga ŋupulnydja muka walalany ŋaŋ'ŋaŋ'thurrnydja gi wäŋaŋurnydja malaŋuŋur birrka'mirriŋura yan.
34 Por isso, eis que eu vos envio profetas, sábios e escribas. A uns matareis e crucificareis; a outros açoitareis nas vossas sinagogas e perseguireis de cidade em cidade;
35 Ga dhiyakiyin märrwu nhumany nhakun dhuwal moṉu'-muṉuŋun ŋunhi manymakmirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋurruyirr'yun ga nhanukal manymakkal yolŋuwal yäkuwal Waybulwal. Ga wiripuny nhanŋu Baratjiyaw gäthu'mirriŋu Djakaraya, ŋunhi nhuma ŋanya murrkay'kuŋal wutthurr ŋunhili ṉapuŋga' galki buku-ŋal'yunamirr buṉbu ga djimuku' bulaymirr gan dhärran.
35 para que sobre vós recaia todo o sangue justo derramado sobre a terra, desde o sangue do justo Abel até ao sangue de Zacarias, filho de Baraquias, a quem matastes entre o santuário e o altar.
36 Märr-yuwalk ŋarra nhumalany ga dhuwal dhawu'-nhirrpandja dhä-gir'yunarawnydja nhumalaŋ dhiyakuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ gay'yi bukmakpuy yan ŋunhi nhä malany nhuma gan yätjkurr malany djäma.”
36 Em verdade vos digo que todas estas coisas hão de vir sobre a presente geração.
37 “Djurutjalam Djurutjalam! Nhuma yolŋu walal wäŋa-Djurutjalambuy, dhuwal nhuma gan bumar rakunyguŋal yan djawarrkmirriny mala, ga bulu nhuma gan guṉḏanydja muka bumar ŋunhi djuy'yunawuynhany mala. Ga ŋarrany gan ŋunhi mirithin yan djälthinany ḻuŋ'maranharawnydja nhumalaŋ bitjan nhakun djukitjukiy ŋuli ga ḻuŋ'maram nhanŋuwuy ŋayi yothuny mala binbarryu nhanukiyingal ŋayi. Yurr nhumany gan ŋunhi yaka warray djälthinya ŋarraku ŋarra dhu ga djäga nhumalaŋ.
37 Jerusalém, Jerusalém, que matas os profetas e apedrejas os que te foram enviados! Quantas vezes quis eu reunir os teus filhos, como a galinha ajunta os seus pintinhos debaixo das asas, e vós não o quisestes!
38 Ga dhiyaŋuny bala nhuŋu dhu buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu ga dhärra wiraŋnha yan yolŋumiriwnha.”
38 Eis que a vossa casa vos ficará deserta.
39 “Ga yakan nhuma dhu buluny ŋarrany nhäŋu, ga yan bili ga balanyamirriynha waluy ŋunhi nhuma dhu biyakun waŋi gam',
39 Declaro-vos, pois, que, desde agora, já não me vereis, até que venhais a dizer:
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.