Mateus 12
El Nuevo Testamento en el idioma Culina (mádija) del Perú (CUL) vs VC
1 Nadsapi dsotode naqui jassinajacca huada bacco tadsa Jeso, pocca dodosse tabaqqui tedseje huidsaja nocconi jaijeqquimadsa ipemidsapi aroso jidsadsa trigo bono qqui inajari. Dside ippiridsadsa dsojo dsojo icajidseri nadsa pore siqui apa, pore siqui apa inade.
1 Atravessava Jesus os campos de trigo num dia de sábado. Seus discípulos, tendo fome, começaram a arrancar as espigas para comê-las.
2 Naraha jodiodeni mota marinaja pariseodsa jehe quinajaridenipa ia qqui toquinadsa Jesodsa attidenipa: —¡Ajana! Jassinajacca huadadsapi idsepe ijinijine oppina taraha ticca dodosse tabaqquipa trigo bono dside ippiridsamanadsapa pina jassinajacca huada jerajarodsa dsepedeni ijimanajarissa quinaha −quinade.
2 Vendo isto, os fariseus disseram-lhe: Eis que teus discípulos fazem o que é proibido no dia de sábado.
3 Nadsapa Jeso pohuadenidsa huati tajari: —¿Naraha tiadenipi aji Dio Atti maittaccadsama dsodo naniccadsa Dabicca ima hua hua titiquina naraha tetideni ajimamanajarorane? Najaro imapi Dabipa pohua tessedeni tedseje pemimanadsapa pan Diodsa da tahicca oppina taraha jipamanajari.
3 Jesus respondeu-lhes: Não lestes o que fez Davi num dia em que teve fome, ele e seus companheiros,
4 Diodsa dada toqquimahuaji toqquedsimadsa cacahuadedsa pan tohui huati tajari. Pan ohuaha nohueradsa Diodsa da tahiccaraha Dabi jipajari, pohua tessedenidsa naco da inabaqquidsa jipamanajari. Najari pan Diodsa da tahipa dada toqquima cacahuadedenira jijipamana najariraha Dabideni pemimanadsa jipamanajari oppinera tahi −najari Jeso.
4 como entrou na casa de Deus e comeu os pães da proposição? Ora, nem a ele nem àqueles que o acompanhavam era permitido comer esses pães reservados só aos sacerdotes.
5 —Nadsama Moisesicca marinajadsa naqui ¿dada toqquima cacahuade tahimarideni hua hua titiquina naraha tetideni ajimamanajarorane? Aji, maittaccadsama Moisesicca marinajapi: Jassinajacca huadadsa dada toqquima cacahuadedenipa dsepedeni ijimanaraha pohuadenidsa najaro huadapi oppinera tani, napohui nade Moisesi.
5 Não lestes na lei que, nos dias de sábado, os sacerdotes transgridem no templo o descanso do sábado e não se tornam culpados?
6 Naraha tiadenidsa ohuattipi: Aji Diodsa dada toqquimacca odsapi deni tojanicca tojaccade. Naraha jidapana aja, tiadenidsa madijaripa Abi Diojine pohuana deni tojajari. Jidapanana Diodsa dada toqquimacca odsapi pohuadsa ajimani tojajaro. Najari deni tojajari onajaropi ohuapaji −nade Jeso.
6 Ora, eu vos declaro que aqui está quem é maior que o templo.
7 —Maittaccadsama Dio Atti cacomerabote Osea dsodo inapojaropi:
7 Se compreendêsseis o sentido destas palavras: Quero a misericórdia e não o sacrifício... não condenaríeis os inocentes.
8 Aji Madija Bedi ojajaroa jassinajacca huadapi ohuana jinede ojani. Jassinajacca ima cacahuadepi ohuana paji −nade Jeso.
8 Porque o Filho do Homem é senhor também do sábado.
9 Nahidsa Jeso toccadsapa Dio Atti mamarihuaji toqquedsimajaride.
9 Partindo dali, Jesus entrou na sinagoga.
10 Nadsapa nahihuajicca madija dsepe siri naco nahidsa huittarijari. Nadsa pariseodenipa Jesodsa huati toquinajari: —Nija, Moisesicca marinajadsa, icca madijacca marinajadsa naqui jassinajacca huadadsa madija coma tajari inanomihijine ¿oppinera taqui? Najaropi pina jassinajacca huada jerajarodsa idsepe ijijarossa naraha −quinajari. Pohuadeni bodipa: —Jidapana jassinajacca huadadsa ajajari dsepe siri inanomidsapa Jesodsa ima inahananijine −quinajari.
10 Encontrava-se lá um homem que tinha a mão seca. Alguém perguntou a Jesus: É permitido curar no dia de sábado? Isto para poder acusá-lo.
11 Naraha Jesopa: —¡Jari! Manaco ohuatti tecomeramanaji. Ajina, pina ticcadeni edede itide. Jassinajacca huadadsaraha ticcadeni edede odidsa tossonidsimadsapa ¿tidinimana-jaraco? ¡Tidinimanahitohui! onajaro.
11 Jesus respondeu-lhe: Há alguém entre vós que, tendo uma única ovelha e se esta cair num poço no dia de sábado, não a irá procurar e retirar?
12 Naraha ticcadeni ededepa ¿tiadenidsa bica tajaraco? Ededepa bica tahi. Naraha ia madijapi denima bicaqquiri inajaro. Nadsapi jassinajacca huadadsa edededsa bica inanani oppinera tadsapi madijadsa naqui bica inanabaqquihijine oppinera tani, onajaro −nade Jeso.
12 Não vale o homem muito mais que uma ovelha? É permitido, pois, fazer o bem no dia de sábado.
13 Nadsapa madija dsepe siridsa Jeso attipa: —Jari, tidsepe ohuahuaji da ticanajonaji −nade. Nanaja pohua dsepe pohuahuaji da icanadsapi dsepe tocanomijaro. Pina pohua dsepe onihissa camanijaro.
13 Disse, então, àquele homem: Estende a mão. Ele a estendeu e ela tornou-se sã como a outra.
14 Naraha pariseodenipa dsotode nahidsapa jai tojeninedsapa imahaha canajari: —¿Nejecoma inanadsa Jeso inanadsoqquehijine? −quinajari. Nadsapa najaro ima huati toquinahijine queriqquimanajari quinade.
14 Os fariseus saíram dali e deliberaram sobre os meios de o matar.
15 Jesopa pohua inanadsoqque-manahijine tohuini quinahi nahato tadsapa Dio Atti mamarihuaji nebodsa toccajari. Ia pocca dodosse tabaqqui ia naqui huaji tanihuaji jaijajaro. Nadsapa pohuadsa madija huapi taha jahijonadsapa comaqquiri najarideni huapima inanomibaqquijari.
15 Jesus soube disso e afastou-se daquele lugar. Uma grande multidão o seguiu, e ele curou todos os seus doentes.
16 Naraha inanomibaqquidsapa pohuadenidsa huati tajari: —Tiadeni onanomibaqquijaro tecomamanana. Aja madija huapimadsa otahimari huati taridsamana tejeraji, onajaro −nade Jeso.
16 Proibia-lhes formalmente falar disso,
17 Nadsama Jesocca imapi pina maittaccadsama Diojine Pohua Atti cacomerabote Isahia dsodo inapojarossa najaro:
17 para que se cumprisse o anunciado pelo profeta Isaías:
18 —¡Ticattomama canaji! Ajajaripa tiadeni Idinide tojahijine occa Ejedeni Ohuattidsa ibora tahijine ocattapojari. Pohuatohui ohuati huana tajaro. Pohuapa Ohua catidsehissa tajari.
18 Eis o meu servo a quem escolhi, meu bem-amado em quem minha alma pôs toda sua a afeição. Farei repousar sobre ele o meu Espírito e ele anunciará a justiça aos pagãos.
19 Pohuapa pohuadsa jiperaqquiri najarideni tedseje ahuaji huati ahuaji huati quina-jarahitohui. Johuahuera tahitohui. Amossinidsa pohua atti mohui tadsa atti atti najarahitohui.
19 Ele não disputará, não elevará sua voz; ninguém ouvirá sua voz nas praças públicas.
20 Pohuapa boba ede jai tahi paja jai inanari-jarahitohui. Naparina jororone cahuidsa jami-mi nadsa naco pohuapa paja icanahuiri-jarahitohui.
20 Não quebrará o caniço rachado, nem apagará a mecha que ainda fumega, até que faça triunfar a justiça.
21 Nadsama dsama huapimacca madija pohuatohui quinadsa pohua canajoranihitohui madimanajari, najari Dio −napohui nade Isahia.
21 Em seu nome as nações pagãs porão sua esperança {Is 42,1-4}.
22 Nadsapa madija pohua bodidsa Satanacca dodosse tocorime madidsajari. Najarijine nocco siri, ebeno siri nadsapa qqui tajarajari, atti naco cappiraha madijari. Pohua tessedenipa Jesohuaji eccajonamanajari. Nadsama Jesopa pohua bodicca dosse ininedsapa tonomijari. Qqui tapomajari, atti naco cajipomajari.
22 Apresentaram-lhe, depois, um possesso cego e mudo. Jesus o curou de tal modo, que este falava e via.
23 Nadsapa nahihuajicca madija huapima najaro qqui toquinadsapa: —A, bica tahi. ¡Jesopa nahato tahi! −quinajari. Attideni naco: —¿Ajajari Jesopa, tamine Dabi Potemahico? Aja ia Idinide, pohuatohui imadijaro ¿ccaronajarico? −quinajari.
23 A multidão, admirada, dizia: Não será este o filho de Davi?
24 Naraha pariseodeni najaro ima mittamanadsa maidsamanadsa attidenia: —Ajana, Jesopa tocorimedenicca tamine Beheosebocca dacorehe cajijarijinea pocca dodosse tabaqqui dosse ininebaqquijaripaja −quinajari.
24 Mas, ouvindo isto, os fariseus responderam: É por Beelzebul, chefe dos demônios, que ele os expulsa.
25 Naraha Jesopa pohuadeni bodi nahato tajari. Bodideni huatomanahijine pohuadenidsa ajijaro ima huati huati tajari: —Dsama huapimacca taminepa madija ecahuabaqquiraha dsotode pocca madija cahadiremanadsa ahuaji atti ahuaji atti quinadsapa pocca cacahuehe inassamomanajaro. Nadsapa pocca madija domo tocca tahi. Najarossa najaro odsa pananicca madija cahadiredsapa tojaribaqqui tahi. Ima onihi naqui najarossa najaro madija ojaria pocca odsacca madija cahadiredsapa poccadeni ima tossamonitohui.
25 Jesus, porém, penetrando nos seus pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo será destruído. Toda cidade, toda casa dividida contra si mesma não pode subsistir.
26 Ima najarossa najaroa Satanapa pocca dodosse tabaqqui madija bodidsa madidsamanajarideni dosse ininebaqquidsapa pina pohua pocca madija tedseje cahadirejarissa najari. Nama nadsapa pocca dossehe inassamodsapi sara tabaqquihitohuiraha. ¿Nadsapa pocca dodosse madija bodicca dosse ininehijine jipa taco? Jipera tahi. Aji ohuadsa tettidenipi: “Satanacca dacorehedsa pocca dodosse dosse tininejari” tiquinaraha najaropi pajissa jerani. Nassa najaro pajissa tojadsapi Satana pohua pocca dodosse tabaqqui inajaribaqqui-ridsahitohuiraha.
26 Se Satanás expele Satanás, está dividido contra si mesmo. Como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Ajina, ohuadsa: “Beheosebocca dacorehe ticajini” tiquinaraha ticcadeni mamari tabaqqui naco Satanacca dodosse tabaqqui dosse dosse ihininebaqquimana najari. Naraha pohuadenipa ¿nejecojaricca dacorehedsa nama quinajari? Aja ticcadeni mamari tabaqquipa dacorehe cajimanadsapa Satanacca dodosse tabaqqui dosse ininebaqqui-manaraha pohuadenidsa: “Beheosebocca dacorehe ticajimanani” ¿tiquinattaqui? Nema tiquinejerani, onajaro. Nadsama ¿nejecotohui ohuadsa nema tiquinajaro? Tibodidenipi quejemama canajaro −nade Jeso.
27 E se eu expulso os demônios por Beelzebul, por quem é que vossos filhos os expulsam? Por isso, eles mesmos serão vossos juízes.
28 —Naraha ohuapi Dio Corimecca dacorehe ocajije najaro Satanacca dodosse tabaqqui dosse dosse ohoninebaqquiridsa najari. Nema onanadsapi tiadenidsa ahuato onanajaro: jidapana Diocca cacahuehe tiadenidsa bacco najonajaropaji, onajaro −nade Jeso.
28 Mas, se é pelo Espírito de Deus que expulso os demônios, então chegou para vós o Reino de Deus.
29 —Nadsama Satanapa dacorehe cajiraha ohuapi deni ojajaro. Pohuapa ajamani pina ajijaro ima tiadenidsa huati onabote najarossa najaro. Nadsama bobotidepa: “Odsacca todsepetaji obotina” najariraha odsa jinede dacorabote odsadsa madidsadsapa botihijine pajira-jarahi. Naraha bobotide denima dacoradsapa odsa jinede dama inadsa jore inaqquidsapa pohua dsepetaji botihijine pajirahi. Ima najarossa najaroa aji ohua pina bobotide denima dacorajarissa onajaro. Occa dacorehe deni tojadsapi pina Satana jore onaqquijarissa nadsa pocca dodosse tabaqqui dosse dosse ohoninebaqqui najaripaja −nade Jeso.
29 Como pode alguém penetrar na casa de um homem forte e roubar-lhe os bens, sem ter primeiro amarrado este homem forte? Só então pode roubar sua casa.
30 Nadsapa Jeso denima huati huati tajari: —Nadsama madija ohuadsa toja-jaradsapa occa huadi tojajari. Pohua naco madija ohuadsa toquejenahijine pohuadeni acco icamabaqqui-jaradsa pohuajine ohuadsa tohuajimanajari, onajaro −nade Jeso.
30 Quem não está comigo está contra mim; e quem não ajunta comigo, espalha.
31 —Nama nadsapa tiadenidsa ohuattipi: Madija imasiri inanamanaraha nidsa dsotode: “Icca ima inebona” quinadsapa poccadeni imasiri, poccadeni tamassohue Diodsa ecomeramanadsa Diopa poccadeni imasiri huapima epeje inananitohui. Naraha Dio Corime itamassomanadsa, pohuajine tojajarodsa maidsehe huahua quinadsa naco Diopa pohuadeni atti huati ajama-jarahitohui. Poccadeni imasiri epeje inana-jeranitohui −nade Jeso.
31 Por isso, eu vos digo: todo pecado e toda blasfêmia serão perdoados aos homens, mas a blasfêmia contra o Espírito não lhes será perdoada.
32 —Aji ohua Madija Bedi ojajarodsa madija atti atti quinadsa ohua itamassomanaraha nidsa dsotode: “Icca ima inebona” quinadsapa poccadeni imasiri, poccadeni tamassohue Diodsa ecomeramanadsa Diopa poccadeni imasiri epeje inananitohui. Naraha Dio Corime itamassomanadsa pohuajine tojajarodsa maidsehe huahua quinadsa naco Diopa pohuadeni atti huati ajama-jarahitohui. Jidapana imadiccadsama poccadeni imasiri epeje inana-jeranitohui. Nidsa dsotode Dio pocca cacahuehe tojadsa naqui epeje inana-jeranitohui, onajaro −nade Jeso.
32 Todo o que tiver falado contra o Filho do Homem será perdoado. Se, porém, falar contra o Espírito Santo, não alcançará perdão nem neste século nem no século vindouro.
33 Nadsama Jesopa ahuacca imadsa mari icanabaqquihijine huati huati tajari: —Ahua bicahi ppa tadsa tecahuahissa tadsapa bono bica taha cahua tahi. Naraha ahua ppa tadsa tecahua-jaradsapa bono tabaccora taha cahua tahi. Nadsama ahua huapima bono cajiridsadsapa bono bicahi cajihi nahato inadsapi: “Najari ahuapa bica tahi” inajaro. Bono tabaccora tahi cajihi nahato inadsapi: “Najari ahuapa tabaccora tahi” inajaro.
33 Ou dizeis que a árvore é boa e seu fruto bom, ou dizeis que é má e seu fruto, mau; porque é pelo fruto que se conhece a árvore.
34 Jaho, maidsaqquiri tiquinani. Tebenodenipi pina macca ebenossa tiquinajaro. Tibodideni tabaccoraqquiri nadsapi ima tabaccora tajarodsara tebenodenidsa atti atti titiquina najaro. Aja madija huapimapa pohuadeni bodidsa ima caji tadsapi najaro imara huati huati totoquina najari.
34 Raça de víboras, maus como sois, como podeis dizer coisas boas? Porque a boca fala do que lhe transborda do coração.
35 Nadsama madija bica tajaripa pohua bodidsa ima bicani ecahuadsapi ima bicanira huati huati tataja nahitohui. Naraha madija bica tajarajaripa pohua bodidsa ima tabaccora tani ecahuadsapi ima tabaccora taniccara huati huati tataja nahitohui.
35 O homem de bem tira boas coisas de seu bom tesouro. O mau, porém, tira coisas más de seu mau tesouro.
36 Nadsama tiadenidsa huati onajaro: Ima ponimacca huati huati tiquinadsapi nidsa madija huapimacca ima cattemanijinecca huada bacco tadsa Dio Pohua baccohuaji tidomodeni huadsapi aji ima ponimacca huati huati tiquinapojarocca huapima dsori teje cama-jeranitohui, onajaro. Diopa tiadenidsa: “Jari, ohuadsa ticcadeni ima tecomeramanaji. ¿Nejecotohui tettideni nema nema titiquina najaro?” nahitohui.
36 Eu vos digo: no dia do juízo os homens prestarão contas de toda palavra vã que tiverem proferido.
37 Nadsama pina jidacca ahuacca ima huati onajarossa najaro aji tettideni huapima Dio nattome inadsapi tohuatti tabaccora tanicca ticajimanadsapi Diopa: “Tabaccora tinani. Tia onajidsona” nahitohui. Naraha tettideni bica tanicca ticajimanadsapi Diopa: “Bica tinani. Tia ocatidsena” nahitohui, onajaro −nade Jeso.
37 É por tuas palavras que serás justificado ou condenado.
38 Naraha Jeso atti mittamanadsapa jodiodenicca marinaja maridedeni mota, marinaja pariseodsa jehe quinajarideni mota naco Jesodsa huati toquinajari: —Jari Mamaride, pajissa Diocca dacorehe ticajidsapi memehuajicca nahatohue bicabote ahuato tinanaji. Qqui inana, inajaro −quinade.
38 Então alguns escribas e fariseus tomaram a palavra: Mestre, quiséramos ver-te fazer um milagre.
39 Naraha Jesopa pohuadenidsa huati tajari: —Jidapana timadimanajarodeni tabaccoraqquiri tiquinehe timadimanajaro. Tahidepi tettideni: “Diocca iquejenani” tiquinaraha dsotodepi Pohua Atti tinebomanajaro. Aji ocanahatoriri cananijine tohuira huati tiquinaraha occa nahatohue onahatona onejerani. Naraha ocanahatoriri cananicca ima ojariena qqui tiquinanitohui. Najaropi Dio Atti cacomerabote Jonasocca imassa najaro.
39 Respondeu-lhes Jesus: Esta geração adúltera e perversa pede um sinal, mas não lhe será dado outro sinal do que aquele do profeta Jonas:
40 Najaroa aji Jonaso pina huatiajarissa nadsa aba imehi bodidsa huada huatinimade tojari nehe madidsajarissa najaro aji ohua Madija Bedi ojajaropi nidsa ohuatiadsa nami bodihuaji huada huatinimade tojari nehe omadinitohui. Pina Jonasocca imassa najaro ohuadsa tojanitohui −nade Jeso.
40 do mesmo modo que Jonas esteve três dias e três noites no ventre do peixe, assim o Filho do Homem ficará três dias e três noites no seio da terra.
41 —Nadsapi nidsa madija huapimacca ima cattemanijinecca huada bacco tadsapi Dio Pohua baccohuaji tidomodeni huanitohui. Nahidsapa odsa panani Ninibehuaji madimanajaridenipa ticcadeni ima tiadenidsa inassonarimananijine huati toquinahitohui: “Iapi Jonasocca ima imittadsa ibodi cacajiqquimerade. Naraha tiadenidsapa Dio Atti cacomerabote deni tojajari madiraha pohua atti mittade iboqquiri tiquinajaro. Nema tiquinadsapi Dio tiadeni tohuattajo-baqquidsapa bica tani, inajaro” quinahitohui Ninibecca madija −nade Jeso.
41 No dia do juízo, os ninivitas se levantarão com esta raça e a condenarão, porque fizeram penitência à voz de Jonas. Ora, aqui está quem é mais do que Jonas.
42 —Najaro huadadsa dsama Sebahuajicca tamine amoneje madijaro naqui ticcadeni ima tiadenidsa inassonarinijine huati tanitohui. Poni attinipi: “Ohuapi dsama huaji tanihuaji omadiraha tamine Saromocca nahatohue omittanijine occajonade. Naraha tiadenidsa madijaripa denima nahato taraha pohua atti mittade iboqquiri tiquinajaro. Nema tiquinadsapi Dio tiadeni tohuattajo-baqquidsapa bica tani, onajaro” nanitohui Sebahuajicca tamine amoneje attinipi −nade Jeso.
42 No dia do juízo, a rainha do Sul se levantará com esta raça e a condenará, porque veio das extremidades da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. Ora, aqui está quem é mais do que Salomão.
43 Jesopa ima onihidsa mari icanabaqquijari. Pohua attipa: —Nadsama tocorime ojaria madija bodidsa madidsaraha qquenadsapa toccajari. Aji dsama huamo tanihuaji, passo nohueranihuaji pohua madihijine qquide toccadsa qqui qqui naridsaraha pohua madihijine bacco tajarajari.
43 Quando o espírito impuro sai de um homem, ei-lo errante por lugares áridos à procura de um repouso que não acha.
44 Nadsapa: “Jehe, occa mamadi botehuaji occanipomana” najari tocorime atti. Nadsapa ccanipomajari. Bacco nanidsa madija pohua bodi tohuirehi qqui tadsapa pina odsa johue tocanehe huisso tocanajarossa naraha tomadirajaro.
44 Diz ele, então: Voltarei para a casa donde saí. E, voltando, encontra-a vazia, limpa e enfeitada.
45 Nadsapa tocorime toccapomadsa pohua tessedeni tocorime 7 quinaha jina inanibaqquijari. Najaridenipa denima tabaccoraqquiri naraha pohua tedseje jai tojedsimajari, madimanahijine. Nadsama ima nema najaro madijadsa tojadsapi pocca madie tabaccora taporaha dsotodepi denima totabaccorajaro. Tiadenidsa najarossa najaro tojanitohui. Jidapana tabaccoraqquiri tiquinehe timadimanajarodeni otahimaridsa pajissa tiquinejeradsapi ticcadeni madie denima totabaccoranitohui −nade Jeso.
45 Vai, então, buscar sete outros espíritos piores que ele, e entram nessa casa e se estabelecem aí; e o último estado daquele homem torna-se pior que o primeiro. Tal será a sorte desta geração perversa.
46 Jehe, Jesopa madijadsa huatide tojaraha amossinihuajipa Jeso imeni, pohua imecotedeni tedseje: —Jesodsa huati inana −quinadsa pohuatohui domo huajari.
46 Jesus falava ainda à multidão, quando veio sua mãe e seus irmãos e esperavam do lado de fora a ocasião de lhe falar.
47 Nadsa Jesodsa madija ojaria attipa: —Ticca ami, timecotedeni amossinidsa domo huapaja. “Tiadsa huati inana” quinajari −najari.
47 Disse-lhe alguém: Tua mãe e teus irmãos estão aí fora, e querem falar-te.
48 Naraha pohuadsa huati tajaridsa Jeso attipa: —Occa amipi ¿nejecojarona paji? Ohuemecotedeni naco ¿nejecojaridenina paja? −nade.
48 Jesus respondeu-lhe: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Aji, ia pocca dodosse tabaqquideni ia dsopi tabaqquidsa Jeso attipa: —Ajajaridenina pina occa amissa, pina ohuemecotedenissa quinajari, onajaro.
49 E, apontando com a mão para os seus discípulos, acrescentou: Eis aqui minha mãe e meus irmãos.
50 Madijadenipa occa Abi Dio memehuaji madijari Pohua jipa tahicca ihinanamana najarodenina pina ohuemecotedenissa quinajari. Amonejedeni naqui Dio Pohua jipa tahicca ihinanamana najarodenina pina occa amissa, pina ohuemecotedenissa quinajaro, onajaro −nade Jeso.
50 Todo aquele que faz a vontade de meu Pai que está nos céus, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.