Lucas 12
Ɨ nyúucarij tɨ jájcua tɨ aꞌɨj́na áꞌxaj ɨ Tavástaraꞌ ɨ Jesús tɨ Cɨríistuꞌ pueꞌeen ajta Salmos (COK) vs AAI
1 Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ tyeɨ́tyee, jéehua mu ajtyáxɨɨriacaꞌ, aꞌyaa mu aráꞌaxcaa aꞌchu huaꞌpuaj víꞌraꞌaj nusu huéeicaj víꞌraꞌaj, aꞌɨ́j mu jɨn huápuɨꞌɨj áꞌcatacaꞌaj. Ajta aꞌɨ́jna ɨ Jesús, aꞌɨ́ɨ pu anaquéej tyihuaꞌtyixáatyaꞌajraa aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jamuán huacɨ́j aꞌyan tɨjɨn:
1 Nati ana veya’amaim sabuw hiruru’ay ana itinin i sibisib na’atube, naatu sabuw himour kwanekwan efan etei hibai karam hi’a’abinamo hibat. Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “Pharisee hai yeast isan mata toniwa’an, nati sabuw ufuhine ana itinin i gewasin baise wanawanah i rerekabin, imih a tur ao’owen.
2 Jiꞌnye tyiꞌtɨ́j maj muaꞌreej ɨ tyeɨ́tyee avíitzij jɨmeꞌ aꞌɨ́ɨ pu muaꞌreeriꞌhuan, ajta tyiꞌtɨ́j maj avaatacaꞌaj aꞌɨ́ɨ pu huataséjreꞌsij.
2 Abisa hisabuw inu’in boro sabusabuw hinabosair, naatu abisa wa’iwa’irin inu’in boro nirerereb.
3 Aꞌyaa puꞌij aꞌɨ́jcɨ ɨ paj jaataxájtacaꞌ tɨ́caꞌristeꞌ, aꞌɨ́ɨ pu huatánamuajreꞌej tújcaꞌrij tzajtaꞌ, ajta aꞌɨ́jna ɨ paj jaataxájtacaꞌ xájtariꞌ u chiꞌtáj, Dios pu jaataxájtaj caꞌnyíin jɨmeꞌ aꞌájna ɨ chiꞌij japua.
3 Abisa guguminamaim kuo boro natit marakawamaim hinanowar, naatu abisa akisimo bar etawan ihir taituwa taininamaim kubitarasib boro bar faifiy wan hinabat hinao rereb.
4 ’Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ mu siaj nyaꞌ amíincustyamuaꞌ puéꞌeen, caxu huáꞌtzɨɨnyeꞌej aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jaayíꞌtɨn maj jaajéꞌcaj ɨ siaj jatyáhueꞌraꞌ, jiꞌnye camu jaayíꞌtɨn maj joꞌpuáꞌrityeꞌen ɨ jaꞌmua júuricamej.
4 “Au ofonah a tur ao’owen sabuw iyab biya hina’a’asabun isan men kwanabir, anayabin nati ufunamaim boro men abisa ta hinasinaf.
5 Nyajta nyáaj nu jamuaatéꞌexaatyeꞌej aꞌtɨ́j siaj tzɨɨnyeꞌej, aꞌɨ́j xu tzɨɨnyeꞌej aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ jaayíꞌtɨn tɨ jaajéꞌcaj ɨ siaj jatyáhueꞌraꞌ, tɨ ajta jaayíꞌtɨn tɨ aꞌáa yóorɨeenyij ɨ jaꞌmua júuricamej ɨ tɨéj jitze tɨquee aꞌnáj jáꞌmuɨꞌnyij. Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ tɨjɨn: siataꞌaj aꞌɨ́j huátzɨɨnyeꞌen.
5 Orot yait kwana bibiruw i anao kwananowar. God i kwanabiruw, anayabin biya na’a’asabun ufunamaim ana fair ema’am boro baimakiy ana efanamaim nitaiy kwanare. Imih a tur ao’owen God i kwanabiruw.
6 ’Caxu jeꞌej tyityóomuaꞌajcaj. ¿Nyi mequee aꞌyan tyíꞌnajchitaj aꞌchu huaꞌpuaj meeruꞌ anxɨ́vicaa jɨmeꞌ ɨ pínaꞌsee? Camu jéehua tyáꞌnajchij ɨ pínaꞌsee, ajta ɨ Dios capu huojoꞌhuaꞌnaj.
6 Mamu kwikwik etei five hai biyan i two toea tetotobon, baise God boro men kafa’imo nati mamu kikimin ta isan nuhin eburuburumih.
7 Ajta jaꞌmua jɨmeꞌ, Dios pu jamuaꞌreej aꞌchu tɨ sɨ́ɨj ajta sɨ́ɨj avaꞌcɨpuaj, aꞌɨ́ɨ pu arí jaatyéꞌitej. Aꞌɨ́j xu jɨn quee tyíꞌtzɨɨnyeꞌej, jiꞌnye muaꞌaj xu jéetzeꞌ jitzán juxɨeꞌveꞌ mequee ɨ pínaꞌsee.
7 Na’atube ukwarimaim arib eretei bai’ab tebatabat God i so’ob, imih men kwanabir. Kwa a baiyan i ra’at men mamu kwikwik na’atube.
8 ’Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ, aꞌtɨ́j tɨnaꞌaj tɨ aꞌyan tyuꞌtaxáj ɨ tyeɨ́tyee tzajtaꞌ tɨ nyéetzij náꞌtzaahuatyeꞌ, nyáaj ɨ nyaj nyajta tyévij jitze huanɨeꞌhuacaꞌ, aꞌyaa nu nyajta tyaataxájta aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj tajapuá tyíꞌhuɨɨreꞌ ɨ Dios jimi,
8 A tur ao’owen, orot yait ayu isou sabuw etei nahimaim eo’orereb, Orot Natun auman boro God ana tounamatar etei nahimaim nati orot isan naorereb.
9 ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ naatyáhueꞌtaj aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ tyeɨ́tyee, aꞌyaa nu chaꞌtaj tyaataxájta aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ ɨ Dios jimi tɨjɨn canu jamuaꞌtyej.
9 Baise orot yait sabuw etei nahimaim ayu eyayaubu. Orot Natun auman boro na’atube God ana tounamatar etei nahimaim ibo nayaub.
10 ’Dios pu tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌraj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jeꞌej puaꞌaj tyíꞌnyaxaj nyéetzij ɨ nyaj nyajta tyévij jitze huanɨeꞌhuacaꞌ, ajta capu aꞌnáj tyihuoꞌtúꞌuunyiꞌraj aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj jeꞌej puaꞌaj tyaataxáj ɨ júuricamaꞌraꞌ ɨ Dios.
10 Yait Orot Natun isan tur nao kakaf na’at boro nanotawiy, baise orot yait Anun Kakafiyin isan tur kakafin nao nabi’ib boro men nanotawiy.
11 ’Matɨꞌɨj jamuáꞌanviꞌtɨj aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj tyeyúuj tzajtaꞌ tyíꞌijta, nusu aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj tyiꞌtɨ́j jɨn antyúumuaꞌreej, caxu jeꞌej tyityóomuaꞌajcaj jeꞌej siaj tyityeetyóonaj nusu jeꞌej siaj tyuꞌtaxájtaj,
11 Baibabatiyi isan hinabuwi kwanan Kou’ay Baremaim, o gawan sabuw nahimaim, o aiwob sabuw nahimaim, men taiyuw wasfafari isan, o tur mi’itube eo isan kwaniyababanamih.
12 jiꞌnye tɨꞌɨj jamuáacɨꞌtyij siaj tyuꞌtaxáj, aꞌɨ́ɨ pu ɨ júuricamaꞌraꞌ ɨ Dios tyajaꞌmuamuaꞌtyen jeꞌej siaj yeꞌej tyuꞌtaxájtaj.
12 Anayabin God Anun Kakafiyin nati ana veya’amaim boro tur ni’obaiyi kwanao.”
13 Sɨ́ɨj tɨ huaꞌ tzajtaꞌ ajoꞌtyávaacaꞌaj, aꞌyaa pu tyaatéꞌexaa ɨ Jesús tɨjɨn:
13 Rou’ay wanawanahimaim orot ta Jesu iu, “Bai’obaiyenayan, ayu akokok tuwai ana tur ina’owen, tamai momorob ana kwahan nafaram airi ana bow.”
14 Jesús pu aꞌyan tyuꞌtanyúj tɨjɨn:
14 Jesu iya’afut eo, “Aro, ayu au ef men ema’am boro anibasit tuwat airi a sawar kwahan ana faram?”
15 Ajta aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn:
15 Naatu Jesu tatabir sabuw etei iuwih eo, “Mata toniwa’an sawar moumurih na’in bow isan men mata nananan niwa’an. Anayabin yawas wanatowan boro men orot ana sawar moumurih imaim hinafufun hinitinimih.”
16 Tɨꞌɨj ij séej nyúucarij jɨn tyihuoꞌtéꞌexaaj aꞌyan tɨjɨn:
16 Naatu Jesu oroubon ta eo, “Ana veya ta orot sawar wairafin ana masaw bo ana ub hiyen gewas hiw ro’oh moumurih na’in hiya itah,
17 Tɨꞌɨj ij aꞌyan tyiꞌriáꞌmuaꞌaj tɨjɨn: “¿Jiꞌnye náarɨnyij? Capu cheꞌ maꞌ jáaɨꞌrij jóꞌnyaj jeꞌej yóꞌuurej ɨ tɨ huácɨɨriacaꞌ.”
17 basit mare ma not. ‘Ayu boro mi’itube ana sinaf? Anayabin iti bay hinafafour efan i boro en.’
18 Aj puꞌij aꞌyan tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn: “Nuꞌríj jamuaꞌreej jeꞌej nyaj huárɨnyij. Nyetyuꞌtyúꞌuuna ɨ tyíꞌnyechoorij matɨj tyuꞌváatɨmee, nyajta jeꞌen séecan ájtaahuaxɨꞌsij tɨ jéetzeꞌ viváajmaꞌaj jáꞌraꞌnyij, nyatɨꞌɨj nyij aꞌúun juꞌtyáꞌtoosij ɨ tɨ tyúꞌcɨɨriacaꞌ, nyajta néijmiꞌi ɨ nyaj tyíꞌijchaꞌɨj.
18 Naatu ana notamaim eo, ‘Ayu boro iti na’atube ana sinaf, bay hai bar atamanih ana ku’uben hinare naatu gagamih ana wowab. Saise au bay ana ya naatu au sawar afa auman imaim ana ya.’
19 Nyajta jeꞌen aꞌyan tyuꞌtaxájtaj ɨ nyatzájtaꞌ tɨjɨn: Nuꞌríj néijmiꞌi tyíꞌijchaꞌɨj, tyámuaꞌ pu tyéꞌtyeeren tɨ tyámuaꞌ tyinaatyáhuɨɨreꞌsij, nuꞌríj nyaj huányasoꞌpeꞌen, nyicheꞌ tyíꞌcuaꞌajcaj, nyajta yaꞌcaj, nyajta huányetyamuaꞌveꞌen.”
19 Imaibo anao, ‘Darik orot, anababatun abow, kwamur manin na’in ana fofonin sawar etei abogaigiwas sawar, imih bounabo hamen ana mare anama gewas, anaa anatom taiyuwu aniyasisir!’
20 Ajta ɨ Dios pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn: “Muáaj mu paj quee maꞌúumuaꞌrej, ijíij tɨ́caꞌ paj muɨꞌnyij, ¿aꞌtanyíj tyíꞌcɨꞌtyij aꞌɨ́jna ɨ paj tyámuaꞌ tyúꞌruuj?”
20 Baise God iu, ‘Kwikwekwe’aw gewas! Boun gugumin boro inamorob naatu a sawar iti ibobogaigiwas boro yait nabow?’”
21 Aꞌyaa pu tyeꞌmej aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj jaxɨeꞌveꞌ maj jéehua tyiꞌijchaꞌɨ́ɨj, ajta camu tyiꞌtɨ́j tyíꞌchaꞌɨj ɨ Dios jimi.
21 Naatu Jesu ana tur yomaninamaim eo, “Imih itinin i ta’imon, sabuw iyab aurih sawar karam hiya tetototo God matanamaim i men sawar wairafih.”
22 Tɨꞌquij ɨ Jesús aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jamuán huacɨ́j tɨjɨn:
22 Imaibo Jesu ana bai’ufununayah iuwih eo, “A yawas isan a tur ao’owen men kwaniyababan kwanao, ‘bay boro menamaim anab ana’aan,’ o biya isan kwanao, faifuw boro menamaim anab ana’us.
23 Jéetzeꞌ pu ɨ jaꞌmua júuricamej juxɨeꞌveꞌ quee ɨ cueꞌráj, ajta jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ ɨ jaꞌmuatyévij quee ɨ siaj tyiꞌtyóocheꞌtyee.
23 Anayabin it etei taso’ob yawas i sawar gagamin men bay na’atube naatu biyat i sawar gagamin men ar faifuw na’atube.
24 Cásɨꞌ siahuoꞌséj mu cuaꞌtzáaj, camu tyíꞌhuastyaa, camu majta tyíꞌtzaꞌnacaa, camu tyichíꞌ ɨ maj tzajtaꞌ tyámuaꞌ yóꞌuurej ɨ maj meríj jájsɨɨ, capu jeꞌej óocheꞌ pu ɨ Dios tyihuáꞌcueꞌtyej. Siajta muaꞌaj jéetzeꞌ xu jimi juxɨeꞌveꞌ ɨ Dios mequee ɨ cuaꞌtzáaj.
24 Baise kwanuw mamu awaw kwana’itih, i men me hikwair hitar, masaw hibo, naatu hifour hitab te’aa’umih en, na’atube men bay hai bar hiwowab imaim bay teya’aya’amih en, baise God akisin ebituwih! Imih kwa i God ana sawar gagamin men mamu na’atube!
25 ¿Aꞌtanyíj jaayíꞌtɨn tɨ jéetzeꞌ áꞌtyeeviꞌin tɨ júurij jáꞌraꞌnyij aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ tɨ jéehua tyúumuaꞌtziityeꞌ?
25 Isan imih iti sawar isah kwana biyababan ana gewasin i boro abisa namatar? Kwanotanot nati kwana biyababanamaim boro kwamur tabo ayawas tafan hina yara’ah namanin kwanama? Men karam.
26 Tɨpuaꞌaj sequée jaayíꞌtɨhuaꞌan siaj aꞌyan huárɨnyij, ¿jiꞌnye een jɨmeꞌ sij tyíꞌmuaꞌtzej aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ ɨ tɨ tyáꞌɨtzeereꞌ?
26 A yababan iti sawar gidigidih isah kwabiyababan men emamatar, aisim sawar gagamih isah kwabiyababan?
27 ’Cásɨꞌ setyuꞌséj mu xúuxuꞌuj jeꞌej tɨ tyíꞌhuaseꞌ, capu tyíꞌmuɨjhuacaa capu ajta tyíꞌitzacaa. Ajta jéetzeꞌ pu naa huaséꞌrin quee ɨ Salomón ɨ tɨ tyiꞌtyávaacaꞌaj rey jɨmeꞌ, capu aꞌnáj aꞌyan tyuꞌyóochejtyej tyiꞌtɨ́j jɨmeꞌ tɨ naa huaséꞌrin tɨꞌɨj mu xúuxuꞌuj.
27 “Kwanuw rarab bogay ebatabat kwa’itin, men masaw hitar tebob, o ar faifuw tesasakir en, baise a tur ao’owen aiwob orot Solomon ana bar bonamanamarinamaim ma’am ana veya ana faifuw eo’osen hai gewasih i men iti beran ana gewasin na’atube’emih en.
28 Tɨpuaꞌaj ɨ Dios tyámuaꞌ tyéꞌchaꞌɨj ɨ xúuxuꞌuj tɨ aꞌáa jáꞌhuaseꞌ aꞌɨtzitáj, ajta yaa ariáꞌpuaꞌaj mu jaaréꞌvejchi, matɨꞌɨj mij jaatyáteeraj, jéetzeꞌ puꞌij muaꞌajmaj tyajamuaatáꞌsij ɨ siaj tyuꞌtyóochejtyeꞌen, muaꞌaj mu siaj quee tyáꞌtzaahuatyeꞌ.
28 Imih kwana’itin, God ar faifuw kutor fotan ius ana itinin gewasin maiyow boun ina’itin baise maras boro nakimow naha’obow nare hinab hinan wairaf wan hina yara’ah na’arah ni’en. Baise kwa i God ana sawar gagamin fai mar etei boro nakaifi ar faifuw nit kwana’osen, aisim a not ebikikimin!
29 Aꞌɨ́j pu jɨn caxu jeꞌej tyityóomuajtyej aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ tyiꞌtɨ́j siaj cuaꞌnyij, nusu jeꞌej siaj tyíꞌtyeyeꞌen.
29 Imih men mar etei aa tom isan kwananot kwaniyababanamih.
30 Jiꞌnye néijmiꞌi matɨꞌɨj manaꞌaj puaꞌmáj yan huacháatɨmee ɨ cháanacaj japua, aꞌyaa mu aꞌɨ́jcɨ jɨn tyíꞌmuaꞌtzej, siajta muaꞌaj xu tyivástaraꞌ tajapuá tɨ jáꞌsejreꞌ, aꞌɨ́ɨ pu arí jamuaꞌreej tyiꞌtɨ́j tɨ jamuáꞌɨtziityeꞌ.
30 Anayabin Eteni Sabuw iti tafaram wanawanan tutufin etei iti sawar isah hinuwet tibiyababan, naatu kwa Tamat iti sawar etei isah kwakok kwabiyababan i so’ob.
31 Jéetzeꞌ xu jáahuoonyij ɨ Dios tɨ jɨn tyíꞌijta, aj xu sij néijmiꞌi tyaꞌancuriáaꞌsij ɨ tɨ tyajamuáꞌɨtziityeꞌ.
31 Baise wan i God ana aiwob kwananuwih kwanab dogoromaim nama, imaibo iti sawar isah kwanot kwabiyababan boro etei nit.
32 ’Nyetyeɨ́ɨtyeristyamuaꞌ, caxu tyíꞌzɨɨnyeꞌej tyij siajta cɨ́ɨ sianaꞌaj aráꞌasej, aꞌɨ́jna ɨ siaj jajvástaraꞌ aꞌɨ́ɨ pu jamuaatáꞌsij siaj utyájrutyej joꞌtɨj aꞌɨ́ɨn tyejéꞌijtaj.
32 Kwa i ayu au bobaituw na’atube imih men kwanabir, anayabin Tamat aiwob bait isan i ebiyasisir boro nit.
33 Siataꞌaj tyúꞌtoonyij ɨ siaj tyíꞌijchaꞌɨj siajta tyihuoꞌriáan ɨ maj quee jeꞌej tyéejviicueꞌ, aj xu sij tajapuá jéehua tyajáꞌajsɨɨreꞌsij ɨ tɨ tyajamuaatyáhuɨɨreꞌsij, aꞌyaa pu éenyeꞌej jaꞌmej tɨꞌɨj átoꞌrij tɨquee aꞌnáj huatyápaꞌnaj, ajta joꞌmaj quee aꞌnáj joꞌtyárutyij ɨ náhuaꞌrij, majta quee aꞌnáj yoꞌrɨésij ɨ cɨrimíisee.
33 Imih a sawar eretei sabuw kabay wairafih ku’uwih tetobon naatu o kabay kubai yababan wairafih kufaramih, saise a kaukut no maramaim inabaib boro men natakweb; a sawar etei maramaim inaya’ay boro men ta nakasiy, o boro men ta bainowan hinabain naatu boro men ta ganidor hina’aanimih en anababatun.
34 Jiꞌnye joꞌtɨj tyiꞌtɨ́j jamuajaꞌajchaꞌɨɨreꞌ aꞌáa pu ajta jaꞌséeriaꞌaj jaꞌmej ɨ jaꞌmuaxɨéjnyuꞌcaa.
34 Anayabin o sawar menamaim kuya’aya a not tutufin etei boro imaim na’in.
35 ’Tyámuaꞌ xu huóoꞌuurej siaj sij tyuꞌtyáhuɨɨreꞌen, sióocheꞌ atanyéjnyeꞌrij tɨꞌɨj aꞌtɨ́j tɨ antyitátzaveꞌ.
35 “Mar etei inabobuna a ar uwakamukamut inarab, a ramef inito’ab namarakaw o mata nuwinuwin inama, anayabin o men iso’ob boro abisa namatar.
36 Aꞌyaa xu éenyeꞌej xáꞌjuꞌun matɨꞌɨj ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ aꞌtɨ́j jimi tɨ aꞌáa joꞌmej joꞌmaj tyejeꞌyeꞌestej aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ ɨ tɨ sɨ́ɨj huatyényeɨɨchij, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ móocheꞌ mu tyiꞌchóꞌveꞌej muáꞌjuꞌun aꞌtzáaj tɨ uvéꞌnyesij aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ, mej mij jiyeꞌtzín tyaꞌantácuunyeꞌ tɨꞌɨj aꞌɨ́ɨn tyeꞌejtyátoꞌsixɨꞌɨn ɨ puéertaj jitze.
36 Ana’itin akir wairafih hai orot ukwarin tabin ana hiyuwane matabir maiye nan isan hima hikakaif, hai orot ukwarin matabir na etawan rurukikitar ana veya mar ta’imon hinowar naatu etawan hibotawiy rur na’atube.
37 Tyámuaꞌ pu tyihuoꞌtyáhuɨɨreꞌsij aꞌɨ́ɨjma ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨꞌɨj huoꞌséj ɨ maj jachoꞌveꞌ aꞌtzáaj tɨ uvéꞌnyesij aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ. Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ tzáahuatyiꞌraꞌaj jɨmeꞌ, aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ, aꞌɨ́ɨ pu tyámuaꞌ juꞌuurej tɨꞌij huoꞌtyáhuɨɨreꞌen, ajta huoꞌtaꞌíjtyeꞌsij maj ajtyáaraꞌasej ɨ méesaj jitze, tɨꞌij tyihuóꞌcueꞌtyej.
37 Anababatun a tur ao’owen, akir wairafih iyab matah nuwinuwin hinama’am hai orot ukwarin namatabir nan na’i’itih ana veya, yasisir boro gagamin maiyow hinab! Anayabin i boro ana akir wairafih na’uwih hinamare naatu orot ukwarin boro bay semosemor ana faifuw na’us bay nasemor nitih hinama hinaa.
38 Tyámuaꞌ pu tyihuoꞌtyáhuɨɨreꞌsij aꞌɨ́ɨjma ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨpuaꞌaj móoj jachoꞌvaꞌaj, aꞌtzáaj tɨ uvéꞌnyesij aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ, tɨpuaꞌaj jéꞌtaꞌ tɨ́caꞌ uvéꞌnyej nusu tapuáꞌrisimaꞌcaj.
38 Akirwairafih hina bobuna matah nuwinuwin hina ma’am hai orot ukwarin nan natit, o mar natot auman nan natit na’i’itih na’at, boro yasisir gagamin maiyow hinab!
39 Aꞌyaa xu muaꞌaj tyáꞌmuaꞌreeriaj tɨjɨn, aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyichíꞌ, tɨpuaꞌaj jamuaꞌreeriaj aꞌtzáaj tɨ aráꞌiixaj ɨ náhuaꞌrij, capu jaatáꞌsij tɨ anáꞌastij tɨꞌij tyuꞌnáhuaꞌan.
39 Imih iti tur ao i naniyan kwanab naatu kwananot, orot bar matuwan bainowan mowan bainuwinamih enan ana veya nasoso’ob na’at, ana bar boro men nihamiy bainowan mowan nakwib narun nabainuwimih en.
40 Siajta muaꞌaj, tyámuaꞌ xu sij siajta huóꞌuurej, jiꞌnye nyáaj, ɨ nyaj nyajta tyévij jitze huanɨeꞌhuacaꞌ, aj nu uvéꞌnyesij siatɨꞌɨj puaꞌaj quee pu tyámuamuaꞌreꞌ.
40 Imih itinin ta’imon i nati, kwa auman kwana bogewas mata nuwinuwin kwanama, anayabin Orot Natun boro men veya kwa kwanotanotamaim natitamih.”
41 Pedro pu aꞌyan tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn:
41 Peter eo, “Regah, iti oroubon kuo i aki isai, o sabuw eretei isah kuo?”
42 Tavástaraꞌ pu aꞌyan tyuꞌtanyúj tɨjɨn:
42 Regah iya’afut eo, “Anababatun a tur ao’owen Akir wairafin orot gewasin naatu ana not rerekabin, orot ukwarin nati akir wairafin boro nab akir wairafih afa isah ni’ukwarin naatu hai bay baitih isan boro ana veya’amaim nitih hinaa.
43 Tyámuaꞌ pu tyeꞌmej aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨꞌɨj uvéꞌnyej aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ, ajta jeꞌen jáatyoonyij aꞌyan rɨjcaj jeꞌej tɨ tyaataꞌíj.
43 Anayabin orot ukwarin matabir nan nati akir wairafin bowabow gewasin maiyow bowabow itin, imih iyasisir ana akir wairafin bai yara’ah bowabow gagamin na’in itin!
44 Jeꞌcan jɨmeꞌ nu aꞌyan tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ, néijmiꞌi pu tyéꞌchaꞌɨɨrasteꞌen aꞌchu tɨ tyiꞌtɨ́j tyíchaꞌɨɨj aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ.
44 Ana bar wanawanan sawar tutufin etei i akisin i’ukwarin kaif.
45 Ajta tɨpuaꞌaj aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ aꞌyan tyíꞌmuaꞌajcaj yee mu pu jaꞌ jéꞌtyeeren aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyináachaꞌɨɨraj, ajta quee íiyaꞌtaj uvéꞌnyesij, aj puꞌij huatyóochesij tɨ huoꞌtyávaxɨꞌɨn aꞌɨ́ɨjma ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ, ɨ maj tyétyacaa ajta ɨ maj úucaa, ajta pu huatyóochesij tɨ tyúꞌcuaꞌnyij, ajta tɨ nahuáj ucáayeꞌen tɨꞌɨj ij huatyátahueesij,
45 Baise akir wairafin na’at nao, ‘Orot ukwarin bisaise enan, no’om boro ma hamen hamen erurubirabir, imih ayu boro au kokomaim anasinaf.’ Naatu namisir bowabow sabuw, oro’orot baibin nabow narouw kwanekwan ni’a’afiyih, naatu ana kokomaim naa natom kwanekwan nikoko’aw nanan ana veya.
46 ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ, aꞌɨ́ɨ pu uvéꞌnyesij aꞌnáj tɨpuaꞌaj quee jachoꞌveꞌ, ajta aꞌtzáaj tɨpuaꞌaj quee putyamuaꞌriáacaj, aj puꞌij jéehua puéjtzij jaatáꞌsij, aꞌyaa pu chaꞌtaj naꞌaj tyáꞌcɨꞌtyij tɨꞌɨj aꞌɨ́ɨjma ɨ maj ootyáꞌɨtzeerej ɨ Dios jimi.
46 Imaibo Orot ukwarin boro nan natit, veya men nati akir wairafin so’ob ma ekakaifimaim boro nanamih, naatu na isan ana veya boro baimatnuwina’e nama’am nan natit. Naatu orot ukwarin nan natitit ana veya nati akir wairafin boro nab nabeyah natarsisib nisaroun baifanasairayah hai efanamaim bairi hinama.”
47 ’Aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨ jamuaꞌreej jeꞌej tɨ tyáꞌxɨeꞌveꞌ aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ, ajta quee tyámuaꞌ eenyeꞌen, nusu quee aꞌyan rɨjcaj jeꞌej tɨ tyáꞌxɨeꞌveꞌ ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ, jéehua puꞌij javeenyij aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ.
47 “Akir wairafin ana orot ukwarin abisa sinafumih kokok i so’ob baise men saife taiyuwin yabuna ana orot ukwarin abisa kok eo’omaim sisinaf, nati orot boro hinawabir biyababan gagamin na’in nab.
48 Ajta aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨquee jamuaꞌreej jeꞌej tɨ tyáꞌxɨeꞌveꞌ ɨ tɨ tyéꞌijtyeꞌ, cɨ́ɨ puꞌuj tyeꞌréꞌvesij tɨpuaꞌaj jeꞌej puaꞌaj huárɨnyij. Aꞌtɨ́j maj jéehua tyuꞌtáꞌ, jéehua mu majta tyaatáhuaviiraj, ajta aꞌtɨ́j maj jéetzeꞌ jitzán tyíꞌcaꞌnyej jéehua mu majta tyaatáhuaviiraj.
48 Baise akir wairafin ana orot ukwarin abisa sinafumih kokok i men so’ob, naatu isisinaf kwanekwan biyababan enunuwih boro au hamenamo hinawabir biyan nababan. Sabuw iyab sawar gagamin na’in tebaib, i na’atube sawar gagamin na’in boro wan hinay maiye. Orot yait gagamin anababatun tibitin i auman boro gagamin anababatun isan hinafefeyan nitih maiye.
49 ’Aꞌɨ́j nu jɨn mu joꞌvéꞌmej nyej nyij puéjtzij huoꞌtáꞌan aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jeꞌej puaꞌaj rɨcɨj íiyan ɨ cháanacaj japua. Ajta aꞌyaa pu tyinaꞌráanajchi tɨ arí huatyóochenyij.
49 “Ayu i wairaf abai iti tafaram afuninamih ana atit, au kok gagamin na’in i mi’itube iti tafaram marasika tabusuruf ta’arah.
50 Aꞌyaa pu nyéetzij tyíꞌnyacɨꞌtyij nyaj jéehua jajpuéetzij naꞌmej, jéehua pu jeꞌej puaꞌaj nyaꞌaj jaꞌmej ꞌasta naꞌaj quee néijmiꞌi tyeꞌentyipuáꞌrej.
50 Ayu i bapataito fokarin maiyow nou’umaim ema’am boro wanawanan ana run anab, imih boun dogorou wanawanan i yababan awan karatan ama anotanot anan yomanin anisawar imaibo nuhunafot!
51 ¿Nyij aꞌyan tyajamuáꞌmiteerasteꞌ nyaj aꞌɨ́jcɨ jɨn mujoꞌvéꞌmej mej mij tyámuaꞌ tyíꞌtyechajcaj íiyan ɨ cháanacaj japua? Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ tɨjɨn canu, sulu mej mij jéꞌtaꞌ huácɨɨnyej.
51 Kwa kwanotanot ayu i tufuw abai tafaramamaim ana? En, a tur ao’owen, ayu i men tufuw abai anamih, baise kauseb abai ana.
52 Ajta ijíij tɨ yujoꞌqueꞌtɨj jaꞌmej, ɨ maj anxɨ́vij ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj sequée manaꞌaj ajaꞌchej, aꞌɨ́ɨ mu jéꞌtaꞌ ootajúꞌ, aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj huéeicaj, aꞌɨ́ɨ mu huaꞌaj jaaxɨejviꞌraj ɨ maj huaꞌpuaj, majta ɨ maj huaꞌpuaj, aꞌyaa mu chaꞌtaj tyihuaꞌaj jaaxɨejviꞌraj ɨ maj huéeicaj.
52 Mar iti boun orot aawan natunatunawat nah etei five boro hinakusib tounu rounane hinabat rou’ab rounane hinabat taiyuwih hinakusib hinigamigam.
53 Aꞌɨ́ɨ pu ɨ yoꞌpuáaraꞌan jajaaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ juyój, ajta ɨ yójraꞌ aꞌyaa pu chaꞌtaj naꞌaj tyaꞌjaaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ jutáataj, ajta ɨ náanajraꞌ, aꞌyaa pu chaꞌtaj tyaꞌjaaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ juyój tɨ íitaj, ajta aꞌɨ́jna ɨ yójraꞌ tɨ íitɨꞌ, aꞌɨ́ɨ pu ajta jajaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ junáanaj. Ajta ɨ muꞌnyáaraꞌ ɨ tɨ íitɨꞌ ɨ tɨ ucaríj, aꞌɨ́ɨ pu ajta jajaaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ jumuꞌ tɨ íitɨꞌ, ajta aꞌɨ́jna ɨ muꞌnyáaraꞌ tɨ íjmueꞌestɨꞌ, aꞌɨ́ɨ pu ajta jajaaxɨéeviꞌraj jaꞌmej ɨ jumuꞌ tɨ ucaríj.
53 Kek tamah hairi boro taiyuwih hinakusib hinagam. Babitai hinah hairi boro hinakusib hinagam na’atube babine rawan babin hairi boro hinakusib hinagam.”
54 Jesús pu ajta aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj ɨ tyeɨ́tyee tɨjɨn:
54 Jesu sabuw isah iban eo maiye, “Veya ra’iyinane sakuk nayen nabi’afar badowan kwana’i’itin ana maramaim, kwa boro mar ta’imon kwanao, ‘boun boro toun nayar’, naatu toun eyarayar.
55 Naꞌríij tɨpuaꞌaj huatáꞌaacarej tɨ yúutyej pujmuaꞌ jeꞌtanyéj, aꞌyaa xu tyíꞌxaxaꞌaj tɨjɨn huáxɨcaj pu jaꞌmej, ajta aꞌyan tyeꞌmej.
55 Naatu gurufune gagub nayen narab kwananowar kwa boro kwanao, Veya boro nararan, naatu veya erararan.
56 Muaꞌaj mu siaj quee maꞌumuámuaꞌreꞌ, muaꞌaj xu jaayíꞌtɨn jeꞌej siaj yeꞌej tyuꞌtaxáj jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j rɨnyij ɨ jútyeꞌ, nusu íiyan ɨ cháanacaj japua, ¿jiꞌnye siaj sij quee jaayíꞌtɨn siaj jaataxáj jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j rɨnyij jaꞌmua jimi aꞌíjcɨ xɨcáaraꞌ jitze?
56 Wanawanan rerekabih! Me kamar hai sawar naatu gagub wanawanan hai sawar abisa temamatar i kwa’itah kwa’inanen kwaso’ob kwa’o. Baise aisim sawar abisa iti boun temamatar hai yabih men kwaso’ob?
57 ’¿Jiꞌnye pequee asɨ́ɨj aꞌjimi jáꞌxaꞌpuɨꞌɨntareꞌ jeꞌej tɨ tyiꞌtɨ́j tyiꞌtyéevijtɨj?
57 Aisim sawar abisa gewasin sinaf isan men taiyuw kwabibabatiyi?
58 Tɨpuaꞌaj aꞌtɨ́j tyiꞌtɨ́j ajitze huapuáꞌrityeꞌen, pataꞌaj jaatáhuaviij siaj jaaxáꞌpuɨꞌɨntareꞌen, naꞌríij quee aꞌɨ́ɨ pu muáꞌviꞌtɨn ɨ juéesij jimi, tɨꞌquij ɨ juées muéetzij tyuꞌtátuiireꞌsij aꞌɨ́jcɨ jimi ɨ arósee, majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ arósee, aꞌɨ́ɨ mu mueꞌtyánasij.
58 Sabuw baibatiyih isan hinabuwi kwanan inasinaftobon airi kwanayabuna kwanitounuw, imaibo kwananan baibatiyenamaim kwanatit. Baise o men inasisinaf na’at, i boro nabuw narab natain kwekwetar kwanan baibabatiyenayan orot nanamaim kwanatit naatu i boro nabuw furisiman nitih hinabuwi dibur hina yariyi.
59 Aꞌyaa nu tyíꞌmuaꞌixaatyeꞌ tzáahuatyiꞌraꞌaj jɨmeꞌ, camu muiꞌrátoosij ꞌasta panaꞌaj quee tyuꞌnájchij néijmiꞌi aꞌchu maj muajijveꞌ.
59 A tur ao’owen, o boro dibur bar imaim inama agim hio na’atube inibaiyan imaibo boro dibur barene hinabotaiti inatit.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.