Lucas 12
Chaʼ tsoʼo nu nchcuiʼ jiʼi̱ Jesucristo nu xuʼna na (CTANT) vs NVI
1 Cua ndyuꞌu tiꞌi̱ tyu̱u̱ tsa mil tyaꞌa ñati̱ slo Jesús liꞌ. Tachaa tsa ndiꞌi̱ nguꞌ biꞌ, ñaꞌa̱ cuayáꞌ nu nsatá quiyaꞌ nguꞌ jiꞌi̱ tyaꞌa nguꞌ. Laja liꞌ nchcuiꞌ Jesús loꞌo nu nguꞌ nu ndyaca tsaꞌa̱ jiꞌi̱:
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Tiyaꞌ la quijeloo jiꞌi̱ ñati̱ lcaa chaꞌ nu ntsuꞌu yacu̱ꞌ ti juani; juaꞌa̱ tiyaꞌ la caja ñiꞌya̱ nu ca cuayáꞌ la tiꞌ ñati̱ lcaa chaꞌ nu ndyaca cuaana ti juani.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Lcaa chaꞌ nu cua nda ma̱ loꞌo nguꞌ toniꞌi̱ ti jiꞌi̱ nguꞌ, ca nde loo la cuna lcaa ñati̱ chaꞌ biꞌ; lcaa chaꞌ nu cua nchcuiꞌ cuaana ti ma̱ loꞌo nguꞌ, masi ngaꞌa̱ yaꞌ niꞌi̱ su ndiꞌi̱ ma̱, ca nde loo la cui̱i̱ tsa cañi xiꞌya nguꞌ chaꞌ biꞌ tyucui ñaꞌa̱ lquichi̱.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 ’Tyaꞌa tsoꞌo naꞌ laca cuꞌma̱, biꞌ chaꞌ chcuiꞌ naꞌ chaꞌ re loꞌo ma̱, chaꞌ ná cutsi̱i̱ ma̱ jiꞌi̱ ñati̱ chalyuu nu caca cujuii jiꞌna, chaꞌ nu ngaꞌaa caca cuaꞌni nguꞌ xaꞌ la chaꞌ cuxi jiꞌna ca tiyaꞌ la, nu loꞌo cua ngujuii na.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Cachaꞌ naꞌ jiꞌi̱ ma̱ juani, ti jiꞌi̱ nu chañi chaꞌ ngaꞌa̱ chaꞌ cutsi̱i̱ ma̱ jiꞌi̱: ycuiꞌ Ndyosi ni, cutsi̱i̱ ma̱ jiꞌi̱ Ni. Nu loꞌo quiꞌya Ni cresiya jiꞌi̱ ñati̱, liꞌ ntsuꞌu chacuayáꞌ jiꞌi̱ Ni chaꞌ culo Ni cña jiꞌi̱ cresiya jiꞌi̱ nguꞌ chaꞌ tsaa ca bilyaa, si ntiꞌ Ni. Chaꞌ liñi nchcuiꞌ naꞌ loꞌo ma̱ juani: tsoꞌo la si cutsi̱i̱ ma̱ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi lacua.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 ’Cua jlo tiꞌ ma̱ chaꞌ tsaꞌña tsa ngaꞌa̱ quiñi sube nu ndujuiꞌ nguꞌ, hasta caꞌyu tyaꞌa quiñi sube caja jiꞌi̱ ma̱ chu̱ꞌ tucua paxu ti; pana ycuiꞌ Ndyosi ni, ñaꞌa̱si̱i̱ Ni jiꞌi̱ lcaa naꞌni sube biꞌ.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Loꞌo juaꞌa̱ cuꞌma̱, nda Ni cuentya jiꞌi̱ scaa ma̱, cua jlo tiꞌ Ni ni lcua tyaꞌa quicha̱ꞌ hique scaa ma̱; biꞌ chaꞌ ná cutsi̱i̱ ma̱, chaꞌ quiñaꞌa̱ tsa ntsuꞌu loo cuꞌma̱ ca slo ycuiꞌ Ndyosi. Ná stuꞌba ntsuꞌu loo quiñi sube loꞌo ma̱ tsiyaꞌ ti, masi loꞌo quiñaꞌa̱ tsa biꞌ.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 ’Ndiꞌya̱ nchcuiꞌ naꞌ loꞌo ma̱ juani: loꞌo ná ca tyujuꞌu tiꞌ ma̱ chcuiꞌ ma̱ slo xaꞌ ñati̱ chalyuu chaꞌ laca ma̱ ñati̱ ꞌna, la cuiꞌ juaꞌa̱ naꞌ nu lijya̱a̱ chaꞌ caca naꞌ ñati̱, ná ca tyujuꞌu tiꞌ naꞌ chcuiꞌ naꞌ chaꞌ laca ma̱ ñati̱ ꞌna; chcuiꞌ naꞌ juaꞌa̱ ca su tyiꞌi̱ naꞌ loꞌo xca̱ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi nde cua̱.
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Pana si ntsuꞌu sca ma̱ nu chcuiꞌ loꞌo xaꞌ ñati̱ chaꞌ ná ntsuꞌu chaꞌ jiꞌi̱ tsiyaꞌ ti loꞌo naꞌ, la cuiꞌ juaꞌa̱ naꞌ, tacu̱ꞌ naꞌ chaꞌ jiꞌi̱ ñati̱ biꞌ slo xca̱ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi nde cua̱.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Cuaꞌni clyu tiꞌ ycuiꞌ Ndyosi jiꞌi̱ ñati̱ nu chcuiꞌ chaꞌ cuxi jnaꞌ nu lijya̱a̱ chaꞌ caca naꞌ ñati̱; pana ñati̱ nu chcuiꞌ chaꞌ cuxi jiꞌi̱ cña nu nduꞌni Xtyiꞌi ycuiꞌ Ndyosi, ngaꞌaa cuaꞌni clyu tiꞌ Ni jiꞌi̱ ñati̱ biꞌ.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 ’Cuꞌma̱ nu laca ma̱ ñati̱ ꞌna ni, ná cutsi̱i̱ ma̱ nu loꞌo chcuiꞌ cuayáꞌ nguꞌ loꞌo ma̱ neꞌ laa, masi nu loꞌo cuaꞌni cuayáꞌ nguꞌ jiꞌi̱ ma̱ slo nguꞌ nu laca cña. Ná culacua tsa tiꞌ ma̱ ñiꞌya̱ caca chaꞌ nu chcuiꞌ ma̱ loꞌo nguꞌ biꞌ, chaꞌ clyaá ma̱ jiꞌi̱ nguꞌ;
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 Xtyiꞌi ycuiꞌ Ndyosi culuꞌu jiꞌi̱ ma̱ ñiꞌya̱ nu chcuiꞌ ma̱ loꞌo nguꞌ loꞌo tyalaa tyempo biꞌ.
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Ngaꞌa̱ sca nu quiꞌyu laja ñati̱ quiñaꞌa̱. Nguxana yu nchcuiꞌ yu loꞌo Jesús liꞌ:
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Liꞌ nguxacui̱ Jesús chaꞌ jiꞌi̱ yu biꞌ:
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Loꞌo liꞌ chaca chaꞌ nchcuiꞌ Jesús loꞌo ñati̱ nu ngaꞌa̱ slo:
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Loꞌo liꞌ nda Jesús cui̱i̱ re loꞌo nguꞌ:
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Loꞌo liꞌ nguxana nu culiyaꞌ biꞌ, ngulacua tiꞌ yu ndiꞌya̱: “¿Na ca cuaꞌni naꞌ ni? Ná tyuꞌu scua su tyucoꞌo ltya ꞌna.
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 Ndiꞌya̱ cuaꞌni naꞌ lacua: tsoꞌo la cuityi̱ naꞌ lcaa jaꞌba ꞌna chaꞌ tyaꞌ xaꞌ niꞌi̱ tlyu la. Ca biꞌ xcoꞌo naꞌ ltya ꞌna, loꞌo juaꞌa̱ lcaa lo yuꞌba ꞌna.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Liꞌ chaa tiꞌ naꞌ ñacui̱ naꞌ: Tsoꞌo tsa chalyuu nu ngujui ꞌna juani. Quiñaꞌa̱ tsa chaꞌ tsoꞌo cua ntsuꞌu coꞌo ꞌna, nu tyuꞌu scua tyu̱u̱ yija̱ ꞌna. Juani lasa ti tyiꞌi̱ naꞌ chalyuu; ntsuꞌu tsa na cacu naꞌ nde loo la ni, masi coꞌo naꞌ lcui, masi tyaꞌa̱ naꞌ pasiya.”
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 Liꞌ nchcuiꞌ ycuiꞌ Ndyosi loꞌo yu: “Tonto tsa nclyacua tiꞌ nuꞌu̱. Talya ndyi ti cajaa nuꞌu̱”, nacui̱ Ni jiꞌi̱ nu culiyaꞌ biꞌ. “¿Ti jiꞌi̱ tyanu lcaa chaꞌ tsoꞌo nu cua nguxcoꞌo ca ti nuꞌu̱, chaꞌ caja jinuꞌu̱ nquichaꞌ?” nacui̱ Ni jiꞌi̱ nu culiyaꞌ biꞌ.
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 Juaꞌa̱ caca jiꞌi̱ ñati̱ nu xcuiꞌ chaꞌ caca culiyaꞌ ycuiꞌ ti nguꞌ ndyaꞌa̱ tyiquee nguꞌ, pana ná ndube tiꞌ nguꞌ si caca nguꞌ ñati̱ tsoꞌo cuentya jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi.
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Liꞌ nchcuiꞌ Jesús loꞌo nu nguꞌ nu ndyaca tsaꞌa̱ jiꞌi̱:
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Cuayáꞌ chaꞌ luꞌú ti na, masi siꞌi quiñaꞌa̱ tsa na cacu na; cuayáꞌ tsa si tsoꞌo ti tiꞌ na, masi siꞌi tsoꞌo tsa ñaꞌa̱ steꞌ na.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Culacua xi tiꞌ ma̱ ñiꞌya̱ laca jiꞌi̱ naꞌni nu naa cuitya̱ꞌ; ná ntyaa niꞌ nscuaꞌ, ná nduꞌni niꞌ clacua, ná ntsuꞌu niꞌi̱ jiꞌi̱ niꞌ, ni ná ndiñá niꞌ jaꞌba su xcoꞌo niꞌ na cacu niꞌ; pana nda Ni na cacu niꞌ juaꞌa̱ ti. Loꞌo cuꞌma̱ ni, quiñaꞌa̱ la ntsuꞌu loo cuꞌma̱ que cuitya̱ꞌ biꞌ cuentya jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi.
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 Ngaꞌaa caca caluu la ma̱ ni sa claꞌbe metro cua̱ la, masi quiñaꞌa̱ tsa chaꞌ culacua tiꞌ ma̱;
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 masi chaꞌ xca ti laca biꞌ, ná nchca cuaꞌni ma̱ jiꞌi̱ tsiyaꞌ ti. Loꞌo juaꞌa̱ ná ntsuꞌu chaꞌ culacua tiꞌ ma̱ jiꞌi̱ sca chaꞌ nu cua tonu la.
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 ’Ñaꞌa̱ ma̱ xi queé nu ntsuꞌu laja quixi̱ꞌ jua. Tsoꞌo tsa nda biꞌ queé, masi ná nduꞌni biꞌ cña, masi ná nchca jiꞌi̱ biꞌ cuaꞌni chaꞌ caja lateꞌ cacuꞌ. Ndiꞌya̱ ñacui̱ naꞌ jiꞌi̱ ma̱ cuentya jiꞌi̱ jyoꞌo Salomón: culiyaꞌ tsa jyoꞌo biꞌ, tsoꞌo tsa ñaꞌa̱ steꞌ yu; pana ná stuꞌba ñaꞌa̱ steꞌ yu loꞌo queé jua, chaꞌ nu queé jua ni, tsoꞌo la ñaꞌa̱ biꞌ.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 La cuiꞌ juaꞌa̱ loꞌo quii nu ndiꞌi̱ neꞌ quixi̱ꞌ jua juani, ndyaluu quii biꞌ tsoꞌo ti; pana chaca tsa̱, liꞌ ngaꞌaa tyaca̱ꞌ chaꞌ cua ndyaqui̱. Ycuiꞌ Ndyosi nduꞌni chaꞌ tsoꞌo tsa ñaꞌa̱ quii; juaꞌa̱ cuꞌma̱ ni, chañi chaꞌ ta ycuiꞌ Ni lateꞌ cacuꞌ ma̱, masi xti tsa chaꞌ jlya tiꞌ ma̱ jiꞌi̱ Ni.
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 Biꞌ chaꞌ juani, ngaꞌaa quiñaꞌa̱ tsa chaꞌ culacua tiꞌ ma̱: “¿Na ca cacu na juani? ¿Na ca coꞌo na juani?” Siꞌi na xcuiꞌ tyaꞌa̱ lube ma̱ tsaana ma̱ jiꞌi̱ chaꞌ biꞌ,
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 chaꞌ xcuiꞌ juaꞌa̱ nclacua tiꞌ lcaa ñati̱ chalyuu nu ndiꞌi̱ juaꞌa̱ ti. Pana cuꞌma̱ ni, ná cube tiꞌ ma̱, jlo tiꞌ ycuiꞌ Sti ma̱ ñiꞌya̱ caca caja lcaa na nu lyiji chaꞌ tyiji̱ yuꞌu jiꞌi̱ ma̱ chalyuu.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Siꞌi xcuiꞌ cuentya jiꞌi̱ ycuiꞌ ca ti ma̱ culacua tiꞌ ma̱. Ndiꞌya̱ cuaꞌni ma̱: taquiyaꞌ ma̱ jiꞌi̱ lcaa chaꞌ nu nchcuiꞌ ycuiꞌ Ni, chaꞌ caca Ni loo neꞌ cresiya jiꞌi̱ ma̱ su ndiꞌi̱ ma̱ nde chalyuu; juaꞌa̱ ta Ni lcaa na nu lyiji xi jiꞌi̱ ma̱ liꞌ.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 ’Ná cutsi̱i̱ cuꞌma̱. Ñati̱ ꞌna laca ma̱, masi xti ti nguꞌ tyaꞌa ma̱, cuꞌma̱ nu laca ma̱ taju ñati̱ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi; cua ngujui chalyuu tsoꞌo jiꞌi̱ ma̱ chaꞌ ycuiꞌ Ndyosi Sti na laca loo jiꞌi̱ ma̱, chaꞌ juaꞌa̱ ntiꞌ ycuiꞌ Ni.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Ná cube tiꞌ ma̱, cujuiꞌ ma̱ na nu ntsuꞌu jiꞌi̱ ma̱ chaꞌ ta ma̱ cñi jiꞌi̱ nguꞌ tiꞌi. Loꞌo juaꞌa̱ ngaꞌaa casu̱ cuiji̱ su ntsuꞌu cñi jiꞌi̱ ma̱, ngaꞌaa tye na nu nguxcoꞌo ma̱ ca slo ycuiꞌ Ndyosi nu ntucua nde cua̱; ca biꞌ ngaꞌaa caca tyucuaana nguꞌ cñi biꞌ, ngaꞌaa caca cacu cuixu̱ꞌ jiꞌi̱.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Cua ñaꞌa̱ ca chaꞌ nu tyacaꞌa la jiꞌi̱ ma̱ chalyuu, tyanu cresiya jiꞌi̱ ma̱ ca su ntsuꞌu chaꞌ biꞌ, masi sca chaꞌ tsoꞌo nu ndyuꞌu coꞌo jiꞌi̱ ma̱ nde chalyuu, masi chaꞌ tsoꞌo nu cua nchcoꞌo Ni cuentya jiꞌi̱ ma̱ ca su ntucua ycuiꞌ Ni.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 — ausente —
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 — ausente —
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Tsoꞌo tsa caca jiꞌi̱ msu biꞌ, si tya tii nguꞌ nu loꞌo tyalaa xuꞌna nguꞌ chaꞌ cuaꞌni clya nguꞌ cña jiꞌi̱ xuꞌna nguꞌ. Chaꞌ liñi ta naꞌ loꞌo ma̱, chaꞌ ndiꞌya̱ ñacui̱ xuꞌna niꞌi̱ biꞌ jiꞌi̱ nguꞌ msu jiꞌi̱: “Cuaꞌa̱ clya ma̱ toꞌ mesa”. Liꞌ cuaꞌni cña tiꞌ ycuiꞌ xuꞌna nguꞌ chaꞌ xacu jiꞌi̱ nguꞌ.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Tsoꞌo tsa caca jiꞌi̱ nguꞌ biꞌ si tya tii nguꞌ, masi talya tsa tyalaa ycuiꞌ nu laca loo biꞌ, masi tyeje tacui claꞌbe talya tyalaa yu.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 ’Nda ma̱ cuentya ñiꞌya̱ nu cuaꞌni sca xuꞌna niꞌi̱, si jlo tiꞌ yu ni hora tyalaa sca yu cuaana niꞌi̱; cuaꞌa yu toniꞌi̱, chaꞌ ná ta yu chacuayáꞌ cuaana nguꞌ na nu ntsuꞌu niꞌi̱.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Loꞌo juaꞌa̱ cuꞌma̱ ni, tii ti tiꞌ tyiꞌi̱ ma̱ chalyuu; tya̱a̱ naꞌ nu cua nda Ni ꞌna lijya̱a̱ chaꞌ caca naꞌ ñati̱, ná tyiqueeꞌ tya̱a̱ naꞌ sca hora nu ná culacua tiꞌ ma̱ chaꞌ ca̱a̱ naꞌ.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 ―Cusuꞌ ―nacui̱ Pedro jiꞌi̱ Jesús liꞌ―, ¿ha loꞌo cuare ti nda nuꞌu̱ cui̱i̱ biꞌ? ¿Ha ná tsoꞌo la si cuna lcaa ñati̱ chaꞌ biꞌ, ntiꞌ nuꞌu̱? ―nacui̱ Pedro.
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Liꞌ nguxacui̱ Jesús chaꞌ jiꞌi̱ yu:
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 Tsoꞌo tsa ntsuꞌu tyiquee msu biꞌ loꞌo ca̱a̱ xuꞌna yu chaca quiyaꞌ, si chañi chaꞌ ndyuꞌni yu cña nu cua ngulo xuꞌna yu jiꞌi̱ yu.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Chaꞌ liñi nchcuiꞌ naꞌ loꞌo ma̱ juani, chaꞌ tlyu la cña ta xuꞌna yu jiꞌi̱ msu biꞌ liꞌ, ñaꞌa̱ cuayáꞌ caca yu loo jiꞌi̱ lcaa cña nu ntsuꞌu jiꞌi̱ xuꞌna yu biꞌ.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 Pana sca msu nu ná ndube tiꞌ jiꞌi̱ cña nu ngulo xuꞌna yu jiꞌi̱ yu, hora ti caꞌya sca chaꞌ cuxi hique yu: “Tiyaꞌ tsa ca̱a̱ xuꞌna naꞌ”, culacua tiꞌ yu. Liꞌ xana yu biꞌ cuaꞌni xñaꞌa̱ yu; cuaꞌni tyaala yu jiꞌi̱ tyaꞌa msu yu, masi cunaꞌa̱, masi quiꞌyu nguꞌ. Tsoꞌo tsa cacu yu scuaa, tsa cuꞌ ti coꞌo yu lcui, tsa cuꞌ ti tyaꞌa̱ yu cuꞌbi yu.
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 Loꞌo liꞌ tsiyaꞌ ca tyuꞌu tucua xuꞌna yu sca tsa̱ loꞌo ná tii yu. Ná jlo tiꞌ yu ni hora tyuꞌu tucua ycuiꞌ nu xuꞌna yu chaca quiyaꞌ, la cuiꞌ ti ná jlya tiꞌ yu si tyalaa xuꞌna yu tsa̱ biꞌ. Liꞌ tiꞌí tsa xcubeꞌ xuꞌna yu jiꞌi̱ yu xñaꞌa̱ biꞌ. Stuꞌba ti tsaa yu ca bilyaa chaꞌ chcubeꞌ yu loꞌo ñati̱ nu ná ndaquiyaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi tsiyaꞌ ti.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 ’Loꞌo jlo tiꞌ msu biꞌ ni cña ngulo xuꞌna yu jiꞌi̱ yu, loꞌo liꞌ ná yala tiꞌ yu chaꞌ cuaꞌni yu cña biꞌ, xcubeꞌ xuꞌna yu jiꞌi̱ yu liꞌ; tiꞌí tsa quijiꞌi̱ xuꞌna yu jiꞌi̱ yu.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Pana chaca msu nu ná ngua cuayáꞌ tiꞌ ni cña ngulo xuꞌna yu jiꞌi̱ yu, xti la chaꞌ chcubeꞌ yu biꞌ liꞌ; joꞌo la xi quijiꞌi̱ xuꞌna yu jiꞌi̱ yu, masi ndacui chaꞌ chcubeꞌ lye yu xquiꞌya cña nu ná nguaꞌni yu biꞌ. Nu loꞌo ta ycuiꞌ Ndyosi tyu̱u̱ lo chaꞌ jiꞌna, juaꞌa̱ tyu̱u̱ lo cña nduꞌni chaꞌ cuaꞌni na cuentya jiꞌi̱ Ni; la cuiꞌ ti chaꞌ loꞌo xtyanu ñati̱ quiñaꞌa̱ tsa cña jiꞌna, liꞌ nduꞌni chaꞌ cuaꞌni na quiñaꞌa̱ la cña cuentya jiꞌi̱ nguꞌ biꞌ.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 ’Cua lijya̱ naꞌ nde chalyuu chaꞌ cuaꞌa̱ naꞌ quiiꞌ su ndiꞌi̱ ñati̱, pana tsoꞌo la ntiꞌ naꞌ si cua laca ndyaqui̱ quiiꞌ biꞌ.
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Cua xana ti sca chaꞌ tlyu, cua tyatí̱ ti naꞌ sca cña, ñiꞌya̱ laca loꞌo cua ntyucuatya nguꞌ ꞌna; biꞌ chaꞌ lye tsa nclyacua tiꞌ naꞌ juani: ¿Ni jacuaꞌ xcua seꞌi̱ cña biꞌ?
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 ¿Ha xcuiꞌ ti̱ ti tyiꞌi̱ ñati̱ chalyuu xquiꞌya chaꞌ cua lijya̱ naꞌ lo yuu, ntiꞌ ma̱? Siꞌi. Ná nchca tyiꞌi̱ ti̱ ti ñati̱ chalyuu, chaꞌ na xu̱u̱ tyaꞌa nguꞌ ntiꞌ nguꞌ.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Ndiꞌya̱ caca juani: su ntsuꞌu caꞌyu tyaꞌa ñati̱ tyaꞌa ndiꞌi̱ sca ti niꞌi̱, liꞌ xana sna tyaꞌa nguꞌ nu ná ngusñi nguꞌ chaꞌ jnaꞌ, xu̱u̱ tyaꞌa nguꞌ biꞌ loꞌo nu tucua tyaꞌa nguꞌ nu ngusñi chaꞌ jnaꞌ; masi ntsuꞌu tucua tyaꞌa nguꞌ nu ná ngusñi chaꞌ jnaꞌ loꞌo sna tyaꞌa nguꞌ nu ngusñi chaꞌ biꞌ, la cuiꞌ ti xu̱u̱ tyaꞌa nguꞌ xquiꞌya naꞌ ―nacui̱ Jesús―.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Xu̱u̱ tyaꞌa sca ñati̱ loꞌo sñiꞌ quiꞌyu yu, juaꞌa̱ xu̱u̱ tyaꞌa sca yu quiꞌyu loꞌo sti yu; xu̱u̱ tyaꞌa sca maꞌ cusuꞌ loꞌo sñiꞌ cunaꞌa̱, juaꞌa̱ xu̱u̱ tyaꞌa sca cunaꞌa̱ cuañiꞌ loꞌo xtyaꞌa̱; xu̱u̱ tyaꞌa sca maꞌ cusuꞌ loꞌo sñiꞌ xi̱i̱, juaꞌa̱ xu̱u̱ tyaꞌa sca cuxi̱i̱ loꞌo xtyaꞌa̱ laa choꞌ xquiꞌya naꞌ ―nacui̱ Jesús.
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Chaca quiyaꞌ nchcuiꞌ Jesús loꞌo ñati̱, nu loꞌo ndiꞌi̱ nguꞌ slo:
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Loꞌo xana tyucua cuiꞌi̱ lijya̱ nde calacui, liꞌ ñacui̱ ma̱: “Cua xana caca tyiqueꞌ juani”. Loꞌo chañi, juaꞌa̱ caca liꞌ.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 ¡Cuiñi tsa cuꞌma̱! Nchca jiꞌi̱ ma̱ ñaꞌa̱ ma̱ sca na nu ndyaca nde chalyuu, masi sca na nu ndyaca nde cua̱; cua nslo ma̱ jiꞌi̱ chaꞌ biꞌ. ¿Ni chaꞌ laca ná nchca ca tii ma̱ tsiyaꞌ ti na ca ndyaca jnaꞌ nde chalyuu juani? ―nacui̱ Jesús jiꞌi̱ nguꞌ.
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 ’¿Ni chaꞌ laca ná nchca quiñi tsoꞌo chaꞌ jiꞌi̱ ma̱ loꞌo tyaꞌa ma̱?
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Ndiꞌya̱ tsoꞌo la cuaꞌni ma̱, si ntsuꞌu chaꞌ tsaa loꞌo sca ñati̱ jiꞌi̱ ma̱ slo bese chaꞌ sta yu quiꞌya jiꞌi̱ ma̱: cuaꞌni cña tiꞌ ma̱ chaꞌ xquiñi ma̱ chaꞌ jiꞌi̱ ma̱ loꞌo yu laja loꞌo tya ndyaa ti ma̱ tyucui̱i̱. Pana si ná cuaꞌni ma̱ juaꞌa̱, liꞌ tya bese jiꞌi̱ ma̱ yaꞌ policia. Loꞌo nguꞌ biꞌ ni, suꞌba nguꞌ jiꞌi̱ ma̱ neꞌ chcua̱ liꞌ.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Chaꞌ liñi nchcuiꞌ naꞌ loꞌo ma̱, chaꞌ ngaꞌaa tyuꞌu ma̱ tsiyaꞌ ti ñaꞌa̱ cuayáꞌ nu ta ma̱ lcaa ca centavo nu ndijña ñati̱ biꞌ jiꞌi̱ ma̱.
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.