Lucas 12
Lataiquiʼ loyaʼapa iƚe al cʼa lixpicʼepa L̵anDios (CHDNT) vs NVI
1 Mipa'a Jesús lajut'ƚ jiƚpiya efoƚunni axpela' lan xanuc', ti'huaƚtsijnyoƚtsi. Ate'a ipalaic'o'mola' ts'ilihuequi. Lipangopa lipalaic'opola' timila':
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Camilhuo': Letamuyiya tiƚonc'e'em'me, ti'huájta. Tixim'me iƚe lemiya.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Iƚe loƚpalaipa joupa imufc'opa, ticuaihuo litine tepalc'o'ina'me, ticuec'ena'me. Jiƚe loƚsoulai'ipoƚtsi moƚmana' letemiquiya lajut'ƚ, maƚiya lataiqui' tuya'am'me al toncay lajut'ƚ.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 ’Imanc' laƚejmalepa, iya' camilhuo': Aimoƚspaic'e'mola' noma'ahualepá. Iƚniya ma le'a tejac'eyi al cuerpo. Tijouƚa' aimi'iya mi'eyacu xonca.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 Iya' cu'ilhuo' naitsi ƚoƚspaic'eyacu. Iƚque icueya limane. Ti'i'ma tima'a'mola' lan xanuc', tijouƚa' ti'nij'mi'mola' al muf, pe lopa'a ƚunga. Iƚque ƚinca axpaiqui'. Tolihuejcoƚe iƚque.
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 ’Joupa oƚsina' tojua liƚpitali lan gorrión. Ticujconnila' amajxi ma le'a oque' centavo. Tama ahuata liƚpitali iƚne lacaƚ'hui, ȽanDios aimimenc'ejma ni anuli.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Xonca ti'nujuaitsilhuo' imanc'. Joupa ixhuej'miya tojua mipa'a ƚajuac quitefque ƚoƚjuac. Ixina' ja'ni tecangemma anuli. Aimoƚsueƚmot'ƚe'me. Aimixpailij'molhuo' lo'iyacolhuo'. ȽanDios tixinnilhuo' acueca' loƚpitali. Tama axpela' lan gorrión aimi'iya mulijyacolhuo'.
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 ’Iya' camilhuo': Anuli cal xans mipa'a fa'a li'a ƚamats', ja'ni alimetsaicoƚa', ja'ni timitsola' lif'as xanuc': “Iya' nihuequi Jesús”, iya' jouc'a quimetsaico'ma. Iya' iƚque cal Xans Ƚiximpa cal profeta pu'hua lema'a. Pe lomana' lepaluc' ȽanDios cuya'ata: “Iƚque cal xans lihuequi”.
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Anuli cal xans ja'ni tinesla': “Iya' aicainihuequi Jesús”, iya' jouc'a aicainimetsaicoya iƚque cal xans. Pe lomana' lepaluc' ȽanDios cuya'ata: “Iƚque aicalihuequi”.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Iya' iƚque cal Xans Ƚiximpa cal profeta pu'hua lema'a. Cua naitsi aƚnesc'e'eƚa' cataiqui', iƚque cal xans ti'i'ma tiƚojm'ma lijunac'. Cal xans nonesc'e'eya cataiqui' cal Espíritu Santo, iƚque aimiƚonc'e'enyacu lijunac', aimi'iya. Iƚta'a lapajnya jouc'a locuenaj quitine titai'ma lijunac'.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 ’Ticuaihuo litine ticufquinnolhuo', ti'hua'am'molhuo' ƚajut'ƚi pe lafoƚyomma lan xanuc', tileconnolhuo' pe lomana' lan tsilaj quincuxepá, maƚe anuli tileconnolhuo' pe lomana' ts'iƚpenic'. Ti'itsolhuo' toƚta'a aimoƚsueƚmot'ƚe'me, aimoƚcua'me: “¿Te co'iya catalai'ecoyacoxi? ¿Te caifmiyacola'?”
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 Maƚe al 'hora cal Espíritu Santo tu'i'molhuo' loƚtalai'ecoyacu.
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Jiƚpe lefoƚya anuli cal xans ipalaic'o'ma Jesús, timi:
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Jesús italai'e'e'ma, timi:
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Jesús ipalaic'o'mola' lan xanuc', timila':
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Jesús ti'hua tipalaic'ola'. I'onƚico'ma to li'ipa anuli cal xans nulijpa acueca' qui'huexi. Timila':
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Iƚque ipalaic'o'moxi, timiyoxi: “¿Te caif'eya? Ailopa'a caif'huec'e'eya ƚipammaita acueca' ƚainemats'.”
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 Lijou'ma timiyoxi: “Ne', joupa aixina' laif'eya. Cateƚ'ma ƚainejut'ƚi pe laif'huec'eyopa ƚai'huexi. Tijouƚa' calanc'econa'ma xonca atsila' ƚainejut'ƚi. Jiƚpe ca'huej'ma ƚaitrigo jouc'a jahuay ƚocuena ƚai'huexi ƚipammaita ƚainemats'.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Tijouƚa' cami'moxi: Cunxans, joupa' o'hueca acueca'. Tijuco'ma axpe' camats'. Itsiya ƚinca tonxaj'ma, totetso'ma, toxna'ma, topajm'ma tixoj'ma meta.”
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 ȽanDios ipalaic'o'ma timi: “Ima' cunxans umtonno. Iƚta'a lipuqui' tiƚonc'e'enam'mo' lopitine. Tijouƚa' jahuay ƚomefot'ƚepa, ¿naitsi ƚapenufya iƚna'a?”
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 ’Iya' camilhuo': Toƚta'a cal xans ja'ni tixhuej'mecoyoxi iƚque quituca', lo'epa aimetenƚcocojma ȽanDios. Iƚque tama acueca' efot'ƚepa, ȽanDios tixina to aiqui'hueca, aimepenufi iƚque cal xans.
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Jesús lipangoconapa lipalaic'oconapola' ts'ilihuequi, timila':
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Loƚpitine acueca' lipitali, ƚoƚtepa aijtine. Loƚcuerpo ƚinca xonca acueca' lipitali, loƚju'ecoyacoƚtsi aijtine.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 ’Toƚsinƚe lan coƚpe'. Iƚniya aimifayi, ni mefot'ƚeyi. Ailopa'a quilejut'ƚ ni quiƚ'huecoƚma pe lo'huejyoyacu ƚotejacu. Ma ȽanDios tites'mila'. Imanc' aimi'onƚyacolhuo' to iƚniya lacaƚ'hui. Xonca acueca' loƚpitali.
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 — ausente —
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 — ausente —
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 ’Toƚsinƚe te ts'i'ic' mitoqui iƚna'a ƚaic'uá c'ec. Tama aimucui ni mipufi ƚipipa' tetejcoyoxi to quipijahua'. Cal cuecaj rey Salomón lipo'nopa ac'a lipijahua', tama i'huáqui juaiconapa acueca' quincuxepa, aiqui'onƚcotsi to jiƚpe ƚipipa' c'ec.
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 ȽanDios tiju'e'ela' juaiconapa ac'a ƚaic'uá c'ec. Iƚque ƚaic'uá c'ec aimijujma. Anuli quitine titoqui ac'a, lihuequi litine tiyaxquinni, tipi'enni pe lopa'a lapa. Imanc', ¿te ȽanDios aimiju'eyacolhuo'? Ah imanc', huata toƚ'huaiyijnyi ȽanDios.
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 ’Muluyalaicoyi lapajnya aimolahue'me ma le'a coƚtejacu o coƚsnayacu. Aimoƚcua'me: “ȽanDios, ¿te lapi'i'monga', o aimalapi'iyaconga'?”
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Toƚta'a liƚ'ejma' lan xanuc' pe aimimetsaicoyi ȽanDios. Coƚ'Ailli' ixina' te laicuicom'molhuo'.
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Imanc' toƚpo'noƚe loƚpicuejma', tolihuejcoƚe ȽanDios cal Cuecaj Rey, tonƚ'eƚe al c'a ma to locuxepolhuo'. Toƚta'a tepi'i'molhuo' jahuay, aimehue'eyacolhuo'.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 ’Imanc' aixanuc' aimixpailij'molhuo', aimoƚsueƚmot'ƚe'me. Tama imanc' unc'ihuata toƚcuxeta pe lopa'a ȽanDios cal Cuecaj Rey. Toƚta'a lixpic'epa ȽanDios, iƚque oƚ'Ailli'.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 Toƚcujle ƚoƚ'hueca. Al tomí lolulijyacu tolapi'itsola' lan xanuc' petsi aiquiƚ'hueca. Ja'ni toƚta'a tonƚ'eƚe ti'i'ma acueca' ƚoƚ'huejyacu jipu'hua lema'a. Jifa'a li'a ƚamats' ti'hua tijaf'quila' ƚoƚpontalay tomí, tijou'ma loƚtomí. Pu'huanni a'i. Aimijouya. Jipu'hua nonantsepá aimiƚoc'huaiyacu. Lan huoxmi aimitejacu, ailopa'a.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Imanc' pe lopa'a ƚoƚ'huexi maƚpiya copa'a loƚpixojma cata.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 — ausente —
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 — ausente —
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 Ac'a juaiconapa loyalaicoyacu iƚne lam mozó ts'iƚ'huaijma ƚiƚpoujna ticuaihuananni. Camilhuo' al ƚinca: Ticuaitsi ƚiƚpoujna iƚque tifi'e'moxi to cal mozo, timi'mola' iƚniya limozó: “Imanc' toƚcutsoƚaiƚe, toƚtetso'me. Iya' cates'mi'molhuo'.”
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 Ticuaitsi ƚiƚpoujna nolojmay quipuqui' o ticuaitsi ai'a tiƚic'e'ma, ja'ni tixintsola' limozó ts'iƚ'huaijma, ƚinca ac'a loyalaicoyacu iƚniya.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 ’Toƚcuec'eƚe iƚta'a laifmipolhuo' jouc'a: Ƚipoujna cajut'ƚ coƚa' ti'iƚa' quixina' te 'hora ticuaihuo ƚinnantsepa, coƚa' aimixmai'ma. Ti'huaico'ma lipuqui', ticuanajco'ma lejut'ƚ. Toƚta'a ƚinnantsepa aimi'iya mitsufaiya.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 Imanc' toƚpo'noƚe cuenna. ¡Toƚmaf'iƚe! Litine toƚnesle: “Ƚaƚpoujna aimicuaiya, ticoƚi”, maƚpiya al 'hora cacuaiyoconno iya'. Iya' iƚque cal Xans Ƚiximpa cal profeta pu'hua lema'a.
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Pedro icuis'e'ma timi Jesús:
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 ȽaƚPoujna Jesús italai'e'e'ma, timi:
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 Cal xans ƚipo'no'impa lajut'ƚ, ja'ni toƚta'a lo'eya, ac'a juaiconapa loyaicoya. Ticuaitsi ƚipoujna tixim'ma ac'a lo'epa, tetenƚcoco'ma.
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Iya' camilhuo' al ƚinca: Tepi'i'ma xonca al cueca' lipenic'. Jahuay ƚi'hueca ƚipoujna ticuxe'ma.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 ’Iƚque cal xans ƚipo'no'impa lajut'ƚ ja'ni timixoxi: “Ƚaipoujna ticoƚi”, tijouƚa' tipango'ma tuntafej'mola' lif'as mozó, lan xanuc' jouc'a lacaƚ'no', tuyaico'ma litine ma le'a titesma, tixnay, timeyoqui.
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 Litine aimi'huaijma, al 'hora aimixhuejcocojma, maƚiya litine ticuaita ƚipoujna. Tetetsuf'ma, tihuescufinna tipajntsi pe aiquilihuejma.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 ’Cal mozo ts'ixina' lipic'a ƚipoujna, iƚque ja'ni aimihuejnyoxi, ja'ni aimi'ay loxpic'epa ƚipoujna, titeƚ'minna juaiconapa.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 Cal mozo pe aiquixina' lipic'a ƚipoujna, tama ti'eƚa' ixcay, iƚque titeƚ'minna huata. Cal xans ja'ni joupa epi'impa axpe', jouc'a tipai'intsi axpe'. Cal xans ja'ni joupa ixc'ai'impa acueca', ticuxe axpe', ticuicomma xonca tenanƚiƚa'.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 ’Iya' aicuaicoco'ma cunai'iƚa' ƚunga jifa'a li'a ƚamats'. Cacua: Coƚa' joupa unnaita.
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Tehue'e'. Cateƚco'ma xonca. Ma cai'huaijma ti'iƚa' iƚe laifteƚcoya caxhueƚma juaiconapa. Cacua: Aimicoƚ'ma. Ma ti'iƚa'.
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 ’¿Te aga imanc' toƚcuayi: “Iƚque Jesús icuaicoco'ma lan xanuc' aimenaj'moƚtsi”? A'i. Iya' aicuaicoco'ma tixtuleƚe lan xanuc'.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Joupa i'ipa toƚta'a, ti'hua ti'i'ma. Anuli lajut'ƚ ja'ni timana' amajxi, jiƚniya tenaj'moƚtsi. Afantsi tixtuc'o'mola' oquexi', loquexi' tixtuc'o'mola' lam fantsi.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Ƚa'ailli' tixtuc'o'ma ƚi'hua camijcano. Ƚi'hua tixtuc'o'ma qui'ailli'. Ƚa'máma' tixtuc'o'ma ƚi'hua cahuats'. Ƚahuats' tixtuc'o'ma qui'máma'. Cal fi'no tixtuc'o'ma ƚihuahua. Ƚahuahua tixtuc'o'ma cal fi'no cahuahua.
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Timila' lan xanuc':
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Jouc'a ja'ni ti'hua ƚinu' cahua' toƚnes'me: “Ti'i'ma inu'”. Ƚinca toƚta'a ti'i'ma.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 Imanc' a'i cunc'ic'a xanuc'. Ma le'a tonƚ'e'eyoƚtsi. Toƚsuef'yi lema'a. Iƚe oƚsina'. ¿Te aimolimetsaicoyi lo'epa ȽanDios itsiya litine?
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 ’Jouc'a camilhuo': ¿Te aimolahuelojnyoƚtsi coƚtuca' lonƚ'epa, ja'ni tonƚ'eyi al ƚijca o a'i?
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Monƚeyi lane ima' jouc'a ƚaixtuc'o'po', iƚque no'hua'apo' cal juez, ima' tahue'ma te co'iya mopac'eya lipoyac', tux'masnatso'. Ja'ni a'i, tileco'mo' pe lopa'a cal juez. Iƚque ticuto', tepi'inna quimane ƚapaluc, ti'nicoto' lacarza.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Iya' camilhuo': Ma cotaiyinge, tama ma le'a anuli al centavo, ti'nicoconno' jiƚpiya lacarza, aimaipaya.
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.