Atos 13
Chaʼ tsoʼo nu nchcuiʼ jiʼi̱ Jesucristo nu xuʼna na (CTANT) vs NTLH
1 Nu taju ñati̱ jiꞌi̱ Jesucristo ca quichi̱ Antioquía biꞌ ni, laja nguꞌ biꞌ ntsuꞌu xi nguꞌ nu laca tuꞌba jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi. La cuiꞌ juaꞌa̱ laja nguꞌ biꞌ tya ntsuꞌu la xaꞌ tyaꞌa nguꞌ nu tsoꞌo tsa nclyuꞌu chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi jiꞌi̱ tyaꞌa nguꞌ; nguꞌ nu nclyuꞌu jiꞌi̱ tyaꞌa nguꞌ ngua Bernabé, loꞌo Simón nu ngata, loꞌo Lucio Cirene, loꞌo Saulo, loꞌo Manaén. (Nu Manaén biꞌ ngua tyaꞌa miñaꞌa̱ Herodes nu laca gobernador jiꞌi̱ loyuu su cuentya Galilea.)
1 Na igreja de Antioquia havia os seguintes profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado “o Negro”; Lúcio, de Cirene; Manaém, que havia sido criado junto com o governador Herodes ; e Saulo.
2 Ngua sca tsa̱ nu loꞌo tyucui tsa̱ ná ndyacu nguꞌ taju biꞌ, xquiꞌya chaꞌ nguaꞌni tlyu nguꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi nu Xuꞌna na. Liꞌ nchcuiꞌ Xtyiꞌi ycuiꞌ Ndyosi loꞌo nguꞌ biꞌ:
2 Certa vez, quando eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem para mim Barnabé e Saulo a fim de fazerem o trabalho para o qual eu os tenho chamado.
3 Tyu̱u̱ hora ná ndyacu nguꞌ liꞌ, chaꞌ tsa cuꞌ ti nchcuiꞌ nguꞌ loꞌo ycuiꞌ Ndyosi. Liꞌ ngusta yaꞌ lcaa tyaꞌa ñati̱ jiꞌi̱ Jesucristo biꞌ hique Bernabé, loꞌo juaꞌa̱ hique Saulo, chaꞌ tsoꞌo ti tsaa nguꞌ ca su cuaꞌni nguꞌ cña cuentya jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi.
3 Então eles jejuaram, e oraram, e puseram as mãos sobre Barnabé e Saulo. E os enviaram na sua missão.
4 Liꞌ ndyaa Bernabé loꞌo Saulo ca quichi̱ Seleucia chaꞌ tyatí̱ nguꞌ neꞌ yaca niꞌi̱, chaꞌ tsaa nguꞌ chaca tsuꞌ tyujoꞌo ca loyuu su naa Chipre. Ca biꞌ cuaꞌni nguꞌ cña nu ngulo Xtyiꞌi ycuiꞌ Ndyosi jiꞌi̱ nguꞌ.
4 Barnabé e Saulo, tendo sido enviados pelo Espírito Santo, foram até a cidade de Selêucia e dali embarcaram para a ilha de Chipre.
5 Liꞌ ndyaa nguꞌ neꞌ yaca niꞌi̱ ca quichi̱ Salamina. Loꞌo ndyalaa nguꞌ chaca tsuꞌ biꞌ, liꞌ ndyatí̱ nguꞌ ndyaa nguꞌ neꞌ laa jiꞌi̱ nguꞌ judío quichi̱ biꞌ, chaꞌ culuꞌu nguꞌ chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi jiꞌi̱ ñati̱ nu ndiꞌi̱ neꞌ laa biꞌ. Tyempo biꞌ tya ndyaꞌa̱ Juan loꞌo nguꞌ chaꞌ xtyucua jiꞌi̱ nguꞌ.
5 Quando chegaram à cidade de Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas . E eles tinham João Marcos para ajudá-los no trabalho missionário.
6 Liꞌ nduꞌu nguꞌ ndyaa nguꞌ tyu̱u̱ tyaꞌa quichi̱ nde Chipre biꞌ, ndyaa nguꞌ ndyalaa nguꞌ ca quichi̱ Pafos liꞌ. Quichi̱ biꞌ ndyacua tyaꞌa nguꞌ loꞌo sca nu quiꞌyu nu cuchaꞌa̱ tsa nu naa Barjesús. Nguꞌ judío laca nu quiꞌyu biꞌ, loꞌo juaꞌa̱ nacui̱ yu chaꞌ laca yu tuꞌba jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi; pana siꞌi chaꞌ liñi nda yu.
6 Eles atravessaram toda a ilha, chegando até a cidade de Pafos. Ali encontraram um judeu que era mágico e falso
7 Ndiꞌi̱ nu cuchaꞌa̱ biꞌ slo gobernador nu naa Sergio Paulo. Ngua tsa nu gobernador biꞌ, loꞌo juaꞌa̱ ntiꞌ tsa cuna chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi; biꞌ chaꞌ nguane gobernador jiꞌi̱ Bernabé loꞌo jiꞌi̱ Saulo chaꞌ ca̱a̱ nguꞌ ca slo, chaꞌ culuꞌu nguꞌ chaꞌ biꞌ jiꞌi̱.
7 Ele era amigo de Sérgio Paulo, o governador da ilha, que era um homem muito inteligente. O Governador mandou chamar Barnabé e Saulo, pois queria ouvir a palavra de Deus.
8 Pana ná ndiya tiꞌ nu cuchaꞌa̱ biꞌ nu loꞌo ndyuna gobernador chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi. (Elimas naa nu cuchaꞌa̱ biꞌ chaꞌcña jiꞌi̱ nguꞌ quichi̱ Pafos biꞌ.) Lye tsa nxu̱u̱ tyaꞌa yu loꞌo Saulo loꞌo Bernabé, chaꞌ cua ntiꞌ yu cuaꞌa yu jiꞌi̱ gobernador chaꞌ ngaꞌaa xñi nu cusuꞌ biꞌ chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi nu nchcuiꞌ nguꞌ loꞌo.
8 Mas o mágico Elimas (este é o nome dele em grego ) era contra os apóstolos . Ele não queria que o Governador aceitasse a fé cristã.
9 Liꞌ naꞌa̱ tsa Pablo jiꞌi̱ nu cuchaꞌa̱ biꞌ. (Nu juani naa Pablo nu ngua naa Saulo clyo.) Xtyiꞌi ycuiꞌ Ndyosi laca nu nda juersa jiꞌi̱ nu Pablo biꞌ,
9 Então Saulo, também conhecido como Paulo , cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas
10 biꞌ chaꞌ nchcuiꞌ loꞌo nu cuchaꞌa̱ biꞌ:
10 e disse: — Filho do Diabo! Inimigo de tudo o que é bom! Homem mau e mentiroso! Por que é que você não para de torcer o verdadeiro ensinamento do Senhor?
11 Xcubeꞌ nu Xuꞌna ya jinuꞌu̱ juani, chaꞌ ngaꞌaa caja ñiꞌya̱ ñaꞌa̱ nuꞌu̱ xee cua̱; tyu̱u̱ tsa̱ tyanu cuityi̱ꞌ ti nuꞌu̱ liꞌ.
11 Agora escute! O Senhor vai castigá-lo. Você ficará cego e não verá a luz do sol por algum tempo. No mesmo instante Elimas sentiu uma nuvem escura cobrir os seus olhos e ele começou a se virar para todos os lados, procurando alguém que o guiasse pela mão.
12 Loꞌo naꞌa̱ gobernador chaꞌ ngua cuityi̱ꞌ nu cuchaꞌa̱ biꞌ, liꞌ hora ti ngusñi nu cusuꞌ biꞌ chaꞌ jiꞌi̱ Jesucristo. Juaꞌa̱ ndube tsa tiꞌ nu cusuꞌ biꞌ jiꞌi̱ chaꞌ nu nguluꞌu nguꞌ jiꞌi̱ cuentya jiꞌi̱ ycuiꞌ nu Xuꞌna na.
12 Quando o Governador viu isso, creu e ficou muito admirado com os ensinamentos a respeito do Senhor Jesus.
13 Loꞌo liꞌ nduꞌu Pablo loꞌo tyaꞌa ndyaꞌa̱ yu, nduꞌu nguꞌ quichi̱ Pafos ndyaa nguꞌ. Ndyatí̱ nguꞌ neꞌ yaca niꞌi̱ ndyaa nguꞌ chaca tsuꞌ tyujoꞌo, ndyalaa nguꞌ ca quichi̱ Perge ca loyuu su cuentya Panfilia liꞌ. Ngaꞌaa ndyaꞌa̱ Juan loꞌo nguꞌ liꞌ, na cua ndyaa yu quichi̱ tyi yu.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram da cidade de Pafos até Perge, uma cidade da província da Panfília. Porém João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Nduꞌu nguꞌ quichi̱ Perge ndyaa nguꞌ chaca quichi̱ Antioquía ca loyuu su cuentya Pisidia. Nu ngua tsa̱ taꞌa nu ndiꞌi̱ cñaꞌ nguꞌ, liꞌ ndyatí̱ Pablo loꞌo Bernabé ndyaa nguꞌ neꞌ laa jiꞌi̱ nguꞌ judío. Ca biꞌ ndyaa tucua nguꞌ xi.
14 Eles continuaram a viagem, indo de Perge até a cidade de Antioquia, no distrito da Pisídia. No sábado entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Liꞌ nchcuiꞌ sca nu cusuꞌ lo quityi jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi chaꞌ cuna lcaa ñati̱ nu ndiꞌi̱ neꞌ laa biꞌ; nchcuiꞌ lo quityi nu nscua cña nu ngulo Ni jiꞌi̱ nguꞌ, liꞌ nchcuiꞌ nu cusuꞌ biꞌ sca chaꞌ nu nguscua jyoꞌo cusuꞌ nu ngua tuꞌba jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi nu ngua saꞌni. Loꞌo liꞌ nchcuane nu cusuꞌ nu laca loo neꞌ laa biꞌ jiꞌi̱ Pablo loꞌo Bernabé:
15 Depois da leitura da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , os chefes da sinagoga mandaram dizer a eles: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra para animar o povo, podem falar agora.
16 Liꞌ ndyatu̱ Pablo nguaꞌni yaꞌ yu jiꞌi̱ nguꞌ chaꞌ cuaꞌa̱ jyaca̱ nguꞌ jiꞌi̱ yu. Nchcuiꞌ Pablo loꞌo nguꞌ liꞌ:
16 Então Paulo se levantou, fez um sinal com a mão, pedindo silêncio, e começou a dizer: — Homens de Israel e todos vocês não judeus que
17 La cuiꞌ ycuiꞌ Ndyosi nu nduꞌni tlyu na jiꞌi̱, la cuiꞌ Ni laca nu ngusubi jiꞌi̱ jyoꞌo cusuꞌ jiꞌna chaꞌ tyuꞌu tucua quiñaꞌa̱ ñati̱ jiꞌi̱ nguꞌ nde loo la. Tya ndiꞌi̱ jyoꞌo cusuꞌ jiꞌna ca loyuu Egipto loꞌo ndyatu̱ quiñaꞌa̱ tsa tyaꞌa nguꞌ, masi siꞌi quichi̱ tyi nguꞌ ngua quichi̱ biꞌ. Liꞌ tlyu tsa cña nguaꞌni ycuiꞌ Ndyosi, chaꞌ ngulo Ni jiꞌi̱ jyoꞌo cusuꞌ jiꞌna ca loyuu Egipto biꞌ. Juaꞌa̱ ngua cuayáꞌ tiꞌ xaꞌ ñati̱ chalyuu chaꞌ tonu tsa cña nu nduꞌni ycuiꞌ Ndyosi nde chalyuu.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos antepassados quando moravam na terra do Egito e fez deles um grande povo. Ele os tirou de lá com grande poder
18 Nu loꞌo ngutaꞌa̱ nguꞌ loyuu btyi biꞌ tya tuꞌba yija̱, ndalo tsa tyiquee ycuiꞌ Ni jiꞌi̱ jyoꞌo cusuꞌ jiꞌna liꞌ, masi quiñaꞌa̱ tsa chaꞌ cuxi nguaꞌni nguꞌ biꞌ.
18 e, no deserto, aguentou aquela gente durante quarenta anos.
19 Liꞌ nguaꞌni tye Ni chaꞌ jiꞌi̱ cati tyaꞌa nación ñati̱ nu ngutiꞌi̱ loyuu su cuentya Canaán, la cuiꞌ ñati̱ nu ngutiꞌi̱ loyuu biꞌ tya clyo la; nda Ni yuu biꞌ chaꞌ caja su tyiꞌi̱ jyoꞌo cusuꞌ jiꞌna liꞌ.
19 Ele destruiu sete povos na terra de Canaã, e o povo de Israel se tornou dono das terras deles.
20 Loꞌo juaꞌa̱ nda Ni ñati̱ nu ngua loo jiꞌi̱ jyoꞌo cusuꞌ jiꞌna cuentya jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi. Liꞌ cua ndyaꞌa jacua siyento claꞌbe yija̱, tya loꞌo ndyalaa nguꞌ loyuu Canaán biꞌ, ñaꞌa̱ cuayáꞌ nu ngula jyoꞌo Samuel nu ngua tuꞌba jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi.
20 Tudo isso levou uns quatrocentos e cinquenta anos. — Depois disso Deus lhes deu juízes, até o tempo de Samuel.
21 Liꞌ ngüijña nguꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi chaꞌ ta Ni sca rey chaꞌ caca loo jiꞌi̱ nguꞌ, biꞌ chaꞌ nda Ni jiꞌi̱ jyoꞌo Saúl sñiꞌ Cis jiꞌi̱ nguꞌ; ngua yu biꞌ loo jiꞌi̱ nguꞌ tuꞌba yija̱ liꞌ. Jyoꞌo Saúl biꞌ ngua tyaꞌa ñati̱ jiꞌi̱ nguꞌ Benjamín.
21 Quando o povo pediu um rei, ele lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, para ser rei deles durante quarenta anos.
22 Nu loꞌo ndye tuꞌba yija̱, liꞌ ngaꞌaa nda Ni cña biꞌ jiꞌi̱ yu biꞌ, nda Ni jyoꞌo David chaꞌ caca loo jiꞌi̱ nguꞌ cña su ndu̱ Saúl nquichaꞌ. Cua nchcuiꞌ ycuiꞌ Ndyosi chaꞌ jiꞌi̱ nu jyoꞌo David biꞌ: “Ntsuꞌu tsa tyiquee naꞌ ñaꞌa̱ naꞌ jiꞌi̱ David sñiꞌ Isaí”, nacui̱ ycuiꞌ Ndyosi. “Cua nda naꞌ cuentya chaꞌ laca yu biꞌ sca ñati̱ nu tyajaꞌa̱ cuaꞌni lcaa cña nu ntiꞌ naꞌ chaꞌ cuaꞌni yu.”
22 Depois que tirou Saul, Deus pôs Davi como rei e disse isto a respeito dele: “Encontrei em Davi, filho de Jessé, o tipo de pessoa que eu quero e que vai fazer tudo o que eu desejo.”
23 Cua saꞌni nda ycuiꞌ Ndyosi chaꞌ loꞌo na chaꞌ nde loo la cala sca ñati̱ tyaꞌa jiꞌi̱ jyoꞌo David biꞌ, nu cuaꞌni lyaá jiꞌi̱ lcaa na nu laca na nguꞌ Israel; yu biꞌ laca Jesús.
23 Um dos descendentes de Davi foi Jesus, a quem Deus pôs como Salvador de Israel, como havia prometido.
24 Nu loꞌo bilya xana Jesús culuꞌu chaꞌ jiꞌi̱ nguꞌ tyaꞌa quichi̱ tyi na, nda jyoꞌo Juan chaꞌ loꞌo nguꞌ tyaꞌa na, chaꞌ ca tyujuꞌu tiꞌ nguꞌ tyaꞌa na jiꞌi̱ quiꞌya nu ntsuꞌu jiꞌi̱ nguꞌ loꞌo ycuiꞌ Ndyosi. Loꞌo liꞌ ntyucuatya jyoꞌo Juan biꞌ jiꞌi̱ nguꞌ nu ngusñi chaꞌ biꞌ.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou a sua mensagem a todo o povo de Israel, dizendo que eles deviam se arrepender e ser batizados.
25 Nu loꞌo cua tye ti cña jiꞌi̱ jyoꞌo Juan biꞌ, liꞌ nchcuiꞌ yu loꞌo nguꞌ tyaꞌa quichi̱ tyi na ndiꞌya̱: “Xaꞌ ñati̱ ntajatya ma̱ jiꞌi̱”, nacui̱ Juan jiꞌi̱ nguꞌ; “siꞌi naꞌ laca̱”, nacui̱ yu. “Ca nde loo la ca̱a̱ sca ñati̱ nu tlyu la chacuayáꞌ ntsuꞌu jiꞌi̱. Loꞌo naꞌ, cuaꞌni tlyu naꞌ jiꞌi̱ ñati̱ biꞌ; tsoꞌo tsa caca tyiquee naꞌ masi caña nu ntsuꞌu quiyaꞌ ñati̱ biꞌ sati̱ꞌ naꞌ juata ti.” Juaꞌa̱ nchcuiꞌ jyoꞌo Juan cuentya jiꞌi̱ Jesús.
25 Mas, quando João estava terminando a sua missão, disse ao povo: “Quem é que vocês pensam que eu sou? Eu não sou aquele que vocês estão esperando. Mas escutem! Ele vem depois de mim, porém eu não mereço a honra de tirar as sandálias dos pés dele.”
26 ’Lcaa na nu laca na la cuiꞌ tyaꞌa ñati̱ jiꞌi̱ jyoꞌo Abraham, loꞌo juaꞌa̱ lcaa ma̱ nu ndaquiyaꞌ ma̱ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi, cuentya jiꞌi̱ lcaa na laca chaꞌ tsoꞌo nu nda Ni loꞌo na, chaꞌ tsoꞌo nu nchcuiꞌ ñiꞌya̱ nduꞌni lyaá Ni jiꞌi̱ ñati̱ chalyuu.
26 Paulo continuou: — Meus irmãos, descendentes de Abraão, e também vocês não judeus que temem a Deus, escutem! Essa mensagem de salvação foi mandada para todos nós.
27 Ná ngua cuayáꞌ tiꞌ nguꞌ quichi̱ Jerusalén tilaca laca Jesús, loꞌo juaꞌa̱ ná ngua cuayáꞌ tiꞌ nguꞌ nu laca loo jiꞌi̱ quichi̱ biꞌ tilaca laca yu. Ná nda nguꞌ cuentya ñiꞌya̱ ndyuꞌu chaꞌ nu nguscua jyoꞌo cusuꞌ nu ngua tuꞌba jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi saꞌni; masi ndyuna nguꞌ loꞌo ndyaꞌa̱ nchcuiꞌ nguꞌ lo quityi biꞌ neꞌ laa lcaa tsa̱ nu ndiꞌi̱ cñaꞌ nguꞌ, ná nda nguꞌ cuentya si chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Jesús nchcuiꞌ quityi biꞌ. Biꞌ chaꞌ cuxi tsa cña nguaꞌni nguꞌ loꞌo Jesús nu loꞌo ngusta nguꞌ quiꞌya jiꞌi̱ yu. La cuiꞌ tyaꞌa cña nu nguscua jyoꞌo cusuꞌ lo quityi chaꞌ cuaꞌni nguꞌ loꞌo yu, cua nguaꞌni nguꞌ liꞌ.
27 De fato, os moradores de Jerusalém e os seus líderes não entenderam que Jesus é o Salvador. E também não compreenderam as palavras dos livros dos Profetas, que são lidos todos os sábados. Mesmo assim, ao condenarem Jesus, eles estavam cumprindo essas profecias .
28 Masi ná ntsuꞌu quiꞌya jiꞌi̱ Jesús tsiyaꞌ ti, ngüijña nguꞌ jiꞌi̱ gobernador, la cuiꞌ nu Pilato biꞌ, chaꞌ culo cña jiꞌi̱ nguꞌ chaꞌ cujuii nguꞌ jiꞌi̱ Jesús.
28 E, embora não encontrassem nenhuma razão para condená-lo à morte, pediram a Pilatos que mandasse matá-lo.
29 Nu loꞌo cua ndye nguaꞌni nguꞌ lcaa chaꞌ ñiꞌya̱ nchcuiꞌ lo quityi biꞌ chaꞌ caca jiꞌi̱ Jesús, liꞌ ndaꞌya nguꞌ jiꞌi̱ jyoꞌo biꞌ su ngaꞌa̱ lo crusi, nguxatsiꞌ nguꞌ jiꞌi̱ jyoꞌo biꞌ liꞌ.
29 Depois de fazerem tudo o que as Escrituras Sagradas falam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o puseram num túmulo.
30 Pana nguaꞌni ycuiꞌ Ndyosi chaꞌ ndyuꞌú yu chaca quiyaꞌ liꞌ.
30 Mas Deus o ressuscitou,
31 Tyu̱u̱ tsa̱ nduꞌu tucua ycuiꞌ ca Jesús su ndiꞌi̱ nguꞌ tyaꞌa ndyaꞌa̱ yu. La cuiꞌ nguꞌ nu cua ñaa loꞌo yu tya loꞌo nduꞌu nguꞌ nde Galilea ñaa nguꞌ ca quichi̱ Jerusalén, biꞌ nguꞌ laca nu nda chaꞌ liñi jiꞌi̱ Jesús loꞌo ñati̱ juani.
31 e durante muitos dias ele apareceu às pessoas que o tinham acompanhado da Galileia até Jerusalém. Agora essas pessoas são testemunhas que falam a respeito de Jesus ao povo de Israel.
32 ’Loꞌo juani cua lijya̱ ya ca nde chaꞌ culuꞌu ya chaꞌ tsoꞌo jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi biꞌ jiꞌi̱ cuꞌma̱. Tya saꞌni la cua ngüiñi chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi loꞌo jyoꞌo cusuꞌ jiꞌna;
32 — E nós estamos aqui para trazer o evangelho a vocês.
33 loꞌo nu juani cua nguaꞌni Ni chaꞌ biꞌ cuentya jiꞌna, nu loꞌo cua ndyuꞌú Jesús chaca quiyaꞌ. Ndiꞌya̱ nchcuiꞌ Salmo nu nchca tyucuaa chaꞌ jiꞌi̱ Jesús: “Sñiꞌ naꞌ laca nuꞌu̱”, nacui̱ ycuiꞌ Ni jiꞌi̱ Jesús. “Juani cua nguaꞌni naꞌ chaꞌ tyuꞌú nuꞌu̱ chalyuu.”
33 Deus fez agora para nós o que havia prometido aos nossos antepassados: ele ressuscitou Jesus, como está escrito no Salmo número dois: “Você é o meu Filho; hoje eu me tornei o seu Pai.”
34 Chaca chaꞌ nchcuiꞌ quityi chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi chaꞌ tyuꞌú Jesús chaca quiyaꞌ loꞌo ndyujuii nguꞌ jiꞌi̱, loꞌo juaꞌa̱ nchcuiꞌ quityi biꞌ chaꞌ ná quiñuꞌu̱ cuañaꞌ Jesús neꞌ cuaá. “Ta naꞌ lcaa chaꞌ tsoꞌo jiꞌi̱ ma̱, la cuiꞌ ñaꞌa̱ chaꞌ tsoꞌo nu nchcuiꞌ naꞌ loꞌo David chaꞌ caja jiꞌi̱ ma̱”, nacui̱ ycuiꞌ Ni.
34 — E foi isto o que Deus disse a respeito da ressurreição de Jesus, afirmando que ele nunca seria destruído pela morte: “Eu vou dar a vocês as bênçãos sagradas e certas que prometi a Davi.”
35 Loꞌo juaꞌa̱ ntsuꞌu chaca Salmo, chaca ji̱i̱ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi, nu nchcuiꞌ ñiꞌya̱ nu nacui̱ Jesús jiꞌi̱ ycuiꞌ Ni: “Jlo tiꞌ naꞌ chaꞌ ná ta nuꞌu̱ chacuayáꞌ quiñuꞌu̱ cuañaꞌ naꞌ, chaꞌ naꞌ laca̱ Sñiꞌ ycuiꞌ nuꞌu̱”, nacui̱.
35 E em outra parte das Escrituras lemos também: “Tu não deixarás que o teu dedicado servo apodreça na sepultura.”
36 Nguaꞌni jyoꞌo David cña jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi lcaa tyempo loꞌo ngutiꞌi̱ nu cusuꞌ biꞌ chalyuu. Loꞌo ngujuii yu, liꞌ nguxatsiꞌ nguꞌ jiꞌi̱ seꞌi̱ ti loꞌo xaꞌ la jyoꞌo cusuꞌ jiꞌna; ndye cuañaꞌ yu ngutsuꞌ liꞌ.
36 E Paulo disse ainda: — Na verdade, Davi, no seu tempo, cumpriu os planos de Deus. Depois morreu, foi sepultado ao lado dos seus antepassados e apodreceu na sepultura.
37 Pana Jesús ni, ná ngunuꞌu̱ cuañaꞌ Jesús loꞌo nguatsiꞌ yu, xquiꞌya chaꞌ nguaꞌni ycuiꞌ Ndyosi chaꞌ ndyuꞌú yu chaca quiyaꞌ.
37 Mas isso não aconteceu com aquele que Deus ressuscitou. Meus irmãos, todos vocês precisam saber com certeza que é por meio de Jesus que a mensagem do perdão de pecados é anunciada a vocês. Precisam saber também que quem crê é libertado de todos os pecados dos quais a Lei de Moisés não pode livrar.
38 Biꞌ chaꞌ ntsuꞌu chaꞌ ca cuayáꞌ tiꞌ lcaa cuꞌma̱, chaꞌ xquiꞌya Jesús cuaꞌni clyu tiꞌ ycuiꞌ Ndyosi jiꞌi̱ lcaa chaꞌ cuxi nu nguaꞌni ma̱;
38 — ausente —
39 taca tyuꞌu laja ti ma̱ jiꞌi̱ quiꞌya nu ntsuꞌu jiꞌi̱ ma̱ si xñi ma̱ chaꞌ jiꞌi̱ Jesús. Ná nduꞌni chaꞌ masi tsoꞌo tsa ndaquiyaꞌ ma̱ jiꞌi̱ lcaa chaꞌ nu nguscua jyoꞌo Moisés saꞌni, ná nchca jiꞌi̱ chaꞌ biꞌ cuityi̱ quiꞌya nu ntsuꞌu jiꞌi̱ ma̱.
39 — ausente —
40 Tsoꞌo la si cuiꞌya ma̱ cuentya chaꞌ ná tyacua chaꞌ cuxi jiꞌi̱ ma̱, la cuiꞌ chaꞌ nu nguscua jyoꞌo cusuꞌ saꞌni cuentya jiꞌi̱ cuꞌma̱ nu nchcuiꞌ ndiꞌya̱:
40 Portanto, tenham cuidado para que não aconteça o que os profetas disseram:
41 Clyacua tsoꞌo tiꞌ ma̱, lcaa cuꞌma̱ nu ntiꞌ ma̱ xtyí loꞌo ma̱ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi;
41 “Prestem atenção, vocês que zombam de Deus! Fiquem espantados e morram. Pois o que vou fazer agora é uma coisa em que vocês não acreditariam, mesmo que alguém explicasse.”
42 Na cua tyuꞌu ti nguꞌ neꞌ laa tsaa nguꞌ, loꞌo liꞌ ngüijña tsa tyu̱u̱ tyaꞌa ñati̱ biꞌ jiꞌi̱ Pablo loꞌo jiꞌi̱ Bernabé chaꞌ culuꞌu la nguꞌ chaꞌ jiꞌi̱ Jesús jiꞌi̱ nguꞌ chaca quiyaꞌ ca xnuꞌ tsa̱.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da reunião, as pessoas pediram com insistência que eles voltassem no sábado seguinte a fim de falarem sobre o mesmo assunto.
43 Juaꞌa̱ loꞌo ndye ndyuꞌu tiꞌi̱ nguꞌ neꞌ laa biꞌ, liꞌ ndyaa nguꞌ loꞌo Pablo loꞌo Bernabé. Tyu̱u̱ tyaꞌa nguꞌ judío ndyaa nguꞌ loꞌo nguꞌ biꞌ, loꞌo juaꞌa̱ xaꞌ ñati̱ nu nduꞌni tlyu jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi stuꞌba ti loꞌo nu nguꞌ judío biꞌ, la cuiꞌ ti ndyaa nguꞌ loꞌo nguꞌ biꞌ liꞌ. Nguluꞌu la nguꞌ biꞌ jiꞌi̱ nu quiñaꞌa̱ nguꞌ biꞌ liꞌ, chaꞌ tsoꞌo ti tyanu chaꞌ jiꞌi̱ Jesús tyiquee nguꞌ, chaꞌ ca cuayáꞌ tsoꞌo tiꞌ nguꞌ chaꞌ ntsuꞌu tsa tyiquee ycuiꞌ Ndyosi ñaꞌa̱ Ni jiꞌi̱ lcaa ñati̱ chalyuu.
43 Depois da reunião, muitos judeus e outras pessoas convertidas ao Judaísmo acompanharam Paulo e Barnabé, que falavam com eles e animavam todos para que continuassem firmes na graça de Deus.
44 Nu loꞌo ngua snuꞌ tsa̱, liꞌ ndyuꞌu tiꞌi̱ lcaa tyaꞌa nguꞌ quichi̱ neꞌ laa biꞌ, chaꞌ cuna nguꞌ chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi chaca quiyaꞌ.
44 No sábado seguinte quase todos os moradores da cidade foram ouvir a palavra do Senhor.
45 Ñasi̱ꞌ tsa nu nguꞌ judío biꞌ loꞌo naꞌa̱ nguꞌ jiꞌi̱ nu quiñaꞌa̱ tsa ñati̱ biꞌ. Nchcuiꞌ subaꞌ nguꞌ judío loꞌo Pablo liꞌ, nacui̱ nguꞌ chaꞌ cuiñi tsa chaꞌ nu ncluꞌu yu biꞌ.
45 Quando os judeus viram aquela multidão, ficaram com muita inveja. Então começaram a dizer o contrário do que Paulo dizia e o insultaram.
46 Pana ná ndyutsi̱i̱ Pablo loꞌo Bernabé chaꞌ xacui̱ nguꞌ chaꞌ jiꞌi̱ nguꞌ judío biꞌ:
46 Porém Paulo e Barnabé falaram com mais coragem ainda. Eles disseram: — Era necessário que a palavra de Deus fosse anunciada primeiro a vocês que são judeus. Mas, como vocês não querem aceitá-la e acham que não merecem receber a vida eterna, então agora nós vamos anunciar a palavra aos não judeus.
47 Juaꞌa̱ cña ngulo ycuiꞌ nu Xuꞌna na jiꞌi̱ ya nu nchcuiꞌ quityi cusuꞌ biꞌ ndiꞌya̱:
47 Pois esta é a ordem que o Senhor Deus deu a nós, o seu povo: “Eu coloquei você como luz para os outros povos, a fim de que você leve a salvação ao mundo inteiro.”
48 Ndyuna nu nguꞌ xaꞌ tsuꞌ chaꞌ biꞌ, loꞌo liꞌ tsoꞌo tsa ntsuꞌu tyiquee nguꞌ. Tsoꞌo tsa laca chaꞌ jiꞌi̱ ycuiꞌ Ndyosi nu Xuꞌna na, ngulacua tiꞌ nguꞌ biꞌ; juaꞌa̱ ngusñi nguꞌ chaꞌ biꞌ. Jlya tiꞌ nguꞌ biꞌ chaꞌ jiꞌi̱ Jesús, lcaa nguꞌ nu cua ngusubi ycuiꞌ Ndyosi jiꞌi̱; ngujui chalyuu nu ná ngaꞌa̱ chaꞌ tye jiꞌi̱ nguꞌ biꞌ liꞌ.
48 Quando os não judeus ouviram isso, ficaram muito alegres e começaram a dizer que a palavra do Senhor era boa. E creram todos os que tinham sido escolhidos para ter a vida eterna.
49 Juaꞌa̱ ngua, loꞌo liꞌ ndyaa nguꞌ, ndyaꞌa̱ nchcuiꞌ nguꞌ chaꞌ jiꞌi̱ nu Xuꞌna na loꞌo lcaa ñati̱ lcaa quichi̱ ca loyuu biꞌ.
49 A palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Hora ti nchcuiꞌ nguꞌ judío loꞌo nguꞌ nu laca loo jiꞌi̱ quichi̱, juaꞌa̱ loꞌo nguꞌ cunaꞌa̱ tlyu, chaꞌ suꞌba ñasi̱ꞌ jiꞌi̱ nguꞌ quichi̱ loꞌo ñaꞌa̱ nguꞌ jiꞌi̱ Pablo loꞌo Bernabé. Ngua tiꞌí tiꞌ nguꞌ jiꞌi̱ nguꞌ biꞌ liꞌ, nguloꞌo nguꞌ jiꞌi̱ nguꞌ biꞌ, chaꞌ tsaa Pablo loꞌo Bernabé xaꞌ seꞌi̱.
50 Mas os judeus atiçaram as mulheres não judias da alta sociedade convertidas ao Judaísmo e também os homens mais importantes da cidade. E começaram a perseguir Paulo e Barnabé e os expulsaram daquela região.
51 Loꞌo liꞌ nu Pablo loꞌo Bernabé biꞌ ni, ngusalú nguꞌ snii yuu nu ntsuꞌu quiyaꞌ nguꞌ toꞌ quichi̱. Juaꞌa̱ nguaꞌni nguꞌ chaꞌ ta nguꞌ quichi̱ biꞌ cuentya chaꞌ ná tsoꞌo cña nu nguaꞌni nguꞌ, nu loꞌo nguloꞌo nguꞌ quichi̱ jiꞌi̱ tyucuaa nguꞌ biꞌ. Nduꞌu nguꞌ ndyaa nguꞌ ca quichi̱ Iconio liꞌ.
51 Então os apóstolos sacudiram a poeira das suas sandálias, em sinal de protesto contra eles, e foram para a cidade de Icônio.
52 Loꞌo nu ñati̱ jiꞌi̱ Jesucristo nu ndyanu quichi̱ Antioquía biꞌ ni, chaa tiꞌ ndyanu nguꞌ quichi̱ tyi nguꞌ chaꞌ cua ndyanu Xtyiꞌi ycuiꞌ Ndyosi neꞌ cresiya jiꞌi̱ nguꞌ.
52 E os cristãos de Antioquia continuaram muito alegres e cheios do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.