Lucas 12

Lataiquiʼ loyaʼapa iƚe al cʼa lixpicʼepa L̵anDios (CHDNT) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Mipa'a Jesús lajut'ƚ jiƚpiya efoƚunni axpela' lan xanuc', ti'huaƚtsijnyoƚtsi. Ate'a ipalaic'o'mola' ts'ilihuequi. Lipangopa lipalaic'opola' timila':
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Camilhuo': Letamuyiya tiƚonc'e'em'me, ti'huájta. Tixim'me iƚe lemiya.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Iƚe loƚpalaipa joupa imufc'opa, ticuaihuo litine tepalc'o'ina'me, ticuec'ena'me. Jiƚe loƚsoulai'ipoƚtsi moƚmana' letemiquiya lajut'ƚ, maƚiya lataiqui' tuya'am'me al toncay lajut'ƚ.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 ’Imanc' laƚejmalepa, iya' camilhuo': Aimoƚspaic'e'mola' noma'ahualepá. Iƚniya ma le'a tejac'eyi al cuerpo. Tijouƚa' aimi'iya mi'eyacu xonca.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Iya' cu'ilhuo' naitsi ƚoƚspaic'eyacu. Iƚque icueya limane. Ti'i'ma tima'a'mola' lan xanuc', tijouƚa' ti'nij'mi'mola' al muf, pe lopa'a ƚunga. Iƚque ƚinca axpaiqui'. Tolihuejcoƚe iƚque.
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 ’Joupa oƚsina' tojua liƚpitali lan gorrión. Ticujconnila' amajxi ma le'a oque' centavo. Tama ahuata liƚpitali iƚne lacaƚ'hui, ȽanDios aimimenc'ejma ni anuli.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Xonca ti'nujuaitsilhuo' imanc'. Joupa ixhuej'miya tojua mipa'a ƚajuac quitefque ƚoƚjuac. Ixina' ja'ni tecangemma anuli. Aimoƚsueƚmot'ƚe'me. Aimixpailij'molhuo' lo'iyacolhuo'. ȽanDios tixinnilhuo' acueca' loƚpitali. Tama axpela' lan gorrión aimi'iya mulijyacolhuo'.
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 ’Iya' camilhuo': Anuli cal xans mipa'a fa'a li'a ƚamats', ja'ni alimetsaicoƚa', ja'ni timitsola' lif'as xanuc': “Iya' nihuequi Jesús”, iya' jouc'a quimetsaico'ma. Iya' iƚque cal Xans Ƚiximpa cal profeta pu'hua lema'a. Pe lomana' lepaluc' ȽanDios cuya'ata: “Iƚque cal xans lihuequi”.
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Anuli cal xans ja'ni tinesla': “Iya' aicainihuequi Jesús”, iya' jouc'a aicainimetsaicoya iƚque cal xans. Pe lomana' lepaluc' ȽanDios cuya'ata: “Iƚque aicalihuequi”.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 ’Iya' iƚque cal Xans Ƚiximpa cal profeta pu'hua lema'a. Cua naitsi aƚnesc'e'eƚa' cataiqui', iƚque cal xans ti'i'ma tiƚojm'ma lijunac'. Cal xans nonesc'e'eya cataiqui' cal Espíritu Santo, iƚque aimiƚonc'e'enyacu lijunac', aimi'iya. Iƚta'a lapajnya jouc'a locuenaj quitine titai'ma lijunac'.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 ’Ticuaihuo litine ticufquinnolhuo', ti'hua'am'molhuo' ƚajut'ƚi pe lafoƚyomma lan xanuc', tileconnolhuo' pe lomana' lan tsilaj quincuxepá, maƚe anuli tileconnolhuo' pe lomana' ts'iƚpenic'. Ti'itsolhuo' toƚta'a aimoƚsueƚmot'ƚe'me, aimoƚcua'me: “¿Te co'iya catalai'ecoyacoxi? ¿Te caifmiyacola'?”
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 Maƚe al 'hora cal Espíritu Santo tu'i'molhuo' loƚtalai'ecoyacu.
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Jiƚpe lefoƚya anuli cal xans ipalaic'o'ma Jesús, timi:
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Jesús italai'e'e'ma, timi:
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Jesús ipalaic'o'mola' lan xanuc', timila':
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Jesús ti'hua tipalaic'ola'. I'onƚico'ma to li'ipa anuli cal xans nulijpa acueca' qui'huexi. Timila':
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Iƚque ipalaic'o'moxi, timiyoxi: “¿Te caif'eya? Ailopa'a caif'huec'e'eya ƚipammaita acueca' ƚainemats'.”
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 Lijou'ma timiyoxi: “Ne', joupa aixina' laif'eya. Cateƚ'ma ƚainejut'ƚi pe laif'huec'eyopa ƚai'huexi. Tijouƚa' calanc'econa'ma xonca atsila' ƚainejut'ƚi. Jiƚpe ca'huej'ma ƚaitrigo jouc'a jahuay ƚocuena ƚai'huexi ƚipammaita ƚainemats'.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Tijouƚa' cami'moxi: Cunxans, joupa' o'hueca acueca'. Tijuco'ma axpe' camats'. Itsiya ƚinca tonxaj'ma, totetso'ma, toxna'ma, topajm'ma tixoj'ma meta.”
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 ȽanDios ipalaic'o'ma timi: “Ima' cunxans umtonno. Iƚta'a lipuqui' tiƚonc'e'enam'mo' lopitine. Tijouƚa' jahuay ƚomefot'ƚepa, ¿naitsi ƚapenufya iƚna'a?”
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 ’Iya' camilhuo': Toƚta'a cal xans ja'ni tixhuej'mecoyoxi iƚque quituca', lo'epa aimetenƚcocojma ȽanDios. Iƚque tama acueca' efot'ƚepa, ȽanDios tixina to aiqui'hueca, aimepenufi iƚque cal xans.
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Jesús lipangoconapa lipalaic'oconapola' ts'ilihuequi, timila':
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Loƚpitine acueca' lipitali, ƚoƚtepa aijtine. Loƚcuerpo ƚinca xonca acueca' lipitali, loƚju'ecoyacoƚtsi aijtine.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 ’Toƚsinƚe lan coƚpe'. Iƚniya aimifayi, ni mefot'ƚeyi. Ailopa'a quilejut'ƚ ni quiƚ'huecoƚma pe lo'huejyoyacu ƚotejacu. Ma ȽanDios tites'mila'. Imanc' aimi'onƚyacolhuo' to iƚniya lacaƚ'hui. Xonca acueca' loƚpitali.
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 — ausente —
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 — ausente —
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 ’Toƚsinƚe te ts'i'ic' mitoqui iƚna'a ƚaic'uá c'ec. Tama aimucui ni mipufi ƚipipa' tetejcoyoxi to quipijahua'. Cal cuecaj rey Salomón lipo'nopa ac'a lipijahua', tama i'huáqui juaiconapa acueca' quincuxepa, aiqui'onƚcotsi to jiƚpe ƚipipa' c'ec.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 ȽanDios tiju'e'ela' juaiconapa ac'a ƚaic'uá c'ec. Iƚque ƚaic'uá c'ec aimijujma. Anuli quitine titoqui ac'a, lihuequi litine tiyaxquinni, tipi'enni pe lopa'a lapa. Imanc', ¿te ȽanDios aimiju'eyacolhuo'? Ah imanc', huata toƚ'huaiyijnyi ȽanDios.
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 ’Muluyalaicoyi lapajnya aimolahue'me ma le'a coƚtejacu o coƚsnayacu. Aimoƚcua'me: “ȽanDios, ¿te lapi'i'monga', o aimalapi'iyaconga'?”
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Toƚta'a liƚ'ejma' lan xanuc' pe aimimetsaicoyi ȽanDios. Coƚ'Ailli' ixina' te laicuicom'molhuo'.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Imanc' toƚpo'noƚe loƚpicuejma', tolihuejcoƚe ȽanDios cal Cuecaj Rey, tonƚ'eƚe al c'a ma to locuxepolhuo'. Toƚta'a tepi'i'molhuo' jahuay, aimehue'eyacolhuo'.
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 ’Imanc' aixanuc' aimixpailij'molhuo', aimoƚsueƚmot'ƚe'me. Tama imanc' unc'ihuata toƚcuxeta pe lopa'a ȽanDios cal Cuecaj Rey. Toƚta'a lixpic'epa ȽanDios, iƚque oƚ'Ailli'.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Toƚcujle ƚoƚ'hueca. Al tomí lolulijyacu tolapi'itsola' lan xanuc' petsi aiquiƚ'hueca. Ja'ni toƚta'a tonƚ'eƚe ti'i'ma acueca' ƚoƚ'huejyacu jipu'hua lema'a. Jifa'a li'a ƚamats' ti'hua tijaf'quila' ƚoƚpontalay tomí, tijou'ma loƚtomí. Pu'huanni a'i. Aimijouya. Jipu'hua nonantsepá aimiƚoc'huaiyacu. Lan huoxmi aimitejacu, ailopa'a.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Imanc' pe lopa'a ƚoƚ'huexi maƚpiya copa'a loƚpixojma cata.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 — ausente —
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 — ausente —
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Ac'a juaiconapa loyalaicoyacu iƚne lam mozó ts'iƚ'huaijma ƚiƚpoujna ticuaihuananni. Camilhuo' al ƚinca: Ticuaitsi ƚiƚpoujna iƚque tifi'e'moxi to cal mozo, timi'mola' iƚniya limozó: “Imanc' toƚcutsoƚaiƚe, toƚtetso'me. Iya' cates'mi'molhuo'.”
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Ticuaitsi ƚiƚpoujna nolojmay quipuqui' o ticuaitsi ai'a tiƚic'e'ma, ja'ni tixintsola' limozó ts'iƚ'huaijma, ƚinca ac'a loyalaicoyacu iƚniya.
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 ’Toƚcuec'eƚe iƚta'a laifmipolhuo' jouc'a: Ƚipoujna cajut'ƚ coƚa' ti'iƚa' quixina' te 'hora ticuaihuo ƚinnantsepa, coƚa' aimixmai'ma. Ti'huaico'ma lipuqui', ticuanajco'ma lejut'ƚ. Toƚta'a ƚinnantsepa aimi'iya mitsufaiya.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Imanc' toƚpo'noƚe cuenna. ¡Toƚmaf'iƚe! Litine toƚnesle: “Ƚaƚpoujna aimicuaiya, ticoƚi”, maƚpiya al 'hora cacuaiyoconno iya'. Iya' iƚque cal Xans Ƚiximpa cal profeta pu'hua lema'a.
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Pedro icuis'e'ma timi Jesús:
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 ȽaƚPoujna Jesús italai'e'e'ma, timi:
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Cal xans ƚipo'no'impa lajut'ƚ, ja'ni toƚta'a lo'eya, ac'a juaiconapa loyaicoya. Ticuaitsi ƚipoujna tixim'ma ac'a lo'epa, tetenƚcoco'ma.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Iya' camilhuo' al ƚinca: Tepi'i'ma xonca al cueca' lipenic'. Jahuay ƚi'hueca ƚipoujna ticuxe'ma.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 ’Iƚque cal xans ƚipo'no'impa lajut'ƚ ja'ni timixoxi: “Ƚaipoujna ticoƚi”, tijouƚa' tipango'ma tuntafej'mola' lif'as mozó, lan xanuc' jouc'a lacaƚ'no', tuyaico'ma litine ma le'a titesma, tixnay, timeyoqui.
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Litine aimi'huaijma, al 'hora aimixhuejcocojma, maƚiya litine ticuaita ƚipoujna. Tetetsuf'ma, tihuescufinna tipajntsi pe aiquilihuejma.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 ’Cal mozo ts'ixina' lipic'a ƚipoujna, iƚque ja'ni aimihuejnyoxi, ja'ni aimi'ay loxpic'epa ƚipoujna, titeƚ'minna juaiconapa.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Cal mozo pe aiquixina' lipic'a ƚipoujna, tama ti'eƚa' ixcay, iƚque titeƚ'minna huata. Cal xans ja'ni joupa epi'impa axpe', jouc'a tipai'intsi axpe'. Cal xans ja'ni joupa ixc'ai'impa acueca', ticuxe axpe', ticuicomma xonca tenanƚiƚa'.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 ’Iya' aicuaicoco'ma cunai'iƚa' ƚunga jifa'a li'a ƚamats'. Cacua: Coƚa' joupa unnaita.
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 Tehue'e'. Cateƚco'ma xonca. Ma cai'huaijma ti'iƚa' iƚe laifteƚcoya caxhueƚma juaiconapa. Cacua: Aimicoƚ'ma. Ma ti'iƚa'.
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 ’¿Te aga imanc' toƚcuayi: “Iƚque Jesús icuaicoco'ma lan xanuc' aimenaj'moƚtsi”? A'i. Iya' aicuaicoco'ma tixtuleƚe lan xanuc'.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Joupa i'ipa toƚta'a, ti'hua ti'i'ma. Anuli lajut'ƚ ja'ni timana' amajxi, jiƚniya tenaj'moƚtsi. Afantsi tixtuc'o'mola' oquexi', loquexi' tixtuc'o'mola' lam fantsi.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Ƚa'ailli' tixtuc'o'ma ƚi'hua camijcano. Ƚi'hua tixtuc'o'ma qui'ailli'. Ƚa'máma' tixtuc'o'ma ƚi'hua cahuats'. Ƚahuats' tixtuc'o'ma qui'máma'. Cal fi'no tixtuc'o'ma ƚihuahua. Ƚahuahua tixtuc'o'ma cal fi'no cahuahua.
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Timila' lan xanuc':
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Jouc'a ja'ni ti'hua ƚinu' cahua' toƚnes'me: “Ti'i'ma inu'”. Ƚinca toƚta'a ti'i'ma.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 Imanc' a'i cunc'ic'a xanuc'. Ma le'a tonƚ'e'eyoƚtsi. Toƚsuef'yi lema'a. Iƚe oƚsina'. ¿Te aimolimetsaicoyi lo'epa ȽanDios itsiya litine?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 ’Jouc'a camilhuo': ¿Te aimolahuelojnyoƚtsi coƚtuca' lonƚ'epa, ja'ni tonƚ'eyi al ƚijca o a'i?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Monƚeyi lane ima' jouc'a ƚaixtuc'o'po', iƚque no'hua'apo' cal juez, ima' tahue'ma te co'iya mopac'eya lipoyac', tux'masnatso'. Ja'ni a'i, tileco'mo' pe lopa'a cal juez. Iƚque ticuto', tepi'inna quimane ƚapaluc, ti'nicoto' lacarza.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Iya' camilhuo': Ma cotaiyinge, tama ma le'a anuli al centavo, ti'nicoconno' jiƚpiya lacarza, aimaipaya.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.