Gênesis 31
Vikerëh Vikasëk W̃ën gë Wapëgwala (COU) vs NVT
1 Sakob njëtako viju Laban va ntehnëɗëniho: «Sakob nufëk fop le kwëhnëk rëm fu ỹa do umë vetandanëka.»
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Sakob kamahnëko Laban gona njëkënda gë koɓëri ka.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka Sakob: «Ɓokary hn'inkal vële hnagëki hna, ɗarël vëvë tere hu hna, do g'ami nkeɗe.»
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Sakob më macehnëkëhni vësëvalu Rasel gë Leya, hnë wëhaỹ hna, le nkeho ntega wusaw̃ wulëw̃u hna.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Më ntehnëkëhni: «Kamahnëɓu rëmun gona njëkëndo gë koɓëri ka; ɓare W̃ën rëm mën ŋa gë ami nkeɓun kwëlëkwël.
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Nurun, w̃uhnë dënk, ndokuŋëhnëɓuha rëmun gë fanka mën fa fop.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Ɓare, tokako nkwëcëtëɗëho cos mën iŋa. Ɓare W̃ënu ŋa tavëlahna ntiwo w̃eh.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Ge ntehnakëndëho: “Wusaw̃ wule hwëhnak wañiñir tëɓ tëɓ w̃a ye cos hu ŋa”, wusaw̃ w̃a fop wuhwëhn tëɓ tëɓ fo nagakëndëni, do ge ntehnakëndëho: “Wusaw̃ wule hwëhnak wañiñir waƴaryah ŋa ye cos hu ŋa”, fop wusaw̃ w̃a wule hwëhnak wañiñir waƴaryah fo nagakëndëni.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 W̃ënu ŋa nufëkëhni wusaw̃ wulëw̃u w̃a do njëɗaw̃ow̃ëhni.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 «Hnë wati nte njëw̃alëɗëniho wusaw̃ ŋa, nuɓu ỹinë hnë huɗakery: wusan wule yëw̃aɗëhëhniwo wësëval w̃a wañiñir waƴaryah kwëhnaniho gë tëɓ tëɓ do gë wacankaf.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Tac, mëleka W̃ënu ŋa më macëko hnë huɗakery: “Sakob!” Më w̃ëtaɓu.
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Më ntehnëko: “Ƴëkëryihni: fop wusan wule yëw̃aɗëhëhni wësëval w̃a wañiñir waƴaryah kwëhnaniho gë tëɓ tëɓ do gë wacankaf; ami lik kaɓi nuɓu fop ile ntiki Laban ỹa.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 W̃ën Betel ŋa yeɓu, hn'ile cëɓëruho do rurëru wagu itaka hna, hnam ntëkëntuhow̃o. Tame, matëry, kërënary iŋi nkal do avoka hnë nkal nte hnagahniru hna.”»
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Rasel gë Leya më ntëkwaniha: «Goryaryëlëfuhna ile lëw̃ëɗëfun tere rëm fu hna.
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Had vëhneh pëlakëfu, kaɓi nkwafëkëfu do tokëk koryi lëw̃ fu ỹa.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Awa, fop hnapul le nufëhnëka W̃ënu rëm fu ỹi fuhnë hwëhnëk gë vutah vudëw̃ fu vi. Tame diry fop le ntehnëki W̃ënu ŋa.»
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 Awa, Sakob më pëhwëtak do kaƴëndëhni vërahu gë vësëvalu hnë wayonkomb.
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 Më njokëhni fop wusaw̃ wulëw̃u w̃a gë hnapul le nuỹako hnë Padan-Aram ỹa. Mënc gë vëhni rëmu Isak, hn'inkal Kanan hna.
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Hnë wati rac, Laban imëc wëñahn wusaw̃ wulëw̃u njiko. Kaɓi rëmu Rasel golohna hnam, Rasel më nuỹak fere soŋe ntehahn vundëhwa vunte cëmbëɗëho rëmu had wamën ŋa.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Sakob tokakawo Laban avë Aram ỹa, g'unji dëw̃u hara koyalahna ŋa.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Nkaryëko, gë fop le kwëhnako ỹa. Ntëmpëtako sën sankaf ỹa, Yufërat, do nji gë cape inkal nte hwëhnak wahuŋ, do w̃acëɗe Galad.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Hnë fac rarëna hna, më pëƴayik Laban Sakob nkaryëk.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Më nufëkëhni vëheryu, tëfëlehna hnë uyas wafac mbëɗ gë wahi (7) do tëkahna hnë wahuŋ Galad hna.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Ɓare g'umëɗ ga W̃ënu ŋa më tufëhnaka Laban, avë Aram ỹa, hnë huɗakery do ntehna: «Antë alehna wameh Sakob.»
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Awa Laban tëkakawo Sakob. Sakob hn'ikuŋ ndampo ntiko hnam usank lëw̃u w̃a; Laban fëna ntintëlehni hnam ulëw̃u w̃a hn'ikuŋ tac.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Laban më ntehnëka Sakob: «Ye fëlaki? Soŋe ye rokaruho ayojëhni vëryag mën vi had vëramp uw̃ët?
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Soŋe ye sow̃aru ayaryi, tokaruho do pëƴalihohna? Ntinëhnakëndëmi ambënt cankaf koyalahni.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Maw̃ëlihna hoyalëfu vëryag mën vi gë vutah vuntëw̃ hni vi! Paryi nke had intëhn ntiru aŋ'ankaw̃.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Koɗëfu liwu w̃eh ge ñaɗëfu; ɓare W̃ën rëmuh ŋa më lehnëko umëɗ nte ryëcëk ŋi: “Antë alehna wameh Sakob!”
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Awa, nkwëryëɓu njiru kaɓi ñankahnëkino aw̃ënc gë vëhni rëmuh, ɓare soŋe ye lë leru vundëhwa vunte sëmbëɗëfu had wamën ŋa?»
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Sakob më ntëkwaka Laban: «Njiɓu koyëna kaɓi ntakëkow̃o do nahaɗëfuho teɓëɗuhow̃ëhni vëryag hu vi.
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Tame ge nuru vundëhwa vutac hnë aryampo vëlëmën li, ahnë arac cëmëɗ. Tase vëlëw̃ fu vi ƴëkëry fop ile ye hnë ỹal mën ỹi do nufëry ile hwëhnëru ỹa.» Hara Sakob ƴëtëlohna Rasel leko vundëhwa va.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Awa, Laban më njëkëlehnëk hn'usank Sakob hna gë va Leya hna do gë vëryokuŋ vëhi va, ɓare nulohna. Ga cahnik hn'usank Leya hna, më tënkëk hn'uva Rasel hna.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Hara, Rasel leko vundëhwa va; hnë le tindëɗeni wayonkomb ntañahni kwëtëko do ntañahn. Laban njëkëlehnëko hn'usank hna fop hara ñoñ nuna.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Rasel më ntehnëka rëmu: «Apa, antë ntavi ge kolëla w̃atu haryënkw hu; ures lepera fëgwëko.» Laban njëkëlehnëko ɓare nulohna vundëhwa va.
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Sakob më ntavëka do nirahna Laban ntehna: «Ye liɓu w̃eh? Mo ryaw̃ëɓu soŋe aholahn arëfëlehnëndo aki?
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Njëkëlehnëru hnë viỹë mën hna fop. Tëkatëru bi iñë ryampo ile hwëhnëru? Tufëryihni vëlëmën vi do gë vëlëw̃ hu vi, do tëfëka kitiŋënihëfu.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 «Ntiɓu wabëhn wafëhw wahi (20) ỹal hu hna; nulihahna muk icaw̃ hu nte hnacëk, do cemëlëw̃ahna muk icaw̃ hu.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Mëncënanilinahna muk icaw̃ nte ndaw̃ëk intaw̃, mbokënanëɗëminawo nte-wo-nte cëmëko icaw̃ ŋa. Tëƴëɗuhow̃ëhniwo vësayini wule leɗeho w̃a, g'umëɗ ma g'anent ŋa.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 G'anent ga korotëɗëfuho gulav w̃a do g'umëɗ ga gë huji ha, do koɗëw̃ohna ryaku wakwëɗ.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Maw̃ëɓuho liwu wabëhn wafëhw wahi (20) ỹal hu hna: ndokuŋëhnëmi wabëhn pëhw gë wahnah (14) ỹëlahnëw̃ëhni vëryag hu vëhi vi, do wabëhn mbëɗ gë ryaw̃ (6) soŋe hnuỹahnëw̃ëhni wusaw̃, ɓare wëjë, nkwëcëtëɗuho cos mën iŋa. Koyëna nkeho!
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Ge W̃ën rëm sankaf mën Abëraham, W̃ën hunte valendëhawo rëm mën Isak ŋa, ɗemakëndilohna, tavakënduho w̃ëncu wëɓák fo. Ɓare W̃ënu ŋa nuk horot mën w̃a gë ɗoku lakah le liɓu ỹa do umëɗ nte ryëcëk ŋi niraki.»
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Laban më ntëkwaka Sakob: «Vëỹi vësëval ami hwëhnëkëhni, vutah vuntëw̃ hni vi ami hwëhnëkëhni, wuỹi wusaw̃ ami hwëhnëkëhni do fop le hnuɗu ỹi ami hwëhnëk. Ɓare, njavëtëɓu tëk pëgw dol, ñoñ koɗa voku liwu soŋe vëryag mën vi ma soŋe vutah vunte nagëni vi.
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Tame ƴij nkwëryëli fuhnë vëhi, do tëfëka ntiyi iñë nke seɗe yëbëlan fu.»
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Awa Sakob më nufëk itaka do cëɓ.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Tac ntehnëhni vëlëw̃u va mbarëpini wëraka. Më mbarëpini do ntini akova. Tac vëhni fop hnë kova tac tokëniho.
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Laban Yëgar Sahaduta macëko ỹëw̃a rac, do Sakob umë Galed macëko.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Laban më ntehnëk: «Aŋi kova ye dol seɗe lëw̃ fu ỹa wëjë g'ami.» Soŋe rac w̃acande ỹëw̃a ỹa Galed, umë fëhnëtanëk «kova nte ye seɗe».
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Misëpa maciko fëna, umë fëhnëtanëk «ỹëw̃a soŋe iƴëka», kaɓi Laban mboko ntehn kat: «Araɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëkandëfu antë tavi ile hwëtëlik ani ỹi ge gona nulënde.
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Ge koroteyehnëruhëhni vëryag mën vi, ge ñëlëruhëhni vësëval vëhaw̃ary, diry wajira, gena ahnë ye seɗe ỹa yëbëlan fu, ɓare W̃ënu ŋa dënk ye.»
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Tac Laban më mbok ntehnëka Sakob: «Ƴëkëry aŋi kova wëraka nte hovëɓu yëbëlan fu ŋi, ƴëkëry iŋi taka nte sëɓik ŋi.
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 Aŋa kova gë iŋi taka ye waseɗe walëw̃ fu w̃a: tëfëlohna ryëcu aŋa kova yiryindu ỹal hu soŋe liyi w̃eh, wëjë fëna tëfëlihna aryëci aŋa kova ayijënd ỹal mën soŋe aliwo w̃eh.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Araɓi W̃ën Abëraham ŋa gë W̃ën Nahor ŋa, asankaf rëm mën, nke ahitiŋ yëbëlan fu.»
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Tac Sakob më cënak saɗëha kuŋ hna, do macehnëhni vahnë va fop roka ỹa. Tokëniho do ndakëniho kuŋ hna.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.