Mateus 13
Vikerëh Vikasëk W̃ën gë Wapëgwala (COU) vs ARA
1 Fac rac, Yesu cahnëko tere hna nji ntaña tëfary lant hna soŋe karaŋ vahnë.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Kore sankaf varëpëlëko caharaɓ lëw̃u, hafo kaƴ hnë kulu do ntaña. Kore ỹa tëfary lant hna kahnëniho.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Viỹë viyaɓah nësëndëhëhniwo gë wahnës waɗindaryindan ntehnëndëhni: «Fac ryampo asan yiko hnë kaỹ dëw̃u hna ipahn uhnëɗa.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Uhnës uryindaryindan soŋe ahnaɗ uhnëɗa|src="DN00470b.tif" size="span" copy="Darwin Dunham" ref="13.3" Ga pahnëɗ, waŋëc wëɗampo nkaw̃ hna njoko: wusëry më njini kohnëni fop.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Wëɗampo nkal kwëhn wëraka njoko le nkok ƴaɓëna inkal. Waŋëc ŋa pëhnëlehn taŋ kaɓi nkal iŋa tëw̃ëlohna.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Ulav w̃a ga njakëk pëɗëlehn waƴor ŋa: kankëlehn kaɓi kwëhnalohna vënkahn.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Waŋëc wëɗampo wadëmpëhn njoko. Wadëmpëhn ŋa naỹëko ndaw̃ëlehn hnëɗa w̃a.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Ɓare waŋëc wëɗampo nkal përën hna njoko do nkeho hnë watac waɗe lëw̃ëko: wëɗampo waŋëc keme (100) ntëw̃ëko, wañëntaw̃ ŋa wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ (60) do wakaw̃ary kat wafëhw warar (30).»
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Yesu më nkwënëk: «Nëparyin ɗus, ge kwëhnarun vanëf awëryahnu!»
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 Awa vërëfal va tëhalehnëniha Yesu do tëƴëniha: «Soŋe ye hnësënduhëhni gë wahnës waɗindaryindan?»
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 Më ntëkwakëhni: «W̃uhnë njëɗayirun ayëtu viỹë vivë Naw̃ ambin hna le sow̃ak, ɓare vëhni vëyëɗayina.
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 Ale wëryëk wapacëk a nkwënëhnëɗe uyët w̃a, do kobëɗëha; ɓare ale wok gwëryëna ỹa teɓëɗe la ile njëtëk ỹa.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Wëlin soŋe ile hnësëhnandëɓuhëhni gë wahnës waɗindaryindan: Njëkëɗëni hara vëhnuɗina do nkwëryëɗëni hara vëyëtëɗina.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 Koyëna ile nësëko W̃ënu ŋa hnë w̃ës kila Esayi ỹa ntiyaɗ hnë vëhni:
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Iỹi ɓulunda kambënëni vankaf va soŋe antë nkwëryëɗëni;
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 Mbetarun w̃uhnë kaɓi vinkër hun va nuɗ do vanëf hun va nkwëryëɗ!
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Paryi pëƴaɗëmu: wakila waƴaɓah gë vësatah vëhaw̃ary vëyaɓah va ñaɗëniho nuni do nkwëryëni ile hnuɗun do wëryëɗun ỹi, ɓare vëhnulohna do vëwëryëlohna fëna.»
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 Yesu më mbok ntehn: «Awa w̃uhnë, nëparyin ile pëhnëtanëk uw̃i hnës uryindaryindan ahnaɗ uhnëɗa w̃a.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Vële wëryëɗ ga nësëɗe soŋe naw̃ do vëyëtëna bi ye nësëɗ, had tëfary nkaw̃ nkeni le njoɗ uhnëɗa hna: Sintani njijëɗ teɓa fop ile fahnik walaw̃ary walëw̃ hni ỹa.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 Vëryampo had nkal kwëhn wëraka nkeni le njoɗ uhnëɗa hna: nkwëryëndëni wanës ŋa tuŋ maw̃ëɗëni taŋ g'uhnatah.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Ɓare vëravëɗina kwëhna vënkahn hnë vëhni, ikwëtahn dëw̃ hni ŋa ɓëyëɗina. Awa ge ryëñah w̃a tëkëhnikëhni ma ge mbërehnini soŋe wanës W̃ënu ŋa, tavëɗëni taŋ kwëtahn dëw̃ hni ŋa.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 Vëhaw̃ary kat had hn'ile nke wadëmpëhn nkeni: nkwëryëɗëni wanës ŋa, ɓare nahan iỹi ɗuniỹa ŋa do gë wëɓal soŋe hnapul ỹa ndaw̃ëɗ wanës ŋa, do ñoñ ƴojëɗina ifërën hnë vëhni.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 Ɓare vëryampo had inkal përën nkeni: nkwëryëɗëni wanës ŋa do njëtëɗëni ile pëhnëtanëɗ ỹa; watac yojëk ifërën hnë vëhni had vatëh vante lëw̃ëko vëndampo keme (100), vañëntaw̃ wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ (60) do vakaw̃ary kat wafëhw warar (30).»
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Yesu nësëhnëkëhniwo uhnës uryindaryindan haw̃ary: «Naw̃ ambin ŋa gë ỹin mëntëlëni: ahnë hnaɗëko uhnëɗa fërën kaỹ dëw̃u hna.
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Umëɗ ndampo, wati nte ndakëniho vahnë fop ŋa, ale ỹew̃ëka ahwëhn kaỹ tac a më njijëk naɗ idël meh hn'ikaỹ tac, njilehn.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Ga pëhnëk uhnëɗa w̃a do ntëw̃, dël meh iŋa fëna cahnëntiko.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 «Vëryokuŋ ahwëhn kaỹ va njilehnëni ntehnëniha: “Ahwëhn, gena bi uhnëɗa fërën hnaɗëruho kaỹ hu hna? Awa ne matik idël meh iŋi?”
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 «Më ntëkwakëhni: “Aỹew̃ mën lik rac.”
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 «Më ntëkwakëhni: “Hali, ge ntihëtëɗun dakëna ayëcaryu uhnëɗa w̃a.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Tavëryin, naỹëlahnëni hafo uhác hna. Hnë wati rac, ntehnëɗëfuhëhni vëhác va ntihëtëni ten dël meh ŋi do ñabëni wavap wavap soŋe pëɗi, tac ndanëni roka ỹa ndank mën hna.”»
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yesu nësëhnëkëhniwo uhnës uryindaryindan haw̃ary kat: «Naw̃ ambin ŋa g'uỹëc atëh mutarëd mëntëlëni, ule nufëk ahnë pahnëk hnë sarëɗiŋ lëw̃u hna.
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Uỹëc rac ỹak vak waŋëc hna fop; ɓare ge pëhnëk, urac ỹak hnaỹëk vatëh vamb sarëɗiŋ hna fop: naỹëɗ hafo gwër kofahnëni wusëry w̃a hnë wahni walëw̃u hna.»
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 Yesu nësëhnëkëhniwo uhnës uryindaryindan haw̃ary: «Naw̃ ambin ŋa mëntëlëni gë levir le nufëk asëval nëgw gë upih ƴaɓah, tac cis fop.»
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yesu gë wahnës waɗindaryindan nësëndëhëhniwo kore ỹa watac fop; nësëndilëhniwohna hara wahnës waɗindaryindan gentina.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 Koyëna ntiyako wanës wante nësëko kila ỹa:
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Awa Yesu tavëkëhniwo kore ỹa nji gë tere. Vërëfal vëlëw̃u va më tëhaniha do tëƴëniha: «Gabëryifu uhnës uryindaryindan idël meh mbë kaỹ ŋi.»
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Yesu më ntëkwakëhni aki: «Ale hnaɗëɗ uhnëɗa fërën w̃a, Ajë Ahn'a yeho;
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 kaỹ iŋa ɗuniỹa ỹi ye; uhnëɗa fërën w̃a vële ye Naw̃ W̃ënu va ye; dël meh iŋa vëhni ye vële kwëhnëk Sintani va;
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 aỹew̃ ale hnaɗëɗ dël meh iŋa Sintani ye; uhác w̃a, wapuya ɗuniỹa ŋa ye; do vëhác va wamëleka ŋa ye.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 «Gante ntihëtëɗe idël meh do ntabi hnë hwëɗëh ki, koyëna ntiɗeni vëw̃en va wapuya ɗuniỹa hna.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Ajë Ahn'a paƴiɗëhëhni wamëleka wadëw̃u ŋa, ntihëtëɗënihëhni Naw̃ dëw̃u hna fop vële sanëkëhni vëỹënta hni hn'ikwëtahn va do gë fop vële wok vëw̃aw̃ëhnëɗilahna W̃ënu ŋa,
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 do ntabëɗënihëhni hnë hwëɗëh hucankaf janáma hna; hnam rëkëɗ kondëni do cemëlehnandëni wabeñ ŋa.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Ɓare, vësatah va rëkëɗëni pëtëndëni had lepera hnë Naw̃ Rëm lëw̃ hni hna. Nëparyin ɗus, ge kwëhnarun vanëf awëryahnu!»
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 Yesu më mbok ntehn: «Naw̃ ambin ŋa gë hnapul le sow̃ik hn'ikaỹ mëntëlëni. Ge ahnë nuk hnapul rac cow̃ëɗ g'ahaw̃ary. Natëɗëha hafo nji nkwaf fop ile kwëhnak ỹa do mbokaj ntaw̃ kaỹ tac.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 «Do fëna Naw̃ ambin ŋa gë sanikona wamah le yëkëlehnëɗ awaf mëntëlëni.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Ge nuk uryampo ule hwëhnak nafa ntëbi sanu, njiɗ nkwaf fop le kwëhnak ỹa do mbokaj ntaw̃ sanikona rac.»
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 Yesu më mbok ntehn: «Naw̃ ambin ŋa gë ỹin mëntëlëni fëna: waryeƴët loŋëɗe hnë lant do fëlaɗëhëhni sifa wuwis-wo.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Ge pëɓëni wuwis w̃a vëfëla va ndoɗëni gë vambëŋ lant, tac ntañani tahnënihëhni: wufërën w̃a hnë kankel kwëtëɗënihëhni do ntoŋënihëhni wule wok wahwëhnana nafa w̃a.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 Koyëna nkeɗ wapuya ɗuniỹa ŋa: wamëleka ŋa njijëɗëni pitëndëlehnënihëhni vëw̃en va gë vësatah va.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Vëwen va hnë hwëɗëh hucankaf janáma hna ntoŋëɗënihëhni; hnam rëkëɗ kondëni do cemëlehnandëni wabeñ ŋa.»
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yesu tëƴëkëhniwo: «Nkwëryërun bi waŋi fop?»
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 Awa më ntehnëkëhni: «Koyëna nkeɗ ge aharaŋ sariya nke fëna arëfal Naw̃ ambin ŋa. Ahnë arac mëntëlëni g'ahwëhn hnapul ale hnufiɗ hnë hnapul lëw̃u hna vihasëk gë visër.»
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Ga puhnak Yesu nanta waỹi wahnës waɗindaryindan w̃a, më njik
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 hnë naw̃ nte naỹahnëko hna. Pëgwëlehn karaŋëndëhni caliŋa mbë hnam hna do fop vële yeho hnam va pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus. Ntehnëɗëniho: «Ne nufik uw̃i uyët? Hak kolahnëk ntind viỹë vifëmpëhnahnah?
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Gena bi umë ye fatah afak vacery ỹa? Gena bi Mari ye hnëmu ỹa? Sak gë Yosef gë Simo do gë Yuɗ gena bi vëhni ye vëheryu va?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 Do vëheryu vësëval va gena bi fop ỹal fu li nkeni? Ne nufik awa ỹin fop?»
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Do rac w̃emaỹehnëkëhniwo soŋe kwëtahnëniha.
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Awa Yesu toƴe fo ntiko hnam vifëmpëhnahnah va kaɓi vëhwëtahnëlawohna.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.