Lucas 9
Yak'usda Ooghuni (CRXNTPO) vs NVT
1 'Et whunizyane 'on 'at nane yugha hodul'ehne Sizi 'alhgoh buka' dani'. Ntsi'-i nududeh-i, 'i ts'iyawh ndet la whehílhtus-un cha, 'ink'ez himoodih hoole' ha, 'et bugha óonin'ai. 'Ink'ez dune ndet hukw'e hunduda-un, 'et cha soo na'boohoolh'en, 'et cha bugha óonin'ai.
1 Jesus reuniu os Doze e lhes deu poder e autoridade para expulsar todos os demônios e curar enfermidades.
2 'Uyoonne nts'en'a la Yak'usda lerwe unli-un 'et huwun ubulh yalhduk 'ink'ez ndudane soo na'boohooleh, 'et wheni whebalh'a'.
2 Depois, enviou-os para anunciar o reino de Deus e curar os enfermos.
3 'Ink'ez ubulhni, “Nts'e la tihdulh ts'e khun hoonliyaz toohla' junih. Nohtuz, 'ink'ez lhook'ez, 'ink'ez lhes cha, 'ink'ez sooneya cha, 'et ndunt'oh-i toohla' junih. Nanki dzoozt'an nyiz-i ooht'e' junih.
3 Ele os instruiu, dizendo: “Não levem coisa alguma em sua jornada. Não levem cajado, nem bolsa de viagem, nem comida, nem dinheiro, nem mesmo uma muda de roupa extra.
4 Ndet yoh danáh'az-un, 'et za oohke', 'ink'ez 'et yoh za whenádoht'as.
4 Aonde quer que forem, hospedem-se na mesma casa até partirem da cidade.
5 'Et mbene la danáh'as lhuhonohdúsnine, 'et keyoh howu natiht'us whuts'o, 'et whulez ch'a nohke naóohghat. 'I gha la t'ehonózin buk'ehóotalts'ulh-un 'et buts'u hóolts'ulh.”
5 E, se uma cidade se recusar a recebê-los, sacudam a poeira dos pés ao saírem, em sinal de reprovação”.
6 'Inka whenáhidil 'ink'ez keyoh totsuk whutulh lhunáhusdil. 'Et whuz un'a dune khuni unzoo-i be bubulh yahulhduk. 'Ink'ez keyoh totsuk dune soo na'hulh'en.
6 Então começaram a percorrer os povoados, anunciando as boas-novas e curando os enfermos.
7 'Et 'awet lerwe Herod huyulhni-un whulh udants'o nts'oh te Sizi ne'ut'en. Whulohne nduhutni, “John yaidlanne butoh nahitna', 'en 'unt'oh,” hutni. 'Et huwa ba nawh 'uhooja.
7 Quando Herodes Antipas ouviu falar de tudo que Jesus fazia, ficou perplexo, pois alguns diziam que João Batista havia ressuscitado dos mortos.
8 'Ink'ez 'uyoonne cha 'uhutni, “Ndun 'en Elijah 'unt'oh whe nenalhts'et hainya.” 'Et 'onghohne cha nduhutni, “'En 'uda' yinka Yak'usda be nus hoo'enne, 'ilhoghun nakhítna'-un 'ink'ez 'ut'en.”
8 Outros acreditavam que Jesus era Elias, ou um dos antigos profetas que tinha voltado à vida.
9 'Et Herod 'utni, “John ootsi k'únist'o inle'. 'Et hoontsi' mbe whe 'ut'en ndun lhe'hoont'oh te ne'ut'en-un bulh 'údusts'o?” 'Ink'ez yuti'elh hukwa' ninzun.
9 “Eu decapitei João”, dizia Herodes. “Então quem é o homem sobre quem ouço essas histórias?” E procurava ver Jesus.
10 'Et ndunne whel'a'ne whusanáhidil whe dahít'en-un, 'et ts'iyawh hidani'. 'Ink'ez “Dugwe', uztoodilh!” ubulhni, 'ink'ez njan Bethsaida keyoh whunat disoh ts'e whébanla.
10 Quando os apóstolos voltaram, contaram a Jesus tudo que tinham feito. Em seguida, Jesus se retirou para a cidade de Betsaida, a fim de estar a sós com eles.
11 'Et hoonts'i 'ilhozdilne nahoohoon'ai whe huyuntizdil. 'Et Sizi hoont'i' whe highu nindil 'ink'ez nts'en'a la Yak'usda lerwe unli hukw'un'a huwun ubulh yalhduk. 'Ink'ez mbene la soo na'titnelh hukwa' ninzunne, 'enne cha ts'iyawh soo ná'balh'en.
11 As multidões descobriram seu paradeiro e o seguiram. Ele as recebeu, ensinou-lhes a respeito do reino de Deus e curou os que estavam enfermos.
12 'Awet ts'etniz hukw'elh'az yoo'un hoozulh-un 'ink'ez ndunne whunizyat 'on 'at nane, 'enne highu nindil 'ink'ez 'uhuyulhni, “Ndunne 'ilhozdilne nabalh'alh njan disoh-un 'uts'int'oh. 'Et la ndoho keyoh whunat huya'alh-i hoket 'ink'ez 'et la hutitez-un cha nahohólelh.”
12 No fim da tarde, os Doze se aproximaram e lhe disseram: “Mande as multidões aos povoados e campos vizinhos, para que encontrem comida e abrigo para passar a noite, pois estamos num lugar isolado”.
13 'Et hoonts'i Sizi ndúbulhni, “Hoonliyaz huyoo'alh-i bugha nánuht'aih.” 'Et 'uhuyulhni, “Lho nanki 'ink'ez lhes kwulai' cha, 'aw 'i za ts'ut'i. 'Et ndunne 'ilhozdilne t'alh-i buba ts'onket de, 'et de za soo bugha ná'uztit'ulh.”
13 Jesus, porém, disse: “Providenciem vocês mesmos alimento para eles”. “Temos apenas cinco pães e dois peixes”, responderam. “Ou o senhor espera que compremos comida para todo esse povo?”
14 'Et njan 'ilhozdilne 'ankw'us 5,000ne dune hinli. 'Et Sizi yugha hodul'ehne ubulhni, “Kwulat whunizyanne hinli whe lhendun natl'ahudoolts'ilh budáhni.”
14 Havia ali cerca de cinco mil homens. Jesus respondeu: “Digam a eles que se sentem em grupos de cinquenta”.
15 'Et whuz un'a huja. 'Et 'awet ts'iyawh natl'ahudilts'i whe
15 Os discípulos seguiram sua instrução, e todos se sentaram.
16 'et kwulai' lhes yilhchoot 'ink'ez lho nanki cha, 'et ndo whunalh'en 'ink'ez musi ni whe yuba tenadidli. 'Et taidanyuz 'ink'ez yugha hodul'ehne butl'ayánla, 'ilhozdilne bugha húyo'alh ha.
16 Jesus tomou os cinco pães e os dois peixes, olhou para o céu e os abençoou. Então, partiu-os em pedaços e os entregou aos discípulos para que distribuíssem ao povo.
17 Ts'iyawh 'uhan'al 'ink'ez soo' huja. Ndai la ch'utizkat-i ts'iyawh nahuyalhdzoo whe whunizyai 'on 'at nanki chalhyal dizbun.
17 Todos comeram à vontade, e os discípulos encheram ainda doze cestos com as sobras.
18 'Et hukw'elh'az Sizi didutch'oh gaih tenadudli 'ink'ez yugha hodul'ehne huyulh 'ut'en 'ink'ez uboodulhkut, “'Ilhozdilne, mbe usdli hutni?”
18 Certo dia, Jesus orava em particular, acompanhado apenas dos discípulos. Ele lhes perguntou: “Quem as multidões dizem que eu sou?”.
19 'Ink'ez 'uhuyulhni, “John dune too be 'ulh'en-un 'int'oh hutni. 'Et 'onghohne cha Elijah 'int'oh hutni. 'Ink'ez 'onghohne cha hutni 'uda' nus hoo'enne, 'ilhoghun dunadija-un, 'en 'int'oh, hutni.”
19 Os discípulos responderam: “Alguns dizem que o senhor é João Batista; outros, que é Elias; e outros ainda, que é um dos profetas antigos que ressuscitou”.
20 'Et, “Nohni do'?” ubulhni, “Mbe usdli dahni?” Peter yatilhduk whe 'uyulhni, “Mbe la Yak'usda ooChrist ts'utni-un, 'en 'int'oh.”
20 “E vocês?”, perguntou ele. “Quem vocês dizem que eu sou?” Pedro respondeu: “O senhor é o Cristo enviado por Deus!”.
21 'Et khuniti be 'ubulhni, “Khun te 'uyoonne te dóhni' junih!”
21 Jesus advertiu severamente seus discípulos de que não dissessem a ninguém quem ele era.
22 'Ink'ez 'ubulhni, “Yinka dune ye' lhat-un whé dzoh nutizut ooba' hoont'oh. 'Ink'ez ndunne tso whudilhdzulhne cha, 'udedo lubretne cha, 'ink'ez Moses be 'udustl'us 'uk'ununáguzne cha, 'enne ts'iyawh hich'az dútatni whe' hint'oh 'ink'ez 'et hituzilhghelh. 'Ink'ez whulh tat dzin dunadutádalh.”
22 “É necessário que o Filho do Homem sofra muitas coisas”, disse. “Ele será rejeitado pelos líderes do povo, pelos principais sacerdotes e pelos mestres da lei. Será morto, mas no terceiro dia ressuscitará.”
23 'Ink'ez ts'iyawh úbulhni, “Mbe la dune se' 'ut'en k'oh ts'e oot'en ha hukwa' ninzun-un, 'et ndunt'oh-un ndai la dats'ínt'oh-un, ts'iyawh whuladootnih 'ink'ez dzin totsuk dutulalhgus yólhchoot 'ink'ez suntooya'.
23 Disse ele à multidão: “Se alguém quer ser meu seguidor, negue a si mesmo, tome diariamente sua cruz e siga-me.
24 'Et huwa mbene la whe húkhuna-un hotilhyihne, 'enne 'et hoonts'i ninta huhúta'alh. 'Et hoonts'i mbe la whe khuna-un si sgha ninta oonin'ai de, 'en whe hukhuna-un hotilhyih.
24 Se tentar se apegar à sua vida, a perderá. Mas, se abrir mão de sua vida por minha causa, a salvará.
25 'Et dune ndi yun k'ut ndulcho whuch'a oonilhde de, 'et hoonts'i didutch'oh ye khuna-i ninta nín'ai k'us ye khuna-i yugha nahootálhchulh de, 'et ndet suba whuch'a hólhdeh?
25 Que vantagem há em ganhar o mundo inteiro, mas perder ou destruir a própria vida?
26 'Et mbene la dune si cha 'ink'ez sghuni cha yukayá unli-un, 'et de yinka dune ye', nts'o de dich'oh ye dizti'-i cha, ooBá ye dizti'-i cha, 'ink'ez Yak'usda oolizas hiye dizti'-i cha, 'et whuz un'a whusanaja de, 'et 'oh de bukayátileh.
26 Se alguém se envergonhar de mim e de minha mensagem, o Filho do Homem se envergonhará dele quando vier em sua glória e na glória do Pai e dos santos anjos.
27 'Alha nohdusni, whulohne njan nudilhyanne ndet la dahutitsah-un 'et whuts'un ndet la Yak'usda whe lerwe unli-un, 'et dahutitsa whutso hoti'elh.”
27 Eu lhes digo a verdade: alguns que aqui estão não morrerão antes de ver o reino de Deus!”.
28 Lhk'udit dzin at'en hukw'elh'az 'et nja dutni-un, 'et Peter, John, 'ink'ez James ndo dzulh k'uz dulh úbilya, whuz tenadutidli ha.
28 Cerca de oito dias depois, Jesus levou consigo Pedro, João e Tiago a um monte para orar.
29 'Et 'awhuz tenadudli whe 'et oonin ts'e 'uts'un oonat'en suli'. 'Ink'ez oonaih cha soo ts'ih'un 'ulhyul suli', 'ink'ez oots'u ha' 'ánduz cha 'uja.
29 Enquanto ele orava, a aparência de seu rosto foi transformada, e suas roupas se tornaram brancas e resplandecentes.
30 Khunsul nane dune, 'enne hiyulh yálhduk. 'Ilhoghun Moses 'ink'ez 'ilhoghun Elijah.
30 De repente, Moisés e Elias apareceram e começaram a falar com Jesus.
31 Busaoolkalh 'ink'ez be hóodat'en. 'Et Jerusalem ts'e datinelh whe datítsah-un lhaóodutileh, 'et huwun huyulh yálhduk.
31 Tinham um aspecto glorioso e falavam sobre a partida de Jesus, que estava para se cumprir em Jerusalém.
32 'Et Peter 'ink'ez yulh 'ut'enne sa' tube hantez. 'Et ts'ih'un un'a t'enawhehunide whe 'et Sizi oots'u hayánduz-i, nane dune yuzih usyin whe hitilh'en.
32 Pedro e os outros lutavam contra o sono, mas acabaram despertando e viram a glória de Jesus e os dois homens que estavam com ele.
33 'Et hukw'elh'az 'ink'ez highu whin'az whe Peter Sizi 'uyulhni, “Nemoodih hoonzoo njan uzdilhts'i. Tat-un whut'ah uztitez-un 'uts'oohooleh. 'Ilhoghun nyun mba, ilhoghun Moses ba, 'ink'ez 'ilhoghun cha Elijah ba.” 'Et hoonts'i Peter daja dutinelh 'aw t'eoonuszun.
33 Quando Moisés e Elias iam se retirando, Pedro, sem saber o que dizia, falou: “Mestre, é maravilhoso estarmos aqui! Vamos fazer três tendas: uma será sua, uma de Moisés e outra de Elias”.
34 Yalhduk whe kw'us buk'einde. 'Et kw'us bunasut'i whe 'et whe hunilhjoot.
34 Enquanto ele ainda falava, uma nuvem surgiu e os envolveu, enchendo-os de medo.
35 Kw'us toh ts'e khuni huduzts'ai, “Ndun sYe' 'en ookw'esi'-un 'unt'oh. 'En oozóolhts'ai,” ni.
35 Então uma voz que vinha da nuvem disse: “Este é meu Filho, meu Escolhido. Ouçam-no!”.
36 'Et yaduk-un 'etsul 'uwhudija whe Sizi dich'oh za 'unt'oh whe hinilh'en. 'Et 'aw hoonliyaz lhe'hudínel ndet hohon'en-un. 'Et 'oh da' dzin 'aw dune lhodínel nts'en'a hinalh'en-un.
36 Quando a voz silenciou, só Jesus estava ali. Naquela ocasião, os discípulos não contaram a ninguém o que tinham visto.
37 'Et 'om bun dzin shus k'ut ts'e hanáhidil whe 'ilhozdilne Sizi hidudizdil.
37 No dia seguinte, quando desceram do monte, uma grande multidão veio ao encontro de Jesus.
38 'Ilhoghun dune 'ilhozdilne butoh Sizi 'últus-un yuts'u háyih whe nja dúyulhni, “Hodulh'eh-un nts'u tédusdlih sye' nolh'en. 'En 'aw 'ilhoghun syaz 'unt'oh.
38 Um homem na multidão gritou: “Mestre, suplico-lhe que veja meu filho, o único que tenho!
39 'Et khunsul ntsi'-i nududeh-i yilhchuk ibulh hazulh, ookaootuzuk, 'ink'ez huwus oozá hanúldoh. 'Ink'ez tube howa whúlna whe ye yáhanadudoh. 'Et huwa ndulcho whe ooka hootsulh.
39 Um espírito impuro se apodera dele e o faz gritar. Lança-o em convulsões e o faz espumar pela boca. Sacode-o violentamente e quase nunca o deixa em paz.
40 'Inka nye hódil'e'ne buts'u tédusdli hits'u hanáhidoolhdeh ha 'et hoonts'i 'aw 'uhooneh ait'oh.”
40 Supliquei a seus discípulos que o expulsassem, mas eles não conseguiram”.
41 'Et sizi 'utni, “Nohni 'andit whudizulhne 'alha 'aw nohba 'alha lhe'hoot'oh. Nohni dune 'aw ts'ih'un lhe'it'ohne ahli. Dawhuldzoh nohtoh 'utist'elh whe nohbulh óosyin? Nye' sts'ílhtelh!”
41 Jesus disse: “Geração incrédula e corrompida! Até quando estarei com vocês e terei de suportá-los?”. Então disse ao homem: “Traga-me seu filho”.
42 'Et 'awhuz Sizi ts'u yilhtelh whe ndi ntsi'-i nududeh-i nayáno 'ink'ez yukaootilhzut. 'Ink'ez Sizi ntsi'-i nududeh-i khuniti be 'uyulhni 'et whe khuniti be hukwa' yudáni', 'ink'ez ts'oodun soo na'uja whe oobá tl'anáyalhti.
42 Quando o menino se aproximou, o demônio o derrubou no chão, numa convulsão violenta. Jesus, porém, repreendeu o espírito impuro, curou o menino e o devolveu ao pai.
43 'Ink'ez Yak'usda daltus la 'et huwa ts'iyanne buba hooncha suli'. 'Ink'ez Sizi nts'oh tula ne'ust'en-un buba hooncha k'et, 'aw buk'ohoodózit ait'oh. 'Oh da' za yugha hodul'ehne 'et 'úbulhni,
43 Todos se espantaram com a grandiosidade do poder de Deus. Enquanto todos se maravilhavam com seus feitos, Jesus disse aos discípulos:
44 “Ndi khuni be nohbulh yatisduk-un, soo cho nohdzi be whudoolts'it. 'Awet nilhdukw yinka dune ye', 'en dune ntsi'ne tl'atiltelh k'une' hitil'en ha.”
44 “Ouçam-me e lembrem-se do que lhes digo: o Filho do Homem será traído e entregue em mãos humanas”.
45 'Et hoonts'i njan daja ni-un 'aw ts'ih'un t'elhehonízil. 'Aw buba ts'et ha lhúhoolts'ulh. 'Et huwa daja ni, 'aw ts'ih'un nelhúhuhoo'al. 'Et hoonts'i whehúnuljut, 'aw hukwa huyoodolhkut ait'oh.
45 Eles, porém, não entendiam essas coisas. O significado estava escondido deles, de modo que não eram capazes de compreender e tinham medo de perguntar.
46 'Ink'ez dich'oh dutoh lhdulhyoh 'ahudutni k'us mbe 'uk'enus uncha-un tileh.
46 Os discípulos começaram a discutir sobre qual deles seria o maior.
47 Dudzi yo whe daja huninzun Sizi t'eooninzun. 'Et huwa 'ilhoghun ts'oodunyaz yílhchoot 'ink'ez duzih neyulti.
47 Jesus, conhecendo seus pensamentos, trouxe para junto de si uma criança pequena
48 'Ink'ez ubulhni, “'Et soo ts'ih'un un'a 'unohdusni, mbene la soozi' gha ndun ts'oodunyaz hik'esutsitne, 'enne sk'ehintsi' whe' hint'oh. 'Ink'ez mbene la sk'esutsitne, 'enne mbe la whuz de sútilh'a'-un, 'en cha hik'esutsit whe' hoont'oh. 'Et huwa, mbe la nohtoh-un 'uk'enus dune ba tel'en-un, 'en 'uk'enus ncha tileh.”
48 e disse: “Quem recebe uma criança como esta em meu nome recebe a mim, e quem me recebe também recebe aquele que me enviou. Portanto, o menor entre vocês será o maior”.
49 'Et John 'uyulhni, “NeMoodihti 'ilhoghun dune nyoozi' be ntsi'-i nududeh-i dune buts'u hanaídulhdoh, 'et ts'uhon'en. 'En 'aw nebulh 'ilhoghun lhiloh, 'et huwa 'et dut'en-un whuch'az níyoot.”
49 João disse a Jesus: “Mestre, vimos alguém usar seu nome para expulsar demônios; nós o proibimos, pois ele não era do nosso grupo”.
50 'Et hoonts'i Sizi 'uyulhni, “Whuch'a nahyoot iloh! 'Alha mbe la 'aw nech'az úlhditni-un, 'en nets'ú ditni-un 'unt'oh.”
50 “Não o proíbam!”, disse Jesus. “Quem não é contra vocês é a favor de vocês.”
51 'Et 'awet Sizi ooba whusaóodanzut ndo yak'uz nátidalh-un huba, 'et 'awet Jerusalem whuts'u nalh'a 'ink'ez whuz natidalh-un howun nanínuzut.
51 Como se aproximava o tempo de ser elevado ao céu, Jesus partiu com determinação para Jerusalém.
52 Khuni yuba na'ane dutso whe balh'a'. 'Enne hutizdil whe 'et 'awet 'ilhoghun Samaria keyoh ts'u hoozdil hiba lhaoodutileh ha.
52 Enviou mensageiros adiante até um povoado samaritano, a fim de fazerem os preparativos para sua chegada.
53 'Et hoonts'i Jerusalem ts'u tizya-un 'et nahuhoon'ai whe njan keyoh Samaritan whut'enne 'aw hikalhe'nízun.
53 Contudo, os habitantes do povoado não receberam Jesus, porque parecia evidente que ele estava a caminho de Jerusalém.
54 'Et yugha hodul'ehne James 'ink'ez John honalh'en bulh dahooja la whe Sizi huyoodulhkut, “NeMoodihti Elijah k'un'a ndi kwun ndus de yak'uz ts'e hadóonat 'ink'ez ts'iyawh hadók'un uzdooni', 'et eh neba hukwa' ninzun?”
54 Percebendo isso, Tiago e João disseram a Jesus: “Senhor, quer que mandemos cair fogo do céu para consumi-los?”.
55 'Et hoonts'i buts'u nálh'a 'ink'ez hukwa' budani', 'ink'ez 'utni, “'Aw daja nahzun t'ewhunuzáhzun 'et huwa' dahni!
55 Jesus, porém, se voltou para eles e os repreendeu.
56 Soo cho soo zúlhts'ai, yinka dune ye', dune ye khuna-i musai yutilhtselh ha iloh whusainya, ubutilhyih ha whusainya.” 'Ink'ez 'et 'udun keyoh whuyaz ts'e whehándil.
56 E seguiram para outro povoado.
57 'Awet ti hidulh whe 'ilhoghun dune Sizi yughu ninya 'ink'ez 'uyulhni, “SMoodihti nts'e la tínya ts'e ts'iyawh nyun tisyalh.”
57 Quando andavam pelo caminho, alguém disse a Jesus: “Eu o seguirei aonde quer que vá”.
58 'Et Sizi 'uyulhni, “Nanguz 'enne cha 'an whut'i whe' 'unt'oh 'ink'ez dut'aiyaz cha t'o ut'i. 'Et hoonts'i yinka dune ye', 'aw tsén tal'al-un 'et hoonts'i lhuhóot'i'.”
58 Jesus respondeu: “As raposas têm tocas onde morar e as aves têm ninhos, mas o Filho do Homem não tem sequer um lugar para recostar a cabeça”.
59 'Et 'uyoon cha 'ulhni, “Nyun cha sunanyalh.” 'Et hoonts'i 'uyulhni, “SMoodihti, k'at 'udechoo sbá oozi 'aóostelh.”
59 E a outra pessoa ele disse: “Siga-me”. O homem, porém, respondeu: “Senhor, deixe-me primeiro sepultar meu pai”.
60 'Et hoonts'i Sizi 'uyulhni, “Whute dudulh yaidlanne didutch'oh 'analhuhoolyelh. 'Et hoonts'i nyun ndulcho whe nónya' 'ink'ez ndet la Yak'usda lerwe unli-un, ts'iyanne 'et huwun budóni'.”
60 Jesus respondeu: “Deixe que os mortos sepultem seus próprios mortos. Você, porém, deve ir e anunciar o reino de Deus”.
61 'Et 'uyoon cha 'utni, “SMoodihti nyun tisyalh, 'et hoonts'i 'udechoo snatneke syoh ts'e buts'ú nunatisdalh-un 'ink'ez 'ilhiz wheni nohghu tisyalh budutásnelh, 'et stl'ahóon'aih.”
61 Outro, ainda, disse: “Senhor, eu o seguirei, mas deixe que antes me despeça de minha família”.
62 'Et hoonts'i Sizi 'uyulhni, “Mbe la wheoonilhch'ul-un 'ink'ez k'oh naidutut'ih de, ndunt'ohne ndet la Yak'usda whulerwe unli-un, 'et 'aw huba soo lhé'hit'oh whe' hint'oh.” |src="hk00019b.tif" size="span" copy="©The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972, 1995" ref="Luke 9.62"
62 Mas Jesus lhe disse: “Quem põe a mão no arado e olha para trás não está apto para o reino de Deus”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.