Mateus 23
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NTLH
1 Bala yan ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiwurruŋguny dharrwawnydja yolŋu'-yulŋuw ga wiripuny nhanukiyingalaŋuw malthunamirriw walalaŋ, bitjarra gam',
1 Então Jesus falou à multidão e aos seus discípulos.
2 “Ŋunha walalnydja Baratjiny mala ŋaḻapaḻmirr ga ŋunhawurr ŋunhi Rom Marŋgikunhamirrnydja mala mirithirr walal gaḏaman ŋurukuny ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja Romgu malaŋuw.
2 Ele disse:
3 Ga nhumany dhu ga walalany dhäruk-märram bukmakŋur yan ŋunhi nhaltjan walal dhu ga marŋgi-wurrupan nhumalany, yurr yakan walalaŋ romguny walal malthurr, bili walal ŋuli ga ŋunhi milkumany wiripun dhika romdja malany, yakan ŋamakurr ga dhunupa, gänaŋ'thunna ga beŋurnydja ŋunhi dhuwurr-lakaranhaŋurnydja walalaŋgiyingalaŋaŋur.
3 Por isso vocês devem obedecer e seguir tudo o que eles dizem. Porém não imitem as suas ações, pois eles não fazem o que ensinam.
4 Ŋunha walal ŋuli ga mirithirr ŋonuŋ rom malany ḻambarrlil ŋal'maram yolŋuwal walalaŋgal, yurr bäyŋun walal ŋuli gi ŋula goŋ-djarryurrnydja ga yuwalkkuŋuny walalany guŋga'yurr bäyŋun yan.
4 Amarram fardos pesados e os põem nas costas dos outros, mas eles mesmos não os ajudam, nem ao menos com um dedo, a carregar esses fardos.
5 Bukmak yan nhä malany walal ŋuli ga ŋunhi djäma, ŋunhiyiny walal ŋuli ga djämany melwu yan yolŋuw, yan nhakun ga ḻay-ḻaymaranhamirra. Wiripuny walal ŋuli ga mirithirra yan ḻanydjatmaranhamirr, ŋunhi walal ŋuli marrtji nhirrpanna God-Waŋarrwuny dhäruk mala muḻkurrlila walalaŋgiyingal ga wiripuny waṉalila ga gämany walal ŋuli ga yindin mala bukumirriyanhawuynydja manydjarrka' mala, märr dhu ga yolŋuynydja walal nhäman walalany.
5 Tudo o que eles fazem é para serem vistos pelos outros. Vejam como são grandes os trechos das das suas
6 Ga ŋunhalnydja ŋunhi yindiŋurnydja buŋgulŋur malaŋuŋur, yindi walal djäl walal dhu ga märram manymak yan nhinanhawuy mala, ŋunhalnydja ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'thunamirriŋurnydja buṉbuŋur mala.
6 Eles preferem os melhores lugares nos banquetes e os lugares de honra nas
7 Ga ŋunhi walal ŋuli balany marrtji girriwny'tja märranharaw ga ŋathawnydja, walalnydja ŋunhiwurrnydja yindi djäl walalaŋ dhu ga yolŋu walal gumurr-ŋamathirr, ga buŋgawan lakaram walalany ga wiripuny marŋgi-gurrupanamirra ga lakaram.”
7 Gostam de ser cumprimentados com respeito nas praças e de ser chamados de “mestre”.
8 “Yurr nhumany dhu ga ŋunhi yakan lakaranhamirr yanbi nhuma dhuwal marŋgi-wurrupanamirr mala. Bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal marŋgi-wurrupanamirrnydja. Bili nhumany dhuwal warrpam' balanyan nhakun wäwa'manydjiwurra ga yapa'manydjiwurra.
8 Porém vocês não devem ser chamados de “mestre”, pois todos vocês são membros de uma mesma família e têm somente um Mestre.
9 Ga bäyŋu yan nhuma dhu ga dhiyalnydja munatha'ŋurnydja ŋula yolnhany Bäpa'yun, bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal bukmakku Bäpa'mirriŋuny ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha Djiwarr'ŋur.
9 E aqui na terra não chamem ninguém de pai porque vocês têm somente um Pai, que está no céu.
10 Ga bäyŋu yan nhuma dhu ga ŋurruḏawalaŋu lakaranhamirrnydja, bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal ŋayipi ŋurruḏawalaŋuny ŋunhiyi ŋunhi ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuy.
10 Vocês não devem também ser chamados de “líderes” porque vocês têm um líder, o
11 Ga ŋunhi ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu buŋgawakunhamirrnydja ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu djämamirriyirr.
11 Entre vocês, o mais importante é aquele que serve os outros.
12 Ga ŋuli nhe dhu ga garrwarkunhamirrnydja nhunapinya nhe wiripuwurruŋguny, nheny dhu ŋunhi yarrupthunna. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi nyilŋ'maranhamirrnydja nhunapinya nhe, nheny dhu ŋunhi märraman wokthunamirrnydja rom.”
12 Quem se engrandece será humilhado, mas quem se humilha será engrandecido.
13 — ausente —
13 — Ai de vocês,
14 — ausente —
14 [— Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês exploram as viúvas e roubam os seus bens e, para disfarçarem, fazem longas orações! Por isso o castigo de vocês será pior!]
15 “Yo, nhuma Baratjiny yolŋu mala ga rom-marŋgikunhamirrinydja mala, ŋunhi nhuma ŋuli ga marŋgikum rom malany Mawtjitjkuŋ nhirrpanawuy, nhumany dhuwal mariŋura! Bäyŋun nhuma dhuwal ḻanydjat-ḏilkurra mala balanyan. Dhuwal nhuma ŋuli ga ḏiltjikurrnydja marrtji ga buḏapthun gapukurrnydja nhaku, waŋganygu yan yolŋuw märranharaw, ŋayi ŋuli bilyun ga märram Garraynha nhanukiyingal ŋayi walŋay. Ga ŋunhi nhuma ŋuli dhawar'yundja nhanukalaŋaŋur, bala nhuma ŋuli ga ŋanyanhany muka waŋa raypirri'yun märr ŋayiny muka dhu nhäri gurthaŋur ŋunhiliny dhä-gir'yunamirriŋurnydja wäŋaŋur.”
15 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês atravessam os mares e viajam por todas as terras a fim de procurar converter uma pessoa para a sua religião. E, quando conseguem, tornam essa pessoa duas vezes mais merecedora do inferno do que vocês mesmos.
16 “Bilin muka yindiŋura nhuma mariŋur! Nhä nhuma dhuwal yulŋuny bambaymirr mala? Be muka nhuma balaŋ ganha dhuwal ŋunha wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny waṉa-gänhany manymaklila romlil. Ga dhuwal nhuma ŋuli ga marŋgi-wurrupandja walalany yanbi dhuwal manymak yolŋuw ŋayi dhu guykthun ŋuruŋ yäkuy ŋunhi buku-ŋal'yunamirriynydja buṉbuy. Ga waŋany nhuma ŋuli ga bitjanna gam', ‘Bäydhi manymak ŋunhi ŋayi dhu ŋula yolthuny guykthun ŋuruŋuny ŋunhi mel-wiḏi'mirriynydja bulayyu yäku-ḻakaranharay ŋunhiŋuwuyyi Buku-ŋal'yunamirriwuynydja Buṉbupuyyu.’
16 — Ai de vocês, guias cegos! Pois vocês ensinam assim: “Se alguém jurar pelo Templo, não é obrigado a cumprir o juramento. Mas, se alguém jurar pelo ouro do Templo, então é obrigado a cumprir o que jurou.”
17 Nhä dhuwal nhuma bambaymirr? … bawa'mirr mala! Nhä ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu mel-wiḏi'mirr? … ŋunhiyi bulay wo ŋunha Buku-ŋal'yunamirra Buṉbu Ŋärran', ŋunhi ŋayi ŋuli ga dhuyukuman ŋunhiyi bulaynhan?”
17 Tolos e cegos! Qual é mais importante: o ouro ou o Templo que
18 “Ga wiripuny nhuma ŋuli ga bitjan marŋgi-wurrpan yolŋuny mala, yanbi ŋunhi manymak, ŋayi dhu yolŋuy guykthun ŋuruŋuny ŋunhi bulaymirriynydja djimukuy'. Yurr nhumany ŋuli ga ŋunhi bitjan warray waŋa, bäydhi manymak ŋunhi dhu ga yolŋuy guykthun ŋuruŋuny ŋunhi mundhurryuny ŋunhi ga gorrum ŋunhili djimuku'ŋur bulaymirriŋur ŋunha buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur.
18 Vocês também ensinam isto: “Se alguém jurar pelo altar, não é obrigado a cumprir o juramento. Mas, se jurar pela oferta que está no altar, então é obrigado a cumprir o que jurou.”
19 Nhä nhuma dhuwal bambaymirr mala muka? Nhä ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋu, ŋunhiyi mundhurr? … wo ŋunhiyi djimuku' bulaymirr? … ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋunhiyin mundhurrnha ŋorra ŋunhiliyin?
19 Cegos! Qual é mais importante: a oferta ou o altar que santifica a oferta?
20 Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy guykthundja ŋuriŋiyiny ŋunhi djimukuy' bulaymirriynydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayi dhu bukmakkuman yan guykthun ŋunhi nhä malany ga ŋorra ŋunhiliyi buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur,
20 Por isso, quando alguém jura pelo altar, está jurando pelo altar e por todas as ofertas que estão em cima dele.
21 ga wiripuny ŋayi ŋunhi guykthurr ŋanyanhan God-Waŋarrnhan ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhinan nhakun ŋunhiliyin.
21 Quando alguém jura pelo Templo, está jurando pelo Templo e por Deus, que mora ali.
22 Ga ŋuli ŋayi dhä-wapthurr ga guykthurr ŋayi ŋuruŋuny djiwarr'yuny wäŋay, ŋunhiny nhakun ŋayi guykthurryi nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja nhinanhawuyyu, ga wiripuny ŋurikalnha ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhina ŋunhiliyin nhinanhawuyŋura.
22 E, quando alguém jura pelo céu, está jurando pelo trono de Deus e pelo próprio Deus, que está sentado nele.
23 “Nhumany dhuwalawurrnydja ḻanydjat-ḏilkurr mala, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djämany yolŋuwnha walalaŋ. Dhuwal nhuma ŋuli ga God-Waŋarrwuny gurrupan ŋula nhä malany ŋathaw bathanaraw dhäkaymirriyanharaw mala, ga wiripuny nyumukuṉiny man'tjarr mala ŋathaw dhäkaymirriyanharaw, ga mirithirr nyumukuṉiny'nha maŋutji yäku gamin, yurr mala-wulkmaranhawuy ŋayi ŋunhi yulŋuny goŋ-märrma'lil beŋurnydja ŋunhi gätniŋurnydja mala nhumalaŋgal. Yurr ŋunhany ŋunhi ŋurruŋuny mala gämurru' nhuma ŋuli ga baykarraraman ga gali'lila nhirrpan, balanyany mala gam', nhakun dhuwurr-dhunupany rom, ga mel-wuyunamirrnydja rom ga märr-ŋal'yunamirrnydja rom, ga rom ŋunhi maḏayin'kurr ŋuli ga djäma ga mägayakurr. Dhuwanna mala ŋunhi ŋurruŋuny gämurru' mala, nhumany balaŋ ganha ŋunhiyiny mala djäma yan, bitjanayi bili bukmakkunha yan, yaka balaŋ nhuma ganha ḻurrkun' yan djäma, ga wiripuny mala dhärun ganarrthanha.
23 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês dão a Deus a décima parte até mesmo da hortelã, da erva-doce e do
24 Nhumany dhuwal bambaymirr mala waṉa-gänhamirr mala! Dhuwal nhuma ŋuli nyumukuṉiny'nhany wurruḻuḻnha gaṯmaram yan, yurr yindinhany warrakan'nha gämuḻnhany nhuma ŋuli ḻukan mamuḻyunna.”
24 Guias cegos! Coam um mosquito, mas engolem um camelo!
25 “Nhumany dhuwal Baratjiny mala ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala ḻanydjat-ḏilkurra mala, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djäma yolŋuwnha walalaŋ, ga mariŋurnydja nhuma dhuwal yindiŋura! Yo, rurrwuyundja nhuma ŋuli ga dhuwal banikin' mala nhumalaŋguwuy nhuma dhuwal ŋapaŋur yan warraŋul yan, yurr djinawany' nhumalaŋgal ŋayaŋuŋurnydja ḻäy-ḏälnha ga wanaŋa-ḏumurruyinyamirra rom ga lalkalnha.
25 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês lavam o copo e o prato por fora, mas por dentro estes estão cheios de coisas que vocês conseguiram pela violência e pela ganância.
26 Bambaymirr mala nhuma Baratji mala, ŋunha ŋathil djinawa' banikin'tja nhuŋuwuy nhe rurrwuyurr bala ŋayiny dhu ŋunha warraŋulnydja ga bitjandhi bili ḏarrtjalkthirryi.”
26 Fariseu cego! Lave primeiro o copo por dentro, e então a parte de fora também ficará limpa!
27 “Nhumany Baratjiny mala ga marŋgikunhamirrnydja mala, mariŋura muka nhuma! Bäyŋu nhuma dhuwal ḻanydjat-ḏilkurra mala balanyan, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djäma yolŋuwnha walalaŋ. Balanyan dhuwal nhumany nhakun ŋunha molu mala rurrwuyunawuynha be ḏarrtjalkkunhawuynha biḏi'yunawuynha yuṯan miny'tji ŋal'yurr. Ŋunhany warraŋulnydja latjun dhika, buŋgawayirra ga dhärra, yurr ŋunhany djinawany' ga dharrwan mirithirra ŋaraka mala ŋorra'-ŋurra ga barrpan'.
27 — Ai de vocês, mestres da Lei e fariseus, hipócritas! Pois vocês são como túmulos pintados de branco, que por fora parecem bonitos, mas por dentro estão cheios de ossos de mortos e de podridão.
28 Ga balayanyin nhumany dhuwal, nhakun ŋunhiyin molun mala. Warraŋulnydja nhuma manymak mirithirr, yurr ŋunhany djinawany' ŋayaŋuny nhumalaŋ yätjkurra barrpan', dhuwurr-yätjnha, ga yänan nhuma ŋuli ga ŋunhi ḻay-ḻaymaranhamirra manymak-lakaranhamirrnydja.”
28 Por fora vocês parecem boas pessoas, mas por dentro estão cheios de mentiras e pecados.
29 “Nhumany dhuwal Baratjiny ga marŋgikunhamirrnydja mala ḻanydjat-ḏilkurra yan, ga mariŋura nhuma dhuwal yulŋuny. Dhuwal nhuma ŋuli ga dhuḻyun molu malany wuŋiḻi'mirriyam ŋunhi ŋäthiliŋuwalnydja djawarrkmirriwal mala, ga bitjandhi bili nhuma ŋuli djäma latju'-latjukumdhi molu ŋunhi manymakmirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
29 — Ai de vocês,
30 Bala nhuma ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirra, ŋunhi nhumany dhuwal yaka balanya ŋayaŋu mala nhakun ŋunhi mala-ŋurrkanhayŋu mala nhumalaŋ, ŋunhi walal gan bumar murrkay'kuŋal ŋunhiyi djawarrkmirriny mala.
30 E dizem: “Se tivéssemos vivido no tempo dos nossos antepassados, não teríamos feito o que eles fizeram, não teríamos matado os profetas.”
31 Yurr yuwalknha yan nhuma ŋuli ga ŋunhi milkunhamirrnydja nhumalanhawuynha nhuma, ŋunhi nhumany dhuwal gurruṯumirr mala ŋurikiwurruŋdhin yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan bumar ŋunhiwurruny djawarrkmirriny mala.
31 Assim vocês confirmam que são descendentes daqueles que mataram os profetas.
32 Gatjuy biyakiyin bili yan romdja, nhakun walal gan nhumalaŋgal mala-ŋurrkanhaŋuy mala djäma.
32 Portanto, vão e terminem o que eles começaram!
33 Bäyŋun nhuma dhuwal bäpin mala, ga djamarrkuḻiny' nhuma dhuwal ŋurikiwurruŋdhin bäpiwnha mala. Nhumany ga dhuwal bitjanna guyaŋa yanbi nhuma dhu boŋguŋ bäyŋu marrtji bala ŋunhi dhä-gir'yunamirrililnydja wäŋalil?
33 Cobras venenosas, ninhada de cobras! Como esperam escapar da condenação do inferno?
34 Ŋarrany dhu dhuwal djuy'yurr djawarrkmirrinhan mala nhumalaŋgal ga ḻiya-djambatjmirrinhan ga gaḏamannhan mala ŋuruk ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja romgu lakaranharaw. Yurr nhumany dhu buŋu warray walalany murrkay'kuŋ, wo dharpalil ŋal'maraŋ mälakmaranhawuylil, wiripuny nhuma dhu marrtji buŋu walalany ŋunhilin ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirriŋura buṉbuŋur malaŋuŋur, ga ŋupulnydja muka walalany ŋaŋ'ŋaŋ'thurrnydja gi wäŋaŋurnydja malaŋuŋur birrka'mirriŋura yan.
34 Pois eu lhes mandarei profetas, homens sábios e mestres. Vocês vão matar alguns, crucificar outros, chicotear ainda outros nas
35 Ga dhiyakiyin märrwu nhumany nhakun dhuwal moṉu'-muṉuŋun ŋunhi manymakmirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋurruyirr'yun ga nhanukal manymakkal yolŋuwal yäkuwal Waybulwal. Ga wiripuny nhanŋu Baratjiyaw gäthu'mirriŋu Djakaraya, ŋunhi nhuma ŋanya murrkay'kuŋal wutthurr ŋunhili ṉapuŋga' galki buku-ŋal'yunamirr buṉbu ga djimuku' bulaymirr gan dhärran.
35 Por isso Deus castigará vocês pela morte de todas as pessoas inocentes que os antepassados de vocês mataram, desde a morte do inocente Abel até a de Zacarias, filho de Baraquias, que vocês mataram entre o Templo e o altar.
36 Märr-yuwalk ŋarra nhumalany ga dhuwal dhawu'-nhirrpandja dhä-gir'yunarawnydja nhumalaŋ dhiyakuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ gay'yi bukmakpuy yan ŋunhi nhä malany nhuma gan yätjkurr malany djäma.”
36 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: o castigo por tudo isso cairá sobre o povo de hoje.
37 “Djurutjalam Djurutjalam! Nhuma yolŋu walal wäŋa-Djurutjalambuy, dhuwal nhuma gan bumar rakunyguŋal yan djawarrkmirriny mala, ga bulu nhuma gan guṉḏanydja muka bumar ŋunhi djuy'yunawuynhany mala. Ga ŋarrany gan ŋunhi mirithin yan djälthinany ḻuŋ'maranharawnydja nhumalaŋ bitjan nhakun djukitjukiy ŋuli ga ḻuŋ'maram nhanŋuwuy ŋayi yothuny mala binbarryu nhanukiyingal ŋayi. Yurr nhumany gan ŋunhi yaka warray djälthinya ŋarraku ŋarra dhu ga djäga nhumalaŋ.
37 Jesus terminou, dizendo:
38 Ga dhiyaŋuny bala nhuŋu dhu buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu ga dhärra wiraŋnha yan yolŋumiriwnha.”
38 Agora a casa de vocês ficará completamente abandonada.
39 “Ga yakan nhuma dhu buluny ŋarrany nhäŋu, ga yan bili ga balanyamirriynha waluy ŋunhi nhuma dhu biyakun waŋi gam',
39 Eu afirmo que vocês não me verão mais, até chegar o tempo em que dirão: “Deus abençoe aquele que vem em nome do Senhor!”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 23, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.