Mateus 9
Júu ʼmɨ́ɨ e cacuo fidiée (CCONT) vs ARA
1 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cajgóobˉtu̱ Jesús fɨˊ dsíiˊ co̱o̱ˋ móoˊ jo̱ cangɨ́ɨiñˊ fɨˊ lɨ́ꞌˉ ꞌngóoꞌ˜ cataangˋ e guiéeˊ do jo̱ caguiémꞌˉtu̱r fɨˊ fɨɨˋ lɨ˜ guiiñ˜.
1 Entrando Jesus num barco, passou para o outro lado e foi para a sua própria cidade.
2 Jo̱ mɨ˜ caguiéiñꞌˉ fɨˊ jo̱, jo̱ caguilíingˉ dseaˋ i̱ jéengˋ jaangˋ dseaˋ i̱ caang˜ tɨɨˉ i̱ dsíingˉ ni˜ co̱o̱ˋ ꞌmaˋ e sɨlɨ́ɨngˇ. Jo̱ mɨˉ cangáˉ Jesús e jo̱, jo̱ co̱ꞌ nɨñiˊbre e jábꞌˉ lɨ́ɨngˋ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do júuˆ quiáꞌrˉ, jo̱baꞌ lalab casɨ́ꞌrˉ i̱ dseaˋ dséeꞌ˜ do:
2 E eis que lhe trouxeram um paralítico deitado num leito. Vendo-lhes a fé, Jesus disse ao paralítico: Tem bom ânimo, filho; estão perdoados os teus pecados.
3 Jo̱ ie˜ jo̱ dob niteáangˉ tú̱ˉ ꞌnɨˊ mɨ́ɨngꞌ˜ tɨfaꞌˊ quiáꞌˉ júuˆ quiʉꞌˊ ta˜ quiáꞌˉ dseaˋ Israel. Jo̱ mɨ˜ canúurˉ e cajíngꞌˉ Jesús lajo̱, jo̱baꞌ caꞌɨ́ˋ dsíirˊ lala: “Lají̱i̱ꞌ˜ e nɨcajíngꞌˉ i̱ dseañʉꞌˋ na, gabˋ féꞌrˋ uii˜ quiáꞌˉ Fidiéeˇ.”
3 Mas alguns escribas diziam consigo: Este blasfema.
4 Jo̱ co̱ꞌ ñibˊ Jesús lají̱i̱ꞌ˜ e ɨˊ dsíiˊ i̱ dseaˋ do, jo̱baꞌ cajmɨngɨꞌˊreiñꞌ do lala:
4 Jesus, porém, conhecendo-lhes os pensamentos, disse: Por que cogitais o mal no vosso coração?
5 ¿E˜ e lɨ́ɨngˉnaꞌ e jaˋguɨ huɨ́ɨngˊ e nifeˇeeꞌ, su e “Niꞌíim˜baa dseeˉ quíiꞌˉ”, o̱si e niféꞌˆnaaꞌ é: “Ráanꞌˉ jo̱ ngɨ˜”?
5 Pois qual é mais fácil? Dizer: Estão perdoados os teus pecados, ou dizer: Levanta-te e anda?
6 Jo̱ dsʉꞌ lana jnea˜ niꞌéeˆe ꞌnʉ́ꞌˋ e jneab˜ dseaˋ cagáaˊa fɨˊ ñifɨ́ˉ e lɨ́ɨnˊn jaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ jo̱ ooˉbaa ta˜ fɨˊ jmɨgüíˋ la e niꞌíin˜n dseeˉ quiáꞌˉ dseaˋ.
6 Ora, para que saibais que o Filho do Homem tem sobre a terra autoridade para perdoar pecados — disse, então, ao paralítico: Levanta-te, toma o teu leito e vai para tua casa.
7 Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b caráangˉ i̱ dseañʉꞌˋ do jo̱ cangámꞌˉbre fɨˊ quiáꞌrˉ.
7 E, levantando-se, partiu para sua casa.
8 Jo̱ mɨ˜ cangáˉ i̱ dseaˋ i̱ teáangˉ do e caꞌláamˉ i̱ dseaˋ dséeꞌ˜ do, dsíngꞌˉ cangogáˋ dsíirˊ. Jo̱ lajɨɨmˋbre canaaiñˋ jmiféiñꞌˊ Fidiéeˇ dsʉco̱ꞌ dseaˋ do cacuøꞌrˊ dseaˋ jmɨgüíˋ jaléꞌˋ e quɨ́ɨiñꞌ˜ jmɨɨ˜ do.
8 Vendo isto, as multidões, possuídas de temor, glorificaram a Deus, que dera tal autoridade aos homens.
9 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cagüɨꞌɨ́ɨˊ Jesús e fɨˊ fɨɨˋ lɨ˜ guiiñꞌ˜ do. Jo̱ lajeeˇ ngóorˊ guiáꞌˆ fɨbˊ cangáiñˉ jaangˋ dseañʉꞌˋ i̱ siiˋ Mateo i̱ niguiing˜ mɨˊ cuuˉ e catɨ́ɨngˉ dseata˜ i̱ guiing˜ fɨˊ Roma. Jo̱baꞌ lalab casɨ́ꞌˉ Jesús i̱ dseañʉꞌˋ íˋ jo̱ cajíñꞌˉ:
9 Partindo Jesus dali, viu um homem chamado Mateus sentado na coletoria e disse-lhe: Segue-me! Ele se levantou e o seguiu.
10 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, e jmɨɨ˜ jo̱b cagǿꞌˋ Jesús fɨˊ quiáꞌˉ Mateo. Jo̱ lajeeˇ guiiñ˜ gøꞌrˊ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ꞌ˜ jaléngꞌˋ dseaˋ quiáꞌrˉ, caguilíingˉ i̱ fɨ́ɨngˊ nodsicuuˉ i̱ jmóoˋ ta˜ có̱o̱ꞌ˜ i̱ Mateo do có̱o̱ꞌ˜guɨ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ seaˋ júuˆ e dsíngꞌˉ røøiñˋ dseeˉ, jo̱ caguárˋ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ꞌ˜ Jesús e cagǿꞌrˋ ni˜ mes˜ lɨ˜ guiing˜ dseaˋ do.
10 E sucedeu que, estando ele em casa, à mesa, muitos publicanos e pecadores vieram e tomaram lugares com Jesus e seus discípulos.
11 Jo̱ mɨ˜ cangáˉ tú̱ˉ ꞌnɨˊ mɨ́ɨngꞌ˜ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo e guiing˜ Jesús gøꞌrˊ có̱o̱ꞌ˜ i̱ dseaˋ do, jo̱baꞌ i̱ dseaˋ fariseo do cajmɨngɨ́ꞌrˉ dseaˋ quiáꞌˉ Jesús jo̱ cajíñꞌˉ:
11 Ora, vendo isto, os fariseus perguntavam aos discípulos: Por que come o vosso Mestre com os publicanos e pecadores?
12 Jo̱ nicanúubˉ Jesús lají̱i̱ꞌ˜ e cajíngꞌˉ i̱ dseaˋ do, jo̱baꞌ lalab cañíirˋ quiáiñꞌˉ do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ:
12 Mas Jesus, ouvindo, disse: Os sãos não precisam de médico, e sim os doentes.
13 Güɨlíingˋnaꞌ jo̱ güɨjmɨtɨ́ɨngˋnaꞌ e júuˆ la e féꞌˋ Fidiéeˇ fɨˊ ni˜ jiˋ quiáꞌrˉ: “Jnea˜ Fidiéeˇ iin˜n e ꞌnʉ́ꞌˋ nifɨ́ɨˉ líingˋnaꞌ jaléngꞌˋ dseaˋ rúngꞌˋnaꞌ, jo̱ o̱ꞌ lɨco̱ꞌ cuøˋnaꞌ feáꞌˉ fɨˊ quiniiˉ.” Jo̱ jnea˜ fɨ́ɨˉɨ ꞌnʉ́ꞌˋ e jaˋ cagáˉa fɨˊ jmɨgüíˋ la faꞌ e cagaꞌnénꞌˋn jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ éeˋ guiʉ́ˉ, dsʉco̱ꞌ jnea˜ cagaꞌnénꞌˋn jaléngꞌˋ dseaˋ dseeˉ dseaˋ quibˊ.
13 Ide, porém, e aprendei o que significa:
14 Jo̱ co̱o̱ˋ jmɨɨ˜ cangoquiéengˊ jaléngꞌˋ dseaˋ quiáꞌˉ i̱ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ do fɨˊ lɨ˜ singꞌˊ Jesús jo̱ cajmɨngɨꞌrˊ dseaˋ do lala:
14 Vieram, depois, os discípulos de João e lhe perguntaram: Por que jejuamos nós, e os fariseus [muitas vezes], e teus discípulos não jejuam?
15 Jo̱baꞌ cañíiˋ Jesús quiáꞌˉ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ:
15 Respondeu-lhes Jesus: Podem, acaso, estar tristes os convidados para o casamento, enquanto o noivo está com eles? Dias virão, contudo, em que lhes será tirado o noivo, e nesses dias hão de jejuar.
16 ’Jo̱ jí̱i̱ꞌ˜ jaangˋ dseaˋ to̱ꞌrˊ co̱o̱ˋ ꞌmɨꞌˊ e yʉ́ʉꞌ˜ có̱o̱ꞌ˜ caꞌnáꞌˆ ꞌmɨꞌˊ e ꞌmɨ́ɨˉ, dsʉco̱ꞌ song cajméerˋ lajo̱, jo̱baꞌ nijǿmꞌˋ e ꞌmɨꞌˊ ꞌmɨ́ɨˉ do jo̱guɨ niꞌguíˋbɨ e ꞌmɨꞌˊ yʉ́ʉꞌ˜ do cajo̱, jo̱baꞌ lɨ́ꞌˆ lɨˊ jmiguiʉˊguɨ niꞌguíbˋ jóng.
16 Ninguém põe remendo de pano novo em veste velha; porque o remendo tira parte da veste, e fica maior a rotura.
17 Jo̱ lajo̱bɨ cajo̱ jaˋ guiéꞌˋ dseaˋ méeˊ e laco̱ꞌ guiꞌnáꞌˆ cóꞌˊ fɨˊ co̱o̱ˋ dsíiˊ loo˜ jóꞌˋ e yʉ́ʉꞌ˜, dsʉco̱ꞌ song cajméerˋ lajo̱, jo̱baꞌ niꞌguíˋbaꞌ do jo̱ nidsiꞌɨ́ɨbˊ e méeˊ do jo̱guɨ niꞌíimˉ e loo˜ jóꞌˋ do cajo̱. Jo̱ co̱ꞌ lajo̱b lɨ́ɨˊ, jo̱baꞌ guiʉ́ˉguɨ e niguiéꞌˋ dseaˋ e méeˊ laco̱ꞌ guiꞌnáꞌˆ cóꞌˊ do fɨˊ co̱o̱ˋ dsíiˊ loo˜ jóꞌˋ e ꞌmɨ́ɨbˉ, jo̱ lajo̱baꞌ jaˋ dseáangꞌ˜ faꞌ e niꞌguíˋ e loo˜ jóꞌˋ do o̱ꞌguɨ faꞌ e nidsiꞌɨ́ɨˊ e méeˊ do cajo̱.
17 Nem se põe vinho novo em odres velhos; do contrário, rompem-se os odres, derrama-se o vinho, e os odres se perdem. Mas põe-se vinho novo em odres novos, e ambos se conservam.
18 Jo̱ lajeeˇ singꞌˊ Jesús e guiꞌnáꞌˆ sɨ́ɨmˋbɨr có̱o̱ꞌ˜ i̱ dseaˋ i̱ caguilíingˉ jmɨngɨ́ɨˋ do, mɨ˜ caguiéˉ jaangˋ fii˜ féngꞌˊ quiáꞌˉ dseaˋ Israel i̱ siiˋ Jairo fɨˊ lɨ˜ singꞌˊ dseaˋ do. Jo̱ casíꞌrˋ uǿˉ jnir˜ fɨˊ quiniˇ dseaˋ do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ:
18 Enquanto estas coisas lhes dizia, eis que um chefe, aproximando-se, o adorou e disse: Minha filha faleceu agora mesmo; mas vem, impõe a mão sobre ela, e viverá.
19 Jo̱ dsifɨbˊ cangóˉ Jesús fɨˊ jo̱ co̱lɨɨng˜ có̱o̱ꞌ˜ i̱ dseaˋ quiáꞌrˉ do.
19 E Jesus, levantando-se, o seguia, e também os seus discípulos.
20 Jo̱ lajeeˇ e iuuiñˉ fɨˊ ngóoˊbre mɨ˜ cangoquiéengˊ jaangˋ dseamɨ́ˋ lɨ́ꞌˉ caluurˇ i̱ nilɨ́ɨngˊ jmohuɨ́ɨˊ e tuuiñˋ lají̱i̱ꞌ˜ nɨngóoˊ mɨˊ guitu̱ˊ ji̱i̱ˋ. Jo̱ i̱ dseamɨ́ˋ do catɨ́ɨiñˉ capíꞌˆ ꞌnɨꞌˋ sɨ̱ꞌˆ dseaˋ do;
20 E eis que uma mulher, que durante doze anos vinha padecendo de uma hemorragia, veio por trás dele e lhe tocou na orla da veste;
21 co̱ꞌ ɨˊ dsíirˊ e faꞌ capíbꞌˆ sɨ̱ꞌˆ dseaˋ do catɨ́ɨiñˉ, jo̱baꞌ niꞌleáamˉbre lají̱i̱ꞌ˜ jmohuɨ́ɨˊ e lɨ́ɨiñˊ.
21 porque dizia consigo mesma: Se eu apenas lhe tocar a veste, ficarei curada.
22 Jo̱ dsifɨˊ mɨ˜ cajméeˋ i̱ dseamɨ́ˋ do lajo̱, caji̱ꞌˊ Jesús nir˜ fɨˊ caluurˇ jo̱ cangáiñˉ i̱ dseamɨ́ˋ i̱ catɨ́ɨngˉ sɨ̱ꞌrˆ do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ:
22 E Jesus, voltando-se e vendo-a, disse: Tem bom ânimo, filha, a tua fé te salvou. E, desde aquele instante, a mulher ficou sã.
23 Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caguiéˉ Jesús fɨˊ quiáꞌˉ i̱ fii˜ féngꞌˊ quiáꞌˉ dseaˋ Israel do, cangárˉ e nɨteáangꞌ˜ dseatɨˊ jiʉ́ʉrˉ lúuˊ quiáꞌˉ ꞌlɨɨ˜ co̱ꞌ tɨˊ lɨ˜ niꞌámˉ i̱ sɨmɨ́ˆ ꞌlɨɨ˜ do, jo̱guɨ jaléngꞌˋ dseaˋ eáangˊ nɨteáaiñꞌ˜ ta˜ quɨꞌˊ óoˋ.
23 Tendo Jesus chegado à casa do chefe e vendo os tocadores de flauta e o povo em alvoroço, disse:
24 Jo̱baꞌ caquiʉꞌˊ Jesús ta˜ quiáꞌˉ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ:
24 Retirai-vos, porque não está morta a menina, mas dorme. E riam-se dele.
25 dsʉꞌ Jesús caꞌuǿømˋbre jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ do fɨˊ lɨ˜ teáaiñꞌ˜. Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, caꞌíˉbre fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ jo̱ mɨfɨ́ɨngˋ catɨ́ɨiñˉ guooˋ i̱ sɨmɨ́ˆ ꞌlɨɨ˜ do, jo̱ dsifɨˊ lajo̱b caráaiñꞌˉ do.
25 Mas, afastado o povo, entrou Jesus, tomou a menina pela mão, e ela se levantou.
26 Jo̱ latøømˉ lɨ˜ se̱ꞌˊ Galilea caniꞌˉ júuˆ quiáꞌˉ lají̱i̱ꞌ˜ e calɨ́ˉ do ie˜ jmɨɨ˜ jo̱.
26 E a fama deste acontecimento correu por toda aquela terra.
27 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ e cajmijí̱ꞌˊ Jesús i̱ sɨmɨ́ˆ ꞌlɨɨ˜ do, cagüɨꞌɨ́ɨˊ dseaˋ do fɨˊ jo̱; jo̱ lajeeˇ ngóorˊ fɨˊ guiáꞌˆ fɨˊ, cangoquiéengˊ gángˉ dseaˋ tiuungˉ fɨˊ lɨ˜ ngóorˊ, jo̱ i̱ dseaˋ íˋ áiñꞌˋ Jesús lala:
27 Partindo Jesus dali, seguiram-no dois cegos, clamando: Tem compaixão de nós, Filho de Davi!
28 Jo̱ mɨ˜ tɨˊ lɨ˜ caguiéˉ Jesús fɨˊ co̱o̱ˋ lɨ˜ siꞌˊ ꞌnʉ́ʉˊ, jo̱ caꞌíˉbre fɨˊ dsíiˊ, jo̱ cangotáamꞌ˜bɨ i̱ dseaˋ tiuungˉ do fɨˊ jo̱ cajo̱, jo̱ Jesús cajmɨngɨ́ꞌrˉ dseaˋ do:
28 Tendo ele entrado em casa, aproximaram-se os cegos, e Jesus lhes perguntou: Credes que eu posso fazer isso? Responderam-lhe: Sim, Senhor!
29 Jo̱ dsifɨbˊ cagüɨꞌˊ Jesús jminiñꞌˇ do jo̱ casɨ́ꞌˉreiñꞌ:
29 Então, lhes tocou os olhos, dizendo: Faça-se-vos conforme a vossa fé.
30 Jo̱ dsifɨbˊ canaˊ jminiˇ i̱ dseaˋ gángˉ do. Dsʉꞌ Jesús caꞌɨ́ɨrˉ ꞌgooˋ quiáiñꞌˉ do e jaˋ i̱i̱ˋ nisɨ́iñꞌˋ jí̱i̱ꞌ˜ jaangˋ quiáꞌˉ lají̱i̱ꞌ˜ e calɨ́ˉ do.
30 E abriram-se-lhes os olhos. Jesus, porém, os advertiu severamente, dizendo: Acautelai-vos de que ninguém o saiba.
31 Dsʉꞌ i̱ dseaˋ do, jo̱bɨ lɨco̱ꞌ nɨcaꞌuøøiñˋ fɨˊ lɨ˜ siꞌˊ e ꞌnʉ́ʉˊ do mɨ˜ canaaiñˋ niꞌrˊ júuˆ fɨˊ lacaangˋ fɨɨˋ e néeˊ lɨ˜ se̱ꞌˊ Galilea quiáꞌˉ lají̱i̱ꞌ˜ e cajméeˋ Jesús có̱o̱ꞌ˜ írˋ do.
31 Saindo eles, porém, divulgaram-lhe a fama por toda aquela terra.
32 Jo̱ lajeeˇ e uøøngˋ i̱ dseaˋ gángˉ i̱ lamɨ˜ tiuungˉ do, jo̱ lajeeˇ jo̱, tú̱ˉ ꞌnɨˊ mɨ́ɨngꞌ˜ dseaˋ cangojéeiñˋ fɨˊ quiniˇ Jesús jaangˋ dseaˋ i̱ jaˋ féꞌˋ uíiꞌ˜ e iuungˉ i̱ ꞌlɨngꞌˆ dsíirˊ.
32 Ao retirarem-se eles, foi-lhe trazido um mudo endemoninhado.
33 Jo̱ mɨ˜ calɨ́ˉ e cajmihuíingˉ Jesús i̱ ꞌlɨngꞌˆ i̱ iuungˉ dsíiˊ i̱ dseaˋ i̱ jaˋ féꞌˋ do, jo̱guɨbaꞌ canaaiñꞌˋ do caféꞌrˋ. Jo̱ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ sɨseángꞌˊ do ie˜ jo̱ dsíngꞌˉ cangogáˋ dsíirˊ jo̱ féꞌrˋ lala:
33 E, expelido o demônio, falou o mudo; e as multidões se admiravam, dizendo: Jamais se viu tal coisa em Israel!
34 Jo̱ dsʉꞌ jaléngꞌˋ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo i̱ sɨseángꞌˊ do ie˜ jo̱ féꞌrˋ lala:
34 Mas os fariseus murmuravam: Pelo maioral dos demônios é que expele os demônios.
35 Jo̱ mɨ˜ cangɨ́ˋ jo̱, cangɨˊ Jesús lacaangˋ jaléꞌˋ fɨɨˋ féꞌˋ có̱o̱ꞌ˜guɨ jaléꞌˋ fɨɨˋ píꞌˆ e erˊ júuˆ quiáꞌˉ Fidiéeˇ fɨˊ laco̱o̱ˋ lɨ˜ té̱e̱ˉ guáꞌˉ quiáꞌˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel. Jo̱guɨ guiarˊ júuˆ e nɨjaquiéemˊbaꞌ e nicá̱ˋ dseaˋ do nifɨˊ quiáꞌˉ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ, jo̱guɨ jmiꞌleáaiñˉ jaléngꞌˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ lɨ́ꞌˆ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ o̱si lɨ́ꞌˆ doñiˊ jiéꞌˋ lɨ˜ cuꞌˋ quiáiñꞌˉ é.
35 E percorria Jesus todas as cidades e povoados, ensinando nas sinagogas, pregando o evangelho do reino e curando toda sorte de doenças e enfermidades.
36 Jo̱ mɨ˜ cangángˉ Jesús i̱ dseaˋ ꞌleáangˉ i̱ sɨseángꞌˊ do ie˜ jo̱, eáamˊ calɨ́ˉ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨngˉneiñꞌ, co̱ꞌ dsíngꞌˉ jmiquíngꞌˉ dsíiñꞌˊ do jo̱guɨ dsíngꞌˉ lɨjiuung˜ dsíiñꞌˊ cajo̱. Co̱ꞌ lɨ́ɨiñꞌˊ do laco̱ꞌ lɨ́ɨngˊ jaléngꞌˋ joꞌseꞌˋ mɨ˜ jaˋ seengˋ fii˜reꞌ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáaˉreꞌ.
36 Vendo ele as multidões, compadeceu-se delas, porque estavam aflitas e exaustas como ovelhas que não têm pastor.
37 Jo̱baꞌ cajíngꞌˉ Jesús casɨ́ꞌrˉ jaléngꞌˋ i̱ dseaˋ quiáꞌrˉ do lala:
37 E, então, se dirigiu a seus discípulos: A seara, na verdade, é grande, mas os trabalhadores são poucos.
38 Jo̱baꞌ ꞌnéˉ nimɨ́ɨꞌ˜ ꞌnʉ́ꞌˋ Fidiéeˇ e nicuǿngˉguɨr dseaˋ i̱ niguiáˉ jaléꞌˋ júuˆ quiéˉe, jo̱ e jo̱ lɨ́ɨˊ lafaꞌ mɨ˜ carooˋ jaléꞌˋ e cajníˋ jaangˋ dseaˋ jo̱ dsʉꞌ joˋ i̱i̱ˋ ꞌgaꞌˊ lɨ˜ seengˋ i̱ nijmɨcó̱o̱ꞌ˜ quiáꞌrˉ e ni˜ ta˜ do.
38 Rogai, pois, ao Senhor da seara que mande trabalhadores para a sua seara.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.