Gênesis 31
Vikerëh Vikasëk W̃ën gë Wapëgwala (COU) vs NAA
1 Sakob njëtako viju Laban va ntehnëɗëniho: «Sakob nufëk fop le kwëhnëk rëm fu ỹa do umë vetandanëka.»
1 Jacó ouvia os comentários dos filhos de Labão, que diziam: — Jacó se apossou de tudo o que era de nosso pai. Ele juntou toda essa riqueza a partir do que era de nosso pai.
2 Sakob kamahnëko Laban gona njëkënda gë koɓëri ka.
2 Jacó, por sua vez, reparou que o rosto de Labão não lhe era favorável como anteriormente.
3 Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka Sakob: «Ɓokary hn'inkal vële hnagëki hna, ɗarël vëvë tere hu hna, do g'ami nkeɗe.»
3 E o Senhor disse a Jacó: — Volte para a terra de seus pais e para a sua parentela; e eu estarei com você.
4 Sakob më macehnëkëhni vësëvalu Rasel gë Leya, hnë wëhaỹ hna, le nkeho ntega wusaw̃ wulëw̃u hna.
4 Então Jacó mandou vir Raquel e Lia ao campo, para junto do seu rebanho,
5 Më ntehnëkëhni: «Kamahnëɓu rëmun gona njëkëndo gë koɓëri ka; ɓare W̃ën rëm mën ŋa gë ami nkeɓun kwëlëkwël.
5 e lhes disse: — Vejo que o rosto do pai de vocês não me é favorável como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Nurun, w̃uhnë dënk, ndokuŋëhnëɓuha rëmun gë fanka mën fa fop.
6 Vocês mesmas sabem que com todo empenho tenho trabalhado para o pai de vocês,
7 Ɓare, tokako nkwëcëtëɗëho cos mën iŋa. Ɓare W̃ënu ŋa tavëlahna ntiwo w̃eh.
7 mas ele me tem enganado e por dez vezes mudou o meu salário; porém Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Ge ntehnakëndëho: “Wusaw̃ wule hwëhnak wañiñir tëɓ tëɓ w̃a ye cos hu ŋa”, wusaw̃ w̃a fop wuhwëhn tëɓ tëɓ fo nagakëndëni, do ge ntehnakëndëho: “Wusaw̃ wule hwëhnak wañiñir waƴaryah ŋa ye cos hu ŋa”, fop wusaw̃ w̃a wule hwëhnak wañiñir waƴaryah fo nagakëndëni.
8 Se ele dizia: “Os salpicados serão o seu salário”, então todos os rebanhos davam salpicados; e, se ele dizia: “Os listrados serão o seu salário”, então os rebanhos todos davam listrados.
9 W̃ënu ŋa nufëkëhni wusaw̃ wulëw̃u w̃a do njëɗaw̃ow̃ëhni.
9 Assim, Deus tirou o gado do pai de vocês e o deu a mim.
10 «Hnë wati nte njëw̃alëɗëniho wusaw̃ ŋa, nuɓu ỹinë hnë huɗakery: wusan wule yëw̃aɗëhëhniwo wësëval w̃a wañiñir waƴaryah kwëhnaniho gë tëɓ tëɓ do gë wacankaf.
10 — Pois, chegado o tempo em que os animais acasalavam, levantei os olhos e vi em sonhos que os machos que cobriam as ovelhas eram listrados, salpicados e malhados.
11 Tac, mëleka W̃ënu ŋa më macëko hnë huɗakery: “Sakob!” Më w̃ëtaɓu.
11 E o Anjo de Deus me disse em sonho: “Jacó!” E eu respondi: “Eis-me aqui!”
12 Më ntehnëko: “Ƴëkëryihni: fop wusan wule yëw̃aɗëhëhni wësëval w̃a wañiñir waƴaryah kwëhnaniho gë tëɓ tëɓ do gë wacankaf; ami lik kaɓi nuɓu fop ile ntiki Laban ỹa.
12 Ele continuou: “Levante agora os olhos e veja que todos os machos que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados, porque vejo tudo o que Labão está fazendo com você.
13 W̃ën Betel ŋa yeɓu, hn'ile cëɓëruho do rurëru wagu itaka hna, hnam ntëkëntuhow̃o. Tame, matëry, kërënary iŋi nkal do avoka hnë nkal nte hnagahniru hna.”»
13 Eu sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna, onde me fez um voto. Levante-se agora, saia desta terra e volte para a terra de sua parentela.”
14 Rasel gë Leya më ntëkwaniha: «Goryaryëlëfuhna ile lëw̃ëɗëfun tere rëm fu hna.
14 Então Raquel e Lia disseram: — Será que ainda existe para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Had vëhneh pëlakëfu, kaɓi nkwafëkëfu do tokëk koryi lëw̃ fu ỹa.
15 Não é verdade que ele nos considera como estrangeiras? Pois nos vendeu e consumiu tudo o que nos era devido.
16 Awa, fop hnapul le nufëhnëka W̃ënu rëm fu ỹi fuhnë hwëhnëk gë vutah vudëw̃ fu vi. Tame diry fop le ntehnëki W̃ënu ŋa.»
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faça tudo o que Deus pediu que você fizesse.
17 Awa, Sakob më pëhwëtak do kaƴëndëhni vërahu gë vësëvalu hnë wayonkomb.
17 Então Jacó se levantou e, fazendo montar seus filhos e suas mulheres em camelos,
18 Më njokëhni fop wusaw̃ wulëw̃u w̃a gë hnapul le nuỹako hnë Padan-Aram ỹa. Mënc gë vëhni rëmu Isak, hn'inkal Kanan hna.
18 levou todo o seu gado e todos os seus bens que chegou a possuir, o gado de sua propriedade que havia acumulado em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Hnë wati rac, Laban imëc wëñahn wusaw̃ wulëw̃u njiko. Kaɓi rëmu Rasel golohna hnam, Rasel më nuỹak fere soŋe ntehahn vundëhwa vunte cëmbëɗëho rëmu had wamën ŋa.
19 Enquanto Labão tinha ido fazer a tosquia das ovelhas, Raquel roubou os ídolos do lar que pertenciam a seu pai.
20 Sakob tokakawo Laban avë Aram ỹa, g'unji dëw̃u hara koyalahna ŋa.
20 E Jacó enganou Labão, o arameu, não revelando que tinha planos de fugir.
21 Nkaryëko, gë fop le kwëhnako ỹa. Ntëmpëtako sën sankaf ỹa, Yufërat, do nji gë cape inkal nte hwëhnak wahuŋ, do w̃acëɗe Galad.
21 E fugiu com tudo o que lhe pertencia. Levantou-se, passou o Eufrates e tomou o rumo dos montes de Gileade.
22 Hnë fac rarëna hna, më pëƴayik Laban Sakob nkaryëk.
22 No terceiro dia, Labão foi avisado de que Jacó ia fugindo.
23 Më nufëkëhni vëheryu, tëfëlehna hnë uyas wafac mbëɗ gë wahi (7) do tëkahna hnë wahuŋ Galad hna.
23 Reuniu os seus parentes e saiu no encalço de Jacó, por sete dias de viagem, e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Ɓare g'umëɗ ga W̃ënu ŋa më tufëhnaka Laban, avë Aram ỹa, hnë huɗakery do ntehna: «Antë alehna wameh Sakob.»
24 De noite, porém, Deus veio em sonhos a Labão, o arameu, e lhe disse: — Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.
25 Awa Laban tëkakawo Sakob. Sakob hn'ikuŋ ndampo ntiko hnam usank lëw̃u w̃a; Laban fëna ntintëlehni hnam ulëw̃u w̃a hn'ikuŋ tac.
25 Labão alcançou Jacó. Este havia armado a sua tenda naqueles montes. Também Labão armou a sua tenda com os seus parentes, nos montes de Gileade.
26 Laban më ntehnëka Sakob: «Ye fëlaki? Soŋe ye rokaruho ayojëhni vëryag mën vi had vëramp uw̃ët?
26 E Labão disse a Jacó: — Que foi que você fez? Você me enganou e levou as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Soŋe ye sow̃aru ayaryi, tokaruho do pëƴalihohna? Ntinëhnakëndëmi ambënt cankaf koyalahni.
27 Por que você fugiu em segredo, e me enganou, e não me disse nada? Eu o teria despedido com alegria, com cânticos, com tamborins e com harpa.
28 Maw̃ëlihna hoyalëfu vëryag mën vi gë vutah vuntëw̃ hni vi! Paryi nke had intëhn ntiru aŋ'ankaw̃.
28 E por que não permitiu que eu beijasse meus netos e minhas filhas? Nisso você agiu como um tolo.
29 Koɗëfu liwu w̃eh ge ñaɗëfu; ɓare W̃ën rëmuh ŋa më lehnëko umëɗ nte ryëcëk ŋi: “Antë alehna wameh Sakob!”
29 Tenho em minhas mãos poder para fazer mal a vocês, mas ontem à noite o Deus do pai de vocês me falou e disse: “Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.”
30 Awa, nkwëryëɓu njiru kaɓi ñankahnëkino aw̃ënc gë vëhni rëmuh, ɓare soŋe ye lë leru vundëhwa vunte sëmbëɗëfu had wamën ŋa?»
30 E agora que você partiu de vez, pois está com saudades da casa de seu pai, por que roubou os meus deuses?
31 Sakob më ntëkwaka Laban: «Njiɓu koyëna kaɓi ntakëkow̃o do nahaɗëfuho teɓëɗuhow̃ëhni vëryag hu vi.
31 Jacó respondeu: — Porque tive medo. Pensei assim: para que não aconteça que me tome à força as suas filhas.
32 Tame ge nuru vundëhwa vutac hnë aryampo vëlëmën li, ahnë arac cëmëɗ. Tase vëlëw̃ fu vi ƴëkëry fop ile ye hnë ỹal mën ỹi do nufëry ile hwëhnëru ỹa.» Hara Sakob ƴëtëlohna Rasel leko vundëhwa va.
32 Que seja morto aquele com quem o senhor achar os seus deuses. Na presença de nossos parentes, verifique o que pertence ao senhor e, se estiver comigo, pode levar embora. Acontece que Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Awa, Laban më njëkëlehnëk hn'usank Sakob hna gë va Leya hna do gë vëryokuŋ vëhi va, ɓare nulohna. Ga cahnik hn'usank Leya hna, më tënkëk hn'uva Rasel hna.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na tenda de Lia e na tenda das duas servas, mas não achou nada. Tendo saído da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Hara, Rasel leko vundëhwa va; hnë le tindëɗeni wayonkomb ntañahni kwëtëko do ntañahn. Laban njëkëlehnëko hn'usank hna fop hara ñoñ nuna.
34 Ora, Raquel havia pegado os ídolos do lar e, depois de colocá-los na sela de um camelo, estava sentada sobre eles. Labão apalpou toda a tenda e não os achou.
35 Rasel më ntehnëka rëmu: «Apa, antë ntavi ge kolëla w̃atu haryënkw hu; ures lepera fëgwëko.» Laban njëkëlehnëko ɓare nulohna vundëhwa va.
35 Então Raquel disse ao pai: — Não fique zangado, meu senhor, por eu não poder me levantar na sua presença, pois estou no meu período menstrual. Ele procurou, mas não encontrou os ídolos do lar.
36 Sakob më ntavëka do nirahna Laban ntehna: «Ye liɓu w̃eh? Mo ryaw̃ëɓu soŋe aholahn arëfëlehnëndo aki?
36 Então Jacó ficou zangado e discutiu com Labão. Dirigiu-se a Labão, dizendo: — Qual é a minha transgressão? Qual o meu pecado, para o senhor me perseguir com tanta fúria?
37 Njëkëlehnëru hnë viỹë mën hna fop. Tëkatëru bi iñë ryampo ile hwëhnëru? Tufëryihni vëlëmën vi do gë vëlëw̃ hu vi, do tëfëka kitiŋënihëfu.
37 Havendo apalpado todos os meus utensílios, quais foram os utensílios de sua casa que o senhor encontrou? Coloque-os aqui diante dos meus parentes e dos seus parentes, para que julguem entre nós dois.
38 «Ntiɓu wabëhn wafëhw wahi (20) ỹal hu hna; nulihahna muk icaw̃ hu nte hnacëk, do cemëlëw̃ahna muk icaw̃ hu.
38 Vinte anos eu estive com o senhor. As suas ovelhas e as suas cabras nunca perderam as crias, e não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Mëncënanilinahna muk icaw̃ nte ndaw̃ëk intaw̃, mbokënanëɗëminawo nte-wo-nte cëmëko icaw̃ ŋa. Tëƴëɗuhow̃ëhniwo vësayini wule leɗeho w̃a, g'umëɗ ma g'anent ŋa.
39 Não lhe apresentei os animais que eram despedaçados pelas feras; assumi o prejuízo. Da minha mão o senhor o requeria, tanto o roubado de dia como de noite.
40 G'anent ga korotëɗëfuho gulav w̃a do g'umëɗ ga gë huji ha, do koɗëw̃ohna ryaku wakwëɗ.
40 De maneira que eu andava, de dia consumido pelo calor, de noite, pela geada; e o meu sono me fugia dos olhos.
41 Maw̃ëɓuho liwu wabëhn wafëhw wahi (20) ỹal hu hna: ndokuŋëhnëmi wabëhn pëhw gë wahnah (14) ỹëlahnëw̃ëhni vëryag hu vëhi vi, do wabëhn mbëɗ gë ryaw̃ (6) soŋe hnuỹahnëw̃ëhni wusaw̃, ɓare wëjë, nkwëcëtëɗuho cos mën iŋa. Koyëna nkeho!
41 Vinte anos permaneci em sua casa. Catorze anos trabalhei para o senhor pelas suas duas filhas e seis anos trabalhei para conseguir o seu rebanho; dez vezes o senhor mudou o meu salário.
42 Ge W̃ën rëm sankaf mën Abëraham, W̃ën hunte valendëhawo rëm mën Isak ŋa, ɗemakëndilohna, tavakënduho w̃ëncu wëɓák fo. Ɓare W̃ënu ŋa nuk horot mën w̃a gë ɗoku lakah le liɓu ỹa do umëɗ nte ryëcëk ŋi niraki.»
42 Se não fosse o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, por certo o senhor me despediria agora de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e ontem à noite ele repreendeu o senhor.
43 Laban më ntëkwaka Sakob: «Vëỹi vësëval ami hwëhnëkëhni, vutah vuntëw̃ hni vi ami hwëhnëkëhni, wuỹi wusaw̃ ami hwëhnëkëhni do fop le hnuɗu ỹi ami hwëhnëk. Ɓare, njavëtëɓu tëk pëgw dol, ñoñ koɗa voku liwu soŋe vëryag mën vi ma soŋe vutah vunte nagëni vi.
43 Então Labão respondeu a Jacó: — As filhas são minhas filhas, os filhos são meus netos, os rebanhos são meus rebanhos, e tudo o que você está vendo é meu. Que posso fazer hoje a estas minhas filhas ou aos filhos que elas deram à luz?
44 Tame ƴij nkwëryëli fuhnë vëhi, do tëfëka ntiyi iñë nke seɗe yëbëlan fu.»
44 Venha, pois, e façamos uma aliança, eu e você, que sirva de testemunho entre mim e você.
45 Awa Sakob më nufëk itaka do cëɓ.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a erigiu por coluna.
46 Tac ntehnëhni vëlëw̃u va mbarëpini wëraka. Më mbarëpini do ntini akova. Tac vëhni fop hnë kova tac tokëniho.
46 E disse aos seus parentes: — Ajuntem pedras. Eles foram ajuntar pedras e fizeram um montão, ao lado do qual comeram.
47 Laban Yëgar Sahaduta macëko ỹëw̃a rac, do Sakob umë Galed macëko.
47 Labão deu-lhe o nome de Jegar-Saaduta, mas Jacó lhe chamou Galeede.
48 Laban më ntehnëk: «Aŋi kova ye dol seɗe lëw̃ fu ỹa wëjë g'ami.» Soŋe rac w̃acande ỹëw̃a ỹa Galed, umë fëhnëtanëk «kova nte ye seɗe».
48 E Labão disse: — Seja hoje este montão de pedras por testemunha entre mim e você. Por isso foi chamado de Galeede
49 Misëpa maciko fëna, umë fëhnëtanëk «ỹëw̃a soŋe iƴëka», kaɓi Laban mboko ntehn kat: «Araɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëkandëfu antë tavi ile hwëtëlik ani ỹi ge gona nulënde.
49 e Mispa, pois disse: — Que o
50 Ge koroteyehnëruhëhni vëryag mën vi, ge ñëlëruhëhni vësëval vëhaw̃ary, diry wajira, gena ahnë ye seɗe ỹa yëbëlan fu, ɓare W̃ënu ŋa dënk ye.»
50 Se você maltratar as minhas filhas e tomar outras mulheres além delas, não estando ninguém conosco, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você.
51 Tac Laban më mbok ntehnëka Sakob: «Ƴëkëry aŋi kova wëraka nte hovëɓu yëbëlan fu ŋi, ƴëkëry iŋi taka nte sëɓik ŋi.
51 E Labão continuou: — Eis aqui este montão de pedras e esta coluna que levantei entre mim e você.
52 Aŋa kova gë iŋi taka ye waseɗe walëw̃ fu w̃a: tëfëlohna ryëcu aŋa kova yiryindu ỹal hu soŋe liyi w̃eh, wëjë fëna tëfëlihna aryëci aŋa kova ayijënd ỹal mën soŋe aliwo w̃eh.
52 Seja o montão testemunha, e seja a coluna testemunha de que para mal não passarei para o lado de lá do montão e você não passará para o lado de cá do montão e da coluna.
53 Araɓi W̃ën Abëraham ŋa gë W̃ën Nahor ŋa, asankaf rëm mën, nke ahitiŋ yëbëlan fu.»
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E Jacó jurou pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Tac Sakob më cënak saɗëha kuŋ hna, do macehnëhni vahnë va fop roka ỹa. Tokëniho do ndakëniho kuŋ hna.
54 E Jacó ofereceu um sacrifício na montanha e convidou seus parentes para uma refeição. Eles comeram e passaram a noite na montanha.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou de madrugada, beijou os seus netos e as suas filhas e os abençoou. E, partindo, voltou para a sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.