Lucas 12
Iroaquerari Itioncacaantaqueca Aapani Irioshi: Tsavetacoquerica Amajirote Jesoquirishito (COTNT) vs NVT
1 Iroompaquea icaramirincavaetanaquequea jmm caquintejia icantajianaquequea tirorererere icanca itsinacajianacaquea. Iriraquea Jesoshi icantajiguiriquea itsatacaanejia: “Inchiquiojitaja piquempejigaritsija pariseojia, manaquea icameetsatamampeaca intati, aisa itsaroventamampeajiaca. Iquempetacaro anempoacaanaqueroca pan ose, anempoanaquempa maasanose. Shooshoh paajencatsitiritsi.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Maasanopae yomanajivecaca imaica yamatavijantigueti oncoramanitapojajegueti intsajitaqueroquea. Ariquea oquejetaca maasanopae isenacajiguevetacaca imaica, oncoramanitapojajegueti ironigaantajiqueroquea.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Irootaquequea imaica nocantantajiaquempica, maasanopae picantaguetaqueca pitsecariqui pomanavecaca imaica, oncoramanitapojajegueti incantajiteroquea savincaguiteriqui, intsajianaqueroquea maasano. Aisa maasano pinchiquiojijencavetaquempa iguempitaqui pigonoro intsompogui pitsovironaquitequi, oncoramanitapojajegueti intsavetantajitero sotsiqui omencotapojacagueti pitsovironaquitequi ovancaitoqui.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 “Imaicaquea nocantajiaquempiquea aviatimpajia notsipajiacaca, aatoquea pitsaroacaajigaritsi nintajianquitsica irimetojajiaquempi. Iriatimpajia arigueti irimetojajiaquempi iroguenti metojanquitsine pitsino, cotanquitsiquea aato yagavejirotsi irimetojajiaqueroquea pishire.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 Cotanquitsiquea naatimpa nontsatacaajiaquempiquea querica pintsaroacaajiaquempaca: irioquea pintsaroacaamajaquempaquea Aapani Irioshi, aparo icanca iriatimpa yagavejamajaque incanquegueti quericaca metojanquitsineca ariquea iragavejaquequea intigarancaqueroquea ishire camorecariqui. Arimajaca irioquea pintsaroacaamajaquempa.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 ¿Arimpaquea teequea pamenajiguiri tsimeripae ariguenti ivegaraca 5 tsimeri mavimentaquitequea imentaqui? Cotanquitsiquea Aapani Irioshi tee inchoocateji impeacotempaca.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Quempecaquea pimaejia, ariqueate itsaqueroquea apamaeropae. Irootaquequea nocantantajiaquempica aatoquea pitsaroajigui, caaviji panajaiaqueriquea tsimeripae.
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 “Imaicaquea noncantajiaquempiquea: quericaca cantamajaqueroneca itsaroventamajataquena incamantajiaquerigueti caquintejia, ariqueate inquempetaquempa irira Irijanite Caquinte oncoramanitapojajegueti, incanquequea: ‘Naroguenti ashincari’, inquemajiaqueriquea maasano irashivantijitete Aapani Irioshi.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 Cotanquitsiquea quericaca cantaquerineca caquinte: ‘Teetarite nontsaroventempariji Jesoshi’, ariqueate inquempetaquempaquea Irijanite Caquinte oncoramanitapojajegueti, incanquequea: ‘Teequea naroguenti ashintemparine’, inquemajiaquenaquea maasano irashivantijitete Aapani Irioshi.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Quericaca cantaguishevetaquemparineca irira Irijanite Caquinte iragavejaque Aapani Irioshi irishetacotajeriquea, cotanquitsiquea iriraquea cantaguishetacoquerineca Ishire Aapani Irioshi, irioquea iriguenti aatoquea ishetacojitiritsi.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 “Oraqueate arigueti irajaitanaquempigueti shinagogaqui icapiocantapinijiacaca irooca ichoocatigueti jivatatsica joese irioca majirontajiatsica, aatoquea pishoshoguiteta piquenquejajiguiroquea querocaca pincanqueca pinquenquetsatacoventaquempagueti. Aatoquea picanti: ‘¿Querocaca noncanqueni?’,
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 aapojaquempatari inquenquejacaajiaquempi Ishire Aapani Irioshi cameetsanijite pintsajiaquequea querocaca pincanqueca.”
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Iroompaquea icantanaque aparo caquinte tsipatsipaitacarica omporoguijajianquitsica icanqueriquea Jesoshi:
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Cotanquitsiquea Jesoshi icanqueriquea:
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Ariquea icantajiguiri maasano:
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Ariquea iquempetacaanacariquea ajaarantavaetatsica, icanque: “Ichoocati caquinte ajaarantavaetatsica. Yashintamajataca iguepatsite ivintyacacaantaqueroquea tirigoitsoqui, iroompaquea ochoocatanaquequea ooquea jmmtacovaequequea teetarite oncapichaguiteteji.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Ocoramanivaetanaquequea anaavaeguetanaqueroquea oratica icapiocantaroca querompaquea incapiocajeroni, icanque: ‘¿Querocaquea noncotajeroni? Anaanaaguetanaqueroquea nocapiocantaroca. Imaica ¿querocaca noncapiocajeroni?’
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 “Ariquea iquenquejanaqueroquea icanque: ‘Imaicaquea notsaquequea querocaca noncapiocajeroni. Nosoveacaanquerota nocapiocantavetaroca nantacaantaguetajequea otsipapae iniropaequea cameetsanijite arejetajempanijite maasanopae noncapiocantaguetajemparonijite notirigoitsoquite aisa maasanopae najaararopae.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Iroompaquea noshinevaequempaquea noncanque: Imaicaquea choocatacovaetanaquenaquea oshequiavaeque, aatotaquea oteronquitajatsi oncaratacovaetanaquequea ajagantsini, aatoquea taaca nocoguitejacotimataja. Imaicaquea imaica nomagorejaguiteniquea, noshecaguitempani, nomiraguiteniquea, noshinevaeguitempani noncanquempa.’
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 “Cotanquitsiquea Aapani Irioshi icanqueriquea: ‘Teequea pintsatimateji aviatimpa. Imaica pimetojaque ompitsecanaquegueti, povashiantaguetanaqueroquea maasanopae pashintaguecaca. ¿Taaca ashintajemparone?’
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Ariquea iquempeca imaica maasano iriratica nintatsica manaquea irajaarantavaequempa intati, cotanquitsiquea iriraquea Aapani Irioshi yamenaqueriquea quempecaquea teeca irashintempaji capichaji.”
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Iroompaquea Jesoshi icantajiguiri itsatacaanejia: “Imaicaquea noncanquempi: aatoja pishoshoventajigaro pishecajia choocatacaajempineca, aisa aatoja pishoshoventajigaroquea pinquitsaajiaquempaca.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Oraquea pishire anijacajaiguimpica yagavejaquequea Aapani Irioshi ichoocatacaaquempiroquea, iroompaquea pisheca caaviji irojocajiaquempiquea. Ariquea oquempecaquea pinquitsaajiaquempaca, yagavejaquequea Aapani Irioshi ichoocatacaaqueroquea pitsino, iroompaquea pinquitsaajiaquempaca caaviji irojocajiaquempiquea.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 Pamenajiguiriquea cogonti, teequea irivintyacavetempaji, aisa teequea onchoocavetempajiquea incapiocantemparoca isheca iroaroaitapinijigue iraapinijiaquequea irishecajiaquempaca, cotanquitsiquea Aapani Irioshi yojocapinijiaqueneriquea ishecajiacaca. ¡Aviatimpajia caaviji irojocajiaquempiquea pishecajia pishecajiaquempaca, caaviji panajaiaqueriquea araguetatsica!
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Arigueti pishoshoguiteventavequemparo pigatsantsare ¿arimpa pagavejaque pincatsantsatanaje niganqui meetero?
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Iroosacanica teequea pagavejajigueji teemajaca omanamajatempaji, ¿queroquea ococani pishoshoventantajiacaroca caavijica omanapitsajiaquempiquea?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 “Pamenajiguiroguetiquea ocatica ovempenaquipae inchiquiojiquea otsoroashiguetacaqueate iroatimpa, teequea oncatsiquejiavetempajiquea aantaquemparomeca oitsaare, aisa teequea onquiricajiavetempaji, jac ocameetsamajaquequea anaavaequequea ocanca ocameetsavaeque, anaaguequeroquea quitsaarentsi cameetsamorenaguetatsica coramanitica iquitsaajiacaca majirontatsica Saromonini caavijica anaaque ocameetsamorenataquequea.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 Quempeca ocatica ovempenaquipae oporencanaque poren icameetsatacaaguequeroquea Aapani Irioshi, cotanquitsiquea osaitequeraquea taampina oshimpeguiricanaque shimpeguiririri, irajaiqueroquea intajaiquero. ¡Aviatimpajiaquea caaviji irojocajiaquempiquea pinquitsaajiaquempaca, caavijitari panajaiaqueroqueate ovempenaquipae! Cotanquitsiquea aviatimpajia teequea paventamajatempariji, manaquea pishoshoventajiaca taaca opajitapae.
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 Irootaquequea imaica nocantantajiaquempica: aatoquea pishoshoventajigaroquea pishecajiaquempaca irooca pimirajiaqueca.
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 Iriguentiquea quempejiguiroquea imaica irirajia teeca intsaroventajiguempariji, ishoshoventajiacaroquea taaca opajitapae, irootaquequea isavicaventajiaquequea iriatimpajia. Cotanquitsiquea aviatimpajia aatojate piquejejiguirotsija imaica, choocatarite Piri inquitequitica. Iriatimpa itsaquequea maasanopae picoguitejacojiacaca.
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Aviatimpajiampani pinintamajajigue pimajirontamajatanaquempari Aapani Irioshi, ariquea iriatimpa irojocajiaquempiquea maasanopae picoguitejacojiacaca.
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 “Aatotarite pitsaroajigui, novejajiate. Teequea pincaramirincajiavetempaji, cotanquitsiquea Piri choocatatsica jenoqui inintacaajiaquempi pimajirontajiapojempari aisa impeacaavajempi majirontajiatsica imajirontagueti iriatimpa.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Pojocantajiaqueroquea pashintaguecaca, paanquemparoquea imentaquipae, pojocajiaqueneriquea coguitejacojianquitsica. Pinquejetaquempagueti ariquea irojocajiaquempiquea Aapani Irioshi cameetsamajaguetanquitsica ontaniqui inquitequi, onquejevetaquempaquea pinteterigueti imentaquipae tsaratoqui aatoca oshitequirejitsi, aatotari oteroncatsi irojocajiaquempica ontaniqui inquitequi, aatoquea ichoocati aitsitantatsica, aisa aato ichoocati shecaguetaroca quitsaarentsi.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Aritarite taaca opajita pishineventamajataca manaquea pisavicaventaguitironi piquenquejaguitironi.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 — ausente —
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 — ausente —
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 Irishinejiaquempaquea irirajia yashintajitacaca tinajajianquitsica guijajiavajirica ashincarica incoraquepojajegueti. Noncantamajaquempiquea inquitsaatashipojajempariqueate iroguisavicajiapojaqueri shitaponcarontsiqui irojocajiapojaqueneriquea isheca.
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 Incoraquevequempaquea nianquiitequi irooca osavincaguitetamanaquegueti cotanquitsiquea iramenajiapojajerigueti irashijia tinajajianatsi, irishinejiaquempaquea yashintajiacaca.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Iintsija pinquenquejajiguerojate, inchoocategueti itsipa choocatanquitsineca itsovironaquite, intsatemegueti querocaca incoraquetantaquempaca aitsitantatsica, ¿arimpate ari irimaaque? ¡Aatoquea! Manaquea intinajavenqueroquea irajaararo aatonijite iquijashitsijitiri iraitsijitaqueriquea.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 Irootaquequea nocantantajiaquempica: pincoguitempanija pincomajamajajiaquempaja poguijajiavajeri irira Irijanite Caquinte incoraquepojaje. Aatoguetiquea piquenquejamajajiguirotsi inchiquiojitaja icomirejajiapojajimpitsija.”
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Icantsitanaca Peerero:
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Icanque Amajirote: “Imaicaquea iintsija pinquenquejajigueriquea yashintajicaca tsatatsica quemisantamajatirica ashincarica. Pameneja inchoocategueti ashincarica irashijia, iroompaquea iroanaquequea osamani, incanqueriquea aparo yashincaca irinetsanaguetajeneriquea maasanopae irashijia, icancani irojocajiaqueneriquea ishecajia.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Irishinevaequempaquea yashincaca incoraquepojajegueti ashintarica arigueti iramenapojajeriquea inetsanamajaguetajiro icantanaquerica, arimpaquea irishineventamajatanaquempariquea.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 Arimajaquea incanqueri: ‘Imaica noninquequea pamenaguetaquenaro maasanopae nashincaca.’
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 Cotanquitsiquea aatogueti yoguijiri ashincarica manaquea incanque: ‘Aatota icoraquetsita’, ariquea imparianaquemparoquea incatsimajiaqueriquea irashijia shiramparijia irooca manquigarentsijia intavatavaaitaqueriquea. Manaquea irisavicaventaguiteroni irishecaguitempani, irimiraguiteni, irishinquiguitempani.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Cotanquitsiquea taampina incoraquetapojaje ashincarica savincaguiteriqui teeca intsateji, incomirejapojajempari incatsimacatsimavaequeriquea oshequi, intsipatsipaitacaanquempari maasanojia teeca inquemisantajigueriji.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 “Iriraquea yashintajitaca tsatatsica inintacaavecarica ashincarica, cotanquitsiquea teequea inquemisanteriji, aisa teeca irinetsanatempaji incoraquepojajegueti, intavatavaavaequeriquea oshequi.
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 Cotanquitsiquea iriraquea yashintajitaca teeca intsateji inintavecaca ashincarica, impeacaaguevequemparoquea teeca irininteji ashincarica, aatomajaca itavatavaajitiri, teetarite intsatenica. Quericacaquea itsatacaamajajiqueca, inintajitiroquea inquempetaquempaquea iriatimpa inquempetacaamajaquemparoquea querocagueti icojitaquerini itsatacajaiquerigueti. Quericaca yojocamajajitica oshequi, inintajitiroquea irojocamajajitajeneriquea.
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 “Naatimpa nocoraquetaquequea cameetsanijite nontsitacapojaqueroniji paamari acaniqui quepatsiqui. Nonintamajaveca osamimincajencatsiquempame.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Imaica nantsipevaequempaquea. ¡Noshimampojancavaetanaca nocanca, irooshipojitari aapojaquempa!
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 ¿Pijiqueji irooquea nocoraquetashique noncanqueriquea maasano quepatsiquitica inquemavacaajiaquempa iraavacaajiaquempaquea? Teetarite irooquea noncoraquetashiteji, iroguentiquea nocoraquetashique ompampiatantanaquemparoca intsinampirejavacaajianaquempa, incatsimajitanaqueriquea tsaroventaquenaneca.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 Jeroquea imaica inchoocajiaque caquintejia tsovironaquiqui, incarajiaque apavacoro, cotanquitsi mavitetanquitsica incatsimajiaqueri itsipajia, ari intsinampirejavacaajianaquempa.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Iriraquea shirampari incatsimaqueriquea irijanite, iriraquea irijanite incatsimaqueriquea iriri. Oraquea imanquigare oncatsimaqueroquea orijanite aisa ovataguero, oraquea orijanite oncatsimaqueroquea iniro, ariquea onquempetaquempaquea ovataguero iroatimpa oncatsimaqueroquea ovaguirote.”
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Iroompaquea icantajiguiri maasano: “Oraqueate pamenajiguirogueti opoasecantigueti mararo oraquea iquijigueti catsirincaiteri picantajiaquequea: ‘Imaicashia ontejapojenishiatsi incani’, ariquea otejapojiqueate.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 Aisa ochovigaguitetigueti oquenajencatapojigueti quirincaqui picantajiaque: ‘Imaicashia oncatsirincaguitetanaquenishia’, ariquea ocatsirincaguitetanaque.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 ¡Mana picameetsatamampeajiaca intati! Aviatimpajia pitsajiaveca pamenaguitevetarogueti arica ontejaque arica aato, irooca aisa pitsajiavecaroquea querocaca oncameetsaguitetantanajempaca, cotanquitsiquea ¿quero ococani teeca pintsatantajiguempaji queroca ococani yonigaimojiavequempiroquea Aapani Irioshi maasanopae pamenajiaqueca imaica?
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 “¿Queroquea picojiacani aviatimpajia caarica pinintantajiga pintsajiguequea taaca opaji cameetsaguetanquitsica?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 Incatsimataquempigueti pigonoro irinintavequempagueti iraanaquempiquea jivatatsicaqui irisantanatacotacaanquempi, pinquenquetsatacaaguetanaquerija quenavoquirontsiqui pishinetacaajemparinijite aatoniji yaguimpitsi. Ontaniqui iraanaquempigueti jivatatsicaqui iriotarite cajemaquerineca coareta. Iriraquea coareta manaquea iraapanajantempiquea irisantanatacotsitempi.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Noncanquempiquea, aatogueti povegaramajatajiri catsimataquempica maasanopae paacotaquerica aatotarite yoguipaquijajimpitsi santanatacotaquempica.”
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.