Mateus 13
Vikerëh Vikasëk W̃ën gë Wapëgwala (COU) vs VC
1 Fac rac, Yesu cahnëko tere hna nji ntaña tëfary lant hna soŋe karaŋ vahnë.
1 Naquele dia, saiu Jesus e sentou-se à beira do lago.
2 Kore sankaf varëpëlëko caharaɓ lëw̃u, hafo kaƴ hnë kulu do ntaña. Kore ỹa tëfary lant hna kahnëniho.
2 Acercou-se dele, porém, uma tal multidão, que precisou entrar numa barca. Nela se assentou, enquanto a multidão ficava à margem.
3 Viỹë viyaɓah nësëndëhëhniwo gë wahnës waɗindaryindan ntehnëndëhni: «Fac ryampo asan yiko hnë kaỹ dëw̃u hna ipahn uhnëɗa.
3 E seus discursos foram uma série de parábolas.
4 Uhnës uryindaryindan soŋe ahnaɗ uhnëɗa|src="DN00470b.tif" size="span" copy="Darwin Dunham" ref="13.3" Ga pahnëɗ, waŋëc wëɗampo nkaw̃ hna njoko: wusëry më njini kohnëni fop.
4 Disse ele: Um semeador saiu a semear. E, semeando, parte da semente caiu ao longo do caminho; os pássaros vieram e a comeram.
5 Wëɗampo nkal kwëhn wëraka njoko le nkok ƴaɓëna inkal. Waŋëc ŋa pëhnëlehn taŋ kaɓi nkal iŋa tëw̃ëlohna.
5 Outra parte caiu em solo pedregoso, onde não havia muita terra, e nasceu logo, porque a terra era pouco profunda.
6 Ulav w̃a ga njakëk pëɗëlehn waƴor ŋa: kankëlehn kaɓi kwëhnalohna vënkahn.
6 Logo, porém, que o sol nasceu, queimou-se, por falta de raízes.
7 Waŋëc wëɗampo wadëmpëhn njoko. Wadëmpëhn ŋa naỹëko ndaw̃ëlehn hnëɗa w̃a.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos: os espinhos cresceram e as sufocaram.
8 Ɓare waŋëc wëɗampo nkal përën hna njoko do nkeho hnë watac waɗe lëw̃ëko: wëɗampo waŋëc keme (100) ntëw̃ëko, wañëntaw̃ ŋa wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ (60) do wakaw̃ary kat wafëhw warar (30).»
8 Outras, enfim, caíram em terra boa: deram frutos, cem por um, sessenta por um, trinta por um.
9 Yesu më nkwënëk: «Nëparyin ɗus, ge kwëhnarun vanëf awëryahnu!»
9 Aquele que tem ouvidos, ouça.
10 Awa vërëfal va tëhalehnëniha Yesu do tëƴëniha: «Soŋe ye hnësënduhëhni gë wahnës waɗindaryindan?»
10 Os discípulos aproximaram-se dele, então, para dizer-lhe: Por que lhes falas em parábolas?
11 Më ntëkwakëhni: «W̃uhnë njëɗayirun ayëtu viỹë vivë Naw̃ ambin hna le sow̃ak, ɓare vëhni vëyëɗayina.
11 Respondeu Jesus: Porque a vós é dado compreender os mistérios do Reino dos céus, mas a eles não.
12 Ale wëryëk wapacëk a nkwënëhnëɗe uyët w̃a, do kobëɗëha; ɓare ale wok gwëryëna ỹa teɓëɗe la ile njëtëk ỹa.
12 Ao que tem, se lhe dará e terá em abundância, mas ao que não tem será tirado até mesmo o que tem.
13 Wëlin soŋe ile hnësëhnandëɓuhëhni gë wahnës waɗindaryindan: Njëkëɗëni hara vëhnuɗina do nkwëryëɗëni hara vëyëtëɗina.
13 Eis por que lhes falo em parábolas: para que, vendo, não vejam e, ouvindo, não ouçam nem compreendam.
14 Koyëna ile nësëko W̃ënu ŋa hnë w̃ës kila Esayi ỹa ntiyaɗ hnë vëhni:
14 Assim se cumpre para eles o que foi dito pelo profeta Isaías: Ouvireis com vossos ouvidos e não entendereis, olhareis com vossos olhos e não vereis,
15 Iỹi ɓulunda kambënëni vankaf va soŋe antë nkwëryëɗëni;
15 porque o coração deste povo se endureceu: taparam os seus ouvidos e fecharam os seus olhos, para que seus olhos não vejam e seus ouvidos não ouçam, nem seu coração compreenda; para que não se convertam e eu os sare {Is 6,9s}.
16 Mbetarun w̃uhnë kaɓi vinkër hun va nuɗ do vanëf hun va nkwëryëɗ!
16 Mas, quanto a vós, bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem! Ditosos os vossos ouvidos, porque ouvem!
17 Paryi pëƴaɗëmu: wakila waƴaɓah gë vësatah vëhaw̃ary vëyaɓah va ñaɗëniho nuni do nkwëryëni ile hnuɗun do wëryëɗun ỹi, ɓare vëhnulohna do vëwëryëlohna fëna.»
17 Eu vos declaro, em verdade: muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não o viram, ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Yesu më mbok ntehn: «Awa w̃uhnë, nëparyin ile pëhnëtanëk uw̃i hnës uryindaryindan ahnaɗ uhnëɗa w̃a.
18 Ouvi, pois, o sentido da parábola do semeador:
19 Vële wëryëɗ ga nësëɗe soŋe naw̃ do vëyëtëna bi ye nësëɗ, had tëfary nkaw̃ nkeni le njoɗ uhnëɗa hna: Sintani njijëɗ teɓa fop ile fahnik walaw̃ary walëw̃ hni ỹa.
19 quando um homem ouve a palavra do Reino e não a entende, o Maligno vem e arranca o que foi semeado no seu coração. Este é aquele que recebeu a semente à beira do caminho.
20 Vëryampo had nkal kwëhn wëraka nkeni le njoɗ uhnëɗa hna: nkwëryëndëni wanës ŋa tuŋ maw̃ëɗëni taŋ g'uhnatah.
20 O solo pedregoso em que ela caiu é aquele que acolhe com alegria a palavra ouvida,
21 Ɓare vëravëɗina kwëhna vënkahn hnë vëhni, ikwëtahn dëw̃ hni ŋa ɓëyëɗina. Awa ge ryëñah w̃a tëkëhnikëhni ma ge mbërehnini soŋe wanës W̃ënu ŋa, tavëɗëni taŋ kwëtahn dëw̃ hni ŋa.
21 mas não tem raízes, é inconstante: sobrevindo uma tribulação ou uma perseguição por causa da palavra, logo encontra uma ocasião de queda.
22 Vëhaw̃ary kat had hn'ile nke wadëmpëhn nkeni: nkwëryëɗëni wanës ŋa, ɓare nahan iỹi ɗuniỹa ŋa do gë wëɓal soŋe hnapul ỹa ndaw̃ëɗ wanës ŋa, do ñoñ ƴojëɗina ifërën hnë vëhni.
22 O terreno que recebeu a semente entre os espinhos representa aquele que ouviu bem a palavra, mas nele os cuidados do mundo e a sedução das riquezas a sufocam e a tornam infrutuosa.
23 Ɓare vëryampo had inkal përën nkeni: nkwëryëɗëni wanës ŋa do njëtëɗëni ile pëhnëtanëɗ ỹa; watac yojëk ifërën hnë vëhni had vatëh vante lëw̃ëko vëndampo keme (100), vañëntaw̃ wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ (60) do vakaw̃ary kat wafëhw warar (30).»
23 A terra boa semeada é aquele que ouve a palavra e a compreende, e produz fruto: cem por um, sessenta por um, trinta por um.
24 Yesu nësëhnëkëhniwo uhnës uryindaryindan haw̃ary: «Naw̃ ambin ŋa gë ỹin mëntëlëni: ahnë hnaɗëko uhnëɗa fërën kaỹ dëw̃u hna.
24 Jesus propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é semelhante a um homem que tinha semeado boa semente em seu campo.
25 Umëɗ ndampo, wati nte ndakëniho vahnë fop ŋa, ale ỹew̃ëka ahwëhn kaỹ tac a më njijëk naɗ idël meh hn'ikaỹ tac, njilehn.
25 Na hora, porém, em que os homens repousavam, veio o seu inimigo, semeou joio no meio do trigo e partiu.
26 Ga pëhnëk uhnëɗa w̃a do ntëw̃, dël meh iŋa fëna cahnëntiko.
26 O trigo cresceu e deu fruto, mas apareceu também o joio.
27 «Vëryokuŋ ahwëhn kaỹ va njilehnëni ntehnëniha: “Ahwëhn, gena bi uhnëɗa fërën hnaɗëruho kaỹ hu hna? Awa ne matik idël meh iŋi?”
27 Os servidores do pai de família vieram e disseram-lhe: - Senhor, não semeaste bom trigo em teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 «Më ntëkwakëhni: “Aỹew̃ mën lik rac.”
28 Disse-lhes ele: - Foi um inimigo que fez isto! Replicaram-lhe: - Queres que vamos e o arranquemos?
29 «Më ntëkwakëhni: “Hali, ge ntihëtëɗun dakëna ayëcaryu uhnëɗa w̃a.
29 - Não, disse ele; arrancando o joio, arriscais a tirar também o trigo.
30 Tavëryin, naỹëlahnëni hafo uhác hna. Hnë wati rac, ntehnëɗëfuhëhni vëhác va ntihëtëni ten dël meh ŋi do ñabëni wavap wavap soŋe pëɗi, tac ndanëni roka ỹa ndank mën hna.”»
30 Deixai-os crescer juntos até a colheita. No tempo da colheita, direi aos ceifadores: arrancai primeiro o joio e atai-o em feixes para o queimar. Recolhei depois o trigo no meu celeiro.
31 Yesu nësëhnëkëhniwo uhnës uryindaryindan haw̃ary kat: «Naw̃ ambin ŋa g'uỹëc atëh mutarëd mëntëlëni, ule nufëk ahnë pahnëk hnë sarëɗiŋ lëw̃u hna.
31 Em seguida, propôs-lhes outra parábola: O Reino dos céus é comparado a um grão de mostarda que um homem toma e semeia em seu campo.
32 Uỹëc rac ỹak vak waŋëc hna fop; ɓare ge pëhnëk, urac ỹak hnaỹëk vatëh vamb sarëɗiŋ hna fop: naỹëɗ hafo gwër kofahnëni wusëry w̃a hnë wahni walëw̃u hna.»
32 É esta a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, torna-se um arbusto maior que todas as hortaliças, de sorte que os pássaros vêm aninhar-se em seus ramos.
33 Yesu nësëhnëkëhniwo uhnës uryindaryindan haw̃ary: «Naw̃ ambin ŋa mëntëlëni gë levir le nufëk asëval nëgw gë upih ƴaɓah, tac cis fop.»
33 Disse-lhes, por fim, esta outra parábola. O Reino dos céus é comparado ao fermento que uma mulher toma e mistura em três medidas de farinha e que faz fermentar toda a massa.
34 Yesu gë wahnës waɗindaryindan nësëndëhëhniwo kore ỹa watac fop; nësëndilëhniwohna hara wahnës waɗindaryindan gentina.
34 Tudo isto disse Jesus à multidão em forma de parábola. De outro modo não lhe falava,
35 Koyëna ntiyako wanës wante nësëko kila ỹa:
35 para que se cumprisse a profecia: Abrirei a boca para ensinar em parábolas; revelarei coisas ocultas desde a criação {Sl 77,2}.
36 Awa Yesu tavëkëhniwo kore ỹa nji gë tere. Vërëfal vëlëw̃u va më tëhaniha do tëƴëniha: «Gabëryifu uhnës uryindaryindan idël meh mbë kaỹ ŋi.»
36 Então despediu a multidão. Em seguida, entrou de novo na casa e seus discípulos agruparam-se ao redor dele para perguntar-lhe: Explica-nos a parábola do joio no campo.
37 Yesu më ntëkwakëhni aki: «Ale hnaɗëɗ uhnëɗa fërën w̃a, Ajë Ahn'a yeho;
37 Jesus respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem.
38 kaỹ iŋa ɗuniỹa ỹi ye; uhnëɗa fërën w̃a vële ye Naw̃ W̃ënu va ye; dël meh iŋa vëhni ye vële kwëhnëk Sintani va;
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino. O joio são os filhos do Maligno.
39 aỹew̃ ale hnaɗëɗ dël meh iŋa Sintani ye; uhác w̃a, wapuya ɗuniỹa ŋa ye; do vëhác va wamëleka ŋa ye.
39 O inimigo, que o semeia, é o demônio. A colheita é o fim do mundo. Os ceifadores são os anjos.
40 «Gante ntihëtëɗe idël meh do ntabi hnë hwëɗëh ki, koyëna ntiɗeni vëw̃en va wapuya ɗuniỹa hna.
40 E assim como se recolhe o joio para jogá-lo no fogo, assim será no fim do mundo.
41 Ajë Ahn'a paƴiɗëhëhni wamëleka wadëw̃u ŋa, ntihëtëɗënihëhni Naw̃ dëw̃u hna fop vële sanëkëhni vëỹënta hni hn'ikwëtahn va do gë fop vële wok vëw̃aw̃ëhnëɗilahna W̃ënu ŋa,
41 O Filho do Homem enviará seus anjos, que retirarão de seu Reino todos os escândalos e todos os que fazem o mal
42 do ntabëɗënihëhni hnë hwëɗëh hucankaf janáma hna; hnam rëkëɗ kondëni do cemëlehnandëni wabeñ ŋa.
42 e os lançarão na fornalha ardente, onde haverá choro e ranger de dentes.
43 Ɓare, vësatah va rëkëɗëni pëtëndëni had lepera hnë Naw̃ Rëm lëw̃ hni hna. Nëparyin ɗus, ge kwëhnarun vanëf awëryahnu!»
43 Então, no Reino de seu Pai, os justos resplandecerão como o sol. Aquele que tem ouvidos, ouça.
44 Yesu më mbok ntehn: «Naw̃ ambin ŋa gë hnapul le sow̃ik hn'ikaỹ mëntëlëni. Ge ahnë nuk hnapul rac cow̃ëɗ g'ahaw̃ary. Natëɗëha hafo nji nkwaf fop ile kwëhnak ỹa do mbokaj ntaw̃ kaỹ tac.
44 O Reino dos céus é também semelhante a um tesouro escondido num campo. Um homem o encontra, mas o esconde de novo. E, cheio de alegria, vai, vende tudo o que tem para comprar aquele campo.
45 «Do fëna Naw̃ ambin ŋa gë sanikona wamah le yëkëlehnëɗ awaf mëntëlëni.
45 O Reino dos céus é ainda semelhante a um negociante que procura pérolas preciosas.
46 Ge nuk uryampo ule hwëhnak nafa ntëbi sanu, njiɗ nkwaf fop le kwëhnak ỹa do mbokaj ntaw̃ sanikona rac.»
46 Encontrando uma de grande valor, vai, vende tudo o que possui e a compra.
47 Yesu më mbok ntehn: «Naw̃ ambin ŋa gë ỹin mëntëlëni fëna: waryeƴët loŋëɗe hnë lant do fëlaɗëhëhni sifa wuwis-wo.
47 O Reino dos céus é semelhante ainda a uma rede que, jogada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Ge pëɓëni wuwis w̃a vëfëla va ndoɗëni gë vambëŋ lant, tac ntañani tahnënihëhni: wufërën w̃a hnë kankel kwëtëɗënihëhni do ntoŋënihëhni wule wok wahwëhnana nafa w̃a.
48 Quando está repleta, os pescadores puxam-na para a praia, sentam-se e separam nos cestos o que é bom e jogam fora o que não presta.
49 Koyëna nkeɗ wapuya ɗuniỹa ŋa: wamëleka ŋa njijëɗëni pitëndëlehnënihëhni vëw̃en va gë vësatah va.
49 Assim será no fim do mundo: os anjos virão separar os maus do meio dos justos
50 Vëwen va hnë hwëɗëh hucankaf janáma hna ntoŋëɗënihëhni; hnam rëkëɗ kondëni do cemëlehnandëni wabeñ ŋa.»
50 e os arrojarão na fornalha, onde haverá choro e ranger de dentes.
51 Yesu tëƴëkëhniwo: «Nkwëryërun bi waŋi fop?»
51 Compreendestes tudo isto? Sim, Senhor, responderam eles.
52 Awa më ntehnëkëhni: «Koyëna nkeɗ ge aharaŋ sariya nke fëna arëfal Naw̃ ambin ŋa. Ahnë arac mëntëlëni g'ahwëhn hnapul ale hnufiɗ hnë hnapul lëw̃u hna vihasëk gë visër.»
52 Por isso, todo escriba instruído nas coisas do Reino dos céus é comparado a um pai de família que tira de seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Ga puhnak Yesu nanta waỹi wahnës waɗindaryindan w̃a, më njik
53 Após ter exposto as parábolas, Jesus partiu.
54 hnë naw̃ nte naỹahnëko hna. Pëgwëlehn karaŋëndëhni caliŋa mbë hnam hna do fop vële yeho hnam va pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus. Ntehnëɗëniho: «Ne nufik uw̃i uyët? Hak kolahnëk ntind viỹë vifëmpëhnahnah?
54 Foi para a sua cidade e ensinava na sinagoga, de modo que todos diziam admirados: Donde lhe vem esta sabedoria e esta força miraculosa?
55 Gena bi umë ye fatah afak vacery ỹa? Gena bi Mari ye hnëmu ỹa? Sak gë Yosef gë Simo do gë Yuɗ gena bi vëhni ye vëheryu va?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não é Maria sua mãe? Não são seus irmãos Tiago, José, Simão e Judas?
56 Do vëheryu vësëval va gena bi fop ỹal fu li nkeni? Ne nufik awa ỹin fop?»
56 E suas irmãs, não vivem todas entre nós? Donde lhe vem, pois, tudo isso?
57 Do rac w̃emaỹehnëkëhniwo soŋe kwëtahnëniha.
57 E não sabiam o que dizer dele. Disse-lhes, porém, Jesus: É só em sua pátria e em sua família que um profeta é menosprezado.
58 Awa Yesu toƴe fo ntiko hnam vifëmpëhnahnah va kaɓi vëhwëtahnëlawohna.
58 E, por causa da falta de confiança deles, operou ali poucos milagres.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.