Mateus 22
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NVT
1 Ga bulu nhakun ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋ dhäwu, märr ŋayi dhu yolŋuny walalany marŋgikum.
1 Jesus lhes contou outras parábolas. Disse ele:
2 “Yo! Balanya dhuwal God-Waŋarrwuny Rom gam'; nhakun dhu Buŋgaway Ŋurruḏawalaŋuy djäma ŋäthilmirriyam latjukum dhika ŋatha dharrwa mirithirr, yurr djämany ŋayi dhu ŋunhi ŋathany balanyamirriy ŋunhi nhanukal dhu ḏirramuy gäthu'mirriŋuy märram miyalknha.”
2 “O reino dos céus pode ser ilustrado com a história de um rei que preparou um grande banquete de casamento para seu filho.
3 “Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋurruḏawalaŋuynydja djämamirrinhan mala nhanŋuwuy ŋayi djuy'yurr rälimirriyanharawnha yolŋuwnha walalaŋ ŋunhi nhanukalaŋumirr ŋayaŋumirr, walal dhu ŋathan ḻuka märr-yiŋgathirra manapan nhanukalaŋaw gäthu'mirriŋuwnha ŋunhi ŋayi miyalknha märraŋal. Yurr walalnydja ŋunhi bukmaktja yolŋu walal ŋayaŋumirrnydja mala, ŋuyulkthin warray marrtjinyarawnydja balayiny ŋathawnydja ḻukanharaw.”
3 Quando o banquete estava pronto, o rei enviou seus servos para avisar os convidados, mas todos se recusaram a vir.
4 “Ga bulu ŋayi wiripuwurrunhany muka djämamirriny mala djuy'yurr walalaŋgal ga bitjarra ŋayi waŋanany gam', ‘Ŋathany dhuwal bilin galkunna ga! Dhuwal bulikiny ga bukmak ŋarraku ŋunhi yothu-yothuny buliki mala bilin mitmitthunawuynha, ga ŋamathaŋala gan ŋunha nhäranany guṉḏirryun, bilin napurr dhuwal goŋ-dhawar'yurra ŋathaŋurnydja ŋamaŋamayunaŋur. Go marrtjin walal rälin limurr ŋathan ḻuka, ŋunhi ŋarra ŋamaŋamayurr ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuw, bili ŋayi ga dhuwal miyalknhan märram.’”
4 “Então ele enviou outros servos para lhes dizer: ‘Já preparei o banquete; os bois e novilhos gordos foram abatidos, e tudo está pronto. Venham para a festa!’.
5 “Yurr ŋunhi walal ŋuriŋiwurruy yolŋu'-yulŋuynydja dhäwuny ŋäkul ŋunhi walalany ŋayi gan ŋuriŋiyi Buŋgaway gaḏaymar ŋathaw ḻukanharaw, walalnydja ŋunhi yan buthuru-djaw'yunminan walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi dhäwu-gänhamirriwnydja walalaŋ. Bala yan walal ŋunhi yolŋu'-yulŋuny balan bitjarra marrtjin walalaŋgiyingalnha djämalil malaŋulil ŋula nhäkurra. Wiripuwurrnydja marrtjin balan bitjarra walal dhu ga djägan walalaŋguwuy walal gätniwnha, ga wiripuwurrnydja warrakan'kun malaŋuw walalaŋgiyingalaŋaw.
5 Mas os convidados não lhes deram atenção e foram embora: um para sua fazenda, outro para seus negócios.
6 Ga wiripuwurruynydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuy bumara ŋunhi djämamirrinhany mala murrkay'kuŋala yan.”
6 Outros, ainda, agarraram os mensageiros, os insultaram e os mataram.
7 “Ga dhiyaŋuny dhäwuy ŋayiny ŋunhi Buŋgawany Ŋurruḏawalaŋuny mirithinan dhika maḏakarritjthinany, bala yan ŋayi miriŋunhan mala nhanŋuwuy ŋayi djuy'yurr bunharawnha rakunykunharawnha yan, ga bulu walal dhu bathan walalaŋ wäŋa ŋurikiwurruŋ yolŋu'-yulŋuw ŋunhi walal bumar rakunyguŋal nhanŋu djämamirriny mala.”
7 “O rei ficou furioso e enviou seu exército para destruir os assassinos e queimar a cidade deles.
8 “Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny ŋunhi Ŋurruḏawalaŋuny Buŋgawany waŋanan wiripuwurruŋguny djämamirriw mala bitjarra gam', ‘Go! Marrtjin walal, bilin dhuwal waluny, limurr dhu ŋurruyirr'yuna ŋathany ḻukan ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuwnydja ŋunhi ŋayi dhu märraman nhanŋuwuy ŋayi miyalknhany. Ga walalnydja ŋunhi ŋarra walalaŋ ŋurruŋu dhäruk-djuy'yunmin ŋathaw ḻukanharaw walalnydja dhu yakan yan marrtji räli, bili walal ŋunhi yaka gana'.
8 Disse a seus servos: ‘O banquete de casamento está pronto, e meus convidados não são dignos dessa honra.
9 Bala ŋayi yan bitjarra waŋanany. Ga nhumany dhu balan marrtji dhukarr-ŋupanna ga nhämunha nhuma dhu ŋunhi maḻŋ'maram ŋula yolnha yolŋuny ŋunhili, yanan gaḏaymula ŋanya rälin, yo, ga bitjandhin nhuma dhu ga ŋunhi lakaramany bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ.’
9 Agora, saiam pelas esquinas e convidem todos que vocês encontrarem’.
10 Bala walal ŋunhi djämamirrnydja mala dhunupan yan marrtjinan dhukarr-ŋupara ḻarruŋala marrtjin walal bawalamirriwnha yolŋu'-yulŋuw, yolnha walal dhu ŋunhi maḻŋ'maram. Bala yan walal marrtjin gaḏaymarnha walalany, manymaknha ga yätjkurruny ga ŋurruwuyknha. Ga ŋuriŋiwurruynha ŋunhi, ŋunhiyi wäŋany ŋathamirrnydja dhaŋaŋguŋal.”
10 Então os servos trouxeram todos que encontraram, tanto bons como maus, e o salão do banquete se encheu de convidados.
11 “Dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny ŋunhi Buŋgawany Ŋurruḏawalaŋuny marrtjinan bala nhäŋalnha marrtjin walalany ŋunhiwurrunhany yolŋu'-yulŋunhany, dharrnha ŋayi nhäŋal waŋganynha yolŋuny ŋayi gan yaka gäŋal girri' ŋunhi dhunupa ŋurikiyi ŋathaw ḻukanharaw nhanukalaŋaw gäthu'mirriŋuwal ŋunhi ŋayi dhu miyalknha märram.
11 “Quando o rei entrou para recebê-los, notou um homem que não estava vestido de forma apropriada para um casamento
12 Bala yan ŋayi ŋanya ŋunhi Buŋgawaynydja Ŋurruḏawalaŋuynydja dhä-birrka'yurra bitjarra gam', ‘Way! Yolŋu nhaku nhe dhuwal yakany dhaṯthunmin manymakkunhamin dhiyak buŋgulwuny ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuwnydja ŋunhi ŋayi dhu dhuwal miyalknhan märram?’ Yurr ŋayiny ŋunhi yolŋuny bäyŋun ŋula nhanŋu buku-bakmaranhany.”
12 e perguntou-lhe: ‘Amigo, como é que você se apresenta sem a roupa de casamento?’. O homem não teve o que responder.
13 “Bala yan ŋayi ŋunhi Buŋgawaynydja Ŋurruḏawalaŋuynydja waŋanan nhanŋuwuy ŋayi djämamirrinhany mala, walal dhu garrwi'-garrwiyunna ŋanya ŋunhiyi yolŋunhany rakiy'nha goŋdja ga ḻukuny maṉḏany, bala yan ŋurrkaman ŋanya balan warraŋullila ŋunhi buku-munha'lila, ŋunhiwilin wäŋalil ŋunhi walal ŋuli ga yolŋu mala ḻirra-ḻäwunhamirra ŋäthinyamirra dhaŋga-ḏirryurra manapan.
13 Então o rei disse: ‘Amarrem-lhe as mãos e os pés e lancem-no para fora, na escuridão, onde haverá choro e ranger de dentes’.
14 Dharrwa ŋunhi yolŋuny mala gawa'yunawuynydja yurr ḻurrkun'nha yan ŋunhi djarr'yunawuynydja.” Bitjarr ŋayi ŋunhi Djesu waŋanany.
14 “Pois muitos são chamados, mas poucos são escolhidos”.
15 — ausente —
15 Então os fariseus se reuniram para tramar um modo de levar Jesus a dizer algo que desse motivo para o prenderem.
16 — ausente —
16 Enviaram alguns de seus discípulos, junto com os partidários de Herodes, para se encontrarem com ele. Disseram: “Mestre, sabemos como o senhor é honesto e ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade. É imparcial e não demonstra favoritismo.
17 Go mak lakaraŋun napurruŋgal. Nhä dhuwal dhunupa limurruŋ ŋunhi limurr dhu ga rrupiyany gurrupan mundhurryu-wumany ŋanyanhany ŋunhi ŋurruŋunhany buŋgawany Rawumbuywuny wäŋaw yäkuny Djetjanhany? Nhaltjan limurr dhu yulŋuny? Gurrupan? Ŋany nhaltjan?” bitjarr.
17 Agora, diga-nos o que o senhor pensa a respeito disto: É certo pagar impostos a César ou não?”.
18 Yurr ŋayipiny Djesuny marŋgithin walalaŋ ŋäthil yan, ŋunhi nhaltjarr walal gan ŋanya mayali'-gäŋal dhä-birrka'yurr, bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarrnha, “Nhä nhuma dhuwal bäpi mala muka, gali'-märrma mala. Nhaku nhuma ŋarrany ga dhuwal birrka'yundja mayali'-gämany.
18 Jesus, porém, sabia de sua má intenção e disse: “Hipócritas! Por que vocês tentam me apanhar numa armadilha?
19 Go gurrupul walal ŋarrakal rrupiya ŋaraka, ŋunhi nhuma ŋuli ga bäyim gapmannha, ŋarra mak nhäma.” Bala walal gurrupara nhanukal.
19 Mostrem-me a moeda usada para pagar o imposto”. Quando lhe deram uma moeda de prata,
20 Bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Yol dhuwal wuŋuḻiny' ga yäkuny dhiyalnydja gay'yi rrupiyaŋur ŋarakaŋur?” bitjarr.
20 ele disse: “De quem são a imagem e o título nela gravados?”.
21 Ga walalnydja buku-bakmaraŋal bitjarr, “Dhuwaliny yäku ga mali' ŋunhiyin ŋurruŋun buŋgawa Rawumbuywun wäŋaw yäku Djetjan,” bitjarr.
21 “De César”, responderam. “Então deem a César o que pertence a César, e deem a Deus o que pertence a Deus”, disse ele.
22 Bala walal ŋuriŋiwurruyyiny mayali'-gänhamirriynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany dhäruktja ṉirr'yurra. Bala walal ŋanya yan ganarrthaŋala Djesunhany, bala yan marrtjinan.
22 Sua resposta os deixou admirados, e eles foram embora.
23 Manymak walalnydja gan ŋunhi Djatutjiynydja malay yaka märr-yuwalkmirrinya ŋunhi dhu gi yolŋu walal walŋathi beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋur.
23 No mesmo dia, vieram a Jesus alguns saduceus, líderes religiosos que afirmam não haver ressurreição dos mortos,
24 “Way Marŋgikunhamirr, Mawtjitjthuny ŋunhi rom rulwaŋdhurr bitjarr warray, ‘Ŋunhi dhu ḏirramuny dhiŋgam yothumiriwnydja, nhakun bäyŋuny nhanŋu ŋula walkur, bala nhanukal dhu ŋunhi yukuyuku'mirriŋuynha märram nhanŋu ŋunhi miyalknhany? … märr ŋayi dhu ŋuriŋiyiny miyalkthu yothuny gäma ŋuriki bili yan dhiŋganhawuywu ḏirramuwnydja.’
24 e perguntaram: “Mestre, Moisés disse: ‘Se um homem morrer sem deixar filhos, o irmão dele deve se casar com a viúva e ter um filho, que dará continuidade ao nome do irmão’.
25 Manymak waŋganymirrnydja ḏirramuwurr gan wäwa'manydjiwurr nhinan goŋ-waŋgany ga märrma' bäythinyawuy dhiyal napurruŋgal, ga ŋayiny ŋuriŋiyiny maḻamarryuny wäwa'mirriŋuy märraŋal miyalknhan, bala ŋayi dhiŋgaŋala ŋunhi yothumiriw yan. Bala ŋayi ŋunhi ganarrthaŋalnydja ŋunhiyi miyalknhany nhanukalaŋaw yukuyuku'mirriŋuwnha.
25 Numa família havia sete irmãos. O mais velho se casou e morreu sem deixar filhos, de modo que seu irmão se casou com a viúva.
26 Bala beŋuryiny malpuraynha märraŋal ŋunhiyiny miyalknhany, ga ŋayiny ŋunhi bitjarryi bili yan dhiŋgaŋal yothumiriwyi yan. Ga bitjarryi bili ŋunhi maḻŋ'thurr nhanŋuny dhä-gandarrpuywuny. Ga bitjarra bili yan walalaŋ gan ŋunhi bukmakkun maḻŋ'thurr.
26 O segundo irmão também morreu, e o terceiro irmão se casou com ela. E assim por diante, até o sétimo irmão.
27 Ga yalalan dhuḏi-yapalan ŋayiny miyalktja dhiŋgaŋal.
27 Por fim, a mulher também morreu.
28 Ga ŋunhi dhu yolŋuny walal walŋathi dhiŋganhaŋurnydja, bala yolkun ŋayi dhu ŋunhi miyalktja? … bili ŋayi gan ŋunhi nhinanany beŋur bili ŋurruŋuwal wäwa'mirriŋuwalaŋaŋur ga yukuyuku'mirriŋuwal ŋurrkaŋal.”
28 Diga-nos, de quem ela será esposa na ressurreição? Afinal, os sete se casaram com ela”.
29 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarrnha, “Bukmak yan nhuma dhuwal djarrpi'mirr! Bäyŋu yan nhuma dhuwal marŋginy ŋunhi nhaltjan ga ŋunha djorray' ŋuli marŋgikum. Ga yaka yan nhuma marŋgi ŋurikiyiny ŋunhi Godkalaŋawnydja ganydjarrwu.
29 Jesus respondeu: “O erro de vocês está em não conhecerem as Escrituras nem o poder de Deus,
30 Ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ God-Waŋarryu walŋakuŋuny gi yolŋunhany walalany dhiŋganhaŋurnydja, bäyŋun walal dhu gi ŋunhi buluny märranhamirr. Ŋunhiny walal dhu balanyan nhakun ŋunhi God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirra mala.
30 pois, quando os mortos ressuscitarem, não se casarão nem se darão em casamento. Nesse sentido, serão como os anjos do céu.
31 Ga dhuwandja ŋunhi gämurru' ŋunhi dhu yolŋu walal walŋathi beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, bäyŋu yan muka nhuma dhuwal ŋäkulnydja dhäwuny, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarryu lakaraŋal, ŋunhi ŋayi bitjarrnydja waŋan gam',
31 “Agora, quanto a haver ressurreição dos mortos, vocês não leram a esse respeito nas Escrituras? Deus disse:
32 ‘Ŋarrany dhuwal God-Waŋarr Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku.’ Yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarr rakunymirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋany walŋamirriw yan.”
32 ‘Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’. Portanto, ele é o Deus dos vivos, e não dos mortos”.
33 Bala walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny mirithinan dhika ganyim'thurrnydja, ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan marŋgikuŋal.
33 Quando as multidões o ouviram, ficaram admiradas com seu ensino.
34 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi gan Djesuy ḻiya-wutthurrnydja walalany dhärukthuny nhanukiyingal ŋayi ŋunhi Djatutjinhany mala, bala walalnydja muka Baratjiny mala ḻuŋ'maranhamin, ŋunhi walal ŋäkul dhäwuny nhanukalaŋawuy Djesuwalaŋawuynydja.
34 Sabendo os fariseus que Jesus tinha calado os saduceus com essa resposta, reuniram-se novamente para interrogá-lo.
35 Manymak. Ŋunhiliyi gan waŋgany yolŋu nhinan, ŋunhi ŋayi marŋgi mirithirr romgu Djuw-malaw. Bala ŋayi ŋunhi yan birrka'yurra ŋäŋ'thurra ŋanya Djesunhany yan nhakun gan maḻŋ'maraŋal nhanukal bitjarr, ga bitjarra ŋayi ŋanya ŋunhi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja ŋäŋ'thurr gam',
35 Um deles, especialista na lei, tentou apanhá-lo numa armadilha com a seguinte pergunta:
36 “Way Marŋgikunhamirr. Nhä dhuwal mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom ŋunhi ga ŋorra ŋunha romŋurnydja limurruŋgal,” bitjarr.
36 “Mestre, qual é o mandamento mais importante da lei de Moisés?”.
37 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarra gam', “Märr-ŋamathi gi nhokalaŋaw Garraywuny God-Waŋarrwuny bukmakthu yan nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja ga mirritjalyuny ga guyaŋanhawuyyuny.”
37 Jesus respondeu: “‘Ame o Senhor, seu Deus, de todo o seu coração, de toda a sua alma e de toda a sua mente’.
38 Dhuwanna ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom.
38 Este é o primeiro e o maior mandamento.
39 “Ga beŋuryiny dhuwanna rom ŋunhi ŋurruŋuwalnydja bitjanna ga waŋa gam', ‘Märr-ŋamathi gi ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, biyak nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi nhuŋuwuy nhe märr-ŋamathirr.’
39 O segundo é igualmente importante: ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’.
40 Bili bukmak ŋunhi nhämunha rom nhanukuŋuny Mawtjitjkuŋuny gurrupanawuy ga wiripu mala djorra' ŋunhi djawarrkmirriwuŋ wukirriwuy. Dhipuŋuryin ga ŋunhi märrma'ŋura maṉḏanyŋuŋur romŋur dhä-barrkuwatjthirrnydja ga märrma'lila yan dhäruk-nhirrpanminyawuylil romlil dhä-manapan, ga bilin.”
40 Toda a lei e todas as exigências dos profetas se baseiam nesses dois mandamentos”.
41 Ga baḏak yan walal gan ŋunhi Baratjiny mala nhinan ŋunhili banydji yan, bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarra gam',
41 Então, rodeado pelos fariseus, Jesus lhes fez a seguinte pergunta:
42 “Nhaltjan nhuma ga guyaŋany ŋanya ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany yolŋuny? Yolkal yarraṯaŋur ŋayi dhu bunanany?”
42 “O que vocês pensam do Cristo? De quem ele é filho?”. Eles responderam: “É filho de Davi”.
43 Bala ŋayiny Djesuny bitjarra buku-bakmaraŋal gam', “Ga nhakun ŋunhi ŋayiny Dhuyu-Birrimbirryuny ganydjarr gurrupar ŋanyanhany Daybitnhany ŋunhi ŋayi bitjarrnydja lakaraŋal ŋanya ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany ŋunhi ŋayiny nhanŋu Garray? Bili ŋayi bitjarra ŋunhi Daybittja waŋan gam',
43 Jesus perguntou: “Então por que Davi, falando por meio do Espírito, chama o Cristo de ‘meu Senhor’? Pois Davi disse:
44 ‘Bala ŋayi Garraynydja waŋan ŋarrakalaŋuwal Garraywal bitjarra:
44 ‘O Senhor disse ao meu Senhor: Sente-se no lugar de honra à minha direita até que eu humilhe seus inimigos debaixo de seus pés’.
45 “Ga ŋuli ŋayi ŋunhi Daybitthu lakaraŋal ŋunhi nhanŋu ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja Garray, ga nhäpuynha ŋayiny ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja nhanŋuny be Geŋ-Daybitkuny gäthu'mirriŋu?”
45 Portanto, se Davi chamou o Cristo de ‘meu Senhor’, como ele pode ser filho de Davi?”.
46 Ga bäyŋun ŋula waŋganydhu buku-bakmaranha dhäruk nhanŋu Djesuw, ga bäyŋun ŋanya ŋula buluny yolŋuy rrorru' dhärukthu nhanukiyingal.
46 Ninguém conseguiu responder e, depois disso, não se atreveram a lhe fazer mais perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.