Mateus 27
Jamaw ta Marbinto: Kabarre ta Gala ɗo bi ka Iisa Masi iŋ daŋla (DAANT) vs AAI
1 Iŋ kawtir wer dugus-dugus, agindaw ku gay satkiner okin̰co iŋ *aginay ku Yuudinnar deetu kaawco a ŋuu deen̰ Iisa.
1 Maraumanika Firis ukwarih etei naatu regaregah ai’in bairi Jesu morob isan hio hiyabunai sawar.
2 Ɗo wer-ak, ŋu ɗuuniiga, ŋu iyiiga ho ŋu beriijig ɗo Pilaat kaak gee ku Room diyiig guberneer ɗo wer-aka.
2 Basit uman hifatum hibai hitit Roman hai gawan Pilate umanamaim hiyai.
3 Min Zuudas kaak isinji ɗo Iisa taltu kadar ŋu raka deen̰ Iisa-ak, ginji raɗa. Hiyya, ŋa ɓaawiico ɗo agindaw ku gay satkiner iŋ *aginay ku Yuudinnar a ŋaaco yeepin̰ tammin kuuk orok subba-aku.
3 Judas, yanuwayan Jesu kakafinamaim hiya’iyai i’itin ana veya dogoron rusib, kabay 30 bai matabir na Firis ukwarih naatu regaregah ai’in nahimaim tit, eo
4 Min ŋa gasiigu, ŋa ɗiyco aman : « Nun di bir gallo asaan nu isinji ɗo gem-aŋ ŋuu deen̰ maalan di ! » Ŋuur gay telkiiji aman : « Ginir ! Nin isgininno, taan̰ gagire ɗo gaaƴan̰ ! »
4 “Ayu asinaf kakaf orot gewasin baban ao emomorob.” Hiya’afut hio, “Nati o a yababan, o akisimo ina’itin inayabunai.”
5 Min Zuudas doriit kaaw-at, ŋa dawiig gurus-ak ɗo *ger ka Buŋdi ho ŋa ɗeettu zikiɗe ziy.
5 Judas kabay nati Tafaror Bar kabay teya’aya’amaim itaiy re naatu ihamiyih tit in sikan warasa yai morob. Judas kabay bai na rouw ere’er|alt="Judas throwing money down" src="cn01832b.tif" size="col" loc="Mat 27.5" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.5"
6 Kar agindaw ku gay satkiner ipiniig gurus-aka ho ŋu ɗiytu aman : « *Gaanuunte berro botol taat gii n̰umin̰ gurus-aŋ iŋ kaak gi dummiyiy ɗo ger ka Buŋdi, asaan ŋa gurus ka kaƴar. »
6 Firis ukwarih kabay hibai hio, “Iti i rara ana kabay, ata ofafar men ebibasit boro Tafaror Bar ana kabay ya’aya’amaim tanayai na’in.”
7 Hiyya, ŋu deetu kaawco, ŋu iciig gurus-aka ho ŋu daktu giday morgo ka gem kaak pina gamin iŋ golŋo. Ŋu gidiyiig morgo-ak a ŋaa gine wer kaak ŋuu tiisguwe awraatinna.
7 Etei’imak hio hibibasit ufunamaim, kabay hibai noukwat bu’urayan ana kamar hitubun, saise nah touman sabuw hai rah ana efan namatar.
8 Ɗo saan taar-at ko, yoo ƴiriyta ŋu koliig morgo-ak aman : « Morig ka baarir. »
8 Ana’an nati isan kamar wabin “Rara ana Kamar” hibiwab in na iti boun ana veya tit.
9 Ansii ko, kaaw taat nabi Zeremi kaawtu awalle astu ɗo werti aman : « Ŋu ic tammin orok subba ku gurusdi. Gee ku Israyeel talaag gurus-aŋ nec ko iŋ kaƴay.
9 Naatu abistan dinab orot Jeremiah eo ina iturobe.
10 Kar iŋ gurus-ak, ŋu gidiytu morgo ka gem kaak pina gamin iŋ golŋo ar taat *Rabbin Buŋ kaawiidu. »
10 Noukwat bu’urayan ana kamar hitubun Regah ayu iu’uwu na’atube.”
11 Min ŋu beriig Iisa ɗo guberneer Pilaat, Pilaat indiig aman : « Kiŋ ko sultan ka Yuudinnar walla ? » Iisa gay telkiiji aman : « Kiŋ meen̰jiŋ kaawit ko. »
11 Jesu Roman gawan nanamaim bat, naatu gawan Jesu ibatiy, “O Jews sabuw hai aiwob?” Jesu iya’afut eo. “Nati kuo, ayu boro abi tur anao.”
12 Agindaw ku gay satkiner iŋ *aginay ku Yuudinnar diyiiji kaawna, kar Iisa gay bugum mayaat.
12 Firis ukwarih naatu regaregah ai’in Jesu ubar hitin tur kakafin isan hio men kafa’imo iyafutimih.
13 Kar Pilaat kaawiiji aman : « Ki doraag ɗoo di gee-aŋ diyiijiŋ kaawin-aŋku ? »
13 Basit Pilate Jesu iu, “Sabuw kakafih isan ubar hit teo’orereb kunonowar?”
14 Ŋaar gay balji telke maanna nam guberneer din sa ajbiy tak-tak.
14 Baise Jesu men kafa’imo awanamaim tur ta tit, naatu Gawan orot ana kasiy ra’at ifofofor men kafaita.
15 Ay iidin ta *Paakdi, guberneer Pilaat imilgiy gem rakki min daŋaayne, ŋaar kaak gee inditu.
15 Tar Nowaten hiyuw ana veya, gawan hai binanakwar eo na’atube, mar etei dibur barane sabuw hai kok orot menatan tirurubin i ebobotait.
16 Ɗo wiktin taar-at, gin gay daŋaayner rakki siŋji alaw, ŋu kolaag Iisa Barabaas.
16 Nati ana veya orot wabin gagamin Jesu Barabas dibur ma’am.
17 Pilaat indiig gee kuuk n̰um dakin-ak aman : « Naako pike waa min ɗo daŋaayner ? Iisa Barabaas wala Iisa kaak ŋu koliy Masi ? »
17 Naatu sabuw hiru’ay sawar, basit Pilate ibatiyih, “Orot menatan kwakokok diburune anabotait, Jesu Barabas o Jesu Keriso?”
18 Pilaat ibina tam kadar min hasuudinaw di, agindaw-ak iyiijig Iisa.
18 Anayabin sabuw bobowenamaim Jesu hibai Pilate umanamaim hiya’iyai i so’ob.
19 Ɗo wiktin taat Pilaat goy misa ɗo sees ka seriiner, daaciy n̰aamiiji kaawo aman : « Yaman cim kaan̰ min kaawin ku gem-aŋka. Ŋa bal nige maanna. Maako-an nu bal weƴe min sooniika ɗo bi kan̰ji. »
19 Pilate baibabatiyen ana efanamaim ma’am, aawan tur iyafar na eo, “Orot nati gewasin isan men abisa ta inasinaf, anayabin fai ayu mim fokarin maiyow isan amim au not ekakasiy”
20 Ɗo wer-ak, agindaw ku gay satkiner iŋ aginay ku Yuudinnar isinaag gee ku dakin-ak, ŋuu indin̰ Pilaat a ŋaaco pikin̰ Barabaas, kar Iisa gay ŋuu deen̰ji.
20 Baise firis ukwarih naatu regaregah ai’in sabuw tafah fair hiyai, Barabas botaitin naatu Jesu asabunin isan Pilate hiokikin.
21 Ampaa ko, wiktin taat guberneer Pilaat indiig pey gee-ak aman : « Min kuuk seer-aŋ, ka moo ku rakiy naako pike ? » Ŋuur gay telkiiji aman : « Barabaas ! »
21 Pilate sabuw ibatiyih, “Orot i rou’ab, imih orot menatan kwakokok ana botait?” Etei’imak hiya’afut hio, “Barabas!”
22 Pilaat indiigu pey aman : « Kar Iisa kaak ŋu koliy Masi gay, naa ginin̰ maman ? » Okin̰co, ŋu telkiiji aman : « Ɗooɗig ka etor ! Ɗooɗig ka etor ! »
22 Pilate sabuw ibatiyih, “Bo Jesu wabin Keriso isan boro mi’itube anasinaf?” Etei’imak hiya’afut hio, “Ku’onaf!”
23 Ŋa indiigu pey aman : « Kar ŋa nig maa di ? » Ŋuur gay koola koolen di aman : « Ɗooɗig ka etor ! Ɗooɗig ka etor ! »
23 Pilate ibatiyih, “Abisa kakafin sinaf?” Baise sabuw hitar koukuw hio, “Ku’onaf!” Sabuw rou’ay gagamin nahimaim Pilate Jesu ibatiy|alt="Jesus placed before crowd" src="CN01822b.tif" size="col" loc="Mat 27.23" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.23"
24 Min Pilaat taltu kadar ŋa gediraacoɗo ho kaawco bira maan ka pey-ak, ŋa ictu amay ho ŋa aciig pisin̰ji ɗo uŋco ka geemir. Kar ŋa ɗiytu aman : « Di ŋaar-ak giniro, nun maan isginno iŋ muut ta gem-aŋka ! »
24 Pilate naniyan bai men karam boro ef ta tasinaf, naatu sabuw auman kougeyagey hibusuruf, imih harew bai sabuw etei nahimaim uman sauwen eo, “Ayu iti orot namomorob isan men ana ubar anabaimih. Nati i kwa akis a ubar.”
25 Gee okin̰co telkiiji aman : « Ya an di kaawon̰-ak, baariy ŋu gagirni ɗo gaƴiƴni yoo ɗo kooginni ! »
25 Sabuw etei hiya’afut hio, “I namomorob ana ubar i aki anab naatu natunatu auman ana ubar hinab.”
26 Hiyya, Pilaat pikiicog Barabaas. Kar Iisa gay, ŋa ɗiyiico a ŋuu koocin̰ iŋ korɗiŋgo. Min ŋu koocga, ŋa beriicog ɗo askirnar a ŋuu ɗooɗin̰ ka etor.
26 Imaibo Pilate Barabas botait, naatu Jesu wabir ana baiyowayah iuwih, onafin isan hibai hin.
27 Min ŋaar-ak, askirnay ku Pilaat iyiig Iisa ɗo geriy ka guberneer. Askirnay okin̰co n̰umtu ɗo wer-aka, Iisa gay ɗatikco.
27 Imaibo Pilate ana baiyowayah Jesu hibai hin gawan ana bar hitit, nati’imaim baiyowayah etei hiru’ay hibebera’uh.
28 Ɗo wer-ak, ŋu cimijiit kesuuney ho ŋu isiiji batik ta dindik buŋ ar ta sultinniidi.
28 Ana faifuw hi’oromen, faifuw namar hibai hi’us,
29 Kar ŋu siyiiji jakumne ta jamiidi ho ŋu isiiji ar jakumne ta sultinniidi. Min ŋu isjiigu, ŋu beriiji eto ɗo pisin̰ji ka meeda ar ka sultan icgiyo. Kar ŋu dersiy ɗo uŋji ho ŋu ajimiyiig aman : « Gem kol sultan ka *Yuudinnar, ooyaajiŋ ! »
29 kokor hififin ukwarin ana raramamih hiyara’ah, uman ana asukwafune tu hitin, nanamaim suh hiyowen hi’i’iyab hio, “Jews hai aiwob tanabora’ara’ah.”
30 Kar ɗo wer-ak, ŋu piciiji uln̰a ho ŋu iciig etoy-aka, ŋu men̰n̰iig ɗo kaay.
30 Yumatan hikwaitututur, uman tu hibosair ukwarinamaim hiborabirab.
31 Min ŋu ajimiyig ko ajimiye, ŋu cimiijit batko-ata, kar ŋu isiijit tan̰ji, ŋu ɓaay ɗooɗin̰ ka etor.
31 Hibi’i’iyab ufunamaim, faifuw hi’us ma’am hibosair ana faifuw hibow hina hi’us, imaibo hibai hin onafin isan.
32 Min ŋu amiliy min ɗo geegirdi, ŋu ŋaamtu iŋ gem rakki pa siŋji Simon. Gem-ak min geeger ka Sireen. Askirna asiriig a ŋa icin̰ etoy ka Iisa.
32 Hitit hinan efamaim Sairini orot wabin Simon bairi hitar naatu baiyowayah hi’ukikin Jesu ana onaf bai e’abar.
33 Ŋu ottu wer rakki ŋu kolaag Golgota. Pa-ak ɗiya aman : « Ɗawik ta kaar. »
33 Hina efan wabin Golgotha imaim hitit, nati efan hibiwab yabin efan ana itinin i orot ukwarin ana gifow na’atube.
34 Ɗo wer-ak, ŋu beriiji ɗo Iisa maam kuuk amse iŋ maan kaak ƴuutu. Min ŋa aawiig di, ŋa pooctu seen̰co.
34 Nati’imaim wine harew tenakuyakuy auman hisartabir Jesu tomanih hitin bai kakartubun ufunamaim kwahir.
35 Hiyya, ŋu ɗooɗiig ka etor. Min ŋu ɗooɗga, ŋu ɗeeɗiit kesuuney werin dakina ho ay gem di iciy taat galji.
35 Naatu hi’o’onaf ana veya arowamaim ana faifuw hikusib hifaram hibow.
36 Ba aaro, askirna-ak goytu eɗe ŋuu gooƴin̰ji.
36 Imaibo nati’imaim himarir Jesu hima’uh hima.
37 Kar ɗo et ka Iisa gay, ŋu ɗooɗ maan kuwa ɗo kaay. Ɗo maanna-ak, ŋu siir maan kaak iy obin̰ji aman : « Ŋaar-aŋ ko Iisa, sultan ka Yuudinnar. »
37 Naatu tafanamaim ubar hibitin ana tur hikirum hikubar, “ITI I JESU, JEW SABUW HAI AIWOB.”
38 Gin kokinay seera oki ŋu ɗooɗgu ɗo serpay ka atiydi, rakki ɗo meeday ho rakki gay ɗo n̰ugilay.
38 Naatu bainowan orot rou’ab Jesu bairi hi’onafih, ta ana beyawane ta ana asukwafune.
39 Gee kuuk bira min eɗe-ak sekiƴiy kaƴco ho ŋu wariig Iisa aman :
39 Sabuw nanane hinan ukwarih hita’asi’asiy ubar hitin tur kakafih maiyow Jesu hi’i’iyab hio,
40 « Kiŋ kaak rak ɗimin̰ ger ka Buŋdi ho iŋ menaw subba di kii pine ka pey, ya kiŋ kat Roŋ ka Buŋdi-ak, jil kat ɗoo zin̰ ka meen̰jiŋ ho paay min ka etor ! »
40 “Tafaror bar tarabounin veya tounu wanawananamaim wowabin sawaramih io! Bo o God Natun na’at kwiyawasi cross afe’enane kure’eban a’it?”
41 Yoo agindaw ku gay satkiner, agindaw ku gaanuundi, iŋ *aginay ku Yuudinnar sa samtiyaaji aman :
41 Ef ta’imon firis ukwarih, Ofafar Bai’obaiyenayah naatu regaregah ai’in auman Jesu hi’i’iyab hio,
42 « Ŋa jil gee ku pey, kar diŋ gay, ŋa gedarro jile ziy ka meen̰ji ! Sultan ka Israyeel kat ampa ? Paay diŋ di min ka etor, kar niin̰ aamine.
42 “Sabuw afa iyawasih, baise i taiyuwin men karam boro niyawas, Israel sabuw hai aiwob! Bo cross afe’enane boun nare tana itin boro tanitumitum.
43 Ŋa diyiit kaay iŋ Buŋ ho ŋa kaawiy a ŋa Roŋ ka Buŋdi. Di ya Buŋ elgiga-ak, diŋ ŋa jilga kate ! »
43 God i bitumitum, bo God boun iyawasiban ta’itin, anayabin i taiyuwin i God Natun rouw eo.”
44 Yoo kokinay kuuk ŋu ɗooɗtu ka atiydi iŋ ŋaara oki, waraag pa.
44 Ef ta’imon bainowah orot rou’ab Jesu bairi hi’onafih hi’inu’in ubar hitin tur kakafih hi’u.
45 Min pat ottu ƴiriyo, ta mattu. Wer astu gondiko ɗo kiɗ okin̰ji nam pat subba ta maako.
45 Veya yen tafat yan tafaram etei gugum inu’in veya botabir re 3 korok bai.
46 Ɗo wiktin taar-at, Iisa kooltu raɗa aman : « Eli, Eli, lema sabaktani ? » Ansi-ak aman : « Buŋdu, Buŋdu, maa di ki poociinu ? »
46 Veya 3 korok na’atube, Jesu fanan aumetawat rerey eo, “Eloi, Eloi Lema Sabachthani?” Anayabin, “Au God, au God, aisim ihamiyu?”
47 Gee daarin̰ kuuk goy moota-ak dorga ho ŋu ɗiytu aman : « Cokiyoŋ ja, ŋa kolaag *Eli ! »
47 Sabuw afa nati’imaim hibatabat hinowar hio, “Elijah isan eafa’af kwanowar.”
48 Ɗo wer-ak, rakki minninco gaɗtu ŋa ictu bit ka jarɗor, ŋa ɗuuniit ɗo bi ka etor ho ŋa coopiig ɗo maam kuuk tooro. Kar ŋa beriijig ɗo Iisa a ŋaa cooɗe.
48 Naatu orot ta nunuw in sawar ta biyan sou’usau bai, wine tenakuyakuy butu’ub, eot ra’ah Jesu awanamaim yai tomamih.
49 Daarin̰ gay kaawiy aman : « Eron̰ ja, gii tale ya Eli kat asa jilin̰ji. »
49 Baise sabuw afa hio, “Kubat, Elijah nan nabiyawas tana’itin!”
50 Ba aar, Iisa kooltu pey raɗa kar ŋa mattu.
50 Jesu iban maiye fanan aumetawat rerey, naatu ayubin tabaratait.
51 Min ŋa mattu, zimilla kuuk ɓigira ŋu caaltu atta ɗo ger ka Buŋdi eertu min ɗatko min kuwa yoo keɗer. Ɗo wer-ak, kiɗ sa azirtu ho dambinay sa ɗoostu.
51 Faifuw Tafaror Bar wanawanan hita’iy re efan kakafiyin hirafut inu’in yate rusib re in uran tit rou’ab himatar, iriyoy tit kabay hitaseseb.
52 Maggan pile ho min gee kuuk sellen̰ ɗo uŋji ka Buŋdi ho mate, dakina nooye.
52 Rah awah hiha’e, sabuw kakafiyih moumurih na’in marasika himorob hi’inu’in etei hiyawas himisir.
53 Gee-ak amiltu min ɗo magginco ho min Iisa nooytu, ŋu ɓaawtu Zeruzaleem, geeger kaak *cawar, ho gee dakina taliigu.
53 Hai rah hitumaren hitit, Jesu morobone mimisir ufunamaim, murumurubih etei hitit hin Jerusalem hitit, sabuw moumurih na’in hi’itih.
54 Min ŋa mattu, tatkaw ka askirin ku Room iŋ geen̰ji kuuk gooƴaag Iisa taliig kiɗ azire iŋ ay maan kaak kuuniy-ak, kolaw obiig tak-tak ho ŋu kaawtu aman : « Way, gem-aŋ Roŋ ka Buŋdi ka seener ! »
54 Baiyowayah hai orot ukwarih naatu baiyowayah afa bairi nati’imaim Jesu hima’uh hima’am iriyoy hitatam, naatu abisa’awat himamatar hi’itah hai bir ra’at hio, “Turobe iti orot i anababatun God Natun!”
55 Ɗo wer-ak, goy oki daaɗ dakina kuuk aaɗig Iisa min kiɗ ka Galile ho ŋu taliy kaaci. Ŋu taliy min serek.
55 Nati’imaim baibin moumurih na’in hina ef yokaika hibat abisa’awat himamatar hi’itah. Iti baibin i Galilee’ine Jesu hi’ufunun bairi hina hibibais.
56 Minninco goy Mariyam ta Magdala, Mariyam atan̰ Zaak iŋ Yuusup, ho iŋ atan̰ koogin ku Zebede.
56 Baibin wanawanahimaim i Mary Magdalene, Mary, James, Joseph hairi hinah naatu Zebedee aawan.
57 Iŋ pat ta maako, gin gem rakki ŋu kolaag Yuusup min geeger ka Arimate. Ŋa gay gamnar ho ŋaar oki min maajirna ku Iisa.
57 Birabirab auman orot sawar wairafin, wabin Joseph ana tafaram Arimathea’ane na tit. Iti orot i Jesu ana bai’ufununayan ta, baise wa’iwa’iramaim bi’ufununun. Tafaror bar wanawanan faifuw taseb ro’ab himatar|alt="temple veil being torn down" src="CN01843B.TIF" size="col" loc="Mat 27.57" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.57"
58 Gem-ak dakiig gas Pilaat ho ŋa indiig momtey ka Iisa. Hiyya, Pilaat beriico izinne ɗo askirnar a ŋuuji berin̰ji.
58 Joseph na Pilate nanamaim tit, Jesu biyan bai na ya’in isan fefeyan, naatu Pilate ana baiyowayah uwih Jesu biyan hibai hitin.
59 Min ŋaar-ak, ŋa dakiig paaya ho ŋa maliyiig iŋ batik marbinto.
59 Joseph, Jesu biyan bai faifuw boubunamaim sum
60 Kar ŋa iciiga ho ŋa un̰jiig ɗo magin ta meen̰ji taat ŋu doɗɗitu ka dambar. Magin-at, yoo momte rakki oki, ŋu baltit un̰je. Min pa-ak, ŋa tuŋkiltu dambi tatik, ŋa ɗibiriit magin-ata, kar ŋa ɗeettu.
60 bai in hub boubun i isan iti boro’omo to naiwanamaim bai inu’in, imaim Jesu yai naatu kabay ifururuw na sou hir naatu ana ubar in.
61 Wiktin taar-at, Mariyam ta Magdala iŋ gaati Mariyam goy keɗer aaniy magine.
61 Mary Magdalene naatu Mary, James, Joseph hairi hinah i rah rewan rounane himare hima hi’itin.
62 Ka kawtinti, iŋ ƴiriy ta *sabitdi, agindaw ku gay satkiner iŋ *Pariziyenna n̰umtu ho ŋu ɓaawtu wer ka Pilaat.
62 Mar natot i boro Sabbath ana veya, imih Firis ukwarih naatu Pharisee hina Pilate nanamaim hitit
63 Min ŋu ottu, ŋu ɗiyiiji aman : « Iŋ karaaminen̰, ni moy kaaw taat gay raadindi-aŋ kaawtu min ŋa goy misa iŋ odinay. Ŋa kaaw aman : ‟ Iŋ menaw subba di, naa nooye min ɗo muuti. ”
63 hio, “Regah ni’i orot baifufuwenayan yawasin ma’am eo, ‘Ayu boro veya tounu ufunamaim morobone anamisir.’ Iti na’atube eo i aki anotanot.
64 Baan̰u, gem kol tatkaw, ɗiyco ɗo askirnan̰ a ŋuu gooƴin magin-an nam mena subba. Yampa, maajirnay asa kokinin̰ momtey ho ŋuu ɗiye ɗo geemir aman : ‟ Ŋa nooye min ɗatik ta gee ku mate. ” Kar raade kaak ba aar-aŋ yaa pakin̰ ka awalle. »
64 Isan imih akokok baiyowayah afa iniyafarih hinan rah hinama’uh hinama veya tounu, saise ana bai’ufununayah boro men hinan biyan hinabain hinabihir, naatu morobone misir maiye hinarouw hinao sabuw hinifuwihimih. Anayabin baifuwen iti boun natitit boro kakafin anababatun men wan anabifuwen na’atube’emih.”
65 Kar Pilaat kaawtu aman : « Paa ko, askirin eku. Ɓaaŋ iŋ ŋuura ho kaawon̰co a ŋuu gooƴin magine ar taat ku rakiyo. »
65 Pilate iyafutih eo, “Ma’utenayah orot kwa aso’obamaim kwanabuwih naatu kwana’uwih matah toniwa’an rah hinama’uh gewas hinama.”
66 Hiyya, ŋu ɓaawtu ɗo maginer, ŋu n̰aariig dambi ka ɗo bit-aka, kar ŋu rasiig askirna-ak yaa gooƴinti.
66 Basit hitit hin rah ana etawan kabay tafanamaim kwah hiyai, naatu ma’utenayah orot nati’imaim rah hima’uh hima. Mautenayah rah awan hibat firis bairi teo|alt="soldiers guarding tomb" src="cn01849b.tif" size="col" loc="Mat 27.66" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="27.66"
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.