Lucas 12
Ɨ nyúucarij tɨ jájcua tɨ aꞌɨj́na áꞌxaj ɨ Tavástaraꞌ ɨ Jesús tɨ Cɨríistuꞌ pueꞌeen ajta Salmos (COK) vs NVI
1 Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ tyeɨ́tyee, jéehua mu ajtyáxɨɨriacaꞌ, aꞌyaa mu aráꞌaxcaa aꞌchu huaꞌpuaj víꞌraꞌaj nusu huéeicaj víꞌraꞌaj, aꞌɨ́j mu jɨn huápuɨꞌɨj áꞌcatacaꞌaj. Ajta aꞌɨ́jna ɨ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu anaquéej tyihuaꞌtyixáatyaꞌajraa aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jamuán huacɨ́j aꞌyan tɨjɨn:
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Jiꞌnye tyiꞌtɨ́j maj muaꞌreej ɨ tyeɨ́tyee avíitzij jɨmeꞌ aꞌɨ́ɨ pu muaꞌreeriꞌhuan, ajta tyiꞌtɨ́j maj avaatacaꞌaj aꞌɨ́ɨ pu huataséjreꞌsij.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Aꞌyaa puꞌij aꞌɨ́jcɨ ɨ paj jaataxájtacaꞌ tɨ́caꞌristeꞌ, aꞌɨ́ɨ pu huatánamuajreꞌej tújcaꞌrij tzajtaꞌ, ajta aꞌɨ́jna ɨ paj jaataxájtacaꞌ xájtariꞌ u chiꞌtáj, Dios pu jaataxájtaj caꞌnyíin jɨmeꞌ aꞌájna ɨ chiꞌij japua.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 ’Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ mu siaj nyaꞌ amíincustyamuaꞌ puéꞌeen, caxu huáꞌtzɨɨnyeꞌej aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jaayíꞌtɨn maj jaajéꞌcaj ɨ siaj jatyáhueꞌraꞌ, jiꞌnye camu jaayíꞌtɨn maj joꞌpuáꞌrityeꞌen ɨ jaꞌmua júuricamej.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Nyajta nyáaj nu jamuaatéꞌexaatyeꞌej aꞌtɨ́j siaj tzɨɨnyeꞌej, aꞌɨ́j xu tzɨɨnyeꞌej aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ jaayíꞌtɨn tɨ jaajéꞌcaj ɨ siaj jatyáhueꞌraꞌ, tɨ ajta jaayíꞌtɨn tɨ aꞌáa yóorɨeenyij ɨ jaꞌmua júuricamej ɨ tɨéj jitze tɨquee aꞌnáj jáꞌmuɨꞌnyij. Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ tɨjɨn: siataꞌaj aꞌɨ́j huátzɨɨnyeꞌen.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 ’Caxu jeꞌej tyityóomuaꞌajcaj. ¿Nyi mequee aꞌyan tyíꞌnajchitaj aꞌchu huaꞌpuaj meeruꞌ anxɨ́vicaa jɨmeꞌ ɨ pínaꞌsee? Camu jéehua tyáꞌnajchij ɨ pínaꞌsee, ajta ɨ Dios capu huojoꞌhuaꞌnaj.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Ajta jaꞌmua jɨmeꞌ, Dios pu jamuaꞌreej aꞌchu tɨ sɨ́ɨj ajta sɨ́ɨj avaꞌcɨpuaj, aꞌɨ́ɨ pu arí jaatyéꞌitej. Aꞌɨ́j xu jɨn quee tyíꞌtzɨɨnyeꞌej, jiꞌnye muaꞌaj xu jéetzeꞌ jitzán juxɨeꞌveꞌ mequee ɨ pínaꞌsee.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 ’Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ, aꞌtɨ́j tɨnaꞌaj tɨ aꞌyan tyuꞌtaxáj ɨ tyeɨ́tyee tzajtaꞌ tɨ nyéetzij náꞌtzaahuatyeꞌ, nyáaj ɨ nyaj nyajta tyévij jitze huanɨeꞌhuacaꞌ, aꞌyaa nu nyajta tyaataxájta aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj tajapuá tyíꞌhuɨɨreꞌ ɨ Dios jimi,
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ naatyáhueꞌtaj aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ tyeɨ́tyee, aꞌyaa nu chaꞌtaj tyaataxájta aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ ɨ Dios jimi tɨjɨn canu jamuaꞌtyej.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Dios pu tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌraj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jeꞌej puaꞌaj tyíꞌnyaxaj nyéetzij ɨ nyaj nyajta tyévij jitze huanɨeꞌhuacaꞌ, ajta capu aꞌnáj tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌraj aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj jeꞌej puaꞌaj tyaataxáj ɨ júuricamaꞌraꞌ ɨ Dios.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 ’Matɨꞌɨj jamuáꞌanviꞌtɨj aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj tyeyúuj tzajtaꞌ tyíꞌijta, nusu aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj tyiꞌtɨ́j jɨn antyúumuaꞌreej, caxu jeꞌej tyityóomuaꞌajcaj jeꞌej siaj tyityeetyóonaj nusu jeꞌej siaj tyuꞌtaxájtaj,
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 jiꞌnye tɨꞌɨj jamuáacɨꞌtyij siaj tyuꞌtaxáj, aꞌɨ́ɨ pu ɨ júuricamaꞌraꞌ ɨ Dios tyajaꞌmuamuaꞌtyen jeꞌej siaj yeꞌej tyuꞌtaxájtaj.
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Sɨ́ɨj tɨ huaꞌ tzajtaꞌ ajoꞌtyávaacaꞌaj, aꞌyaa pu tyaatéꞌexaa ɨ Jesús tɨjɨn:
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Jesús pu aꞌyan tyuꞌtanyúj tɨjɨn:
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Ajta aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Tɨꞌɨj ij séej nyúucarij jɨn tyihuoꞌtéꞌexaaj aꞌyan tɨjɨn:
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Tɨꞌɨj ij aꞌyan tyiꞌriáꞌmuaꞌaj tɨjɨn: “¿Jiꞌnye náarɨnyij? Capu cheꞌ maꞌ jáaɨꞌrij jóꞌnyaj jeꞌej yóꞌuurej ɨ tɨ huácɨɨriacaꞌ.”
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 Aj puꞌij aꞌyan tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn: “Nuꞌríj jamuaꞌreej jeꞌej nyaj huárɨnyij. Nyetyuꞌtyúꞌuuna ɨ tyíꞌnyechoorij matɨj tyuꞌváatɨmee, nyajta jeꞌen séecan ájtaahuaxɨꞌsij tɨ jéetzeꞌ viváajmaꞌaj jáꞌraꞌnyij, nyatɨꞌɨj nyij aꞌúun juꞌtyáꞌtoosij ɨ tɨ tyúꞌcɨɨriacaꞌ, nyajta néijmiꞌi ɨ nyaj tyíꞌijchaꞌɨj.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Nyajta jeꞌen aꞌyan tyuꞌtaxájtaj ɨ nyatzájtaꞌ tɨjɨn: Nuꞌríj néijmiꞌi tyíꞌijchaꞌɨj, tyámuaꞌ pu tyéꞌtyeeren tɨ tyámuaꞌ tyinaatyáhuɨɨreꞌsij, nuꞌríj nyaj huányasoꞌpeꞌen, nyicheꞌ tyíꞌcuaꞌajcaj, nyajta yaꞌcaj, nyajta huányetyamuaꞌveꞌen.”
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 Ajta ɨ Dios pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn: “Muáaj mu paj quee maꞌúumuaꞌrej, ijíij tɨ́caꞌ paj muɨꞌnyij, ¿aꞌtanyíj tyíꞌcɨꞌtyij aꞌɨ́jna ɨ paj tyámuaꞌ tyúꞌruuj?”
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 Aꞌyaa pu tyeꞌmej aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj jaxɨeꞌveꞌ maj jéehua tyiꞌijchaꞌɨ́ɨj, ajta camu tyiꞌtɨ́j tyíꞌchaꞌɨj ɨ Dios jimi.
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Tɨꞌquij ɨ Jesús aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jamuán huacɨ́j tɨjɨn:
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Jéetzeꞌ pu ɨ jaꞌmua júuricamej juxɨeꞌveꞌ quee ɨ cueꞌráj, ajta jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ ɨ jaꞌmuatyévij quee ɨ siaj tyiꞌtyóocheꞌtyee.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Cásɨꞌ siahuoꞌséj mu cuaꞌtzáaj, camu tyíꞌhuastyaa, camu majta tyíꞌtzaꞌnacaa, camu tyichíꞌ ɨ maj tzajtaꞌ tyámuaꞌ yóꞌuurej ɨ maj meríj jájsɨɨ, capu jeꞌej óocheꞌ pu ɨ Dios tyihuáꞌcueꞌtyej. Siajta muaꞌaj jéetzeꞌ xu jimi juxɨeꞌveꞌ ɨ Dios mequee ɨ cuaꞌtzáaj.
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 ¿Aꞌtanyíj jaayíꞌtɨn tɨ jéetzeꞌ áꞌtyeeviꞌin tɨ júurij jáꞌraꞌnyij aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ tɨ jéehua tyúumuaꞌtziityeꞌ?
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Tɨpuaꞌaj sequée jaayíꞌtɨhuaꞌan siaj aꞌyan huárɨnyij, ¿jiꞌnye een jɨmeꞌ sij tyíꞌmuaꞌtzej aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ ɨ tɨ tyáꞌɨtzeereꞌ?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 ’Cásɨꞌ setyuꞌséj mu xúuxuꞌuj jeꞌej tɨ tyíꞌhuaseꞌ, capu tyíꞌmuɨjhuacaa capu ajta tyíꞌitzacaa. Ajta jéetzeꞌ pu naa huaséꞌrin quee ɨ Salomón ɨ tɨ tyiꞌtyávaacaꞌaj rey jɨmeꞌ, capu aꞌnáj aꞌyan tyuꞌyóochejtyej tyiꞌtɨ́j jɨmeꞌ tɨ naa huaséꞌrin tɨꞌɨj mu xúuxuꞌuj.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 Tɨpuaꞌaj ɨ Dios tyámuaꞌ tyéꞌchaꞌɨj ɨ xúuxuꞌuj tɨ aꞌáa jáꞌhuaseꞌ aꞌɨtzitáj, ajta yaa ariáꞌpuaꞌaj mu jaaréꞌvejchi, matɨꞌɨj mij jaatyáteeraj, jéetzeꞌ puꞌij muaꞌajmaj tyajamuaatáꞌsij ɨ siaj tyuꞌtyóochejtyeꞌen, muaꞌaj mu siaj quee tyáꞌtzaahuatyeꞌ.
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 Aꞌɨ́j pu jɨn caxu jeꞌej tyityóomuajtyej aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ tyiꞌtɨ́j siaj cuaꞌnyij, nusu jeꞌej siaj tyíꞌtyeyeꞌen.
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Jiꞌnye néijmiꞌi matɨꞌɨj manaꞌaj puaꞌmáj yan huacháatɨmee ɨ cháanacaj japua, aꞌyaa mu aꞌɨ́jcɨ jɨn tyíꞌmuaꞌtzej, siajta muaꞌaj xu tyivástaraꞌ tajapuá tɨ jáꞌsejreꞌ, aꞌɨ́ɨ pu arí jamuaꞌreej tyiꞌtɨ́j tɨ jamuáꞌɨtziityeꞌ.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Jéetzeꞌ xu jáahuoonyij ɨ Dios tɨ jɨn tyíꞌijta, aj xu sij néijmiꞌi tyaꞌancuriáaꞌsij ɨ tɨ tyajamuáꞌɨtziityeꞌ.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 ’Nyetyeɨ́ɨtyeristyamuaꞌ, caxu tyíꞌzɨɨnyeꞌej tyij siajta cɨ́ɨ sianaꞌaj aráꞌasej, aꞌɨ́jna ɨ siaj jajvástaraꞌ aꞌɨ́ɨ pu jamuaatáꞌsij siaj utyájrutyej joꞌtɨj aꞌɨ́ɨn tyejéꞌijtaj.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Siataꞌaj tyúꞌtoonyij ɨ siaj tyíꞌijchaꞌɨj siajta tyihuoꞌriáan ɨ maj quee jeꞌej tyéejviicueꞌ, aj xu sij tajapuá jéehua tyajáꞌajsɨɨreꞌsij ɨ tɨ tyajamuaatyáhuɨɨreꞌsij, aꞌyaa pu éenyeꞌej jaꞌmej tɨꞌɨj átoꞌrij tɨquee aꞌnáj huatyápaꞌnaj, ajta joꞌmaj quee aꞌnáj joꞌtyárutyij ɨ náhuaꞌrij, majta quee aꞌnáj yoꞌrɨésij ɨ cɨrimíisee.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Jiꞌnye joꞌtɨj tyiꞌtɨ́j jamuajaꞌajchaꞌɨɨreꞌ aꞌáa pu ajta jaꞌséeriaꞌaj jaꞌmej ɨ jaꞌmuaxɨéjnyuꞌcaa.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 ’Tyámuaꞌ xu huóoꞌuurej siaj sij tyuꞌtyáhuɨɨreꞌen, sióocheꞌ atanyéjnyeꞌrij tɨꞌɨj aꞌtɨ́j tɨ antyitátzaveꞌ.
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 Aꞌyaa xu éenyeꞌej xáꞌjuꞌun matɨꞌɨj ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ aꞌtɨ́j jimi tɨ aꞌáa joꞌmej joꞌmaj tyejeꞌyeꞌestej aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ ɨ tɨ sɨ́ɨj huatyényeɨɨchij, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ móocheꞌ mu tyiꞌchóꞌveꞌej muáꞌjuꞌun aꞌtzáaj tɨ uvéꞌnyesij aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ, mej mij jiyeꞌtzín tyaꞌantácuunyeꞌ tɨꞌɨj aꞌɨ́ɨn tyeꞌejtyátoꞌsixɨꞌɨn ɨ puéertaj jitze.
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Tyámuaꞌ pu tyihuoꞌtyáhuɨɨreꞌsij aꞌɨ́ɨjma ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨꞌɨj huoꞌséj ɨ maj jachoꞌveꞌ aꞌtzáaj tɨ uvéꞌnyesij aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ. Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ tzáahuatyiꞌraꞌaj jɨmeꞌ, aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ, aꞌɨ́ɨ pu tyámuaꞌ juꞌuurej tɨꞌij huoꞌtyáhuɨɨreꞌen, ajta huoꞌtaꞌíjtyeꞌsij maj ajtyáaraꞌasej ɨ méesaj jitze, tɨꞌij tyihuóꞌcueꞌtyej.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Tyámuaꞌ pu tyihuoꞌtyáhuɨɨreꞌsij aꞌɨ́ɨjma ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨpuaꞌaj móoj jachoꞌvaꞌaj, aꞌtzáaj tɨ uvéꞌnyesij aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ, tɨpuaꞌaj jéꞌtaꞌ tɨ́caꞌ uvéꞌnyej nusu tapuáꞌrisimaꞌcaj.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 Aꞌyaa xu muaꞌaj tyáꞌmuaꞌreeriaj tɨjɨn, aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyichíꞌ, tɨpuaꞌaj jamuaꞌreeriaj aꞌtzáaj tɨ aráꞌiixaj ɨ náhuaꞌrij, capu jaatáꞌsij tɨ anáꞌastij tɨꞌij tyuꞌnáhuaꞌan.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Siajta muaꞌaj, tyámuaꞌ xu sij siajta huóꞌuurej, jiꞌnye nyáaj, ɨ nyaj nyajta tyévij jitze huanɨeꞌhuacaꞌ, aj nu uvéꞌnyesij siatɨꞌɨj puaꞌaj quee pu tyámuamuaꞌreꞌ.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Pedro pu aꞌyan tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Tavástaraꞌ pu aꞌyan tyuꞌtanyúj tɨjɨn:
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 Tyámuaꞌ pu tyeꞌmej aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨꞌɨj uvéꞌnyej aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ, ajta jeꞌen jáatyoonyij aꞌyan rɨjcaj jeꞌej tɨ tyaataꞌíj.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Jeꞌcan jɨmeꞌ nu aꞌyan tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ, néijmiꞌi pu tyéꞌchaꞌɨɨrasteꞌen aꞌchu tɨ tyiꞌtɨ́j tyíchaꞌɨɨj aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 Ajta tɨpuaꞌaj aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ aꞌyan tyíꞌmuaꞌajcaj yee mu pu jaꞌ jéꞌtyeeren aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyináachaꞌɨɨraj, ajta quee íiyaꞌtaj uvéꞌnyesij, aj puꞌij huatyóochesij tɨ huoꞌtyávaxɨꞌɨn aꞌɨ́ɨjma ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ, ɨ maj tyétyacaa ajta ɨ maj úucaa, ajta pu huatyóochesij tɨ tyúꞌcuaꞌnyij, ajta tɨ nahuáj ucáayeꞌen tɨꞌɨj ij huatyátahueesij,
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ, aꞌɨ́ɨ pu uvéꞌnyesij aꞌnáj tɨpuaꞌaj quee jachoꞌveꞌ, ajta aꞌtzáaj tɨpuaꞌaj quee putyamuaꞌriáacaj, aj puꞌij jéehua puéjtzij jaatáꞌsij, aꞌyaa pu chaꞌtaj naꞌaj tyáꞌcɨꞌtyij tɨꞌɨj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj ootyáꞌɨtzeerej ɨ Dios jimi.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 ’Aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨ jamuaꞌreej jeꞌej tɨ tyáꞌxɨeꞌveꞌ aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ, ajta quee tyámuaꞌ eenyeꞌen, nusu quee aꞌyan rɨjcaj jeꞌej tɨ tyáꞌxɨeꞌveꞌ ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ, jéehua puꞌij javeenyij aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨquee jamuaꞌreej jeꞌej tɨ tyáꞌxɨeꞌveꞌ ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ, cɨ́ɨ puꞌuj tyeꞌréꞌvesij tɨpuaꞌaj jeꞌej puaꞌaj huárɨnyij. Aꞌtɨ́j maj jéehua tyuꞌtáꞌ, jéehua mu majta tyaatáhuaviiraj, ajta aꞌtɨ́j maj jéetzeꞌ jitzán tyíꞌcaꞌnyej jéehua mu majta tyaatáhuaviiraj.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 ’Aꞌɨ́j nu jɨn mu joꞌvéꞌmej nyej nyij puéjtzij huoꞌtáꞌan aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jeꞌej puaꞌaj rɨcɨj íiyan ɨ cháanacaj japua. Ajta aꞌyaa pu tyinaꞌráanajchi tɨ arí huatyóochenyij.
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Aꞌyaa pu nyéetzij tyíꞌnyacɨꞌtyij nyaj jéehua jajpuéetzij naꞌmej, jéehua pu jeꞌej puaꞌaj nyaꞌaj jaꞌmej ꞌasta naꞌaj quee néijmiꞌi tyeꞌentyipuáꞌrej.
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 ¿Nyij aꞌyan tyajamuáꞌmiteerasteꞌ nyaj aꞌɨ́jcɨ jɨn mujoꞌvéꞌmej mej mij tyámuaꞌ tyíꞌtyechajcaj íiyan ɨ cháanacaj japua? Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ tɨjɨn canu, sulu mej mij jéꞌtaꞌ huácɨɨnyej.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Ajta ijíij tɨ yujoꞌqueꞌtɨj jaꞌmej, ɨ maj anxɨ́vij ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj sequée manaꞌaj ajaꞌchej, aꞌɨ́ɨ mu jéꞌtaꞌ ootajúꞌ, aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj huéeicaj, aꞌɨ́ɨ mu huaꞌaj jaaxɨejviꞌraj ɨ maj huaꞌpuaj, majta ɨ maj huaꞌpuaj, aꞌyaa mu chaꞌtaj tyihuaꞌaj jaaxɨejviꞌraj ɨ maj huéeicaj.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Aꞌɨ́ɨ pu ɨ yoꞌpuáaraꞌan jajaaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ juyój, ajta ɨ yójraꞌ aꞌyaa pu chaꞌtaj naꞌaj tyaꞌjaaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ jutáataj, ajta ɨ náanajraꞌ, aꞌyaa pu chaꞌtaj tyaꞌjaaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ juyój tɨ íitaj, ajta aꞌɨ́jna ɨ yójraꞌ tɨ íitɨꞌ, aꞌɨ́ɨ pu ajta jajaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ junáanaj. Ajta ɨ muꞌnyáaraꞌ ɨ tɨ íitɨꞌ ɨ tɨ ucaríj, aꞌɨ́ɨ pu ajta jajaaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ jumuꞌ tɨ íitɨꞌ, ajta aꞌɨ́jna ɨ muꞌnyáaraꞌ tɨ íjmueꞌestɨꞌ, aꞌɨ́ɨ pu ajta jajaaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ jumuꞌ tɨ ucaríj.
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Jesús pu ajta aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj ɨ tyeɨ́tyee tɨjɨn:
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Naꞌríij tɨpuaꞌaj huatáꞌaacarej tɨ yúutyej pujmuaꞌ jeꞌtanyéj, aꞌyaa xu tyíꞌxaxaꞌaj tɨjɨn huáxɨcaj pu jaꞌmej, ajta aꞌyan tyeꞌmej.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 Muaꞌaj mu siaj quee maꞌumuámuaꞌreꞌ, muaꞌaj xu jaayíꞌtɨn jeꞌej siaj yeꞌej tyuꞌtaxáj jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j rɨnyij ɨ jútyeꞌ, nusu íiyan ɨ cháanacaj japua, ¿jiꞌnye siaj sij quee jaayíꞌtɨn siaj jaataxáj jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j rɨnyij jaꞌmua jimi aꞌíjcɨ xɨcáaraꞌ jitze?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 ’¿Jiꞌnye pequee asɨ́ɨj aꞌjimi jáꞌxaꞌpuɨꞌɨntareꞌ jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j tyiꞌtyéevijtɨj?
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Tɨpuaꞌaj aꞌtɨ́j tyiꞌtɨ́j ajitze huapuáꞌrityeꞌen, pataꞌaj jaatáhuaviij siaj jaaxáꞌpuɨꞌɨntareꞌen, naꞌríij quee aꞌɨ́ɨ pu muáꞌviꞌtɨn ɨ juéesij jimi, tɨꞌquij ɨ juées muéetzij tyuꞌtátuiireꞌsij aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ arósee, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ arósee, aꞌɨ́ɨ mu mueꞌtyánasij.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Aꞌyaa nu tyíꞌmuaꞌixaatyeꞌ tzáahuatyiꞌraꞌaj jɨmeꞌ, camu muiꞌrátoosij ꞌasta panaꞌaj quee tyuꞌnájchij néijmiꞌi aꞌchu maj muajijveꞌ.
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.