Lucas 12
Iroaquerari Itioncacaantaqueca Aapani Irioshi: Tsavetacoquerica Amajirote Jesoquirishito (COTNT) vs VC
1 Iroompaquea icaramirincavaetanaquequea jmm caquintejia icantajianaquequea tirorererere icanca itsinacajianacaquea. Iriraquea Jesoshi icantajiguiriquea itsatacaanejia: “Inchiquiojitaja piquempejigaritsija pariseojia, manaquea icameetsatamampeaca intati, aisa itsaroventamampeajiaca. Iquempetacaro anempoacaanaqueroca pan ose, anempoanaquempa maasanose. Shooshoh paajencatsitiritsi.
1 Enquanto isso, os homens se tinham reunido aos milhares em torno de Jesus, de modo que se atropelavam uns aos outros. Jesus começou a dizer a seus discípulos: Guardai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Maasanopae yomanajivecaca imaica yamatavijantigueti oncoramanitapojajegueti intsajitaqueroquea. Ariquea oquejetaca maasanopae isenacajiguevetacaca imaica, oncoramanitapojajegueti ironigaantajiqueroquea.
2 Porque não há nada oculto que não venha a descobrir-se, e nada há escondido que não venha a ser conhecido.
3 Irootaquequea imaica nocantantajiaquempica, maasanopae picantaguetaqueca pitsecariqui pomanavecaca imaica, oncoramanitapojajegueti incantajiteroquea savincaguiteriqui, intsajianaqueroquea maasano. Aisa maasano pinchiquiojijencavetaquempa iguempitaqui pigonoro intsompogui pitsovironaquitequi, oncoramanitapojajegueti intsavetantajitero sotsiqui omencotapojacagueti pitsovironaquitequi ovancaitoqui.
3 Pois o que dissestes às escuras será dito à luz; e o que falastes ao ouvido, nos quartos, será publicado de cima dos telhados.
4 “Imaicaquea nocantajiaquempiquea aviatimpajia notsipajiacaca, aatoquea pitsaroacaajigaritsi nintajianquitsica irimetojajiaquempi. Iriatimpajia arigueti irimetojajiaquempi iroguenti metojanquitsine pitsino, cotanquitsiquea aato yagavejirotsi irimetojajiaqueroquea pishire.
4 Digo-vos a vós, meus amigos: não tenhais medo daqueles que matam o corpo e depois disto nada mais podem fazer.
5 Cotanquitsiquea naatimpa nontsatacaajiaquempiquea querica pintsaroacaajiaquempaca: irioquea pintsaroacaamajaquempaquea Aapani Irioshi, aparo icanca iriatimpa yagavejamajaque incanquegueti quericaca metojanquitsineca ariquea iragavejaquequea intigarancaqueroquea ishire camorecariqui. Arimajaca irioquea pintsaroacaamajaquempa.
5 Mostrar-vos-ei a quem deveis temer: temei àquele que, depois de matar, tem poder de lançar no inferno; sim, eu vo-lo digo: temei a este.
6 ¿Arimpaquea teequea pamenajiguiri tsimeripae ariguenti ivegaraca 5 tsimeri mavimentaquitequea imentaqui? Cotanquitsiquea Aapani Irioshi tee inchoocateji impeacotempaca.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? E, entretanto, nem um só deles passa despercebido diante de Deus.
7 Quempecaquea pimaejia, ariqueate itsaqueroquea apamaeropae. Irootaquequea nocantantajiaquempica aatoquea pitsaroajigui, caaviji panajaiaqueriquea tsimeripae.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, pois. Mais valor tendes vós do que numerosos pardais.
8 “Imaicaquea noncantajiaquempiquea: quericaca cantamajaqueroneca itsaroventamajataquena incamantajiaquerigueti caquintejia, ariqueate inquempetaquempa irira Irijanite Caquinte oncoramanitapojajegueti, incanquequea: ‘Naroguenti ashincari’, inquemajiaqueriquea maasano irashivantijitete Aapani Irioshi.
8 Digo-vos: todo o que me reconhecer diante dos homens, também o Filho do Homem o reconhecerá diante dos anjos de Deus;
9 Cotanquitsiquea quericaca cantaquerineca caquinte: ‘Teetarite nontsaroventempariji Jesoshi’, ariqueate inquempetaquempaquea Irijanite Caquinte oncoramanitapojajegueti, incanquequea: ‘Teequea naroguenti ashintemparine’, inquemajiaquenaquea maasano irashivantijitete Aapani Irioshi.
9 mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Quericaca cantaguishevetaquemparineca irira Irijanite Caquinte iragavejaque Aapani Irioshi irishetacotajeriquea, cotanquitsiquea iriraquea cantaguishetacoquerineca Ishire Aapani Irioshi, irioquea iriguenti aatoquea ishetacojitiritsi.
10 Todo aquele que tiver falado contra o Filho do Homem obterá perdão, mas aquele que tiver blasfemado contra o Espírito Santo não alcançará perdão.
11 “Oraqueate arigueti irajaitanaquempigueti shinagogaqui icapiocantapinijiacaca irooca ichoocatigueti jivatatsica joese irioca majirontajiatsica, aatoquea pishoshoguiteta piquenquejajiguiroquea querocaca pincanqueca pinquenquetsatacoventaquempagueti. Aatoquea picanti: ‘¿Querocaca noncanqueni?’,
11 Quando, porém, vos levarem às sinagogas, perante os magistrados e as autoridades, não vos preocupeis com o que haveis de falar em vossa defesa,
12 aapojaquempatari inquenquejacaajiaquempi Ishire Aapani Irioshi cameetsanijite pintsajiaquequea querocaca pincanqueca.”
12 porque o Espírito Santo vos inspirará naquela hora o que deveis dizer.
13 Iroompaquea icantanaque aparo caquinte tsipatsipaitacarica omporoguijajianquitsica icanqueriquea Jesoshi:
13 Disse-lhe então alguém do meio do povo: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Cotanquitsiquea Jesoshi icanqueriquea:
14 Jesus respondeu-lhe: Meu amigo, quem me constituiu juiz ou árbitro entre vós?
15 Ariquea icantajiguiri maasano:
15 E disse então ao povo: Guardai-vos escrupulosamente de toda a avareza, porque a vida de um homem, ainda que ele esteja na abundância, não depende de suas riquezas.
16 Ariquea iquempetacaanacariquea ajaarantavaetatsica, icanque: “Ichoocati caquinte ajaarantavaetatsica. Yashintamajataca iguepatsite ivintyacacaantaqueroquea tirigoitsoqui, iroompaquea ochoocatanaquequea ooquea jmmtacovaequequea teetarite oncapichaguiteteji.
16 E propôs-lhe esta parábola: Havia um homem rico cujos campos produziam muito.
17 Ocoramanivaetanaquequea anaavaeguetanaqueroquea oratica icapiocantaroca querompaquea incapiocajeroni, icanque: ‘¿Querocaquea noncotajeroni? Anaanaaguetanaqueroquea nocapiocantaroca. Imaica ¿querocaca noncapiocajeroni?’
17 E ele refletia consigo: Que farei? Porque não tenho onde recolher a minha colheita.
18 “Ariquea iquenquejanaqueroquea icanque: ‘Imaicaquea notsaquequea querocaca noncapiocajeroni. Nosoveacaanquerota nocapiocantavetaroca nantacaantaguetajequea otsipapae iniropaequea cameetsanijite arejetajempanijite maasanopae noncapiocantaguetajemparonijite notirigoitsoquite aisa maasanopae najaararopae.
18 Disse então ele: Farei o seguinte: derrubarei os meus celeiros e construirei maiores; neles recolherei toda a minha colheita e os meus bens.
19 Iroompaquea noshinevaequempaquea noncanque: Imaicaquea choocatacovaetanaquenaquea oshequiavaeque, aatotaquea oteronquitajatsi oncaratacovaetanaquequea ajagantsini, aatoquea taaca nocoguitejacotimataja. Imaicaquea imaica nomagorejaguiteniquea, noshecaguitempani, nomiraguiteniquea, noshinevaeguitempani noncanquempa.’
19 E direi à minha alma: ó minha alma, tens muitos bens em depósito para muitíssimos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 “Cotanquitsiquea Aapani Irioshi icanqueriquea: ‘Teequea pintsatimateji aviatimpa. Imaica pimetojaque ompitsecanaquegueti, povashiantaguetanaqueroquea maasanopae pashintaguecaca. ¿Taaca ashintajemparone?’
20 Deus, porém, lhe disse: Insensato! Nesta noite ainda exigirão de ti a tua alma. E as coisas, que ajuntaste, de quem serão?
21 Ariquea iquempeca imaica maasano iriratica nintatsica manaquea irajaarantavaequempa intati, cotanquitsiquea iriraquea Aapani Irioshi yamenaqueriquea quempecaquea teeca irashintempaji capichaji.”
21 Assim acontece ao homem que entesoura para si mesmo e não é rico para Deus.
22 Iroompaquea Jesoshi icantajiguiri itsatacaanejia: “Imaicaquea noncanquempi: aatoja pishoshoventajigaro pishecajia choocatacaajempineca, aisa aatoja pishoshoventajigaroquea pinquitsaajiaquempaca.
22 Jesus voltou-se então para seus discípulos: Portanto vos digo: não andeis preocupados com a vossa vida, pelo que haveis de comer; nem com o vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Oraquea pishire anijacajaiguimpica yagavejaquequea Aapani Irioshi ichoocatacaaquempiroquea, iroompaquea pisheca caaviji irojocajiaquempiquea. Ariquea oquempecaquea pinquitsaajiaquempaca, yagavejaquequea Aapani Irioshi ichoocatacaaqueroquea pitsino, iroompaquea pinquitsaajiaquempaca caaviji irojocajiaquempiquea.
23 A vida vale mais do que o sustento e o corpo mais do que as vestes.
24 Pamenajiguiriquea cogonti, teequea irivintyacavetempaji, aisa teequea onchoocavetempajiquea incapiocantemparoca isheca iroaroaitapinijigue iraapinijiaquequea irishecajiaquempaca, cotanquitsiquea Aapani Irioshi yojocapinijiaqueneriquea ishecajiacaca. ¡Aviatimpajia caaviji irojocajiaquempiquea pishecajia pishecajiaquempaca, caaviji panajaiaqueriquea araguetatsica!
24 Considerai os corvos: eles não semeiam, nem ceifam, nem têm despensa, nem celeiro; entretanto, Deus os sustenta. Quanto mais valeis vós do que eles?
25 Arigueti pishoshoguiteventavequemparo pigatsantsare ¿arimpa pagavejaque pincatsantsatanaje niganqui meetero?
25 Mas qual de vós, por mais que se preocupe, pode acrescentar um só côvado à duração de sua vida?
26 Iroosacanica teequea pagavejajigueji teemajaca omanamajatempaji, ¿queroquea ococani pishoshoventantajiacaroca caavijica omanapitsajiaquempiquea?
26 Se vós, pois, não podeis fazer nem as mínimas coisas, por que estais preocupados com as outras?
27 “Pamenajiguiroguetiquea ocatica ovempenaquipae inchiquiojiquea otsoroashiguetacaqueate iroatimpa, teequea oncatsiquejiavetempajiquea aantaquemparomeca oitsaare, aisa teequea onquiricajiavetempaji, jac ocameetsamajaquequea anaavaequequea ocanca ocameetsavaeque, anaaguequeroquea quitsaarentsi cameetsamorenaguetatsica coramanitica iquitsaajiacaca majirontatsica Saromonini caavijica anaaque ocameetsamorenataquequea.
27 Considerai os lírios, como crescem; não fiam, nem tecem. Contudo, digo-vos: nem Salomão em toda a sua glória jamais se vestiu como um deles.
28 Quempeca ocatica ovempenaquipae oporencanaque poren icameetsatacaaguequeroquea Aapani Irioshi, cotanquitsiquea osaitequeraquea taampina oshimpeguiricanaque shimpeguiririri, irajaiqueroquea intajaiquero. ¡Aviatimpajiaquea caaviji irojocajiaquempiquea pinquitsaajiaquempaca, caavijitari panajaiaqueroqueate ovempenaquipae! Cotanquitsiquea aviatimpajia teequea paventamajatempariji, manaquea pishoshoventajiaca taaca opajitapae.
28 Se Deus, portanto, veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã se lança ao fogo, quanto mais a vós, homens de fé pequenina!
29 Irootaquequea imaica nocantantajiaquempica: aatoquea pishoshoventajigaroquea pishecajiaquempaca irooca pimirajiaqueca.
29 Não vos inquieteis com o que haveis de comer ou beber; e não andeis com vãs preocupações.
30 Iriguentiquea quempejiguiroquea imaica irirajia teeca intsaroventajiguempariji, ishoshoventajiacaroquea taaca opajitapae, irootaquequea isavicaventajiaquequea iriatimpajia. Cotanquitsiquea aviatimpajia aatojate piquejejiguirotsija imaica, choocatarite Piri inquitequitica. Iriatimpa itsaquequea maasanopae picoguitejacojiacaca.
30 Porque os homens do mundo é que se preocupam com todas estas coisas. Mas vosso Pai bem sabe que precisais de tudo isso.
31 Aviatimpajiampani pinintamajajigue pimajirontamajatanaquempari Aapani Irioshi, ariquea iriatimpa irojocajiaquempiquea maasanopae picoguitejacojiacaca.
31 Buscai antes o Reino de Deus e a sua justiça e todas estas coisas vos serão dadas por acréscimo.
32 “Aatotarite pitsaroajigui, novejajiate. Teequea pincaramirincajiavetempaji, cotanquitsiquea Piri choocatatsica jenoqui inintacaajiaquempi pimajirontajiapojempari aisa impeacaavajempi majirontajiatsica imajirontagueti iriatimpa.
32 Não temais, pequeno rebanho, porque foi do agrado de vosso Pai dar-vos o Reino.
33 Pojocantajiaqueroquea pashintaguecaca, paanquemparoquea imentaquipae, pojocajiaqueneriquea coguitejacojianquitsica. Pinquejetaquempagueti ariquea irojocajiaquempiquea Aapani Irioshi cameetsamajaguetanquitsica ontaniqui inquitequi, onquejevetaquempaquea pinteterigueti imentaquipae tsaratoqui aatoca oshitequirejitsi, aatotari oteroncatsi irojocajiaquempica ontaniqui inquitequi, aatoquea ichoocati aitsitantatsica, aisa aato ichoocati shecaguetaroca quitsaarentsi.
33 Vendei o que possuís e dai esmolas; fazei para vós bolsas que não se gastam, um tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega o ladrão e a traça não o destrói.
34 Aritarite taaca opajita pishineventamajataca manaquea pisavicaventaguitironi piquenquejaguitironi.
34 Pois onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Estejam cingidos os vossos rins e acesas as vossas lâmpadas.
36 — ausente —
36 Sede semelhantes a homens que esperam o seu senhor, ao voltar de uma festa, para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Irishinejiaquempaquea irirajia yashintajitacaca tinajajianquitsica guijajiavajirica ashincarica incoraquepojajegueti. Noncantamajaquempiquea inquitsaatashipojajempariqueate iroguisavicajiapojaqueri shitaponcarontsiqui irojocajiapojaqueneriquea isheca.
37 Bem-aventurados os servos a quem o senhor achar vigiando, quando vier! Em verdade vos digo: cingir-se-á, fá-los-á sentar à mesa e servi-los-á.
38 Incoraquevequempaquea nianquiitequi irooca osavincaguitetamanaquegueti cotanquitsiquea iramenajiapojajerigueti irashijia tinajajianatsi, irishinejiaquempaquea yashintajiacaca.
38 Se vier na segunda ou se vier na terceira vigília e os achar vigilantes, felizes daqueles servos!
39 Iintsija pinquenquejajiguerojate, inchoocategueti itsipa choocatanquitsineca itsovironaquite, intsatemegueti querocaca incoraquetantaquempaca aitsitantatsica, ¿arimpate ari irimaaque? ¡Aatoquea! Manaquea intinajavenqueroquea irajaararo aatonijite iquijashitsijitiri iraitsijitaqueriquea.
39 Sabei, porém, isto: se o senhor soubesse a que hora viria o ladrão, vigiaria sem dúvida e não deixaria forçar a sua casa.
40 Irootaquequea nocantantajiaquempica: pincoguitempanija pincomajamajajiaquempaja poguijajiavajeri irira Irijanite Caquinte incoraquepojaje. Aatoguetiquea piquenquejamajajiguirotsi inchiquiojitaja icomirejajiapojajimpitsija.”
40 Estai, pois, preparados, porque, à hora em que não pensais, virá o Filho do Homem.
41 Icantsitanaca Peerero:
41 Disse-lhe Pedro: Senhor, propões esta parábola só a nós ou também a todos?
42 Icanque Amajirote: “Imaicaquea iintsija pinquenquejajigueriquea yashintajicaca tsatatsica quemisantamajatirica ashincarica. Pameneja inchoocategueti ashincarica irashijia, iroompaquea iroanaquequea osamani, incanqueriquea aparo yashincaca irinetsanaguetajeneriquea maasanopae irashijia, icancani irojocajiaqueneriquea ishecajia.
42 O Senhor replicou: Qual é o administrador sábio e fiel que o senhor estabelecerá sobre os seus operários para lhes dar a seu tempo a sua medida de trigo?
43 Irishinevaequempaquea yashincaca incoraquepojajegueti ashintarica arigueti iramenapojajeriquea inetsanamajaguetajiro icantanaquerica, arimpaquea irishineventamajatanaquempariquea.
43 Feliz daquele servo que o senhor achar procedendo assim, quando vier!
44 Arimajaquea incanqueri: ‘Imaica noninquequea pamenaguetaquenaro maasanopae nashincaca.’
44 Em verdade vos digo: confiar-lhe-á todos os seus bens.
45 Cotanquitsiquea aatogueti yoguijiri ashincarica manaquea incanque: ‘Aatota icoraquetsita’, ariquea imparianaquemparoquea incatsimajiaqueriquea irashijia shiramparijia irooca manquigarentsijia intavatavaaitaqueriquea. Manaquea irisavicaventaguiteroni irishecaguitempani, irimiraguiteni, irishinquiguitempani.
45 Mas, se o tal administrador imaginar consigo: Meu senhor tardará a vir, e começar a espancar os servos e as servas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Cotanquitsiquea taampina incoraquetapojaje ashincarica savincaguiteriqui teeca intsateji, incomirejapojajempari incatsimacatsimavaequeriquea oshequi, intsipatsipaitacaanquempari maasanojia teeca inquemisantajigueriji.
46 o senhor daquele servo virá no dia em que não o esperar e na hora em que ele não pensar, e o despedirá e o mandará ao destino dos infiéis.
47 “Iriraquea yashintajitaca tsatatsica inintacaavecarica ashincarica, cotanquitsiquea teequea inquemisanteriji, aisa teeca irinetsanatempaji incoraquepojajegueti, intavatavaavaequeriquea oshequi.
47 O servo que, apesar de conhecer a vontade de seu senhor, nada preparou e lhe desobedeceu será açoitado com numerosos golpes.
48 Cotanquitsiquea iriraquea yashintajitaca teeca intsateji inintavecaca ashincarica, impeacaaguevequemparoquea teeca irininteji ashincarica, aatomajaca itavatavaajitiri, teetarite intsatenica. Quericacaquea itsatacaamajajiqueca, inintajitiroquea inquempetaquempaquea iriatimpa inquempetacaamajaquemparoquea querocagueti icojitaquerini itsatacajaiquerigueti. Quericaca yojocamajajitica oshequi, inintajitiroquea irojocamajajitajeneriquea.
48 Mas aquele que, ignorando a vontade de seu senhor, fizer coisas repreensíveis será açoitado com poucos golpes. Porque, a quem muito se deu, muito se exigirá. Quanto mais se confiar a alguém, dele mais se há de exigir.
49 “Naatimpa nocoraquetaquequea cameetsanijite nontsitacapojaqueroniji paamari acaniqui quepatsiqui. Nonintamajaveca osamimincajencatsiquempame.
49 Eu vim lançar fogo à terra, e que tenho eu a desejar se ele já está aceso?
50 Imaica nantsipevaequempaquea. ¡Noshimampojancavaetanaca nocanca, irooshipojitari aapojaquempa!
50 Mas devo ser batizado num batismo; e quanto anseio até que ele se cumpra!
51 ¿Pijiqueji irooquea nocoraquetashique noncanqueriquea maasano quepatsiquitica inquemavacaajiaquempa iraavacaajiaquempaquea? Teetarite irooquea noncoraquetashiteji, iroguentiquea nocoraquetashique ompampiatantanaquemparoca intsinampirejavacaajianaquempa, incatsimajitanaqueriquea tsaroventaquenaneca.
51 Julgais que vim trazer paz à terra? Não, digo-vos, mas separação.
52 Jeroquea imaica inchoocajiaque caquintejia tsovironaquiqui, incarajiaque apavacoro, cotanquitsi mavitetanquitsica incatsimajiaqueri itsipajia, ari intsinampirejavacaajianaquempa.
52 Pois de ora em diante haverá numa mesma casa cinco pessoas divididas, três contra duas, e duas contra três;
53 Iriraquea shirampari incatsimaqueriquea irijanite, iriraquea irijanite incatsimaqueriquea iriri. Oraquea imanquigare oncatsimaqueroquea orijanite aisa ovataguero, oraquea orijanite oncatsimaqueroquea iniro, ariquea onquempetaquempaquea ovataguero iroatimpa oncatsimaqueroquea ovaguirote.”
53 estarão divididos: o pai contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora, e a nora contra a sogra.
54 Iroompaquea icantajiguiri maasano: “Oraqueate pamenajiguirogueti opoasecantigueti mararo oraquea iquijigueti catsirincaiteri picantajiaquequea: ‘Imaicashia ontejapojenishiatsi incani’, ariquea otejapojiqueate.
54 Dizia ainda ao povo: Quando vedes levantar-se uma nuvem no poente, logo dizeis: Aí vem chuva. E assim sucede.
55 Aisa ochovigaguitetigueti oquenajencatapojigueti quirincaqui picantajiaque: ‘Imaicashia oncatsirincaguitetanaquenishia’, ariquea ocatsirincaguitetanaque.
55 Quando vedes soprar o vento do sul, dizeis: Haverá calor. E assim acontece.
56 ¡Mana picameetsatamampeajiaca intati! Aviatimpajia pitsajiaveca pamenaguitevetarogueti arica ontejaque arica aato, irooca aisa pitsajiavecaroquea querocaca oncameetsaguitetantanajempaca, cotanquitsiquea ¿quero ococani teeca pintsatantajiguempaji queroca ococani yonigaimojiavequempiroquea Aapani Irioshi maasanopae pamenajiaqueca imaica?
56 Hipócritas! Sabeis distinguir os aspectos do céu e da terra; como, pois, não sabeis reconhecer o tempo presente?
57 “¿Queroquea picojiacani aviatimpajia caarica pinintantajiga pintsajiguequea taaca opaji cameetsaguetanquitsica?
57 Por que também não julgais por vós mesmos o que é justo?
58 Incatsimataquempigueti pigonoro irinintavequempagueti iraanaquempiquea jivatatsicaqui irisantanatacotacaanquempi, pinquenquetsatacaaguetanaquerija quenavoquirontsiqui pishinetacaajemparinijite aatoniji yaguimpitsi. Ontaniqui iraanaquempigueti jivatatsicaqui iriotarite cajemaquerineca coareta. Iriraquea coareta manaquea iraapanajantempiquea irisantanatacotsitempi.
58 Ora, quando fores com o teu adversário ao magistrado, faze o possível para entrar em acordo com ele pelo caminho, a fim de que ele te não arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao executor, e o executor te ponha na prisão.
59 Noncanquempiquea, aatogueti povegaramajatajiri catsimataquempica maasanopae paacotaquerica aatotarite yoguipaquijajimpitsi santanatacotaquempica.”
59 Digo-te: não sairás dali, até pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.