Mateus 22
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NVI
1 Ga bulu nhakun ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋ dhäwu, märr ŋayi dhu yolŋuny walalany marŋgikum.
1 Jesus lhes falou novamente por parábolas, dizendo:
2 “Yo! Balanya dhuwal God-Waŋarrwuny Rom gam'; nhakun dhu Buŋgaway Ŋurruḏawalaŋuy djäma ŋäthilmirriyam latjukum dhika ŋatha dharrwa mirithirr, yurr djämany ŋayi dhu ŋunhi ŋathany balanyamirriy ŋunhi nhanukal dhu ḏirramuy gäthu'mirriŋuy märram miyalknha.”
2 "O Reino dos céus é como um rei que preparou um banquete de casamento para seu filho.
3 “Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋurruḏawalaŋuynydja djämamirrinhan mala nhanŋuwuy ŋayi djuy'yurr rälimirriyanharawnha yolŋuwnha walalaŋ ŋunhi nhanukalaŋumirr ŋayaŋumirr, walal dhu ŋathan ḻuka märr-yiŋgathirra manapan nhanukalaŋaw gäthu'mirriŋuwnha ŋunhi ŋayi miyalknha märraŋal. Yurr walalnydja ŋunhi bukmaktja yolŋu walal ŋayaŋumirrnydja mala, ŋuyulkthin warray marrtjinyarawnydja balayiny ŋathawnydja ḻukanharaw.”
3 Enviou seus servos aos que tinham sido convidados para o banquete, dizendo-lhes que viessem; mas eles não quiseram vir.
4 “Ga bulu ŋayi wiripuwurrunhany muka djämamirriny mala djuy'yurr walalaŋgal ga bitjarra ŋayi waŋanany gam', ‘Ŋathany dhuwal bilin galkunna ga! Dhuwal bulikiny ga bukmak ŋarraku ŋunhi yothu-yothuny buliki mala bilin mitmitthunawuynha, ga ŋamathaŋala gan ŋunha nhäranany guṉḏirryun, bilin napurr dhuwal goŋ-dhawar'yurra ŋathaŋurnydja ŋamaŋamayunaŋur. Go marrtjin walal rälin limurr ŋathan ḻuka, ŋunhi ŋarra ŋamaŋamayurr ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuw, bili ŋayi ga dhuwal miyalknhan märram.’”
4 "De novo enviou outros servos e disse: ‘Digam aos que foram convidados que preparei meu banquete: meus bois e meus novilhos gordos foram abatidos, e tudo está preparado. Venham para o banquete de casamento! ’
5 “Yurr ŋunhi walal ŋuriŋiwurruy yolŋu'-yulŋuynydja dhäwuny ŋäkul ŋunhi walalany ŋayi gan ŋuriŋiyi Buŋgaway gaḏaymar ŋathaw ḻukanharaw, walalnydja ŋunhi yan buthuru-djaw'yunminan walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi dhäwu-gänhamirriwnydja walalaŋ. Bala yan walal ŋunhi yolŋu'-yulŋuny balan bitjarra marrtjin walalaŋgiyingalnha djämalil malaŋulil ŋula nhäkurra. Wiripuwurrnydja marrtjin balan bitjarra walal dhu ga djägan walalaŋguwuy walal gätniwnha, ga wiripuwurrnydja warrakan'kun malaŋuw walalaŋgiyingalaŋaw.
5 "Mas eles não lhes deram atenção e saíram, um para o seu campo, outro para os seus negócios.
6 Ga wiripuwurruynydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuy bumara ŋunhi djämamirrinhany mala murrkay'kuŋala yan.”
6 Os restantes, agarrando os servos, maltrataram-nos e os mataram.
7 “Ga dhiyaŋuny dhäwuy ŋayiny ŋunhi Buŋgawany Ŋurruḏawalaŋuny mirithinan dhika maḏakarritjthinany, bala yan ŋayi miriŋunhan mala nhanŋuwuy ŋayi djuy'yurr bunharawnha rakunykunharawnha yan, ga bulu walal dhu bathan walalaŋ wäŋa ŋurikiwurruŋ yolŋu'-yulŋuw ŋunhi walal bumar rakunyguŋal nhanŋu djämamirriny mala.”
7 O rei ficou irado e, enviando o seu exército, destruiu aqueles assassinos e queimou a cidade deles.
8 “Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny ŋunhi Ŋurruḏawalaŋuny Buŋgawany waŋanan wiripuwurruŋguny djämamirriw mala bitjarra gam', ‘Go! Marrtjin walal, bilin dhuwal waluny, limurr dhu ŋurruyirr'yuna ŋathany ḻukan ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuwnydja ŋunhi ŋayi dhu märraman nhanŋuwuy ŋayi miyalknhany. Ga walalnydja ŋunhi ŋarra walalaŋ ŋurruŋu dhäruk-djuy'yunmin ŋathaw ḻukanharaw walalnydja dhu yakan yan marrtji räli, bili walal ŋunhi yaka gana'.
8 "Então disse a seus servos: ‘O banquete de casamento está pronto, mas os meus convidados não eram dignos.
9 Bala ŋayi yan bitjarra waŋanany. Ga nhumany dhu balan marrtji dhukarr-ŋupanna ga nhämunha nhuma dhu ŋunhi maḻŋ'maram ŋula yolnha yolŋuny ŋunhili, yanan gaḏaymula ŋanya rälin, yo, ga bitjandhin nhuma dhu ga ŋunhi lakaramany bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ.’
9 Vão às esquinas e convidem para o banquete todos os que vocês encontrarem’.
10 Bala walal ŋunhi djämamirrnydja mala dhunupan yan marrtjinan dhukarr-ŋupara ḻarruŋala marrtjin walal bawalamirriwnha yolŋu'-yulŋuw, yolnha walal dhu ŋunhi maḻŋ'maram. Bala yan walal marrtjin gaḏaymarnha walalany, manymaknha ga yätjkurruny ga ŋurruwuyknha. Ga ŋuriŋiwurruynha ŋunhi, ŋunhiyi wäŋany ŋathamirrnydja dhaŋaŋguŋal.”
10 Então os servos saíram para as ruas e reuniram todas as pessoas que puderam encontrar, gente boa e gente má, e a sala do banquete de casamento ficou cheia de convidados.
11 “Dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny ŋunhi Buŋgawany Ŋurruḏawalaŋuny marrtjinan bala nhäŋalnha marrtjin walalany ŋunhiwurrunhany yolŋu'-yulŋunhany, dharrnha ŋayi nhäŋal waŋganynha yolŋuny ŋayi gan yaka gäŋal girri' ŋunhi dhunupa ŋurikiyi ŋathaw ḻukanharaw nhanukalaŋaw gäthu'mirriŋuwal ŋunhi ŋayi dhu miyalknha märram.
11 "Mas quando o rei entrou para ver os convidados, notou ali um homem que não estava usando veste nupcial.
12 Bala yan ŋayi ŋanya ŋunhi Buŋgawaynydja Ŋurruḏawalaŋuynydja dhä-birrka'yurra bitjarra gam', ‘Way! Yolŋu nhaku nhe dhuwal yakany dhaṯthunmin manymakkunhamin dhiyak buŋgulwuny ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuwnydja ŋunhi ŋayi dhu dhuwal miyalknhan märram?’ Yurr ŋayiny ŋunhi yolŋuny bäyŋun ŋula nhanŋu buku-bakmaranhany.”
12 E lhe perguntou: ‘Amigo, como você entrou aqui sem veste nupcial? ’ O homem emudeceu.
13 “Bala yan ŋayi ŋunhi Buŋgawaynydja Ŋurruḏawalaŋuynydja waŋanan nhanŋuwuy ŋayi djämamirrinhany mala, walal dhu garrwi'-garrwiyunna ŋanya ŋunhiyi yolŋunhany rakiy'nha goŋdja ga ḻukuny maṉḏany, bala yan ŋurrkaman ŋanya balan warraŋullila ŋunhi buku-munha'lila, ŋunhiwilin wäŋalil ŋunhi walal ŋuli ga yolŋu mala ḻirra-ḻäwunhamirra ŋäthinyamirra dhaŋga-ḏirryurra manapan.
13 "Então o rei disse aos que serviam: ‘Amarrem-lhe as mãos e os pés, e lancem-no para fora, nas trevas; ali haverá choro e ranger de dentes’.
14 Dharrwa ŋunhi yolŋuny mala gawa'yunawuynydja yurr ḻurrkun'nha yan ŋunhi djarr'yunawuynydja.” Bitjarr ŋayi ŋunhi Djesu waŋanany.
14 "Pois muitos são chamados, mas poucos são escolhidos".
15 — ausente —
15 Então os fariseus saíram e começaram a planejar um meio de enredá-lo em suas próprias palavras.
16 — ausente —
16 Enviaram-lhe seus discípulos juntamente com os herodianos que lhe disseram: "Mestre, sabemos que és íntegro e que ensinas o caminho de Deus conforme a verdade. Tu não te deixas influenciar por ninguém, porque não te prendes à aparência dos homens.
17 Go mak lakaraŋun napurruŋgal. Nhä dhuwal dhunupa limurruŋ ŋunhi limurr dhu ga rrupiyany gurrupan mundhurryu-wumany ŋanyanhany ŋunhi ŋurruŋunhany buŋgawany Rawumbuywuny wäŋaw yäkuny Djetjanhany? Nhaltjan limurr dhu yulŋuny? Gurrupan? Ŋany nhaltjan?” bitjarr.
17 Dize-nos, pois: Qual é a tua opinião? É certo pagar imposto a César ou não? "
18 Yurr ŋayipiny Djesuny marŋgithin walalaŋ ŋäthil yan, ŋunhi nhaltjarr walal gan ŋanya mayali'-gäŋal dhä-birrka'yurr, bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarrnha, “Nhä nhuma dhuwal bäpi mala muka, gali'-märrma mala. Nhaku nhuma ŋarrany ga dhuwal birrka'yundja mayali'-gämany.
18 Mas Jesus, percebendo a má intenção deles, perguntou: "Hipócritas! Por que vocês estão me pondo à prova?
19 Go gurrupul walal ŋarrakal rrupiya ŋaraka, ŋunhi nhuma ŋuli ga bäyim gapmannha, ŋarra mak nhäma.” Bala walal gurrupara nhanukal.
19 Mostrem-me a moeda usada para pagar o imposto". Eles lhe mostraram um denário,
20 Bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Yol dhuwal wuŋuḻiny' ga yäkuny dhiyalnydja gay'yi rrupiyaŋur ŋarakaŋur?” bitjarr.
20 e ele lhes perguntou: "De quem é esta imagem e esta inscrição? "
21 Ga walalnydja buku-bakmaraŋal bitjarr, “Dhuwaliny yäku ga mali' ŋunhiyin ŋurruŋun buŋgawa Rawumbuywun wäŋaw yäku Djetjan,” bitjarr.
21 "De César", responderam eles. E ele lhes disse: "Então, dêem a César o que é de César e a Deus o que é de Deus".
22 Bala walal ŋuriŋiwurruyyiny mayali'-gänhamirriynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany dhäruktja ṉirr'yurra. Bala walal ŋanya yan ganarrthaŋala Djesunhany, bala yan marrtjinan.
22 Ao ouvirem isso, eles ficaram admirados; e, deixando-o, retiraram-se.
23 Manymak walalnydja gan ŋunhi Djatutjiynydja malay yaka märr-yuwalkmirrinya ŋunhi dhu gi yolŋu walal walŋathi beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋur.
23 Naquele mesmo dia, os saduceus, que dizem que não há ressurreição, aproximaram-se dele com a seguinte questão:
24 “Way Marŋgikunhamirr, Mawtjitjthuny ŋunhi rom rulwaŋdhurr bitjarr warray, ‘Ŋunhi dhu ḏirramuny dhiŋgam yothumiriwnydja, nhakun bäyŋuny nhanŋu ŋula walkur, bala nhanukal dhu ŋunhi yukuyuku'mirriŋuynha märram nhanŋu ŋunhi miyalknhany? … märr ŋayi dhu ŋuriŋiyiny miyalkthu yothuny gäma ŋuriki bili yan dhiŋganhawuywu ḏirramuwnydja.’
24 "Mestre, Moisés disse que se um homem morrer sem deixar filhos, seu irmão deverá casar-se com a viúva e dar-lhe descendência.
25 Manymak waŋganymirrnydja ḏirramuwurr gan wäwa'manydjiwurr nhinan goŋ-waŋgany ga märrma' bäythinyawuy dhiyal napurruŋgal, ga ŋayiny ŋuriŋiyiny maḻamarryuny wäwa'mirriŋuy märraŋal miyalknhan, bala ŋayi dhiŋgaŋala ŋunhi yothumiriw yan. Bala ŋayi ŋunhi ganarrthaŋalnydja ŋunhiyi miyalknhany nhanukalaŋaw yukuyuku'mirriŋuwnha.
25 Entre nós havia sete irmãos. O primeiro casou-se e morreu. Como não teve filhos, deixou a mulher para seu irmão.
26 Bala beŋuryiny malpuraynha märraŋal ŋunhiyiny miyalknhany, ga ŋayiny ŋunhi bitjarryi bili yan dhiŋgaŋal yothumiriwyi yan. Ga bitjarryi bili ŋunhi maḻŋ'thurr nhanŋuny dhä-gandarrpuywuny. Ga bitjarra bili yan walalaŋ gan ŋunhi bukmakkun maḻŋ'thurr.
26 A mesma coisa aconteceu com o segundo, com o terceiro, até o sétimo.
27 Ga yalalan dhuḏi-yapalan ŋayiny miyalktja dhiŋgaŋal.
27 Finalmente, depois de todos, morreu a mulher.
28 Ga ŋunhi dhu yolŋuny walal walŋathi dhiŋganhaŋurnydja, bala yolkun ŋayi dhu ŋunhi miyalktja? … bili ŋayi gan ŋunhi nhinanany beŋur bili ŋurruŋuwal wäwa'mirriŋuwalaŋaŋur ga yukuyuku'mirriŋuwal ŋurrkaŋal.”
28 Pois bem, na ressurreição, de qual dos sete ela será esposa, visto que todos foram casados com ela? "
29 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarrnha, “Bukmak yan nhuma dhuwal djarrpi'mirr! Bäyŋu yan nhuma dhuwal marŋginy ŋunhi nhaltjan ga ŋunha djorray' ŋuli marŋgikum. Ga yaka yan nhuma marŋgi ŋurikiyiny ŋunhi Godkalaŋawnydja ganydjarrwu.
29 Jesus respondeu: "Vocês estão enganados porque não conhecem as Escrituras nem o poder de Deus!
30 Ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ God-Waŋarryu walŋakuŋuny gi yolŋunhany walalany dhiŋganhaŋurnydja, bäyŋun walal dhu gi ŋunhi buluny märranhamirr. Ŋunhiny walal dhu balanyan nhakun ŋunhi God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirra mala.
30 Na ressurreição, as pessoas não se casam nem são dadas em casamento; mas são como os anjos no céu.
31 Ga dhuwandja ŋunhi gämurru' ŋunhi dhu yolŋu walal walŋathi beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, bäyŋu yan muka nhuma dhuwal ŋäkulnydja dhäwuny, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarryu lakaraŋal, ŋunhi ŋayi bitjarrnydja waŋan gam',
31 E quanto à ressurreição dos mortos, vocês não leram o que Deus lhes disse:
32 ‘Ŋarrany dhuwal God-Waŋarr Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku.’ Yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarr rakunymirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋany walŋamirriw yan.”
32 ‘Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’? Ele não é Deus de mortos, mas de vivos! "
33 Bala walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny mirithinan dhika ganyim'thurrnydja, ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan marŋgikuŋal.
33 Ouvindo isso, a multidão ficou admirada com o seu ensino.
34 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi gan Djesuy ḻiya-wutthurrnydja walalany dhärukthuny nhanukiyingal ŋayi ŋunhi Djatutjinhany mala, bala walalnydja muka Baratjiny mala ḻuŋ'maranhamin, ŋunhi walal ŋäkul dhäwuny nhanukalaŋawuy Djesuwalaŋawuynydja.
34 Ao ouvirem dizer que Jesus havia deixado os saduceus sem resposta, os fariseus se reuniram.
35 Manymak. Ŋunhiliyi gan waŋgany yolŋu nhinan, ŋunhi ŋayi marŋgi mirithirr romgu Djuw-malaw. Bala ŋayi ŋunhi yan birrka'yurra ŋäŋ'thurra ŋanya Djesunhany yan nhakun gan maḻŋ'maraŋal nhanukal bitjarr, ga bitjarra ŋayi ŋanya ŋunhi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja ŋäŋ'thurr gam',
35 Um deles, perito na lei, o pôs à prova com esta pergunta:
36 “Way Marŋgikunhamirr. Nhä dhuwal mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom ŋunhi ga ŋorra ŋunha romŋurnydja limurruŋgal,” bitjarr.
36 "Mestre, qual é o maior mandamento da Lei? "
37 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarra gam', “Märr-ŋamathi gi nhokalaŋaw Garraywuny God-Waŋarrwuny bukmakthu yan nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja ga mirritjalyuny ga guyaŋanhawuyyuny.”
37 Respondeu Jesus: " ‘Ame o Senhor, o seu Deus de todo o seu coração, de toda a sua alma e de todo o seu entendimento’.
38 Dhuwanna ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom.
38 Este é o primeiro e maior mandamento.
39 “Ga beŋuryiny dhuwanna rom ŋunhi ŋurruŋuwalnydja bitjanna ga waŋa gam', ‘Märr-ŋamathi gi ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, biyak nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi nhuŋuwuy nhe märr-ŋamathirr.’
39 E o segundo é semelhante a ele: ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’.
40 Bili bukmak ŋunhi nhämunha rom nhanukuŋuny Mawtjitjkuŋuny gurrupanawuy ga wiripu mala djorra' ŋunhi djawarrkmirriwuŋ wukirriwuy. Dhipuŋuryin ga ŋunhi märrma'ŋura maṉḏanyŋuŋur romŋur dhä-barrkuwatjthirrnydja ga märrma'lila yan dhäruk-nhirrpanminyawuylil romlil dhä-manapan, ga bilin.”
40 Destes dois mandamentos dependem toda a Lei e os Profetas".
41 Ga baḏak yan walal gan ŋunhi Baratjiny mala nhinan ŋunhili banydji yan, bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarra gam',
41 Estando os fariseus reunidos, Jesus lhes perguntou:
42 “Nhaltjan nhuma ga guyaŋany ŋanya ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany yolŋuny? Yolkal yarraṯaŋur ŋayi dhu bunanany?”
42 "O que vocês pensam a respeito do Cristo? De quem ele é filho? " "É filho de Davi", responderam eles.
43 Bala ŋayiny Djesuny bitjarra buku-bakmaraŋal gam', “Ga nhakun ŋunhi ŋayiny Dhuyu-Birrimbirryuny ganydjarr gurrupar ŋanyanhany Daybitnhany ŋunhi ŋayi bitjarrnydja lakaraŋal ŋanya ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany ŋunhi ŋayiny nhanŋu Garray? Bili ŋayi bitjarra ŋunhi Daybittja waŋan gam',
43 Ele lhes disse: "Então, como é que Davi, falando pelo Espírito, o chama ‘Senhor’? Pois ele afirma:
44 ‘Bala ŋayi Garraynydja waŋan ŋarrakalaŋuwal Garraywal bitjarra:
44 ‘O Senhor disse ao meu Senhor: "Senta-te à minha direita, até que eu ponha os teus inimigos debaixo de teus pés" ’.
45 “Ga ŋuli ŋayi ŋunhi Daybitthu lakaraŋal ŋunhi nhanŋu ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja Garray, ga nhäpuynha ŋayiny ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja nhanŋuny be Geŋ-Daybitkuny gäthu'mirriŋu?”
45 Se, pois, Davi o chama ‘Senhor’, como pode ser ele seu filho? "
46 Ga bäyŋun ŋula waŋganydhu buku-bakmaranha dhäruk nhanŋu Djesuw, ga bäyŋun ŋanya ŋula buluny yolŋuy rrorru' dhärukthu nhanukiyingal.
46 Ninguém conseguia responder-lhe uma palavra; e daquele dia em diante, ninguém jamais se atreveu a lhe fazer perguntas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.