Mateus 22
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NAA
1 Ga bulu nhakun ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋ dhäwu, märr ŋayi dhu yolŋuny walalany marŋgikum.
1 De novo Jesus lhes falou por parábolas, dizendo:
2 “Yo! Balanya dhuwal God-Waŋarrwuny Rom gam'; nhakun dhu Buŋgaway Ŋurruḏawalaŋuy djäma ŋäthilmirriyam latjukum dhika ŋatha dharrwa mirithirr, yurr djämany ŋayi dhu ŋunhi ŋathany balanyamirriy ŋunhi nhanukal dhu ḏirramuy gäthu'mirriŋuy märram miyalknha.”
2 — O Reino dos Céus é semelhante a um rei que preparou uma festa de casamento para seu filho.
3 “Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋurruḏawalaŋuynydja djämamirrinhan mala nhanŋuwuy ŋayi djuy'yurr rälimirriyanharawnha yolŋuwnha walalaŋ ŋunhi nhanukalaŋumirr ŋayaŋumirr, walal dhu ŋathan ḻuka märr-yiŋgathirra manapan nhanukalaŋaw gäthu'mirriŋuwnha ŋunhi ŋayi miyalknha märraŋal. Yurr walalnydja ŋunhi bukmaktja yolŋu walal ŋayaŋumirrnydja mala, ŋuyulkthin warray marrtjinyarawnydja balayiny ŋathawnydja ḻukanharaw.”
3 Enviou os seus servos a chamar os convidados para a festa, mas estes não quiseram vir.
4 “Ga bulu ŋayi wiripuwurrunhany muka djämamirriny mala djuy'yurr walalaŋgal ga bitjarra ŋayi waŋanany gam', ‘Ŋathany dhuwal bilin galkunna ga! Dhuwal bulikiny ga bukmak ŋarraku ŋunhi yothu-yothuny buliki mala bilin mitmitthunawuynha, ga ŋamathaŋala gan ŋunha nhäranany guṉḏirryun, bilin napurr dhuwal goŋ-dhawar'yurra ŋathaŋurnydja ŋamaŋamayunaŋur. Go marrtjin walal rälin limurr ŋathan ḻuka, ŋunhi ŋarra ŋamaŋamayurr ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuw, bili ŋayi ga dhuwal miyalknhan märram.’”
4 Enviou ainda outros servos, dizendo: “Digam aos convidados: Eis que já preparei o meu banquete; os meus bois e animais da engorda já foram abatidos, e tudo está pronto; venham para a festa.”
5 “Yurr ŋunhi walal ŋuriŋiwurruy yolŋu'-yulŋuynydja dhäwuny ŋäkul ŋunhi walalany ŋayi gan ŋuriŋiyi Buŋgaway gaḏaymar ŋathaw ḻukanharaw, walalnydja ŋunhi yan buthuru-djaw'yunminan walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi dhäwu-gänhamirriwnydja walalaŋ. Bala yan walal ŋunhi yolŋu'-yulŋuny balan bitjarra marrtjin walalaŋgiyingalnha djämalil malaŋulil ŋula nhäkurra. Wiripuwurrnydja marrtjin balan bitjarra walal dhu ga djägan walalaŋguwuy walal gätniwnha, ga wiripuwurrnydja warrakan'kun malaŋuw walalaŋgiyingalaŋaw.
5 Mas os convidados não se importaram e se foram, um para o seu campo, outro para o seu negócio.
6 Ga wiripuwurruynydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuy bumara ŋunhi djämamirrinhany mala murrkay'kuŋala yan.”
6 Outros, agarrando os servos, os maltrataram e mataram.
7 “Ga dhiyaŋuny dhäwuy ŋayiny ŋunhi Buŋgawany Ŋurruḏawalaŋuny mirithinan dhika maḏakarritjthinany, bala yan ŋayi miriŋunhan mala nhanŋuwuy ŋayi djuy'yurr bunharawnha rakunykunharawnha yan, ga bulu walal dhu bathan walalaŋ wäŋa ŋurikiwurruŋ yolŋu'-yulŋuw ŋunhi walal bumar rakunyguŋal nhanŋu djämamirriny mala.”
7 — O rei ficou furioso e, enviando as suas tropas, exterminou aqueles assassinos e incendiou a cidade deles.
8 “Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny ŋunhi Ŋurruḏawalaŋuny Buŋgawany waŋanan wiripuwurruŋguny djämamirriw mala bitjarra gam', ‘Go! Marrtjin walal, bilin dhuwal waluny, limurr dhu ŋurruyirr'yuna ŋathany ḻukan ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuwnydja ŋunhi ŋayi dhu märraman nhanŋuwuy ŋayi miyalknhany. Ga walalnydja ŋunhi ŋarra walalaŋ ŋurruŋu dhäruk-djuy'yunmin ŋathaw ḻukanharaw walalnydja dhu yakan yan marrtji räli, bili walal ŋunhi yaka gana'.
8 Então disse aos seus servos: “A festa está pronta, mas os convidados não eram dignos.
9 Bala ŋayi yan bitjarra waŋanany. Ga nhumany dhu balan marrtji dhukarr-ŋupanna ga nhämunha nhuma dhu ŋunhi maḻŋ'maram ŋula yolnha yolŋuny ŋunhili, yanan gaḏaymula ŋanya rälin, yo, ga bitjandhin nhuma dhu ga ŋunhi lakaramany bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ.’
9 Vão, pois, para as encruzilhadas dos caminhos e convidem para o banquete todos os que vocês encontrarem.”
10 Bala walal ŋunhi djämamirrnydja mala dhunupan yan marrtjinan dhukarr-ŋupara ḻarruŋala marrtjin walal bawalamirriwnha yolŋu'-yulŋuw, yolnha walal dhu ŋunhi maḻŋ'maram. Bala yan walal marrtjin gaḏaymarnha walalany, manymaknha ga yätjkurruny ga ŋurruwuyknha. Ga ŋuriŋiwurruynha ŋunhi, ŋunhiyi wäŋany ŋathamirrnydja dhaŋaŋguŋal.”
10 E, saindo aqueles servos pelas estradas, reuniram todos os que encontraram, maus e bons; e a sala do banquete ficou cheia de convidados.
11 “Dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny ŋunhi Buŋgawany Ŋurruḏawalaŋuny marrtjinan bala nhäŋalnha marrtjin walalany ŋunhiwurrunhany yolŋu'-yulŋunhany, dharrnha ŋayi nhäŋal waŋganynha yolŋuny ŋayi gan yaka gäŋal girri' ŋunhi dhunupa ŋurikiyi ŋathaw ḻukanharaw nhanukalaŋaw gäthu'mirriŋuwal ŋunhi ŋayi dhu miyalknha märram.
11 — Mas, quando o rei entrou para ver os que estavam à mesa, notou ali um homem que não trazia veste nupcial
12 Bala yan ŋayi ŋanya ŋunhi Buŋgawaynydja Ŋurruḏawalaŋuynydja dhä-birrka'yurra bitjarra gam', ‘Way! Yolŋu nhaku nhe dhuwal yakany dhaṯthunmin manymakkunhamin dhiyak buŋgulwuny ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuwnydja ŋunhi ŋayi dhu dhuwal miyalknhan märram?’ Yurr ŋayiny ŋunhi yolŋuny bäyŋun ŋula nhanŋu buku-bakmaranhany.”
12 e perguntou-lhe: “Amigo, como você entrou aqui sem veste nupcial?” E ele emudeceu.
13 “Bala yan ŋayi ŋunhi Buŋgawaynydja Ŋurruḏawalaŋuynydja waŋanan nhanŋuwuy ŋayi djämamirrinhany mala, walal dhu garrwi'-garrwiyunna ŋanya ŋunhiyi yolŋunhany rakiy'nha goŋdja ga ḻukuny maṉḏany, bala yan ŋurrkaman ŋanya balan warraŋullila ŋunhi buku-munha'lila, ŋunhiwilin wäŋalil ŋunhi walal ŋuli ga yolŋu mala ḻirra-ḻäwunhamirra ŋäthinyamirra dhaŋga-ḏirryurra manapan.
13 Então o rei ordenou aos serventes: “Amarrem os pés e as mãos dele e atirem-no para fora, nas trevas; ali haverá choro e ranger de dentes.”
14 Dharrwa ŋunhi yolŋuny mala gawa'yunawuynydja yurr ḻurrkun'nha yan ŋunhi djarr'yunawuynydja.” Bitjarr ŋayi ŋunhi Djesu waŋanany.
14 Porque muitos são chamados, mas poucos são escolhidos.
15 — ausente —
15 Então os fariseus se retiraram e consultaram entre si como surpreenderiam Jesus em alguma palavra.
16 — ausente —
16 E enviaram-lhe discípulos, juntamente com os herodianos, para lhe dizer: — Mestre, sabemos que o senhor é verdadeiro e que ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade, sem se importar com a opinião dos outros, porque não olha para a aparência das pessoas.
17 Go mak lakaraŋun napurruŋgal. Nhä dhuwal dhunupa limurruŋ ŋunhi limurr dhu ga rrupiyany gurrupan mundhurryu-wumany ŋanyanhany ŋunhi ŋurruŋunhany buŋgawany Rawumbuywuny wäŋaw yäkuny Djetjanhany? Nhaltjan limurr dhu yulŋuny? Gurrupan? Ŋany nhaltjan?” bitjarr.
17 Assim sendo, diga-nos o que o senhor acha: é lícito pagar imposto a César ou não?
18 Yurr ŋayipiny Djesuny marŋgithin walalaŋ ŋäthil yan, ŋunhi nhaltjarr walal gan ŋanya mayali'-gäŋal dhä-birrka'yurr, bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarrnha, “Nhä nhuma dhuwal bäpi mala muka, gali'-märrma mala. Nhaku nhuma ŋarrany ga dhuwal birrka'yundja mayali'-gämany.
18 Mas Jesus, percebendo a maldade deles, respondeu:
19 Go gurrupul walal ŋarrakal rrupiya ŋaraka, ŋunhi nhuma ŋuli ga bäyim gapmannha, ŋarra mak nhäma.” Bala walal gurrupara nhanukal.
19 Mostrem-me a moeda do imposto. Trouxeram-lhe um denário.
20 Bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Yol dhuwal wuŋuḻiny' ga yäkuny dhiyalnydja gay'yi rrupiyaŋur ŋarakaŋur?” bitjarr.
20 E Jesus lhes perguntou:
21 Ga walalnydja buku-bakmaraŋal bitjarr, “Dhuwaliny yäku ga mali' ŋunhiyin ŋurruŋun buŋgawa Rawumbuywun wäŋaw yäku Djetjan,” bitjarr.
21 Eles responderam: — De César. Então Jesus lhes disse:
22 Bala walal ŋuriŋiwurruyyiny mayali'-gänhamirriynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany dhäruktja ṉirr'yurra. Bala walal ŋanya yan ganarrthaŋala Djesunhany, bala yan marrtjinan.
22 Ouvindo isto, se admiraram e, deixando-o, foram embora.
23 Manymak walalnydja gan ŋunhi Djatutjiynydja malay yaka märr-yuwalkmirrinya ŋunhi dhu gi yolŋu walal walŋathi beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋur.
23 Naquele dia, alguns saduceus, que dizem não haver ressurreição, aproximaram-se de Jesus e lhe perguntaram:
24 “Way Marŋgikunhamirr, Mawtjitjthuny ŋunhi rom rulwaŋdhurr bitjarr warray, ‘Ŋunhi dhu ḏirramuny dhiŋgam yothumiriwnydja, nhakun bäyŋuny nhanŋu ŋula walkur, bala nhanukal dhu ŋunhi yukuyuku'mirriŋuynha märram nhanŋu ŋunhi miyalknhany? … märr ŋayi dhu ŋuriŋiyiny miyalkthu yothuny gäma ŋuriki bili yan dhiŋganhawuywu ḏirramuwnydja.’
24 — Mestre, Moisés disse: “Se alguém morrer, não tendo filhos, o irmão desse homem deve casar com a viúva e gerar descendentes para o falecido.”
25 Manymak waŋganymirrnydja ḏirramuwurr gan wäwa'manydjiwurr nhinan goŋ-waŋgany ga märrma' bäythinyawuy dhiyal napurruŋgal, ga ŋayiny ŋuriŋiyiny maḻamarryuny wäwa'mirriŋuy märraŋal miyalknhan, bala ŋayi dhiŋgaŋala ŋunhi yothumiriw yan. Bala ŋayi ŋunhi ganarrthaŋalnydja ŋunhiyi miyalknhany nhanukalaŋaw yukuyuku'mirriŋuwnha.
25 Ora, havia entre nós sete irmãos. O primeiro, tendo casado, morreu e, não tendo descendência, deixou sua mulher para seu irmão.
26 Bala beŋuryiny malpuraynha märraŋal ŋunhiyiny miyalknhany, ga ŋayiny ŋunhi bitjarryi bili yan dhiŋgaŋal yothumiriwyi yan. Ga bitjarryi bili ŋunhi maḻŋ'thurr nhanŋuny dhä-gandarrpuywuny. Ga bitjarra bili yan walalaŋ gan ŋunhi bukmakkun maḻŋ'thurr.
26 O mesmo aconteceu com o segundo, com o terceiro, até o sétimo.
27 Ga yalalan dhuḏi-yapalan ŋayiny miyalktja dhiŋgaŋal.
27 Por fim, depois de todos, morreu também a mulher.
28 Ga ŋunhi dhu yolŋuny walal walŋathi dhiŋganhaŋurnydja, bala yolkun ŋayi dhu ŋunhi miyalktja? … bili ŋayi gan ŋunhi nhinanany beŋur bili ŋurruŋuwal wäwa'mirriŋuwalaŋaŋur ga yukuyuku'mirriŋuwal ŋurrkaŋal.”
28 Portanto, na ressurreição, de qual dos sete ela será esposa? Porque todos casaram com ela.
29 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarrnha, “Bukmak yan nhuma dhuwal djarrpi'mirr! Bäyŋu yan nhuma dhuwal marŋginy ŋunhi nhaltjan ga ŋunha djorray' ŋuli marŋgikum. Ga yaka yan nhuma marŋgi ŋurikiyiny ŋunhi Godkalaŋawnydja ganydjarrwu.
29 Jesus respondeu:
30 Ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ God-Waŋarryu walŋakuŋuny gi yolŋunhany walalany dhiŋganhaŋurnydja, bäyŋun walal dhu gi ŋunhi buluny märranhamirr. Ŋunhiny walal dhu balanyan nhakun ŋunhi God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirra mala.
30 Porque, na ressurreição, nem casam, nem se dão em casamento, mas são como os anjos no céu.
31 Ga dhuwandja ŋunhi gämurru' ŋunhi dhu yolŋu walal walŋathi beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, bäyŋu yan muka nhuma dhuwal ŋäkulnydja dhäwuny, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarryu lakaraŋal, ŋunhi ŋayi bitjarrnydja waŋan gam',
31 Quanto à ressurreição dos mortos, vocês nunca leram o que Deus disse a vocês:
32 ‘Ŋarrany dhuwal God-Waŋarr Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku.’ Yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarr rakunymirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋany walŋamirriw yan.”
32 “Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó”? Ele não é Deus de mortos, e sim de vivos.
33 Bala walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny mirithinan dhika ganyim'thurrnydja, ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan marŋgikuŋal.
33 Ouvindo isto, as multidões se maravilhavam da sua doutrina.
34 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi gan Djesuy ḻiya-wutthurrnydja walalany dhärukthuny nhanukiyingal ŋayi ŋunhi Djatutjinhany mala, bala walalnydja muka Baratjiny mala ḻuŋ'maranhamin, ŋunhi walal ŋäkul dhäwuny nhanukalaŋawuy Djesuwalaŋawuynydja.
34 Entretanto, os fariseus, sabendo que Jesus havia silenciado os saduceus, reuniram-se em conselho.
35 Manymak. Ŋunhiliyi gan waŋgany yolŋu nhinan, ŋunhi ŋayi marŋgi mirithirr romgu Djuw-malaw. Bala ŋayi ŋunhi yan birrka'yurra ŋäŋ'thurra ŋanya Djesunhany yan nhakun gan maḻŋ'maraŋal nhanukal bitjarr, ga bitjarra ŋayi ŋanya ŋunhi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja ŋäŋ'thurr gam',
35 E um deles, intérprete da Lei, querendo pôr Jesus à prova, perguntou-lhe:
36 “Way Marŋgikunhamirr. Nhä dhuwal mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom ŋunhi ga ŋorra ŋunha romŋurnydja limurruŋgal,” bitjarr.
36 — Mestre, qual é o grande mandamento na Lei?
37 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarra gam', “Märr-ŋamathi gi nhokalaŋaw Garraywuny God-Waŋarrwuny bukmakthu yan nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja ga mirritjalyuny ga guyaŋanhawuyyuny.”
37 Jesus respondeu:
38 Dhuwanna ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom.
38 Este é o grande e primeiro mandamento.
39 “Ga beŋuryiny dhuwanna rom ŋunhi ŋurruŋuwalnydja bitjanna ga waŋa gam', ‘Märr-ŋamathi gi ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, biyak nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi nhuŋuwuy nhe märr-ŋamathirr.’
39 E o segundo, semelhante a este, é: “Ame o seu próximo como você ama a si mesmo.”
40 Bili bukmak ŋunhi nhämunha rom nhanukuŋuny Mawtjitjkuŋuny gurrupanawuy ga wiripu mala djorra' ŋunhi djawarrkmirriwuŋ wukirriwuy. Dhipuŋuryin ga ŋunhi märrma'ŋura maṉḏanyŋuŋur romŋur dhä-barrkuwatjthirrnydja ga märrma'lila yan dhäruk-nhirrpanminyawuylil romlil dhä-manapan, ga bilin.”
40 Destes dois mandamentos dependem toda a Lei e os Profetas.
41 Ga baḏak yan walal gan ŋunhi Baratjiny mala nhinan ŋunhili banydji yan, bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarra gam',
41 Estando reunidos os fariseus, Jesus lhes perguntou:
42 “Nhaltjan nhuma ga guyaŋany ŋanya ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany yolŋuny? Yolkal yarraṯaŋur ŋayi dhu bunanany?”
42 — O que vocês pensam do Cristo? De quem é filho? Eles responderam: — De Davi.
43 Bala ŋayiny Djesuny bitjarra buku-bakmaraŋal gam', “Ga nhakun ŋunhi ŋayiny Dhuyu-Birrimbirryuny ganydjarr gurrupar ŋanyanhany Daybitnhany ŋunhi ŋayi bitjarrnydja lakaraŋal ŋanya ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany ŋunhi ŋayiny nhanŋu Garray? Bili ŋayi bitjarra ŋunhi Daybittja waŋan gam',
43 E Jesus perguntou:
44 ‘Bala ŋayi Garraynydja waŋan ŋarrakalaŋuwal Garraywal bitjarra:
44 “Disse o Senhor ao meu Senhor:
45 “Ga ŋuli ŋayi ŋunhi Daybitthu lakaraŋal ŋunhi nhanŋu ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja Garray, ga nhäpuynha ŋayiny ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja nhanŋuny be Geŋ-Daybitkuny gäthu'mirriŋu?”
45 — Portanto, se Davi o chama de Senhor, como ele pode ser filho de Davi?
46 Ga bäyŋun ŋula waŋganydhu buku-bakmaranha dhäruk nhanŋu Djesuw, ga bäyŋun ŋanya ŋula buluny yolŋuy rrorru' dhärukthu nhanukiyingal.
46 E ninguém podia lhe responder uma palavra; e a partir daquele dia ninguém mais ousou fazer perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.