Mateus 12
God-Waŋarrwu Walŋamirr Dhäruk (DJR) vs NAA
1 Waŋganymirrnydja ŋuriŋiyi waluy Nhinanhamirriy, walalnydja ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjin wäŋgaŋala ŋuliwitjarryin ŋunhi birralimirriwurra wäŋakurr. Bala nhanŋu ŋunhi malthunamirrnydja mala djaṉŋarrthinan, bala walal marrtjin wapmaraŋala, bala ḻukanan birralin dhakalnha.
1 Por aquele tempo, num sábado, Jesus passou pelas searas. Estando os seus discípulos com fome, começaram a colher espigas e a comer.
2 Ga walalnydja ŋunhi Baratjiny mala waŋan nhanukal Djesuwal bitjarra, “Nhaku walal marrtji dhuwal malthunamirriynydja mala nhokal ŋathany dhakalnydja wapmaram birraliny dhiyaŋuny ŋunhi waluy Nhinanhamirriynydja? Yaka yanbi walal ganha bitjana, yakan ŋunhiyiny dhunupa balanyarawyiny djämaw!”
2 Os fariseus, vendo isso, disseram a Jesus: — Olhe! Os seus discípulos estão fazendo o que não é lícito fazer num sábado.
3 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra, “Bili mak nhuma ŋuli ga ŋunhi dhäwuny ŋäma Daybitkalaŋuwuynydja, ŋunhi ŋayi ga ḻundu'mirriŋu mala nhanŋu bitjandhiyi marrya'yirr.
3 Mas Jesus lhes disse:
4 Ŋayiny ŋunhi Daybittja gulŋiyin balan ŋunhi God-Waŋarrwala buṉbulil, bala walal yan ḻukan ŋunhi dhuyuny ŋatha, ŋunhi walalawuynha ŋuli ga djirrikaymirriynha yan mala ḻuka, ga yakan walalaŋ ŋunhi dhunupany nhakun.
4 Como entrou na Casa de Deus, e comeram os pães da proposição, os quais não era lícito comer, nem a ele nem aos que estavam com ele, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Muka bäyŋu nhuma ŋuli gi ŋunhiny dhäwu maŋutji-ḻaw'maraŋ, ŋunhi ŋayi ga lakaram ŋunhiliyi djorra'ŋur ŋunhi Mawtjitjkuŋ rom mala wukirriwuy, ŋunhi dhuwal djirrikaymirriynha mala dhu ga djämany ŋunhalnydja ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋur balanyarayyiny waluy ŋunhi Nhinanhamirriynydja?” Yurr bäyŋun ŋuli gi ŋunhi nhumany walalanhany biyakiyi rom-nyamir'yurr, ga rom-bakmaranhamirr lakaraŋ walalanhany.
5 Ou vocês não leram na Lei que, aos sábados, os sacerdotes no templo profanam o sábado e ficam sem culpa?
6 Märr-yuwalk ŋarra ga nhumalaŋ dhuwal lakaram. Waŋgany yan dhikayi ŋunhi ŋayi ga bulun djuḻkmaram dhuwandja ŋunhi buku-ŋal'yunamirrinhany buṉbuny.
6 Pois eu lhes digo que aqui está quem é maior do que o templo.
7 Muka yaka yan nhuma dhuwal marŋginy ŋunhi nhaltjan ŋayi ga ŋunha djorra'ŋur waŋa, ŋunhi ŋayi ga waŋa bitjan gam', “Bänŋayin, Yakan nhuma dhu ga mundhurrnydja ŋarrany gurrupan, ŋany djälnydja ŋarra dhuwal nhuma dhu ga mel-wuyunna ŋunha wiripuwurruŋgun yolŋuw walalaŋ.” Ga ŋuli balaŋ nhuma dhiyakiyi romgu marŋginy, nhumany balaŋ ŋunhi yakan rom-nyamir'yuna dhuwalawurrunhany ŋunhi ḻundu'mirriŋunhany mala ŋarraku.
7 Mas, se vocês soubessem o que significa: “Quero misericórdia, e não sacrifício”, não teriam condenado inocentes.
8 Bili Yolŋun dhuwal Gäthu'mirriŋu buŋgawany dhiyakiyiny ŋunhi Nhinanhamirriwnydja waluw.
8 Porque o Filho do Homem é senhor do sábado.
9 Bala ŋayi Djesuny marrtjinan, ga gulŋiyin ŋayi Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirrilil buṉbulil,
9 Tendo Jesus saído dali, entrou na sinagoga deles.
10 ga ŋunhiliyiny gan ḏirramu nhinan yurr goŋ-dhoṯ. Ga walalnydja gan ŋunhi Baratjiny mala rukitjthin warray nhanŋu, märr walal dhu rom-nyamir'yun ŋanya. Ga bitjarra walal ŋunhi waŋanany dhä-birrka'yurrnydja ŋanya gam', “Nhä ŋunhi dhunupa ŋayi dhu yolŋuy ḏukmaram dhiyaŋuny ŋunhi Nhinanhamirriynydja Waluy?”
10 Achava-se ali um homem que tinha uma das mãos ressequida. Então, a fim de o acusar, perguntaram a Jesus: — É lícito curar no sábado?
11 Ga ŋayiny Djesuny walalaŋ buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ŋuli balaŋ nhuŋu waŋgany bimbi gulŋiyi ŋarŋgalil balanyaray ŋunhi Nhinanhamirriynydja Waluy, yakan balaŋ nhe ŋanya ŋunhi dhawaṯmaraŋuny?
11 Ao que lhes respondeu:
12 Yolŋuynydja ga dhuwal bulu djuḻkmaram bimbinhany mala, ga manymak ŋunhi, ŋunhi ŋayi dhu yolŋuy djäma bitjandhiyi manymak rom balanyaraynydja ŋunhi Nhinanhamirriynydja Waluy.”
12 Ora, quanto mais vale um homem do que uma ovelha! Logo, é lícito nos sábados fazer o bem.
13 Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiyiny ḏirramuwnydja bitjarra, “Go goŋ djarryurra.” Bala ŋunhi ḏirramuny yan goŋ-djarryurra, bala dhunupan ŋayi goŋdja manymakthinan ḏukthurra.
13 Então Jesus disse ao homem: O homem estendeu a mão, e ela foi restaurada e ficou sã como a outra.
14 Bala walalnydja ŋunhi Baratjiynydja mala marrtjinan ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala walal gan dhukarrnha maḻŋ'maraŋal waŋanhaminan Djesuwnha bunharaw.
14 Mas os fariseus, saindo dali, conspiravam contra ele, procurando ver como o matariam.
15 Ga ŋunhi ŋayi Djesu marŋgithinany ŋunhi walal gan ŋayan'tharranany nhanŋu, bala yan ŋayi marrtjinan, ga dharrwan ŋunhi mirithirra yolŋuny mala nhanŋu malthurrnydja. Ga dharrwanhan ŋayi gan ŋunhi rerriŋurnydja ḏukmaraŋal,
15 Mas Jesus, sabendo disto, afastou-se dali. Muitos o seguiram, e a todos ele curou,
16 yurr ŋayi walalany gan dhurrwara-mukmaraŋala lakaranhaŋurnydja.
16 advertindo-lhes, porém, que não o expusessem à publicidade.
17 Bala ŋunhi God-Waŋarrwu dhawuny' yuwalkthinan yan maḻŋ'thurrnydja, ŋunhi ŋayi gan djawarrkmirriy ḏirramuy yäku Yitjayay ŋäthil lakaraŋal bitjarr gam',
17 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta Isaías:
18 “Dhuwaliyin ŋarraku ŋunhi djarr'yunawuynydja djämamirr!
18 “Eis aqui o meu servo, que escolhi, o meu amado, em quem a minha alma se agrada. Farei repousar sobre ele o meu Espírito, e ele anunciará juízo aos gentios.
19 Ga bäyŋun yan ŋayi dhu gi marrtji dhukarr-ŋupulnydja,
19 Não entrará em discussões, nem gritará, nem fará ouvir nas praças a sua voz.
20 Ga yakan ŋayi dhu marrtji ŋunhi dhurrpa'-dhurrparaŋuny ŋunhi bakthunawuynhany bewiyany,
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará o pavio que fumega, até que faça vencedor o juízo.
21 Ga bukmaktja dhu ga ŋunhi Djan'tayilnydja mala ŋayaŋu-gorrumany nhanukiyingala yan.”
21 E no seu nome os gentios colocarão a sua esperança.”
22 Manymak, yolŋuy mala gäŋal Djesuwal waŋganynha ḏirramuny yurr bambaynha ga dhärukmiriwnha, bili nhanukal gan wakinŋu birrimbirr gulŋiyin. Ga ŋayiny Djesuynydja ḏukmaraŋal yan ŋanya ŋunhiyiny ḏirramuny, ga dhunupan bala ŋayi ŋunhi nhäŋala ga waŋanan.
22 Então trouxeram a Jesus um endemoniado, cego e mudo. Jesus o curou, e o homem passou a falar e a ver.
23 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja mala nhäŋalnydja ŋayaŋu-ganyim'thurra manapar, bala walal gan dhä-birrka'yunminan bitjanminan, “Muka Djesuny dhuwal Daybitku gäthu'mirriŋu?”
23 E toda a multidão se admirava e dizia: — Não seria este, por acaso, o Filho de Davi?
24 Ga walalnydja gan ŋunhi Baratjiynydja mala ŋäkul walalany bala walal bitjarra waŋan, “Dhuwaliyiny ŋayi ŋuli ga wakinŋunhany mala birrimbirrnha dhawaṯmaram ganydjarryu Beltjibulwal, ŋunhi ŋayi buŋgawa ŋurikiyi birrimbirrwu malaŋuw!”
24 Mas os fariseus, ouvindo isto, diziam: — Este não expulsa demônios senão pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
25 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny dhunupa yan marŋgithinan ŋunhi nhaltjarr walal gan guyaŋan, bala yan ŋayi waŋanan bitjarra walalaŋ, “Ŋuli dhu ga ŋunhi yolŋu walal bunhamirr bala-räli'yunmirr ŋunhiŋuwuyyi waŋganybuy wäŋapuy, walalnydja dhu ŋunhi malany dhawar'yunna. Ga ŋuli dhu ga ŋunhi gurruṯumirr mala bitjandhi bunhamirr walalawuynha walal, bala dhu ŋunhiyiny bäpurru dhawar'yunna yan.”
25 Mas Jesus, sabendo o que eles pensavam, disse-lhes:
26 “Ga ŋuli dhu ga ŋunhi Djaytindhu buma djaytinnhany mala, walalnydja dhu ŋunhi malany dhawar'yunna yan.
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido contra si mesmo; como, então, o seu reino subsistirá?
27 Ga ŋuli nhakun ga ŋarrany dhuwal ganydjarr bäki nhanŋuny Beltjibulwuny, dhawaṯmaranharaw ŋurukuny wakinŋumirriwnydja birrimbirrwu malaŋuw, ga yolkal ganydjarryu ŋunhi nhumalaŋgalnydja malthunamirriy mala ŋuli ga ŋunhiyiny birrimbirrnha malany dhawaṯmaram? Yo, nhumalaŋgiyingal yan malthunamirriy mala nhumalanhany dhu yätjkurr-lakaram.
27 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os filhos de vocês os expulsam? Por isso, eles mesmos serão os juízes de vocês.
28 Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋarrany nhakun wakinŋunhany birrimbirrnha dhawaṯmaram nhanukalnydja ganydjarryu God-Waŋarrwalnydja Birrimbirryu, ŋuriŋiyiny ga ŋunhi maŋutji lakaram ŋunhi God-Waŋarrwuny Rom bilin maḻŋ'thurra dhuwaliyin nhumalaŋgala.
28 Se, porém, eu expulso os demônios pelo Espírito de Deus, certamente é chegado o Reino de Deus sobre vocês.
29 Nhalayakkun balaŋ dhuwal ŋula yol yolŋu gärri ḏälwalnydja ḏirramuwal buṉbulil, ŋula nhakuny girriwny'tja manaŋinyaraw. Ŋurruŋuny balaŋ ŋayi ŋanya ŋunhiyiny ḏälnhany ḏirramuny ga garrwi'-garrwiyurr ŋathil rakiy', ga yorrnha ŋayi balaŋ manaŋinyarawnydja gulŋiyi.”
29 Ou como pode alguém entrar na casa do valente e roubar-lhe os bens sem primeiro amarrá-lo? E só então saqueará a casa dele.
30 “Ŋuli nhe yolŋu yakany ŋarrakal gali'ŋur ŋunhiny nhe ŋarraku miriŋun. Ga ŋuli nhe gi yakany djäma waŋganyŋurnydja ŋaliny, ḻuŋ'maraŋuny marrtji, ŋunhiny nhe yolŋu balanyayiny barrkuwatjkunhamirra, ḻatjuwarr'maraman nhe ga yan yolŋunhan.”
30 — Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
31 — ausente —
31 Por isso, digo a vocês que todo pecado e blasfêmia serão perdoados aos homens; mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 — ausente —
32 Se alguém disser alguma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, se alguém falar contra o Espírito Santo, isso não lhe será perdoado, nem neste mundo nem no porvir.
33 “Manymakŋurnydja dharpaŋur ŋuli ga dhuwal borum mala ŋuthan manymaknha yan, ga nhäŋiniŋ'ŋurnydja dharpaŋur ŋuli ŋuthan nhäŋiniŋ'nha borum mala. Nhäma nhuma dhu ga dharpa mala borummirrnydja dharaŋan, ŋuruŋ dhu ga borumdhu mala maŋutji-lakaram.”
33 — Tornem a árvore boa e o seu fruto será bom, ou tornem a árvore má e o seu fruto será mau; porque pelo fruto se conhece a árvore.
34 “Ga nhumany dhuwalawurrnydja dhuwurr-yätjmirr yolŋu walal nhakun bäpin. Ga nhakun nhuma ŋuli ga ŋunhi waŋa manymakkumany?
34 Raça de víboras! Como vocês podem falar coisas boas, sendo maus? Porque a boca fala do que está cheio o coração.
35 Manymakthuny ŋuli ga yolŋuy ruwamŋuyam manymaknhan yan nhä malany nhanukiyingalnydja ŋayi ŋayaŋulil, bala ŋuli ga dhäruktja dhawaṯthun nhanukal manymaknha yan. Ga yätjkurrnydja ŋuli ga dhäruk dhawaṯthun yätjkurruwalnha yan yolŋuwal.”
35 A pessoa boa tira do tesouro bom coisas boas; mas a pessoa má do mau tesouro tira coisas más.
36 Ga dhuwal ŋarra nhumalaŋ dhu lakaraman, “Bukmaknhany dhu ŋunhi yolŋuny mala-djarr'yurra, nhäŋun dhu boŋguŋ marrtji nhämunha'mirr ŋayi yolŋu waŋan yätjkurruyaŋal.
36 — Digo a vocês que, no Dia do Juízo, as pessoas darão conta de toda palavra inútil que proferirem;
37 Ga ŋuli gan yolŋu waŋan manymakkuŋal dhärukthu nhanukiyingal ŋayi, ŋunhiyiny ŋayi dhu God-Waŋarryu yolŋuny manymak-lakaraŋun, ga ŋunhi ŋayi gan yolŋu waŋan yätjkurruyaŋalnydja yan, ŋanyanhany dhu God-Waŋarryu yätjkurr-lakaraŋun balanyamirriynydja ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy.”
37 porque, pelas suas palavras, você será justificado e, pelas suas palavras, você será condenado.
38 Ga ŋaḻapaḻmirr yolŋu mala Rom-marŋgikunhamirr walal ga Baratji mala marrtjin Djesuwal, ga waŋan walal bitjarr, “Go mak milkuŋ ŋanapurruŋgal nhuŋuwuy nhe djiwarr'wuynydja ganydjarr.”
38 Então alguns escribas e fariseus disseram a Jesus: — Mestre, queremos ver algum sinal feito pelo senhor.
39 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarr, “Nhumany ga dhuwal djälthirr nhuma dhu nhäma yindi mala rom, bala nhuma dhu ga märr-yuwalkmirriyirra, bili nhuma dhuwal dhuwurr-yätjmirr ga märr-yuwalkthinyamiriw mala. Ŋarrany dhu dhuwal milkuman nhumalaŋgal waŋganynhan yan djawarrkmirriny yäkuny Djawunanhan.”
39 Mas ele respondeu:
40 “Ŋayiny gan ŋunhi yindiwalnydja ŋarirriwal guḻunŋur gulŋiyin ḻurrkun' walu ga ḻurrkun' munha, ga bitjandhin dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu ŋorra moluŋurnydja ḻurrkun' walu ga ḻurrkun' munha.”
40 Porque assim como Jonas esteve três dias e três noites no ventre do grande peixe, assim o Filho do Homem estará três dias e três noites no coração da terra.
41 “Ga yalalany ŋunhi Dhä-dhawar'yunamirriynydja, walalnydja dhu boŋguŋ ŋunhi wäŋa Ninipawuynydja yolŋu walal dhärriny gumurrŋura nhanukal God-Waŋarrwalnydja bala walal dhu gi yätjkurr-lakaraŋun nhumalanhany. Bili walalnydja bilyurr warray ganarrthaŋal walalaŋguwuynydja yätjkurr malany rom, ŋunhi ŋayi gan Djawunaynydja dhäwu walalaŋ lakaraŋal. Ga dhuwandja nhumany ga märr-yuḻkthun ŋunhiyinhan ŋunhi ŋayi ga djuḻkmaraman ŋanyanhany Djawunanhany.
41 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão, porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E aqui está quem é maior do que Jonas.
42 Ga buŋgawa miyalk wäŋa Djepawuy marrtjin ŋayi gan barrkuŋur wäŋaŋur, ŋänharaw ŋurikiyi ḻiya-djambatjku yolŋuw yäkuw Djalamangu, bili ŋayi gan ŋunhi mirithin yan djälthin marŋgithinyaraw. Ga yalalaŋumirriynydja ŋayi dhu boŋguŋ ŋunhiyiny miyalk dhärriny, bala ŋayi dhu waŋin yätjkurr-lakaraŋun nhumalany, bili waŋgany yolŋu dhiyal dhiyaŋ bala ŋunhi ŋayi mirithirra yan ḻiya-djambatjnha djuḻkmaraman ŋayi ga Djalamannhany, yurr nhumany gi yaka warray ŋanya ŋäku dharaŋul.”
42 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com esta geração e a condenará, porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E aqui está quem é maior do que Salomão.
43 “Ŋunhi ŋuli wakinŋunhany mokuynha dhawaṯmaram yolŋuwalnydja ŋayaŋuŋur, bala ŋayi ŋuli ga ŋunhi marrtjin ḻarruman wiripuŋuwnha wäŋaw, wanhal ŋayi dhu maḻŋ'maram wäŋa bala yan nhinan. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋuriŋiyi wakinŋuy birrimbirryu bäyŋuny maḻŋ'maram ŋula wäŋa,
43 — Quando o espírito imundo sai de uma pessoa, anda por lugares áridos procurando repouso, porém não encontra.
44 bala ŋayi dhu waŋan bitjanna, ‘Ŋarrany dhu dhuwal balayi bili wäŋalil roŋiyirr, ŋunhi ŋarra ganarrtham.’ Ga ŋunhi ŋayi ŋuli roŋiyirrnydja ga maḻŋ'maramany ŋayi ŋuli ŋunhi wäŋany manymaknha dhikan ḏarrtjalknha ga yolŋumiriwnha,
44 Por isso, diz: “Voltarei para a minha casa, de onde saí.” E, voltando, ele a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 bala ŋayi ŋuli ŋunhi dhunupan marrtjin ga märram ŋayi dhu bulu wiripuwurruny 7-nha wakinŋumirriny birrimbirrnha mala, ŋunhi walalnydja ŋunhiwurryiny bulun dhika ganydjarr-ḏilkurra. Bala walal dhu ŋunhi bukmaknha wäŋgamany ga wäŋaramany ŋurikalyin bili yan yolŋuwal ŋayaŋuŋur, ga ŋayiny dhu ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu ŋayaŋu-waṯaŋuny mirithirra yätjirr ŋayathanharaynydja walalaŋgal, djuḻkmaraman dhu ŋunhi nhäthinya ŋayi gan ŋunhiyi yolŋu ŋäthil nhinan. Ga bitjandhin ŋayi dhu ga ŋunhi nhumalaŋgalnydja djäma, dhuwurr-yätjmirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhi nhuma ga dhiyaŋ bala nhina.”
45 Então vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali. E o último estado daquela pessoa se torna pior do que o primeiro. Assim também acontecerá a esta geração perversa.
46 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu baḏak yan waŋan ŋurikiwurruŋgalyi yolŋuwal walalaŋgal, bala walalnydja nhanŋu ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny ga yukuyuku'mirriŋuny mala bunanan, yurr dhärra'-dharranany walal gan ŋunhi ŋunhal banydji yan warraŋul buṉbuŋur, bili walal gan ŋunhi djälthin nhanŋu Djesuw waŋanharaw.
46 Enquanto Jesus ainda falava ao povo, eis que a mãe e os irmãos dele estavam do lado de fora, procurando falar com ele.
47 Bala ŋayi ŋunhi waŋganydhuny yolŋuy lakaraŋala Djesuwalnydja bitjarra, “Wäy! ŋunha nhuŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga yukuyuku'mirriŋu mala ga galkun warraŋul, djälthirr walal ga waŋanharaw nhuŋu.”
47 E alguém lhe disse: — A sua mãe e os seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor.
48 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra, “Yol ŋayi dhika ŋarraku ŋäṉḏi'mirriŋuny ga yukuyuku'mirriŋuny mala?”
48 Porém Jesus respondeu ao que lhe trouxe o aviso:
49 Bala ŋayi dhunupamirriyaŋala ŋunhi malthunamirrinhan mala nhanŋuwuy, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Dhuwalawurr dhuwal ŋarrakuny ŋäṉḏi'mirriŋu mala ga yukuyuku'mirriŋu mala!
49 E, estendendo a mão para os discípulos, disse:
50 Ŋuli ŋayi ŋula yol yolŋu dhäruk-märranhamirr ŋarrakalaŋawnydja Bäpaw djiwarr'wuywuny, ŋunhiyin ŋayi yolŋu ŋarrakuny yapa'mirriŋu ga wäwa'mirriŋu nhä mak ŋäṉḏi'mirriŋu.”
50 Portanto, aquele que fizer a vontade de meu Pai celeste, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.